II OSK 140/20
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2020-02-05
Skład orzekający: Anna Łuczaj
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postępowanie naprawcze w trybie art. 51 Prawa budowlanego, dotyczące obowiązku przedłożenia decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego, powinno zostać umorzone jako bezprzedmiotowe, jeśli w międzyczasie uchwalono miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, który wyłącza potrzebę wydania takiej decyzji?Ratio decidendi
Postępowanie naprawcze w trybie art. 51 Prawa budowlanego nie powinno zostać umorzone jako bezprzedmiotowe jedynie z powodu uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, który wyłącza potrzebę wydania decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego. Organ nadzoru budowlanego ma obowiązek dokonać oceny inwestycji pod kątem jej zgodności z prawem, w tym przepisami odrębnymi, takimi jak przepisy dotyczące ochrony środowiska, nawet jeśli decyzja o lokalizacji inwestycji celu publicznego nie jest już wymagana.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła budowy stacji bazowej telefonii komórkowej. Po pierwotnej decyzji odmawiającej nałożenia obowiązku legalizacji, organ odwoławczy uchylił ją, wskazując na konieczność zastosowania art. 51 Prawa budowlanego z uwagi na brak pozwolenia na budowę. Kolejne decyzje nakładały na inwestora obowiązek przedłożenia decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego. Po uchwaleniu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, organ I instancji stwierdził wykonanie obowiązku, jednak organ II instancji uchylił tę decyzję, wskazując na niedostateczne ustalenie stanu faktycznego, w szczególności w zakresie oceny oddziaływania na środowisko. WSA oddalił sprzeciwy, a NSA oddalił skargę kasacyjną inwestora.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Anna Łuczaj po rozpoznaniu w dniu 5 lutego 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej A sp. z o.o. w Warszawie od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 29 sierpnia 2019 r. sygn. akt II SA/Sz 577/19 w sprawie ze sprzeciwów [...] Stowarzyszenia [...] w [...] oraz A sp. z o.o. w [...] na decyzję [...]Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...]maja 2019 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia wykonania obowiązku nałożonego decyzją oddala skargę kasacyjną.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, wyrokiem z dnia 29 sierpnia 2019 r. sygn. akt II SA/Sz 577/19, oddalił sprzeciwy Stowarzyszenia P. w [...] oraz A. Sp. z o.o. w [...] na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] maja 2019 r. nr [...]w przedmiocie stwierdzenia wykonania obowiązku nałożonego decyzją.
Powyższy wyrok zapadł w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy:
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] decyzją z dnia [...] kwietnia 2015r., odmówił nałożenia na inwestora - A. Sp. z o.o. w [...] obowiązku wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonanych robót, związanych z budową stacji bazowej telefonii komórkowej na nieruchomości przy ul. [...] [...] w [...], do stanu zgodnego z prawem. Uzasadniając decyzję organ wskazał, że roboty budowlane zostały wykonane zgodnie z obowiązującymi przepisami, w tym techniczno-budowlanymi.
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...], decyzją z dnia [...] lipca 2015 r. uchylił w całości powyższą decyzję i przekazał sprawę organowi powiatowemu do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu organ II instancji wskazał, że przedmiotowa stacja jest obiektem budowlanym, którego realizacja wymagała uzyskania pozwolenia na budowę. Organ zauważył, że skoro roboty budowlane wykonano na podstawie dokonanego zgłoszenia do właściwego organu, a więc z naruszeniem art. 30 ust. 1 ustawy - Prawo budowlane niezbędne jest doprowadzenie inwestycji do stanu zgodnego z prawem poprzez wykonanie określonych czynności lub robót budowlanych w trybie art. 51 tej ustawy.
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...], rozpatrując sprawę ponownie, postanowieniem z dnia 19 sierpnia 2015 r., na podstawie art. 81c ust. 1 Prawa budowlanego, nakazał inwestorowi przedłożenie decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego oraz kwalifikacji przedsięwzięcia w zakresie czy inwestycja wymaga przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, z uwzględnieniem miejsc dostępnych dla ludności.
Spółka przedłożyła kwalifikację przedsięwzięcia. Jednocześnie wyjaśniła, że tego rodzaju inwestycja nie wymaga pozwolenia na budowę, nie wymaga więc wydania decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego.
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] decyzją z dnia [...] stycznia 2016 r., na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy - Prawo budowlane, nałożył na inwestora, w celu doprowadzenia inwestycji do stanu zgodnego z prawem, obowiązek przedłożenia, w oznaczonym terminie, decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego. Nałożenie na inwestora obowiązku przedłożenia decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego zostało uznane za zgodne z prawem przez organ odwoławczy (decyzja z dnia [...] lutego2016 r.), a także obie instancje sądów administracyjnych (wyrok WSA w Szczecinie z dnia 1 lipca 2016 r., sygn. akt II SA/Sz 422/16 oraz wyrok NSA z dnia 5 lutego 2019 r., sygn. akt II OSK 2487/16).
Decyzją z dnia [...] lipca 2018r. Prezydent Miasta [...] umorzył postępowanie wszczęte na wniosek Spółki o ustalenie lokalizacji celu publicznego, wskazując, że od dnia 20 lipca 2018r. obowiązuje dla tego terenu uchwała nr [...] Rady Miasta [...] z dnia [...] maja 2018 r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego "[...] - [...] - [...]" w [...] (Dz. Urz. Woj. [...] z 2018 r. poz. [...]). W związku z tym lokalizacja wnioskowanej inwestycji nie wymaga wydania decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji.
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...], po otrzymaniu stanowiska Wydziału Urbanistyki i Administracji Budowlanej Urzędu Miasta [...] o zgodności przedmiotowej inwestycji z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego "[...]-[...]-[...]" w [...], decyzją z dnia [...] listopada 2018 r., nr [...], na podstawie art. 51 ust. 3 pkt 1 ustawy - Prawo budowlane, stwierdził wykonanie obowiązku, o którym mowa w decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] stycznia 2016 r. Organ powiatowy uznał - mając na względzie zebrany materiał dowodowy, w tym dokumentację techniczną robót budowlanych, że inwestor doprowadził wykonane roboty do stanu zgodnego z prawem.
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...], po rozpoznaniu odwołania Stowarzyszenia P. decyzją z dnia [...] maja 2019 r., na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. oraz art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (t.j. Dz.U. z 2018 r., poz. 1202 ze zm.) uchylił ww. decyzję organu I instancji w całości i przekazał sprawę temu organowi do ponownego rozpatrzenia. W ocenie organu odwoławczego żądanie organu stało się bezprzedmiotowe z uwagi na uchwalenie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i rozważenia wymaga wygaszenie decyzji z dnia [...] stycznia 2016 r. w trybie art. 162 § 1 pkt 1 k.p.a., do czego uprawniony jest organ I instancji. Niezależnie od powyższego, organ odwoławczy wskazał na niedostateczne ustalenie stanu faktycznego w sprawie. Organ zauważył, że postępowanie naprawcze w sprawie przedmiotowej stacji bazowej telefonii komórkowej prowadzone było w trybie art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego i miało na celu doprowadzenie wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, tj. do zgodności z przepisami, w tym w zakresie planowania przestrzennego, ochrony środowiska, techniczno-budowlanymi, a także zasadami wiedzy technicznej. Organ I instancji ustalił, że inwestycja jest zgodna z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego "[...] - [...] - [...]" w [...]. Zgodność wykonanych robót budowlanych przedmiotowej stacji bazowej z projektem i zasadami wiedzy technicznej, pozwalającą na bezpieczne użytkowanie istniejącego budynku i stacji potwierdziły osoby uprawnione - kierownik budowy oraz projektant. Natomiast ani akta sprawy, ani uzasadnienie decyzji nie wskazują, że organ powiatowy dokonał oceny inwestycji w zakresie ochrony środowiska. Stacje bazowe telefonii komórkowej należą do inwestycji emitujących pola elektromagnetyczne, a więc zgodnie z przepisami § 2 ust. 1 pkt 7 i § 3 ust. 1 pkt 8 rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 71) należą do przedsięwzięć mogących zawsze znacząco lub potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko. Organ podkreślił, że zgodnie z art. 59 ust. 1 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2018 r., poz. 2081 ze zm.) tego rodzaju inwestycje wymagają przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Inwestor przedłożył, opracowaną w grudniu 2015r. "Kwalifikację przedsięwzięcia" dla przedmiotowej inwestycji, z której (punkt 4 opracowania) wynika, że rozpatrywana stacja bazowa nie zalicza się do przedsięwzięć mogących zawsze lub mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko. Organ odwoławczy wyjaśnił, iż organ może oprzeć się na złożonej przez inwestora kwalifikacji przedsięwzięcia, ale pod warunkiem, że dokona jej właściwej oceny i wypowie się czy kwalifikacja ta jest sporządzona przez właściwe osoby, czy zawiera fachowe i przekonywujące uzasadnienie, czy są dostatecznie wyjaśnione kwestie istotne dla możliwości oceny inwestycji w świetle przepisów ww. rozporządzenia. W ocenie organu II instancji, zawarta w aktach sprawy kwalifikacja przedsięwzięcia z 2015 r. wymaga uzupełnienia. Przy ponownym rozpatrywaniu sprawy organ I instancji winien przede wszystkim uzupełnić materiał dowodowy przez przeprowadzenie własnych oględzin stacji i ustalenie stanu faktycznego, głównie w zakresie urządzeń antenowych czy stan nie zmienił się od czasu wybudowania obiektu, a także dokonać oceny, uzupełnionej i uwzględniającej stan faktyczny przedsięwzięcia.
Od powyższej decyzji Stowarzyszenie P. wniosło sprzeciw, zarzucając zaskarżonej decyzji naruszenie: art. 7, art. 87 ust. 1 Konstytucji RP w zw. z art. 6 k.p.a. poprzez odmowę podporządkowania się woli ustawodawcy i orzekanie na podstawie własnej uznaniowości i tym samym uznanie, że decyzja wydana na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, w której określono wiążący termin nie musiała być wykonana; ponadto organ wychodzi poza zakres swoich uprawnień, albowiem decyzja wydawana na podstawie art. 51 ust. 3 pkt 1 i 2 Prawa budowlanego nie ma charakteru merytorycznego, lecz stwierdza jedynie wykonanie lub niewykonanie obowiązku; art. 138 § 2 k.p.a. poprzez jego zastosowanie w sprawie, w której przepisy prawa procesowego nie mogły zostać naruszone, albowiem przedmiotem sprawy jest tylko ustalenie czy obowiązek został wykonany w terminie, czy nie; art. 51 ust. 3 pkt 2 Prawa budowlanego w zw. z art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez ich nie zastosowanie w sytuacji, w której organ miał obowiązek podporządkować się woli ustawodawcy, nawet jeżeli przepisy prawa są niekorzystne dla inwestora.
Sprzeciw od decyzji z dnia [...] maja 2019 r. wniosła również A. Sp. z o.o. w [...]. Spółka zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie art. 51 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 81, art. 84 ust. 1 Prawa budowlanego w zw. z art. 105 § 1 k.p.a. poprzez odmowę umorzenia postępowania i nakazanie organowi pierwszej instancji przeprowadzenie postępowania środowiskowego, które to postępowanie nie należy do zakresu działań organów nadzoru, w związku z czym umorzenie postępowania w sprawie odmowy wydania decyzji o lokalizacji inwestycji celu publicznego jest skuteczne i czyni niniejszą sprawę bezprzedmiotową.
Organ odwoławczy w odpowiedziach na sprzeciwy wniósł o ich oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny, w uzasadnieniu przywołanego na wstępie wyroku stwierdził, że w niniejszej sprawie art. 138 § 2 k.p.a. nie został naruszony, bowiem organ odwoławczy w sposób jasny i kompleksowy wyjaśnił powody swojego rozstrzygnięcia. Zdaniem Sądu słusznie uznał organ odwoławczy, że w rozpoznawanej sprawie nie ziściły się przesłanki do wydania przez organ I instancji decyzji stwierdzającej wykonanie przez skarżącą Spółkę nałożonego obowiązku przedłożenia decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego. Skarżąca Spółka decyzji takiej nie uzyskała. Natomiast okoliczność, że w związku z uchwaleniem miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego decyzja taka stała się zbędna nie może stanowić o wykonaniu nałożonego obowiązku. Sąd podzielił stanowisko organu II instancji, że w zaistniałym stanie prawnym i faktycznym decyzja nakładająca na skarżącą Spółkę obowiązek przedłożenia decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego stała się bezprzedmiotowa. Trafnie też organ II instancji uznał, że nadal możliwe jest przeprowadzenie postępowania legalizacyjnego z uwzględnieniem regulacji zawartej art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, to znaczy doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, tj. przepisami w zakresie planowania przestrzennego, ochrony środowiska, techniczno-budowlanymi, a także zasadami wiedzy technicznej. W ocenie Sądu nie ma wątpliwości, że organ I instancji nie przeprowadził postępowania wyjaśniającego ani analizy co do zgodności wykonanych robót budowlanych z prawem. Tymczasem chociażby z uwagi na znaczy upływ czasu od wszczęcia postępowania w sprawie (około cztery lata) należało dokonać sprawdzenia czy nie doszło do zmiany stanu faktycznego, np. nie dokonano wymiany anten lub w pobliżu powstała nowa zabudowa. Zaktualizowany stan faktyczny powinien stać się podstawą do sprawdzenia czy możliwa jest legalizacja zrealizowanej na dachu budynku poczty stacji bazowej telefonii komórkowej. Zdaniem Sądu, konieczność wyjaśnienia powyższych kwestii nie dawała podstaw do zastosowania art. 136 k.p.a., były natomiast podstawy do uznania istnienia przesłanek z art. 138 § 2 k.p.a., gdyż kwestionowana decyzja została wydana z naruszeniem przepisów postępowania (przepisów kształtujących przebieg postępowania wyjaśniającego – art. 7, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a.), a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie.
Skargą kasacyjną A. Sp. z o.o. w [...] zaskarżyła powyższy wyrok w całości, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez ich błędną wykładnię, tj. art. 51 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 81, art. 84 ust. 1 ustawy - Prawo budowlane w zw. z art. 105 § 1 k.p.a. poprzez odmowę umorzenia postępowania i nakazanie organowi I instancji przeprowadzenie postępowania środowiskowego, które to postępowanie nie należy do zakresu działań organów nadzoru, w związku z czym umorzenie postępowania w sprawie odmowy wydania decyzji o lokalizacji inwestycji celu publicznego jest skuteczne i czyni niniejszą sprawę bezprzedmiotową, ponieważ skarżąca nie ma możliwości przedstawienia decyzji o lokalizacji inwestycji celu publicznego.
Z uwagi na powyższy zarzut wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku i zaskarżonej decyzji oraz zasądzenie zwrotu kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej wskazano, że w związku z uchwaleniem przez Radę Miasta [...] w dniu [...] maja 2018r. miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego "[...]-[...]-[...]" w [...] nie jest możliwe wydanie dla przedmiotowej inwestycji decyzji o lokalizacji inwestycji celu publicznego. W związku z tym, że przedmiotem niniejszego postępowania było nałożenie obowiązku uzyskania decyzji o lokalizacji inwestycji celu publicznego, a ta nie może zostać wydana, w świetle art. 105 § 1 k.p.a. postępowanie to stało się bezprzedmiotowe i powinno zostać umorzone. Zgodnie z przepisami, w szczególności art. 81, art. 84 Prawa budowlanego, organy nadzoru budowlanego kontrolują przestrzeganie i stosowanie przepisów prawa budowlanego, natomiast zakres o jaki wnosi organ odwoławczy należy do zakresu innych organów.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej - art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm., dalej: p.p.s.a.) - biorąc pod uwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania. Oznacza to związanie przytoczonymi w skardze kasacyjnej podstawami, określonymi w art. 174 p.p.s.a.
W rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z okoliczności skutkujących nieważnością postępowania, o jakich mowa w art. 183 § 2 p.p.s.a. i nie zachodzi żadna z przesłanek, o których mowa w art. 189 p.p.s.a., które Naczelny Sąd Administracyjny rozważa z urzędu dokonując kontroli zaskarżonego skargą kasacyjną wyroku. Wobec tego Naczelny Sąd Administracyjny przeszedł do zbadania zarzutów kasacyjnych.
Odnosząc się w pierwszej kolejności do wniosku skarżącej Spółki o rozstrzygnięcie sprawy na rozprawie wskazać należy, że zgodnie z art. 182 § 2a p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje skargę kasacyjną od wyroku wojewódzkiego sądu administracyjnego oddalającego sprzeciw od decyzji na posiedzeniu niejawnym. Wobec tego nie było w niniejszej sprawie przeszkód do rozpoznania sprawy na posiedzeniu niejawnym.
Skarga kasacyjna wniesiona w niniejszej sprawie nie zawiera usprawiedliwionych podstaw zaskarżenia. W pierwszej kolejności zauważyć należy, iż wprawdzie strona zarzuca naruszenie art. 51 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 81, art. 84 ust. 1 ustawy - Prawo budowlane w zw. z art. 105 § 1 k.p.a. przez ich błędną wykładnię, to jednak sformułowanie powyższego zarzutu ("poprzez odmowę umorzenia postępowania i nakazanie organowi I instancji przeprowadzenie postępowania środowiskowego ...") oznacza, że strona w istocie zarzuca niewłaściwe zastosowanie tych przepisów. Podkreślić przy tym należy, iż pojęcie niewłaściwe zastosowanie obejmuje także niezastosowanie przepisów, które w ocenie strony winny w danej sprawie znaleźć zastosowanie.
Zdaniem strony skarżącej kasacyjnie, w przedmiotowej sprawie w związku z uchwaleniem przez Radę Miasta [...]a w dniu [...] maja 2018 r. miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego "[...]-[...]-[...]" w [...], wszczęte w stosunku do przedmiotowej inwestycji - związanej z budową stacji bazowej telefonii komórkowej na nieruchomości przy ul. [...] [...] w [...]- postępowanie naprawcze winno zostać umorzone, gdyż nie jest już możliwe wydanie dla przedmiotowej inwestycji decyzji o lokalizacji inwestycji celu publicznego, do której przedłożenia zobowiązano skarżącą kasacyjnie Spółkę decyzją z dnia [...] stycznia 2016r. Ze stanowiskiem tym nie można się zgodzić.
Zarówno w literaturze prawa jak i orzecznictwie prezentowany jest jednolity pogląd, że postępowanie naprawcze prowadzone w oparciu o art. 50-51 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. – Prawo budowlane, dalej: ustawy - Prawo budowlane, powinno zakończyć się, co do zasady, wydaniem jednej z decyzji określonych w art. 51 ust. 3 lub 5 tej ustawy. Przy czym nie można wykluczyć, że zaistnieje taka zmiana sytuacji faktycznej lub prawnej, która spowoduje, że dalsze prowadzenie postępowania w całości lub w części stanie się bezprzedmiotowe (np. wówczas gdyby w toku prowadzonego postępowania naprawczego inwestor dokonał rozbiórki budynku będącego przedmiotem postępowania lub też w wyniku zdarzeń losowych budynek ten przestałby istnieć (zawalenie się, pożar itp. – por. NSA z wyroku z dnia 27 listopada 2015r., sygn. akt II OSK 743/14). Sytuacja taka nie miała jednak miejsca w przedmiotowej sprawie.
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, uznaniu, że w okolicznościach niniejszej sprawy może istnieć potrzeba dalszego prowadzenia postępowania naprawczego nie stoi na przeszkodzie fakt, że na terenie, na którym skarżąca Spółka zrealizowała przedmiotową inwestycję - przed wydaniem w stosunku do niej decyzji o lokalizacji inwestycji celu publicznego - zaczął obowiązywać miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego. W niniejszej sprawie należy mieć na względzie, że pomimo nałożenia na skarżącą Spółkę w toku postępowania naprawczego obowiązku przedłożenia "Kwalifikacji przedmiotowego przedsięwzięcia w zakresie, czy inwestycja ta wymaga przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko" (postanowieniem z dnia 19 sierpnia 2015r.) i wykonania tego obowiązku przez inwestora, z akt sprawy nie wynika, aby organ I instancji dokonał oceny przedmiotowej inwestycji w zakresie ochrony środowiska, na co trafnie zwrócił uwagę organ odwoławczy w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Podkreślić przy tym należy, iż skoro decyzją wydaną w dniu [...] stycznia 2016r. (w trybie art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego) organ I instancji nałożył na skarżącą Spółkę obowiązek przedłożenia decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego, to należy mieć na względzie wynikający z art. 52 ust. 2 pkt 2 lit. c) ustawy z dnia 27 marca 2003r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (u.p.z.p.) obowiązek załączenia przez inwestora do wniosku o ustalenie lokalizacji inwestycji celu publicznego charakterystyki inwestycji obejmującej m.in. określenie charakterystycznych parametrów technicznych inwestycji oraz dane charakteryzujące jej wpływ na środowisko. Nadto, pamiętać należy, że właściwy organ w postępowaniu związanym z wydaniem decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego obciąża obowiązek dokonania analizy m.in. warunków i zasad zagospodarowania terenu oraz jego zabudowy, wynikających z przepisów odrębnych (art. 53 ust. 3 pkt 1 u.p.z.p.), do których należą przepisy właściwe z zakresu ochrony środowiska (w tym m.in. przepisy rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko - obecnie rozporządzenie z dnia 10 września 2019 r., Dz.U. z 2019 r. poz. 1839).
Na powyższe kwestie zwrócił uwagę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w uzasadnieniu decyzji z dnia [...] lutego2016 r. - którą organ ten uchylił decyzję organu I instancji z dnia [...] stycznia 2016 r. (nakładającą na inwestora obowiązek przedłożenia decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego) jedynie w części dotyczącej terminu wykonania obowiązku, a w pozostałym zakresie utrzymał tę decyzję w mocy. W uzasadnieniu decyzji z dnia [...] lutego2016 r. organ odwoławczy wprost wskazał, że: "Istotą decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego jest ustalenie, czy zrealizowany obiekt nie narusza przepisów o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. W postępowaniu w sprawie wydania takiej decyzji właściwy organ powinien uwzględnić również środowiskowe uwarunkowania przedmiotowej inwestycji".
W okolicznościach niniejszej sprawy, skoro decyzją z dnia [...] lipca 2018r. Prezydent Miasta [...] umorzył postępowanie o ustalenie lokalizacji celu publicznego, gdyż od dnia 20 lipca 2018r. obowiązuje dla tego terenu uchwała nr [...] Rady Miasta [...] z dnia [...] maja 2018 r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego "[...]-[...]-[...]" w [...] (Dz. Urz. Woj. [...] z 2018 r. poz. [...]), a zatem lokalizacja przedmiotowej inwestycji nie wymaga wydania decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji, to poza oceną tegoż organu pozostały kwestie związane z parametrami technicznymi inwestycji i jej ewentualnego wpływu na środowisko. W takiej sytuacji analizy parametrów inwestycji i oceny jej wpływu na środowisko - w tym w aspekcie przepisów odrębnych, do których należą przepisy z zakresu ochrony środowiska, a więc m.in. przepisy rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko - winien dokonać organ nadzoru budowlanego w toku postępowania naprawczego. Obowiązku tego w niniejszej sprawie nie wykonał Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...], a to oznacza, że Sąd pierwszej instancji zasadnie zaaprobował decyzję organu odwoławczego wydaną na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. i trafnie uznał, że – wbrew stanowisku Spółki – istnieją podstawy do prowadzenia postępowania naprawczego. Ze względów wyżej wskazanych w niniejszej sprawie nie zachodzą bowiem podstawy do umorzenia postępowania naprawczego na podstawie art. 105 § 1 k.p.a.
Bez dokonania oceny przedmiotowej inwestycji pod kątem jej oddziaływania na środowisko nie można bowiem stwierdzić, że roboty budowlane odpowiadają stanowi zgodnemu z prawem (art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy - Prawo budowlane). Pod pojęciem "stanu zgodnego z prawem" należy rozumieć nie tylko zgodność inwestycji z przepisami techniczno-budowlanymi i przepisami z zakresu planowania i zagospodarowania przestrzennego, ale zgodność inwestycji z przepisami odrębnymi, w tym przepisami dotyczącymi ochrony środowiska. Obowiązkiem organów nadzoru budowlanego jest m.in. zweryfikowanie, czy zgromadzony materiał dowodowy pozwala na dokonanie oceny kwalifikacji przedsięwzięcia pod kątem przepisów rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko i co z tym się łączy oceny konieczności przeprowadzenia postępowania w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań (por. wyrok NSA z dnia 11 czerwca 2019r., sygn. akt II OSK 559/19 – publik. CBOSA). Organ nadzoru budowlanego winien dokonać także oceny przedłożonego przez inwestora dokumentu stanowiącego "Kwalifikację przedsięwzięcia" pod kątem jego przydatności dowodowej, a także rozważyć, czy inwestor przed wydaniem decyzji przez ten organ nie powinien uzyskać decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, a w przypadku wątpliwości w tym zakresie wskazać na potrzebę wyjaśnienia tej kwestii przez właściwy organ. Okoliczność, iż prowadzone jest postępowanie przed organami nadzoru budowlanego nie oznacza, że w określonych okolicznościach nie może zostać wszczęte postępowanie środowiskowe. Organ nadzoru budowlanego nie może bowiem wkraczać w kognicję organów administracji właściwych w sprawach objętych ustawą z dnia 3 października 2008 r. ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (aktualnie t.j. Dz.U. z 2020r., poz.283 ).
Z powyższych względów podniesiony w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia art. 51 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 81, art. 84 ust. 1 ustawy Prawo budowlane w zw. z art. 105 § 1 k.p.a. uznać należało za chybiony.
W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 art. w związku z art. 182 § 2a p.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło