III SAB/Gl 40/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Herman, Sędziowie Sędzia WSA Marzanna Sałuda (spr.), Sędzia WSA Iwona Wiesner, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 28 sierpnia 2019 r. sprawy ze skargi W. G. na bezczynność Wojewody Śląskiego w przedmiocie rozpatrzenia skargi na działalność pracownika socjalnego postanawia: odrzucić skargę. W. G. pismem z dnia [...] r. skierowanym do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniósł o stwierdzenie rażącej bezczynności "A" – Wydział [...] w zakresie nie rozpoznania skargi na nieprawidłowe działania pracownika socjalnego z którym miał kontakt w związku z wnioskiem o pomoc socjalną na zakup żywności i leków, gdzie pracownik ten w sposób niewłaściwy zachował się wobec niego ubliżając mu przy osobach postronnych . W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie. W uzasadnieniu przedstawił przebieg postępowania w zakresie pism składanych przez W. G. i stwierdził, że pisma te nie pozostały bez odpowiedzi, a działania podejmowane w związku z tymi pismami były zgodne z regulacjami Kodeksu postępowania administracyjnego – działu VIII "Skargi i wnioski". Pismo skarżącego, określone, jako skarga na rażącą bezczynność Wojewody Śląskiego, inicjujące niniejsze postępowanie sądowe, odnosi się do reakcji Wojewody Śląskiego na dwa pisma skarżącego: z dnia [...] r. i z dnia [...] r. Organ wskazał iż pismem z dnia [...] r. skarżący zwrócił się do Wojewody Śląskiego o ustosunkowanie się do kwestii dotyczących przeprowadzania rodzinnego wywiadu środowiskowego przez pracownika socjalnego. Odpowiedź została udzielona pismem z dnia [...] r., nr [...] gdzie w piśmie tym wyjaśniono istotę nadzoru wojewody nad działalnością jednostek samorządu terytorialnego i udzielono wyjaśnień dotyczących rodzinnego wywiadu środowiskowego. "B" przekazał wojewodzie Śląskiemu skargę strony z dnia [...] r. na działalność Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w B.– skarga ta został załatwiona w trybie uregulowanym przepisami działu VIII Kodeksu postępowania administracyjnego – "Skargi i wnioski". Skargę przekazano, zgodnie z właściwością, do Rady Miasta B. i odrębnym pismem z dnia [...] r., nr [...], poinformowano skarżącego o sposobie załatwienia jego skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na wstępie stwierdzić należy, że stosownie do art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – (tekst jednolity w Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.) – dalej zwana w skrócie "P.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Zgodnie z art. 3 § 2 P.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej w ograniczonym zakresie obejmującym orzekanie jedynie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowania administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowania, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu; 4 ) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r. poz. 1257 oraz z 2018 r. poz. 149 i 650), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2018 r. poz. 800, z późn. zm.), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2018 r. poz. 508, 650, 723, 1000 i 1039), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądowa kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach (art. 3 § 3 P.p.s.a.). W przedmiotowej sprawie W. G. złożył skargę na bezczynność Wojewody Śląskiego w zakresie braku reakcji tegoż organu na nieprawidłowe zachowanie pracownika socjalnego z którym miał kontakt w związku z wnioskiem o pomoc socjalną na zakup żywności i leków, gdzie pracownik ten w sposób niewłaściwy zachował się wobec niego ubliżając mu przy osobach postronnych. Z w/w regulacji P.p.s.a. wynika, że skarga na bezczynność jest pochodną skargi na określone prawne formy działania organów administracji publicznej. W konsekwencji, skarga na bezczynność organów zasadna może być tylko w tych przypadkach, w których organy zobowiązane do wydania decyzji i postanowień bądź do dokonania określonej czynności nie wywiążą się z ustawowego obowiązku w określonym terminie, a także wówczas, gdy skargę składa uprawniony do tego podmiot. Skarga na bezczynność organu jest więc dopuszczalna tylko w takich granicach, w jakich służy skarga do sądu administracyjnego na decyzje, postanowienia oraz inne akty i czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące przyznania, stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. W piśmiennictwie przyjmuje się, że bezczynność organu administracji publicznej zachodzi wówczas, gdy w prawnie określonym terminie wymieniony organ nie podejmie żadnych czynności w sprawie lub gdy wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, ale - mimo istnienia ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem stosownego aktu lub też nie podjął stosownej czynności (zob. T. Woś (w:) T. Woś, H. Knysiak- Sudyka, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Komentarz, Wydawnictwo Wolters Kluwer, Warszawa 2016, s. 138). W tej sytuacji stwierdzić należy, że skarga na działanie pracownika organu administracji publicznej, tzw. skarga powszechna, rozpoznawana jest w trybie wnioskowo-skargowym uregulowanym w dziale VIII ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r. poz. 2096, zwanej dalej "k.p.a.") Przedmiotem skargi, złożonej na podstawie art. 227 i nast. k.p.a. mogą być zaniedbanie lub nienależyte wykonywanie zadań przez właściwe organy albo przez ich pracowników, naruszenie praworządności lub interesów skarżących, a także przewlekłe lub biurokratyczne załatwianie spraw. Skargi obywateli wnoszone na podstawie art. 227 i nast. k.p.a. nie są załatwiane poprzez podejmowanie działań zaskarżalnych do sądu administracyjnego (zob. J. Borkowski (w.:) B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2005 r., s. 848 oraz powołane tam orzecznictwo). Postępowanie ze skargi powszechnej ma charakter postępowania uproszczonego, które kończy się podjęciem czynności materialno - technicznej polegającej na zawiadomieniu skarżącego o sposobie załatwienia skargi, dokonanej na podstawie art. 238 § 1 k.p.a. Zawiadomienie o sposobie załatwienie skargi nie mieści się katalogu prawnych form działania administracji publicznej podlegających kontroli sądowoadministracyjnej (zob. postanowienie NSA z dnia 25 maja 2006 r., sygn. akt I OSK 457/2006, Lex Polonica nr 408697). W konsekwencji działania administracji publicznej będące następstwem wniesienia takiej skargi nie podlegają kontroli sądów administracyjnych z uwagi na to, że nie mieszczą się w katalogu czynności i aktów poddawanych nadzorowi sądowemu, który zawiera art. 3 § 2 P.p.s.a. W związku z tym, w przypadku wniesienia skargi do organu administracji na podstawie art. 227 i nast. k.p.a. stronie nie służy skarga do sądu administracyjnego ani na bezczynność organu, ani na zawiadomienie o sposobie jej załatwienia. Stanowisko takie powszechnie prezentowane jest w orzecznictwie sądów administracyjnych (postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 maja 2006 r., sygn. akt I OSK 457/2006, Lex Polonica nr 408697; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 listopada 2011 r. sygn. akt II OSK 1961/11; postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 1 marca 2010 r. sygn. akt II OSK 478/09, publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych). W tym stanie rzeczy, działając na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 P.p.s.a. Sąd skargę odrzucił.