III SA/Wr 267/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Anna Moskała po rozpoznaniu w dniu 2 września 2019 r. na posiedzeniu niejawnym w Wydziale III sprawy ze skargi "A" sp. z o.o. z siedzibą w L. na czynność Zarządu Powiatu L. w przedmiocie odmowy wypłaty dotacji oświatowej za miesiąc [...] 2019 r. postanawia: odrzucić skargę. Pismem z dnia [...] maja 2019 r. strona skarżąca - "A" sp. z o.o. z siedzibą w L. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skargę na czynność Zarządu Powiatu L. w postaci odmowy wypłaty dotacji oświatowej dla "B" w L. za miesiąc kwiecień 2019 r., w wysokości [...] zł. Jak wynika z treści skargi, "A" sp. z o.o. z siedzibą w L. jest organem prowadzącym niepubliczne "B" w L., któremu Starosta L. nadał uprawnienia szkoły publicznej. W dniu [...] września 2018r., strona skarżąca, jako organ prowadzący "B" w L. złożyła wniosek o przyznanie dotacji, wypełniając warunek z art. 33 ust. 1 ustawy z dnia 27 października 2017 r. o finansowaniu zadań oświatowych (Dz. U. z 2017 r., poz. 2203, dalej: o.f.z.o.). Wskazując na te okoliczności strona podniosła, że skoro w sprawie zostały spełnione przesłanki z art. 26 ust. 2 i art. 33 ust. 1 o.f.z.o., to organ dotujący zobowiązany był do wypłaty części dotacji do ostatniego dnia danego miesiąca, czego jednak nie uczynił. Zdaniem strony, wstrzymanie wypłaty dotacji było pozbawione podstaw prawnych albowiem D. Kurator Oświaty decyzją z dnia [...] maja 2019 r. nr [...] uchylił decyzję Starosty L. z dnia [...] lutego 2019 r. w sprawie wykreślenia "B" w L. z ewidencji szkół i placówek niepublicznych i umorzył postępowanie w tym przedmiocie uznając, że wymieniona szkoła prowadzi działalność edukacyjną zgodnie z przepisami prawa. Formułując zarzuty skargi strona skarżąca podniosła zarzut naruszenia art. 34 ust. 1 w zw. z art. 26 ust. 1 i art. 33 ust. 1 o.f.z.o. poprzez odmowę wypłaty dotacji w sprawie, pomimo braku podstaw do jej niewypłacenia. Wskazując na powyższe strona wniosła o stwierdzenie bezskuteczności czynności Zarządu Powiatu L., polegającej na odmowie wypłaty dotacji oświatowej jaka przysługiwała "B" w L., oraz, o zasądzenie od Zarządu Powiatu L. na rzecz strony skarżącej zwrotu kosztów postępowania wywołanych wniesieniem skargi, w tym, kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę strona przeciwna wniosła o umorzenie postępowania sądowoadministracyjnego. Podniosła, że w dniu [...] maja 2019 r. dokonano przelewu na rachunek bankowy szkoły kwoty dotacji za miesiące – luty, marzec i kwiecień 2019 r. w wysokości [...] zł. Wyjaśniła, że niewypłacenie dotacji m.in. za miesiąc kwiecień 2019 r. miało związek z toczącym się przed D. Kuratorem Oświaty we W. postępowaniem odwoławczym od decyzji Starosty L. z dnia [...] lutego 2019 r. nr [...] w sprawie wykreślenia "B" w L. z ewidencji szkół i placówek niepublicznych, o czym strona skarżąca została poinformowana pismem z dnia [...] maja 2019 r. (nr [...]). Wskazała, że uchwała Zarządu Powiatu L. z dnia [...] maja 2019 r. nr [...] w sprawie przekazania "B" w L. dotacji oświatowej m.in. za kwiecień 2019 r. została podjęta po tym, jak D. Kurator Oświaty we W. decyzją z dnia [...] maja 2019 r. nr [...] uchylił decyzję Starosty Lubińskiego .z dnia [...] lutego 2019 r. nr [...] i umorzył postępowanie w sprawie wykreślenia wspomnianego "B" z ewidencji szkół i placówek niepublicznych. W piśmie procesowym z dnia [...] lipca 2019 r. strona skarżąca odniosła się do stanowiska organu wyrażonego w odpowiedzi na skargę i podtrzymała stanowisko przedstawione w skardze w zakresie żądania stwierdzenia bezskuteczności czynności polegającej na odmowie wypłaty dotacji oświatowej. Zdaniem strony, w okolicznościach faktycznych sprawy nie doszło do wstrzymania dotacji, lecz do bezpodstawnej odmowy jej wypłaty. W rozwinięciu tej argumentacji strona wskazała, że przesłanki wstrzymania dotacji reguluje art. 37 o.f.z.o. W tym kontekście podniosła, że żadna z wymienionych w tym przepisie okoliczności nie wystąpiła w stanie faktycznym sprawy. Nadto dodała, że wstrzymanie dotacji wymaga wcześniejszego wezwania szkoły do wypełnienia nałożonych na nią obowiązków, a także, musi zapaść w formie decyzji administracyjnej. Strona wyraziła również pogląd, że w przypadku spełnienia przez szkołę ustawowych przesłanek do otrzymania dotacji oświatowej, organ dotujący nie może swobodnie decydować o odmowie jej wypłaty. Wskazując na powyższe zwróciła uwagę, że strona była uprawniona do otrzymania dotacji do chwili wydania ostatecznego rozstrzygnięcia w przedmiocie wykreślenia placówki z ewidencji szkół i placówek niepublicznych. Strona podkreśliła również, że składając skargę w dniu [...] maja 2019 r. nie mogła wiedzieć, że [...] maja 2019 r. organ przekaże sporne środki na konto szkoły, a złożenie skargi było konieczne dla zachowania 30-dniowego terminu liczonego od dnia dowiedzenia się o zaskarżonej czynności. W podsumowaniu skarżąca wyraziła pogląd, że pomimo wpływu środków finansowych na konto bankowe szkoły, spór w zakresie legalności dokonanej przez organ czynności pozostaje aktualny i w konsekwencji nie można mówić o bezprzedmiotowości postępowania zainicjowanego wniesieniem skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: Skarga podlegała odrzuceniu na podstawie z art. 58 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm., dalej: p.p.s.a.). Zgodnie z tym przepisem, sąd odrzuca skargę, jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego. Zakres właściwości sądów administracyjnych reguluje art. 3 p.p.s.a. W myśl powołanej regulacji, sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola ta obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r. poz. 1257 oraz z 2018 r. poz. 149 i 650), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2018 r. poz. 800, z późn. zm.), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2018 r. poz. 508, 650, 723, 1000 i 1039), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Sądy administracyjne orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego, a także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach. Mając na uwadze powyższe należy stwierdzić, że czynność wypłaty dotacji, jako mająca jedynie charakter rachunkowo-księgowy (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 lutego 2014 r., sygn. akt II GSK 304/14, CBOSA), a nie władczy, nie da się przyporządkować do żadnej z kategorii aktów lub czynności o jakich mowa w art. 3 p.p.s.a. W szczególności, czynność taka nie kwalifikuje się jako czynność przewidziana w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Jest to jedynie czynność techniczna, polegająca na przelaniu środków pieniężnych na rachunek bankowy podmiotu prowadzącego szkołę, która nie podlega kognicji sądów administracyjnych. Z ugruntowanego orzecznictwa sądowego wynika, że za akty lub czynności o których mowa w 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. uznaje się te, które: 1) w rozumieniu przepisów prawa materialnego i procesowego nie są decyzją lub postanowieniem; 2) mają charakter indywidualny, co wynika z określenia ich przedmiotu, a mianowicie uprawnień lub obowiązków, których dotyczą; 3) podejmowane są na podstawie przepisów prawa, które nie wymagają ich autorytatywnej konkretyzacji, a jedynie potwierdzenia uprawnienia lub obowiązku wynikającego z przepisów powszechnie obowiązującego prawa, co oznacza również, że stanowią one przejaw wiedzy organu wykonującego administrację publiczną; 4) są podejmowane w zakresie administracji publicznej, charakteryzując się, między innymi, jednostronnością działania; 5) są podejmowane przez podmiot wykonujący administrację publiczną (zob. B. Adamiak, Z problematyki właściwości sądów administracyjnych, art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., ZNSA 2006 nr 2, s. 18 – 19). W orzecznictwie sądowym podkreśla się również, że akty lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. odpowiadają formule nie tyle stosowania prawa, co jego wykonywania, a więc formule wykonawczej, która wyraża się w urzeczywistnianiu (realizacji) dyspozycji normy prawnej kreującej konkretny (a więc już istniejący) stosunek administracyjny i wynikające z niego uprawnienie lub obowiązek (por. Z. Kmieciak, Glosa do uchwały składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 4 lutego 2008 r. sygn. akt I OPS 3/07, OSP 2008, z. 5, poz. 51, s. 350 – 351). W nawiązaniu do powyższego należy stwierdzić, że także pismo organu z dnia [...] maja 2019 r. informujące stronę o wstrzymaniu wypłaty dotacji do czasu zakończenia postępowania odwoławczego od decyzji Starosty L. z dnia [...] lutego 2019 r., jest zwykłym pismem informacyjnym, z którego nie sposób wyprowadzić konkretyzacji normy prawnej, dokonanej przez organ w sposób władczy i jednostronny. Stąd, pismo to nie kwalifikuje się jako czynność z art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Należy wskazać, że w art. 47 ustawy z dnia 27 października 2017 r. o finansowaniu zadań oświatowych (Dz. U. z 2017 r. poz. 2203, dalej: u.f.z.o.) ustawodawca określa, jakie czynności organu dotującego stanowią czynności z zakresu administracji publicznej. Zgodnie z tym przepisem, czynności podejmowane przez organ dotujący, o którym mowa w art. 15-21, art. 25, art. 26, art. 28-32, art. 40 i art. 41, w celu ustalenia wysokości lub przekazania dotacji, o których mowa w art. 15-21, art. 25, art. 26, art. 28-32, art. 40 i art. 41, stanowią czynności z zakresu administracji publicznej, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Jednakże zaskarżona przez spółkę czynność nie wchodzi w zakres któregokolwiek z przepisów wymienionych w art. 47 u.f.z.o. Czynność polegająca na wypłacie określonej kwoty dotacji jest czynnością, o której mowa w art. 34 ust. 1 u.f.z.o. Przepis art. 34 ust. 1 u.f.z.o. nie został wymieniony w art. 47 tej ustawy. Tym samym nie powinno budzić wątpliwości, że czynność polegająca na samej wypłacie środków pieniężnych z tytułu dotacji nie należy do kognicji sądów administracyjnych (por. postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 8 sierpnia 2019 r., sygn. akt I SA/Rz 454/19 oraz postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 kwietnia 2019 r., sygn. akt I GSK 453/19, CBOSA). Przedstawiona argumentacja uzasadnia pogląd o niedopuszczalności drogi sądowoadministracyjnej w sprawie. Właściwą drogą dochodzenia roszczenia związanego z wypłatą dotacji, będącego w istocie roszczeniem o zapłatę, jest droga postepowania cywilnego, przed sądem powszechnym (por. postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 30 stycznia 2019 r., sygn. akt I SA/Bk 2/19, CBOSA). Wskazując na powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, działając na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. odrzucił skargę.