II SA/Sz 333/19
WyrokWSA w Szczecinie2019-09-05
Skład orzekający: Renata Bukowiecka-Kleczaj, Katarzyna Grzegorczyk-Meder, Katarzyna Sokołowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy budynek wybudowany niezgodnie ze zgłoszeniem, ale na które nie wniesiono sprzeciwu, może być przedmiotem decyzji o nakazie rozbiórki na podstawie art. 49b Prawa budowlanego, czy też powinno być zastosowane postępowanie naprawcze z art. 50 i 51 Prawa budowlanego?Ratio decidendi
Sąd uznał, że zastosowanie art. 49b Prawa budowlanego (nakaz rozbiórki obiektu wybudowanego bez wymaganego zgłoszenia lub pomimo sprzeciwu) jest nieuprawnione, gdy inwestor dokonał zgłoszenia budowy, a organ administracji architektoniczno-budowlanej nie wniósł sprzeciwu. W takiej sytuacji, nawet jeśli budynek został zrealizowany niezgodnie ze zgłoszeniem, organ nadzoru budowlanego powinien zastosować procedurę naprawczą przewidzianą w art. 50 i 51 Prawa budowlanego, która umożliwia bardziej elastyczne rozstrzygnięcia, w tym legalizację obiektu lub jego części.Stan faktyczny
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nakazał rozbiórkę budynku gospodarczego ze względu na niezgodność z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego (naruszenie nieprzekraczalnej linii zabudowy) oraz z wymiarami i usytuowaniem wynikającymi ze zgłoszenia. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał tę decyzję w mocy. Skarżący zarzucił organom błędne zastosowanie przepisów, wskazując na skuteczne zgłoszenie budowy i brak sprzeciwu organu, a także na nieprecyzyjność planu miejscowego.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. P. Zasądził od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Bukowiecka-Kleczaj Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder (spr.) Sędzia WSA Katarzyna Sokołowska Protokolant starszy sekretarz sądowy Anita Jałoszyńska po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 5 września 2019 r. sprawy ze skargi B. K. na decyzję Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. P. z dnia [...] r. nr [...], II. zasądza od Z. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. na rzecz skarżącego B. K. kwotę [...]([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Decyzją z dnia [...] r. nr [...], Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. P., w oparciu o art. 49b ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U z 2018 r., poz. 1202, dalej jako "p.b.") oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r., poz. 1257 ze zm., dalej jako "k.p.a."), nakazał B. K. (dalej jako "skarżący") rozbiórkę budynku gospodarczego oznaczonego "nr [...]" o wym. 6,0 x 4,45 m z tarasem o wym. 1,6 x 4,45 m (użytkowanego sezonowo jako budynek letniskowy na wynajem), zlokalizowanego na działce nr [...] przy ul. [...] nr [...] w m. W. , gm. W..
W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał, że w dniu 7 maja 2018 r. podczas przeprowadzonej kontroli zabudowy działki nr [...] w m. W. przy ul. [...] stwierdzono, iż przedmiotowa nieruchomość (powstała w wyniku scalenia dwóch działek o nr [...] i [...]) stanowi własność skarżącego i zabudowana jest 4 budynkami: dwoma budynkami rekreacji indywidualnej oraz dwoma budynkami gospodarczymi.
Na przedmiotową zabudowę właściciel działki i jednocześnie inwestor przedłożył zgłoszenia robót nie wymagających pozwolenia na budowę, złożone do organu administracji architektoniczno-budowlanej Starostwa Powiatowego w K. P.. W stosunku do wymienionych obiektów przyporządkowano kolejno poszczególne zgłoszenia i dokonano pomiarów kontrolnych obiektów, a następnie
w sprawie wszystkich czterech obiektów, tutejszy organ wszczął odrębne postępowania administracyjne. W zakresie budowy obiektu oznaczonego na załączniku graficznym "nr [...]", ustalono, że budynek wybudowany został pierwotnie jako gospodarczy - zgłoszenie nr [...] z dnia 28 sierpnia 2014 r. Wymiary wynikające ze zgłoszenia to 4,0 x 6,0 m, natomiast wymiary budynku stwierdzone w trakcie kontroli wyniosły 4,45 x 6,0 m + zadaszony taras o wym. 1,6 x 4,45 m. Odległość przedmiotowego budynku od ogrodzenia stojącego "w przybliżeniu" na granicy działki nr [...] wynosi 2,0 m - złożone zgłoszenie wskazywało na odległość 3,0 m od granicy z działką drogową. Ponadto w trakcie przeprowadzonej w dniu 19 lipca 2018 r. ponownej kontroli, ustalono, że w przedmiotowym budynku prowadzona jest działalność polegająca na wynajmowaniu przedmiotowych budynków na cele letniskowe - zakwaterowanie turystów.
Dalej organ wywiódł, że zgodnie z załącznikiem graficznym do aktualnie obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego uchwalonego uchwałą Rady Miejskiej w W. z dnia [...] nieprzekraczalna linia zabudowy, przebiega w odległości 5,0 m od granicy działki [...] z działką drogową - obecnie ul. [...], będącą współwłasnością poszczególnych właścicieli okolicznych działek. Tym samym lokalizacja budynku w odległości 3,0 m wynikającej z przyjętego przez organ zgłoszenia, naruszała ustalenia ww. planu zagospodarowania przestrzennego, poprzez przekroczenie o 2 m nieprzekraczalnej linii zabudowy. W tej sytuacji organ uznał, że skoro wskazany budynek bez względu na sposób jego użytkowania (czy gospodarczy, czy też letniskowy przeznaczony na wynajem) został wybudowany niezgodnie ze złożonym zgłoszeniem, a więc w warunkach samowoli budowlanej, a ponadto niezgodnie z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, to należało wydać decyzję nakazującą jego rozbiórkę, gdyż brak było podstaw do przeprowadzenia postępowania legalizacyjnego.
W odwołaniu od powyższej decyzji, skarżący powołał się na brak sprzeciwu organu na złożone zgłoszenia budowy budynków oraz na okoliczność, że dokonując zgłoszenia nie miał wiedzy o obowiązującej nieprzekraczalnej linii zabudowy określonej w planie zagospodarowania przestrzennego Rady Miejskiej w W.. Nadto wyjaśnił, że usytuowanie budynków w zgłoszeniach określił na odległość 3 metrów od granicy dz. nr [...] przy ul. [...], natomiast z uwagi na błąd w odczycie granicy, budynki te wybudowano w odległości 2 metrów, a taka różnica – w ocenie strony – nie jest istotnym odstąpieniem od dokonanego zgłoszenia.
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] nr [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 49b ust. 1 i art. 83 ust. 2 Prawa budowlanego, po rozpatrzeniu wniesionego odwołania, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W motywach rozstrzygnięcia, organ odwoławczy powołując się na materiał dowodowy zgromadzony w aktach sprawy wskazał, że S. K. pismem z dnia 28 sierpnia 2014 r., dokonała skutecznego zgłoszenia w organie administracji budowlanej, robót budowlanych polegających na budowie parterowego budynku gospodarczego o pow. zabudowy 24 m2, na dz. nr [...], w m. W. . Do zgłoszenia inwestorka dołączyła szkic na mapce planowanego usytuowania ww. budynku, który wskazuje usytuowanie tego budynku w odległość 3 m: od dz. nr [...] (drogi) i dz. nr [...] (należącej do inwestorki). Natomiast przeprowadzona kontrola dowodzi, że na podstawie powyższego zgłoszenia (na to zgłoszenie powołuje się skarżący) wybudowano na działce nr [...] (która to działka powstała z połączenia dwóch działek) wolno stojący obiekt gospodarczy, użytkowany sezonowo jako budynek letniskowy (oznaczony na szkicu z kontroli nr [...]), o wym. 4,45 x 6,0 m + taras 4,45 x 1,6 m (26,7 m2 + 7,12 m2), usytuowany od granicy z działką drogową nr [...] - obecnie ulicą B., w odległości 2,0 m. W piśmie z dnia 7 marca 2017r., kierowanym do małżonków K., organ powiatowy stwierdził, że wszystkie budynki na działce [...] (obecnie dz. nr [...]) posadowione są na fundamentach "punktowych". Zdaniem organu odwoławczego, powyższe dowodzi, że wybudowany budynek ma inne wymiary i jest posadowiony w innym miejscu niż budynek, który został określony w zgłoszeniu, zatem jest to inny obiekt niż wskazany w zgłoszeniu. Jak wynika z akt sprawy i wyjaśnień skarżącego nie dokonano zgłoszenia właściwemu organowi administracji architektoniczno-budowlanej budowy istniejącego budynku o wym. 4,45 x 6,0 m + taras 4,45 x 1,6 m, usytuowanego od granicy z działką drogową nr [...] - obecnie ulicą B., w odległości 2,0 m. Wobec tego uznać należało, że ww. obiekt stanowi samowolę budowlaną. Kontrola przeprowadzona w dniu 19 lipca 2018r., potwierdziła, że obiekt ten pełni funkcję rekreacyjną.
Organ II instancji wyjaśnił, że w obecnie obowiązującym stanie prawnym (obowiązującym od dnia 28 czerwca 2015r.) zgłoszenia organowi administracji architektoniczno-budowlanej wymaga budowa wolno stojących parterowych budynków rekreacji indywidualnej, rozumianych jako budynki przeznaczone do okresowego wypoczynku, o powierzchni zabudowy do 35 m2, przy czym liczba tych obiektów na działce nie może przekroczyć jednego na każde 500 m2 powierzchni działki (art. 30 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego), zaś w przypadku wybudowania obiektu bez wymaganego prawem zgłoszenia zastosowanie mają przepisy art. 49b Prawa budowlanego. W myśl powyższego przepisu, warunkiem rozpoczęcia postępowania legalizacyjnego jest sprawdzenie przez organ nadzoru budowlanego czy przedmiot ewentualnego postępowania, obiekt wzniesiony bez stosownego zgłoszenia, spełnia dwie zasadnicze przesłanki dotyczące jego posadowienia (zgodność z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, brak naruszenia przepisów, w tym techniczno-budowlanych).
Organ rozpatrując pierwszy z dwóch warunków koniecznych do spełnienia stwierdził, że działka nr [...], na której znajduje się obiekt będący przedmiotem tego postępowania (nr [...]), objęta jest planem zagospodarowania przestrzennego uchwalonym uchwałą Rady Miejskiej w W. z dnia [...]. Zgodnie z załącznikiem do tego planu, nieprzekraczalna linia zabudowy przebiega w odległości 5,0 m od granicy działki nr [...] z działką drogową nr [...], obecnie ul. [...]. Tymczasem budynek będący przedmiotem tego postępowania o wymiarach 4,45 x 6,0 m + taras 4,45 x 1,6 m, wybudowany jest na dz. nr [...], w odległości 2,0 m od granicy z działką drogową nr [...], tak więc usytuowanie tego budynku narusza ustalenia ww. planu, w związku z tym brak jest możliwości uruchomienia procedury, o której mowa w art. 49b ust. 2 Prawa budowlanego, umożliwiającej inwestorowi zalegalizowanie przedmiotowej samowoli budowlanej. W takim przypadku badanie drugiej przesłanki nie ma znaczenia dla sprawy.
ZWINB mając na uwadze, że wybudowanie przedmiotowego obiektu budowlanego w miejscu, w którym zgodnie z obowiązującym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego dla terenu położonego w obrębie geodezyjnym W. budowa jest niedopuszczalna, uznał za zasadne wydanie nakazu rozbiórki. Natomiast w ustosunkowaniu do argumentów przedstawionych przez skarżącego, wyjaśnił, że ustawa Prawo budowlane jednoznacznie określa procedury postępowania w przypadku stwierdzenia naruszenia przepisów art. 30 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego i nie pozwala organom nadzoru budowlanego na uznaniowe jej stosowanie.
Na opisaną powyżej decyzję organu odwoławczego skarżący złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie. Decyzji tej zarzucił naruszenie przepisów postępowania wobec niewyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego i niepodjęcia wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy, pominięcia dokumentów pomimo, iż dokumenty mają moc dokumentów urzędowych oraz naruszenie przepisów prawa materialnego polegającego na błędnym uznaniu budynku za samowolę budowlaną wobec przyjęcia, że zaistniały istotne odstępstwa od zgłoszenia.
Uzasadniając skargę skarżący przywołał tożsamą argumentację co w odwołaniu, a mianowicie powołał się na fakt dokonania zgłoszenia budowy budynku gospodarczego, braku sprzeciwu ze strony Starostwa Powiatowego na dokonane zgłoszenie oraz brak wiedzy o obowiązującej nieprzekraczalnej linii zabudowy określonej w planie zagospodarowania przestrzennego uchwalonego uchwałą Rady Miejskiej w W. w dniu [...] r., w którym to nie widnieje wartość cyfrowa nieprzekraczanej linii zabudowy, a na załączonej mapie planu jest ona niewidoczna. Podniósł również, że wybudowanie budynku w odległości 2 metrów, z uwagi na błąd w odczycie granicy, nie może być uznane za istotne odstępstwo od zgłoszenia, gdyż działka nr [...] nie ma charakteru działki budowlanej oraz charakteru drogi publicznej, gminnej, a prawo budowlane i miejscowy plan nie określa jednoznacznie odległości usytuowania budynków od drogi wewnętrznej. Poza tym skarżący zauważył, że wcześniej przeprowadzone kontrole, tj. w dniach 12 lipca 2016 r. oraz 1 marca 2017 r., nie doprowadziły do wszczęcia postępowania i wykazały brak istotnych odstępstw od przedmiotowego zgłoszenia,
a dokumenty z tych kontroli nie zostały w ogóle wzięte pod uwagę w prowadzonym postępowaniu.
W dniu 30 sierpnia 2019 r. do Sądu wpłynęło pismo pełnomocnika skarżącego, w którym ww. popierając skargę wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, jak i zasądzenie od organu na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
Zdaniem pełnomocnika skarżącego, w niniejszej sprawie nie zostały spełnione przesłanki z art. 49b ust. 1 Prawa budowlanego, gdyż nie wykazano, aby przedmiotowy budynek został wybudowany bez wymaganego pozwolenia na budowę lub zgłoszenia, wobec czego brak było podstaw do objęcia go nakazem rozbiórki. Ponadto lokalizacja tego budynku nie powoduje narażenia na utratę życia lub zdrowia oraz mienia znacznej wartości, a stan techniczny budynku jest bardzo dobry. Najistotniejszą okolicznością jest to, że odpowiednie zgłoszenie zostało złożone w Starostwie Powiatowym w dniu
28 sierpnia 2014 r. i wobec braku sprzeciwu organu wybudowano obiekt. Poza tym pełnomocnik zaznaczył, że podnoszona przez organ odległość budynku od granicy działki nie została wprost określona w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego w sposób jednoznaczny, albowiem odległość tą wyrysowano na mapie, jednak bez konkretnego wskazania, że jest to odległość 5 metrów. Zastrzeżenia budzi również okoliczność, że pomimo zgłoszenia, że budynek zostanie posadowiony na działce w odległości 3 metrów od granicy działki - organ się temu nie sprzeciwił, zaś w późniejszym etapie (po ponad 4 latach) uznał, że odległość ta winna wynosić 5 metrów. Nieuzasadniony jest także zarzut, że budynek będący przedmiotem postępowania ma inne wymiary i jest posadowiony w innym miejscu niż budynek, który został określony w zgłoszeniu z dnia 28 sierpnia 2014 r. Poza tym oświadczył, że skarżący poniósł wysokie koszty budowy jak i zaciągnął w związku z tym liczne zobowiązania, a nadto poświęcił dużo czasu na wybudowanie domków, które służą w okresie wakacyjnym do prowadzenia działalności gospodarczej polegającej na ich wynajmie wczasowiczom.
ZWINB w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje:
Zaskarżoną decyzją Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy rozstrzygnięcie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. P. nakazujące skarżącemu rozbiórkę budynku gospodarczego nr [...] o wymiarach 6 m x 4,50 m z tarasem o wymiarach 1,6 x 4,45 m, zlokalizowanego na działce nr [...] w W. gmina W..
Matarialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowi przepis art. 49b ust. 1 ustawy Prawo budowlane, zgodnie z którym organ nadzoru budowlanego nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego, lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego zgłoszenia bądź pomimo wniesienia sprzeciwu przez organ administracji architektoniczno-budowlanej.
Na wstępie wskazać należy, że ustalenia dokonane przez organy nadzoru budowlanego co do kwestii techniczno-budowlanych spornego obiektu, tj. dotyczące jego konstrukcji i wymiarów zewnętrznych nie budzą zastrzeżeń sądu i mogą stanowić podstawę do kwalifikacji wykonanych przez inwestora robót budowlanych przez pryzmat ustawy Prawo budowlane.
Analiza decyzji organów obu instancji wskazuje, że stan faktyczny sprawy
w odniesieniu do obiektu będącego przedmiotem postępowania nie został ustalony prawidłowo, przy czym wskazać należy jednoznacznie, że zarzut ten nie odnosi się do aktualnego sposobu jego użytkowania.
Zastosowany przez organy przepis art. 49b ust. 1 Prawa budowlanego ma zastosowanie w sytuacji, gdy obiekt budowlany lub jego część zostały wybudowane bez wymaganego zgłoszenia bądź w razie wniesienia sprzeciwu przez organ administracji architektoniczno-budowlanej.
Z akt administracyjnych sprawy załączonych do skargi wynika, że żona skarżącego w dniu 28 sierpnia 2014 r. zgłosiła w Starostwie Powiatowym w K. P. zamiar wzniesienia na działce nr [...] parterowego budynku gospodarczego o powierzchni zabudowy 24 m2. Z pisma tego wynika nadto, że do zgłoszenia załącza oświadczenie o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane oraz szkic.
Analiza powyższych dokumentów wskazuje zatem , iż wbrew twierdzeniu organu strona skarżąca zgłosiła zamiar budowy parterowego budynku gospodarczego, natomiast na szkicu, oprócz wymiarów samego budynku, nie wskazano odległości od granicy działki skarżącego z działką drogową oraz usytuowania budynku względem nieprzekraczalnej linii zabudowy, ustalonej w części graficznej uchwały Rady Miejskiej w W. z dnia [...] r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla terenu położonego w obrębie geodezyjnym [...] (Dz. Urz. Woj. Zacho. [...]).
Niesporne jest, że obiekt budowlany będący przedmiotem postępowania zlokalizowany jest na terenie elementarnym 1.UT, zaś w myśl § 9 ust. 3 powołanej uchwały nieprzekraczalna linia zabudowy została określona w załączniku graficznym do planu (rysunek planu w skali 1:500) bez oznaczenia liczbowego, tj. bez wskazania, w jakiej odległości została ustalona granica terenu, poza którą realizacja zabudowy jest niedopuszczalna.
Sąd zauważa, że organ architektoniczno-budowlany nie wniósł sprzeciwu do zgłoszenia z dnia 28 sierpnia 2014 r., zaś w świetle obowiązujących w dacie zgłoszenia przepisów Prawa budowlanego dopuszczalna była budowa, na podstawie zgłoszenia, budynku gospodarczego o wymiarach w nim wskazanych.
Skoro inwestor skutecznie zgłosił Staroście K. zamiar wybudowania budynku gospodarczego na stanowiącej jego własność działce, a zgłoszenie to zostało przyjęte bez sprzeciwu ze strony organu zaś budynek został zrealizowany niezgodnie ze zgłoszeniem, to nie sposób – co do zasady – przyjąć, że w takiej sytuacji organ nadzoru budowlanego winien stosować procedurę przewidzianą dla obiektów budowlanych zrealizowanych bez wymaganego przepisami zgłoszenia, czyli procedurę uregulowaną we wskazanym art. 49b ustawy. Przepis ten dotyczy bowiem rozbiórki lub legalizacji obiektu budowlanego lub jego części bez wymaganego zgłoszenia bądź pomimo wniesienia sprzeciwu przez organ administracji architektoniczno-budowlanej.
W orzecznictwie sądów administracyjnych prezentowany jest pogląd,
że zgłoszenie wykonania określonych robót budowlanych i brak sprzeciwu właściwego organu wyklucza twierdzenie, że roboty budowlane były wykonywane w warunkach uzasadniających stosowanie art. 49b ustawy Prawo budowlane, chyba że zamiarem inwestora było obejście prawa polegające na wystąpieniu ze zgłoszeniem robót budowlanych, chociaż wiedział on, że zgłaszana inwestycja wymaga uzyskania pozwolenia na budowę (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia
28.04. 2004 r. OSK 108/04, z dnia 1.02.2008 r. II OSK 604/06 oraz z dnia 26.05.2011 r. II OSK 443/10 – dostępne na stronie: orzeczenia.nsa.gov.pl).
Inwestor nie może być w identycznej sytuacji prawnej jak ten, który realizuje zamierzenie budowlane w zupełnej samowoli, bez poddania się jakimkolwiek wymogom prawnym.
Rozpoznając sprawę zrealizowanego budynku gospodarczego, organ nadzoru budowlanego całkowicie pominął możliwość rozpatrzenia sprawy w oparciu o przepisy art. 51 ust. 1 w zw. z art. 51 ust. 7 ustawy Prawo budowane. Przepisy te znajdują bowiem zastosowanie do sytuacji, w której inwestor realizując obiekt budowlany odstąpił od warunków zgłoszenia oraz w zakresie rodzajów decyzji umożliwiają znacznie bardziej elastyczne rozstrzygnięcie sprawy niż przepisy art. 49b tej ustawy.
Regulacje art. 51 przyznają organom nadzoru budowlanego szereg możliwości władczego nakazania doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, w tym ewentualnego doprowadzenia zrealizowanego obiektu budowlanego do stanu zgodnego ze zgłoszeniem – bądź przez wydanie decyzji o rozbiórce obiektu lub jego części (art. 51 ust. 1 pkt 1), decyzji o doprowadzeniu obiektu do stanu poprzedniego (art. 51 ust. 1 pkt 1), bądź decyzji o nałożeniu obowiązku wykonania określonych czynności lub robót budowlanych (art. 51 ust. 1 pkt 2).
W prowadzonym postępowaniu nie rozważano w ogóle zastosowania rozwiązań z art. 51 ustawy Prawo budowlane i nie poddano analizie możliwości doprowadzenia spornego obiektu do stanu zgodnego ze zgłoszeniem lub przepisami, chociażby poprzez wydanie decyzji o nakazie wykonania określonych czynności, lub robót budowlanych.
Podkreślić przy tym należy, że zaniechanie wniesienia sprzeciwu przez właściwy organ, na skutek zgłoszenia budowy, nie stanowi podstawy do uznania, że obiekt budowlany w takiej sytuacji nie może podlegać rozbiórce. Z woli ustawodawcy postępowanie w takiej sytuacji winno toczyć się w trybie art. 50 i 51 Prawa budowlanego.
W kontekście wskazanych przez organy nadzoru budowalnego przyczyn uniemożliwiających potencjalną legalizację spornego obiektu budowlanego, związanych z niezgodnością obiektu z przepisami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, oraz dotychczas poczynionych przez sąd rozważań odnośnie prawidłowego trybu naprawczego, który winien znaleźć zastosowanie w sprawie, wskazać należy, że w postępowaniu naprawczym, prowadzonym w oparciu o art. 51 ustawy Prawo budowlane, organ nadzoru budowlanego winien oceniać wykonane robot pod względem obowiązujących przepisów planu oraz technicznych możliwości zachowania części budynku wybudowanej zgodnie z planem.
W rozpoznawanej sprawie nie umknęło uwadze sądu, że jakkolwiek skarżący dopełnił procedury zgłoszenia budowy budynku gospodarczego na działce objętej ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, to jednak naruszenie, którego dopuścił się skarżący może wynikać z nieprecyzyjnych przepisów planu miejscowego odnoszących się do nieprzekraczalnej linii zabudowy. Część tekstowa planu nie wskazuje wprost, w jakiej odległości od granicy z działką drogową ma się znajdować nieprzekraczalna linia zabudowy i odwołuje się w tym względzie do części graficznej, w której również nie ma oznaczeń liczbowych a lokalny prawodawca ograniczył się wyłącznie do zaznaczenia tej linii na planie.
Nie jest rzeczą sądu dokonywanie w niniejszym postępowaniu oceny legalności uchwały, w której ustalono w taki sposób nieprzekraczalną linię zabudowy. W tym kontekście należy jednak zauważyć, że organy dokonując oceny stwierdzonych naruszeń pominęły treść art. 7a § 1 k.p.a.
Rzeczą organu jest zatem rozstrzygnięcie w sposób nie budzący wątpliwości, czy możliwa jest legalizacja spornego budynku, a przynajmniej jego części w kontekście obowiązującego planu miejscowego. Przy dokonywaniu tej oceny organ winien mieć na uwadze, że wydanie nakazu rozbiórki jest dopuszczalne tylko wtedy, gdy nie ma technicznej i prawnej możliwości doprowadzenia danego obiektu budowlanego do stanu zgodnego z prawem. Wydanie decyzji w oparciu o przepis art. 51 ust. 1 ustawy Prawo budowlane, z uwagi na jej skutki, musi opierać się na kompletnym, wszechstronnie zgromadzonym i starannie ocenionym materiale dowodowym.
Powyższe okoliczności prowadzą do konkluzji, że rozpatrujące sprawę organy nadzoru budowlanego naruszyły art. 49b ust. 1 ustawy Prawo budowlane, poprzez jego nieuprawnione zastosowanie. Okoliczność ta, w myśl art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) w zw. z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.) zwanej dalej "p.p.s.a.", obliguje
z kolei sąd do uchylenia zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji.
Prowadząc ponownie postępowanie organy winny zastosować procedurę naprawczą określoną w art. 50 i art. 51 ustawy Prawo budowlane, w tym dokonać ustaleń na okoliczność tego, czy lokalizacja spornego budynku jest zgodna z przepisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
O kosztach postępowania sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło