II SA/Sz 334/19

WyrokWSA w Szczecinie2019-09-05

Skład orzekający: Stefan Kłosowski, Marzena Iwankiewicz, Patrycja Joanna Suwaj

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ nadzoru budowlanego może wydać decyzję nakazującą rozbiórkę obiektu budowlanego, który został wybudowany niezgodnie ze zgłoszeniem, ale na które to zgłoszenie organ nie wniósł sprzeciwu, stosując procedurę z art. 49b Prawa budowlanego zamiast art. 50 i 51 Prawa budowlanego?
Ratio decidendi
Organ nadzoru budowlanego nie może stosować procedury rozbiórki z art. 49b Prawa budowlanego, jeśli inwestor skutecznie zgłosił zamiar budowy, a organ nie wniósł sprzeciwu, nawet jeśli obiekt został zrealizowany niezgodnie ze zgłoszeniem. W takiej sytuacji organ powinien zastosować procedurę naprawczą z art. 50 i 51 Prawa budowlanego, która umożliwia bardziej elastyczne rozstrzygnięcia, w tym legalizację obiektu lub jego części, lub nakazanie wykonania określonych czynności.
Stan faktyczny
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nakazał rozbiórkę budynku rekreacji indywidualnej, uznając go za samowolę budowlaną, ponieważ został wybudowany w innym miejscu i niezgodnie z planem zagospodarowania przestrzennego niż zgłoszono. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał tę decyzję w mocy. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, wskazując na skuteczne zgłoszenie budowy i brak sprzeciwu organu, a także na nieprecyzyjność planu miejscowego.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji oraz zasądził od organu na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Stefan Kłosowski Sędziowie Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz (spr.), Sędzia WSA Patrycja Joanna Suwaj Protokolant starszy inspektor sądowy Aneta Ciesielska po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 5 września 2019 r. sprawy ze skargi B. K. na decyzję Zachodniopomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowalnego w K. P. z [...] r. nr [...]", II. zasądza od Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego B. K. kwotę [...]([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Sygn. akt II SA/Sz [...] U Z A S A D N I E N I E Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. P. decyzją z dnia [...] r., nr [...] wydaną na podstawie art. 49b ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (t.j. Dz. U z 2018 r. poz. 1202) dalej zwaną p.b oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeksu postępowania administracyjnego ( tekst jednolity Dz. u. z 2017 r. poz. 1257 z późn. zm.), nakazał B. K. rozbiórkę budynku rekreacji indywidualnej oznaczonego "nr [...]" o wym. 7,14 x 4,84 m z tarasem o wym. 2,07 x 4,84 m, zlokalizowanego na działce nr [...] przy ul. [...] nr [...] w m. W. , gm. W.. W uzasadnieniu organ wskazał, że w dniu [...]. P.I.N.B. w K. P. przeprowadził kontrolę w sprawie zabudowy działki nr [...] w miejscowości W. przy ul. [...]. W jej trakcie ustalono, że przedmiotowa nieruchomość, powstała w wyniku scalenia dwóch działek o nr [...] i [...], jej właścicielem jest skarżący, a teren na którym się znajduje, objęty jest aktualnie obowiązującym planem zagospodarowania przestrzennego uchwalonym uchwałą Rady Miejskiej w W. z dnia [...] r. nr [...] Przeprowadzona kontrola wykazała również, że wskazana działka zabudowa jest 4 budynkami: 2 budynki rekreacji indywidualnej, oraz dwa budynki gospodarcze. Na przedmiotową zabudowę właściciel działki i jednocześnie inwestor B. K. przedłożył zgłoszenia robót nie wymagających pozwolenia na budowę, złożone do organu administracji architektoniczno-budowlanej Starostwa Powiatowego w K. P.. W stosunku do wymienionych obiektów przyporządkowano kolejno poszczególne zgłoszenia i dokonano pomiarów kontrolnych obiektów, a następnie w sprawie wszystkich czterech obiektów, PINB w K. P. wszczął odrębne postępowania administracyjne. W zakresie budowy przedmiotowego obiektu oznaczonego na załączniku graficznym "nr [...]", ustalono, że w dniu 31 maja 2017 r. skarżący, złożył w Starostwie Powiatowym zgłoszenie robót nie wymagających pozwolenia na budowę zarejestrowane pod nr [...], polegających na budowie budynku rekreacji indywidualnej drewnianej konstrukcji szkieletowej do 35 m2, parterowy z dachem dwuspadowym pokrytym gontem bitumicznym, usadowionym na fundamentach punktowych oraz budowie zbiornika bezodpływowego na nieczystości ciekłe o poj. 10 m, zbiornik prefabrykowany, żelbetowy, szczelny. Odprowadzane do zbiornika ścieki będą pochodziły z 2 budynków rekreacji indywidualnej. Zgodnie z załącznikiem graficznym załączonym do powyższego zgłoszenia przedmiotowy budynek miał być usytuowany w południowo - zachodnim narożniku działki, w odległości 4,0 m od jej granicy południowej oraz 4,0 m od granicy zachodniej, a zgłoszony zbiornik na nieczystości ciekłe miał być zlokalizowany w narożniku południowo - wschodnim. W trakcie kontroli przeprowadzonej w dniu 7 maja 2018 r. stwierdzono, że inwestor, zgodnie z ww. zgłoszeniem usytuował zbiornik na nieczystości ciekłe tj. w południowo-wschodnim narożniku działki nr [...] - obecnie [...], natomiast niezgodnie ze złożonym zgłoszeniem z dnia 31maja 2017 r., został usytuowany budynek rekreacji indywidualnej, który został wybudowany w północno - wschodnim narożniku działki [...] - obecnie nr [...] w odległości 2,0 m od granicy tej działki i działki drogowej, ul. [...], będącej współwłasnością poszczególnych właścicieli okolicznych działek i w odległości - [...] m od granicy działki [...]. Dalej organ stwierdził, że zgodnie z załącznikiem graficznym do wskazanego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, uchwalonego uchwałą Rady Miejskiej w W. z dnia [...] r. nr [...], nieprzekraczalna linia zabudowy, przebiega w odległości [...] m od granicy działki [...] z działką drogową - obecnie ul. [...]. Tym samym organ uznał, że wskazany budynek rekreacji indywidualnej o rzeczywistych wymiarach wynoszących 7,14 x 4,84 m, faktycznie został wybudowany całkowicie w innym miejscu i niezgodnie ze złożonym zgłoszeniem z dnia 31 maja 2017 r. - zamiast lokalizacji budynku zgodnie z załącznikiem graficznym do zgłoszenia w południowo - zachodnim narożniku działki w odległości 4 m od jej granicy południowej i zachodniej, budynek został usytuowany w północno - wschodnim narożniku działki oznaczonej obecnie nr [...] w odległości 2,0 m od granicy działki nr [...] oraz w odległości 4,30 m od granicy z działką [...]. W ocenie organu I instancji przedmiotowy budynek, został wybudowany niezgodnie ze złożonym zgłoszeniem z dnia 31 maja 2017 r. a więc w warunkach samowoli budowlanej. Ponadto lokalizacja obiektu w odległości 2,0 m od granicy działki [...] jest niezgoda z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, w zakresie przekroczenia nieprzekraczalnej linii zabudowy o 3,0 m. W związku z tym w ocenie organu brak było podstaw do przeprowadzenia postępowania legalizacyjnego. Zatem należało wydać decyzję nakazującą rozbiórkę. W odwołaniu od powyższej decyzji skarżący wskazał, że w dniu 30 maja 2017 r. dokonał zgłoszenia budynku rekreacji indywidualnej, który jednak nie został wybudowany z uwagi na zmianę koncepcji usytuowania kolejnych planowanych budynków. W związku z tym w dniu 3 sierpnia 2017 r., (które wpłynęło do organu 4 sierpnia 2017 r.) złożył kolejne zgłoszenie budowy nie wymagających pozwolenia na budowę, na podstawie którego wybudował budynek zgodnie ze zgłoszeniem oraz załączonymi szkicami sytuacyjnymi. Ponadto, skarżący powołał się na brak sprzeciwu organu na złożone zgłoszenia budowy budynków oraz na okoliczność, że dokonując zgłoszenia nie miał wiedzy o obowiązującej nieprzekraczalnej linii zabudowy określonej w planie zagospodarowania przestrzennego Rady Miejskiej w W.. Nadto wyjaśnił, że usytuowanie budynków oznaczonych nr [...], oraz 4 w zgłoszeniach określił na odległość 3 metrów od granicy dz. nr [...] przy ul. [...], natomiast z uwagi na błąd w odczycie granicy, budynki te wybudowano w odległości 2 metrów, a taka różnica – w ocenie strony – nie jest istotnym odstąpieniem od dokonanego zgłoszenia. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] r., nr [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 49b ust. 1 i art. 83 ust. 2 p.b., po rozpatrzeniu wniesionego odwołania, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W motywach rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał, że z dowodów zebranych w aktach sprawy wynika, że skarżący w dniu 31 maja 2017 r. złożył w Starostwie Powiatowym w K. P. zgłoszenie robót budowlanych nie wymagających pozwolenia na budowę, zarejestrowane pod nr [...], polegających na "(...) budowie budynku rekreacji indywidualnej, drewnianej konstrukcji szkieletowej do 35 m2, parterowy z dachem dwuspadowym pokrytym gontem bitumicznym, usadowionym na fundamentach punktowych oraz budowie zbiornika bezodpływowego na nieczystości ciekłe o poj. 10 m3, zbiornik prefabrykowany, żelbetowy, szczelny. Odprowadzane do zbiornika ścieki będą pochodziły z dwóch budynków rekreacji indywidualnej". Zgodnie z załącznikiem graficznym załączonym do powyższego zgłoszenia, przedmiotowy budynek miał być usytuowany w południowo-zachodnim narożniku działki nr [...], w odległości 4,0 m od jej granicy południowej oraz 4,0 m od granicy zachodniej, tj. granicy z dz. nr [...]. Natomiast zbiornik na nieczystości ciekłe miał być usytuowany w narożniku południowo - wschodnim. W dniu 4 sierpnia 2017 r. strona złożyła w tym samym organie kolejne zgłoszenie robót budowlanych nie wymagających pozwolenia na budowę, zarejestrowane pod nr [...], polegających na "budowie wolno stojącego budynku rekreacji indywidualnej konstrukcji drewnianej szkieletowej o powierzchni zabudowy do 35 m2, o wym. zew. 4,3 x 8m, o grubości ścian 0,15 m z dachem dwuspadowym pokrytym gontem bitumicznym. Budynek usadowiony zostanie na stopach fundamentowych". Zgodnie z załącznikiem graficznym załączonym do zgłoszenia przedmiotowy budynek miał być usytuowany w południowo-zachodnim narożniku działki nr [...], w odległości 4,0 m od jej granicy południowej oraz 3,0 m od granicy zachodniej - graniczącej z dz. nr [...]. Kontrola przeprowadzona w dniu 7 maja 2018 r. dowodzi, że strona niezgodnie z dokonanym zgłoszeniem z dnia [...] r., znak: [...] oraz ze zgłoszeniem z dnia 4 [...] znak: [...], wybudowała budynek rekreacji indywidualnej. Budynek ma wymiary 7,14 x 4,84 + taras 2,07 x 4,84 m i został usytuowany w północno-wschodnim narożniku działki nr [...] (obecnie [...]) w odległości 2,0 od granicy z działką drogową nr [...] - obecnie ulicą [...] co zostało przedstawione na załączniku graficznym. W ocenie organu budynek nr [...] został wybudowany całkowicie w innym miejscu i niezgodnie ze złożonymi zgłoszeniami z dnia 31 maja 2017 r., oraz z dnia 4 sierpnia 2017 r., a zatem jest to inny obiekt niż ten wskazany w zgłoszeniu. Wobec braku stosownego pozwolenia, organ uznał, iż ww. obiekt stanowi samowolę budowlaną zaś kontrola przeprowadzona w dniu 19 lipca 2018 r., potwierdziła, że obiekt ten pełni funkcję rekreacyjną. Organ II instancji wyjaśnił, że w obecnie obowiązującym stanie prawnym (obowiązującym od dnia 28 czerwca 2015 r.) zgłoszenia organowi administracji architektoniczno-budowlanej wymaga budowa wolno stojących parterowych budynków rekreacji indywidualnej, rozumianych jako budynki przeznaczone do okresowego wypoczynku, o powierzchni zabudowy do 35 m2, przy czym liczba tych obiektów na działce nie może przekroczyć jednego na każde 500 m2 powierzchni działki (art. 30 ust. 1 pkt 1 p.b.), zaś w przypadku wybudowania obiektu bez wymaganego prawem zgłoszenia zastosowanie mają przepisy art. 49b p.b. W myśl powyższego przepisu, warunkiem rozpoczęcia postępowania legalizacyjnego jest sprawdzenie przez organ nadzoru budowlanego czy przedmiot ewentualnego postępowania, obiekt wzniesiony bez stosownego zgłoszenia, spełnia dwie zasadnicze przesłanki dotyczące jego posadowienia (zgodność z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, brak naruszenia przepisów, w tym techniczno-budowlanych). Organ rozpatrując pierwszy z dwóch warunków koniecznych do spełnienia stwierdził, że działka nr [...], na której znajduje się obiekt będący przedmiotem tego postępowania (nr [...]), objęta jest planem zagospodarowania przestrzennego uchwalonym uchwałą Rady Miejskiej w W. z dnia [...] nr [...] Zgodnie z załącznikiem do tego planu, nieprzekraczalna linia zabudowy przebiega w odległości 5 m od granicy działki nr [...] z działką drogową nr [...], obecnie ul. [...]. Ponieważ budynek będący przedmiotem tego postępowania, o wymiarach 7,14 x 4,84m + taras 2,07 x 4,84m, wybudowany jest na dz. nr [...], w odległości 2,0 m od granicy z działką drogową nr [...], zatem zgodnie z powyższym organ stwierdził, że usytuowanie tego budynku narusza ustalenia ww. planu, w związku z tym brak jest możliwości uruchomienia procedury, o której mowa w art. 49b ust. 2 ustawy Prawo budowlane, umożliwiającej inwestorowi zalegalizowanie ww. samowoli budowlanej. W takim przypadku badanie drugiej przesłanki, tj. zgodności tego budynku z przepisami techniczno- budowlanymi, w ocenie organu nie ma znaczenia dla sprawy. Zdaniem organu odwoławczego wybudowanie przedmiotowego obiektu budowlanego w miejscu, w którym zgodnie z obowiązującym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, dla terenu położonego w obrębie geodezyjnym W. , budowa jest niedopuszczalna, wyklucza możliwość przeprowadzenia postępowania legalizacyjnego. W związku z powyższym należało, na podstawie art. 49b ust. 1 ustawy Prawo budowlane, nakazać rozbiórkę samowolnie wybudowanego obiektu budowlanego. Na opisaną powyżej decyzję organu odwoławczego skarżący złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie. Decyzji tej zarzucił naruszenie przepisów postępowania wobec niewyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego i niepodjęcia wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy, pominięcia dokumentów pomimo, iż dokumenty mają moc dokumentów urzędowych oraz naruszenie przepisów prawa materialnego polegającego na błędnym uznaniu budynku za samowolę budowlaną wobec przyjęcia, że zaistniały istotne odstępstwa od zgłoszenia. Uzasadniając skargę skarżący przywołał tożsamą argumentację co w odwołaniu, a mianowicie powołał się na fakt dokonania zgłoszenia budowy budynku gospodarczego, braku sprzeciwu ze strony Starostwa Powiatowego na dokonane zgłoszenie oraz brak wiedzy o obowiązującej nieprzekraczalnej linii zabudowy określonej w planie zagospodarowania przestrzennego uchwalonego uchwałą Rady Miejskiej w W. w dniu 30 czerwca 2010 r., w którym to nie widnieje wartość cyfrowa nieprzekraczanej linii zabudowy, a na załączonej mapie planu jest ona niewidoczna. Podniósł również, że wybudowanie budynku w odległości 2 metrów, z uwagi na błąd w odczycie granicy, nie może być uznane za istotne odstępstwo od zgłoszenia, gdyż działka nr [...] nie ma charakteru działki budowlanej oraz charakteru drogi publicznej, gminnej, a prawo budowlane i miejscowy plan nie określa jednoznacznie odległości usytuowania budynków od drogi wewnętrznej. P. tym skarżący zauważył, że wcześniej przeprowadzone kontrole, tj. w dniach 12 lipca 2016 r. oraz 1 marca 2017 r., nie doprowadziły do wszczęcia postępowania i wykazały brak istotnych odstępstw od przedmiotowego zgłoszenia, a dokumenty z tych kontroli nie zostały w ogóle wzięte pod uwagę w prowadzonym postępowaniu. W dniu 2 września 2019 r. do Sądu wpłynęło pismo pełnomocnika skarżącego, w którym ww. popierając skargę wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji jak i zasądzenie od organu na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Zdaniem pełnomocnika skarżącego, w niniejszej sprawie nie zostały spełnione przesłanki z art. 49b ust. 1 p.b., gdyż nie wykazano, aby przedmiotowy budynek został wybudowany bez wymaganego pozwolenia na budowę lub zgłoszenia, wobec czego brak było podstaw do objęcia go nakazem rozbiórki. Ponadto lokalizacja tego budynku nie powoduje narażenia na utratę życia lub zdrowia oraz mienia znacznej wartości, a stan techniczny budynku jest bardzo dobry. Najistotniejszą okolicznością jest to, że odpowiednie zgłoszenie zostało złożone w Starostwie Powiatowym pismem z dnia3 sierpnia 2017 r. i wobec braku sprzeciwu organu wybudowano obiekt. Poza tym pełnomocnik zaznaczył, że podnoszona przez organ odległość budynku od granicy działki nie została wprost określona w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego w sposób jednoznaczny, albowiem odległość tą wyrysowano na mapie, jednak bez konkretnego wskazania, że jest to odległość 5 metrów. Zastrzeżenia budzi również okoliczność, że pomimo zgłoszenia, że budynek zostanie posadowiony na działce w odległości 3 metrów od granicy działki - organ się temu nie sprzeciwił, zaś w późniejszym etapie uznał, że odległość ta winna wynosić 5 metrów. Nieuzasadniony jest także zarzut, że budynek będący przedmiotem postępowania ma inne wymiary i jest posadowiony w innym miejscu niż budynek, który został określony w zgłoszeniu z dnia 3 sierpnia 2017 r. Budynek został posadowiony dokładnie tam gdzie skarżący go zgłaszał, natomiast organ błędnie przyjął, że to zgłoszenie z dnia 31 maja 2017 r. dotyczy niniejszego budynku, przy czym skarżący już podczas przeprowadzania oględzin sygnalizował, że zrezygnował z posadowienia przedmiotowego budynku na podstawie zgłoszenia z 31 maja 2017 r. i wybudował go na podstawie zgłoszenia z dnia 3 sierpnia 2017 r. Nadto skarżący nie powinien ponosić odpowiedzialności za to, że organ nie dysponuje mapą, która faktycznie została dołączona do zgłoszenia w sierpniu 2017 r. W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje: Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowi przepis art. 49b ust. 1 ustawy Prawo budowlane, zgodnie z którym organ nadzoru budowlanego nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego, lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego zgłoszenia bądź pomimo wniesienia sprzeciwu przez organ administracji architektoniczno-budowlanej. Na wstępie wskazać należy, że ustalenia dokonane przez organy nadzoru budowlanego co do kwestii techniczno-budowlanych spornego obiektu, tj. dotyczące jego konstrukcji i wymiarów zewnętrznych nie budzą zastrzeżeń sądu i mogą stanowić podstawę do kwalifikacji wykonanych przez inwestora robót budowlanych przez pryzmat ustawy Prawo budowlane. Analiza decyzji organów obu instancji wskazuje, że stan faktyczny sprawy w odniesieniu do obiektu będącego przedmiotem postępowania nie został ustalony prawidłowo. Zastosowany przez organy przepis art. 49b ust. 1 Prawa budowlanego ma zastosowanie w sytuacji, gdy obiekt budowlany lub jego część zostały wybudowane bez wymaganego zgłoszenia bądź w razie wniesienia sprzeciwu przez organ administracji architektoniczno-budowlanej. W zakresie budowy obiektu oznaczonego na załączniku graficznym "nr [...]", ustalono, że w dniu 31 maja 2017r. skarżący, złożył w Starostwie Powiatowym zgłoszenie robót nie wymagających pozwolenia na budowę zarejestrowane pod nr [...], polegających na budowie budynku rekreacji indywidualnej drewnianej konstrukcji szkieletowej do 35 m2, parterowy z dachem dwuspadowym pokrytym gontem bitumicznym, usadowionym na fundamentach punktowych oraz budowie zbiornika bezodpływowego na nieczystości ciekłe o poj. 10 m, zbiornik prefabrykowany, żelbetowy, szczelny. Odprowadzane do zbiornika ścieki będą pochodziły z 2 budynków rekreacji indywidualnej. Zgodnie z załącznikiem graficznym załączonym do powyższego zgłoszenia przedmiotowy budynek miał być usytuowany w południowo – zachodnim narożniku działki, w odległości 4,0 m od jej granicy południowej oraz 4,0 m od granicy zachodniej, a zgłoszony zbiornik na nieczystości ciekłe miał być zlokalizowany w narożniku południowo – wschodnim. W trakcie kontroli przeprowadzonej w dniu 7 maja 2018 r. stwierdzono, że inwestor, zgodnie z ww. zgłoszeniem usytuował zbiornik na nieczystości ciekłe, tj. w południowo-wschodnim narożniku działki nr [...] – obecnie [...] natomiast niezgodnie ze złożonym zgłoszeniem z dnia 31maja 2017r. został usytuowany budynek rekreacji indywidualnej, który został wybudowany w północno – wschodnim narożniku działki [...] – obecnie nr [...] w odległości 2,0 m od granicy tej działki i działki drogowej, ul. [...], będącej współwłasnością poszczególnych właścicieli okolicznych działek i w odległości – 4,30 m od granicy działki [...]. Ponadto z ustaleń organu II instancji wynika, że w dniu 4 sierpnia 2017 r. strona złożyła kolejne zgłoszenie robót budowlanych nie wymagających pozwolenia na budowę, zarejestrowane pod nr [...], polegających na "budowie wolno stojącego budynku rekreacji indywidualnej konstrukcji drewnianej szkieletowej o powierzchni zabudowy do 35m2, o wym. zew. 4,3 x 8m, o grubości ścian 0,15 m z dachem dwuspadowym pokrytym gontem bitumicznym." Analiza powyższych dokumentów wskazuje, iż wbrew twierdzeniu organu strona skarżąca zgłosiła zamiar budowy budynku rekreacji indywidualnej nie wskazując w treści zgłoszenia odległości od granicy działki skarżącego z działką drogową oraz usytuowania budynku względem nieprzekraczalnej linii zabudowy, ustalonej w części graficznej uchwały Rady Miejskiej w W. z dnia 30 czerwca 2010 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla terenu położonego w obrębie geodezyjnym W. (Dz. Urz. Woj. Zacho. Nr [...]). Do zgłoszenia z dnia 3 sierpnia 2017 r. nie została dołączona mapa, na odwrocie zgłoszenia istnieje mapa inwentaryzacji powykonawczej. Niesporne jest, że obiekt budowlany będący przedmiotem postępowania zlokalizowany jest na terenie elementarnym 1.UT, zaś w myśl § 9 ust. 3 powołanej uchwały nieprzekraczalna linia zabudowy została określona w załączniku graficznym do planu (rysunek planu w skali 1:500) bez oznaczenia liczbowego, tj. bez wskazania, w jakiej została ustalona granica terenu, poza którą realizacja zabudowy jest niedopuszczalna. Sąd zauważa, że organ architektoniczno-budowlany nie wniósł sprzeciwu do zgłoszenia z dnia 31 maja 2017 r. ani do tego z dnia 3 sierpnia 2017 r., zaś w świetle obowiązujących w dacie zgłoszenia przepisów Prawa budowlanego dopuszczalna była budowa, na podstawie zgłoszenia, budynku gospodarczego o wymiarach w nim wskazanych. Skoro inwestor skutecznie zgłosił Staroście Kamieńskiemu zamiar wybudowania budynku rekreacji indywidualnej na stanowiącej jego własność działce, a zgłoszenie to zostało przyjęte bez sprzeciwu ze strony organu zaś budynek został zrealizowany niezgodnie ze zgłoszeniem, to nie sposób – co do zasady – przyjąć, że jest w takiej sytuacji organ nadzoru budowlanego winien stosować procedurę przewidzianą dla obiektów budowlanych zrealizowanych bez wymaganego przepisami zgłoszenia, czyli procedurę uregulowaną we wskazanym art. 49b ustawy. Przepis ten dotyczy bowiem rozbiórki lub legalizacji obiektu budowlanego, lub jego części bez wymaganego zgłoszenia bądź pomimo wniesienia sprzeciwu przez organ administracji architektoniczno-budowlanej. W orzecznictwie sądów administracyjnych prezentowany jest pogląd, że zgłoszenie wykonania określonych robót budowlanych i brak sprzeciwu właściwego organu wyklucza twierdzenie, że roboty budowlane były wykonywane w warunkach uzasadniających stosowanie art. 49b ustawy Prawo budowlane, chyba że zamiarem inwestora było obejście prawa polegające na wystąpieniu ze zgłoszeniem robót budowlanych, chociaż wiedział on, że zgłaszana inwestycja wymaga uzyskania pozwolenia na budowę (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28.04. 2004 r. OSK 108/04, z dnia 1.02.2008 r. II OSK 604/06 oraz z dnia 26.05.2011 r. II OSK 443/10 – dostępne na stronie: orzeczenia.nsa.gov.pl). Inwestor nie może być w identycznej sytuacji prawnej jak ten, który realizuje zamierzenie budowlane w zupełnej samowoli, bez poddania się jakimkolwiek wymogom prawnym. Rozpoznając sprawę zrealizowanego budynku organ nadzoru budowlanego całkowicie pominął możliwość rozpatrzenia sprawy w oparciu o przepisy art. 51 ust. 1 w zw. z art. 51 ust. 7 ustawy Prawo budowane. Przepisy te znajdują bowiem zastosowanie do sytuacji, w której inwestor realizując obiekt budowlany, odstąpił od warunków zgłoszenia oraz w zakresie rodzajów decyzji umożliwiają znacznie bardziej elastyczne rozstrzygnięcie sprawy niż przepisy art. 49b tej ustawy. Regulacje art. 51 przyznają organom nadzoru budowlanego szereg możliwości władczego nakazania doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, w tym ewentualnego doprowadzenia zrealizowanego obiektu budowlanego do stanu zgodnego ze zgłoszeniem – bądź przez wydanie decyzji o rozbiórce obiektu lub jego części (art. 51 ust. 1 pkt 1), decyzji o doprowadzeniu obiektu do stanu poprzedniego (art. 51 ust. 1 pkt 1), bądź decyzji o nałożeniu obowiązku wykonania określonych czynności lub robót budowlanych (art. 51 ust. 1 pkt 2). W prowadzonym postępowaniu nie rozważano w ogóle zastosowania rozwiązań z art. 51 ustawy i nie poddano analizie możliwości doprowadzenia spornego obiektu do stanu zgodnego ze zgłoszeniem lub przepisami względnie rozbiórki jego części, czy też poprzez wydanie decyzji o nakazie wykonania określonych czynności lub robót budowlanych. Podkreślić należy, że zaniechanie wniesienia sprzeciwu przez właściwy organ, na skutek zgłoszenia budowy, nie stanowi podstawy do uznania, ze obiekt budowlany w takiej sytuacji nie może podlegać rozbiórce. Z woli ustawodawcy postępowanie w takiej sytuacji winno toczyć się w trybie art. 50 i 51 Prawa budowlanego. W kontekście wskazanych przez organy nadzoru budowalnego przyczyn uniemożliwiających potencjalną legalizację spornego obiektu budowlanego, związanych z niezgodnością obiektu z przepisami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, oraz dotychczas poczynionych przez sąd rozważań odnośnie prawidłowego trybu naprawczego, który winien znaleźć zastosowanie w sprawie, wskazać należy, że w postępowaniu naprawczym, prowadzonym w oparciu o art. 51 cyt. ustawy, organ nadzoru budowlanego winien oceniać wykonane robot pod względem obowiązujących przepisów planu oraz technicznych możliwości zachowania części budynku wybudowanej zgodnie z planem. W rozpoznawanej sprawie nie umknęło uwadze sądu, że jakkolwiek skarżący dopełnił procedury zgłoszenia budowy budynku rekreacji indywidualnej na działce objętej ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, to jednak naruszenie, którego dopuścił się skarżący, może wynikać z nieprecyzyjnych przepisów planu miejscowego odnoszących się do nieprzekraczalnej linii zabudowy. Część tekstowa planu nie wskazuje wprost, w jakiej odległości od granicy z działką drogową ma się znajdować nieprzekraczalna linia zabudowy i odwołuje się w tym względzie do części graficznej, w której również nie ma oznaczeń liczbowych, a lokalny prawodawca ograniczył się wyłącznie do zaznaczenia tej linii na planie. Nie jest rzeczą sądu dokonywanie w niniejszym postępowaniu oceny legalności uchwały, w której ustalono w taki sposób nieprzekraczalną linię zabudowy. W tym kontekście należy jednak zauważyć, że organy dokonując oceny stwierdzonych naruszeń, pominęły treść art. 7a § 1 k.p.a. Rolą organu jest zatem rozstrzygnięcie w sposób niebudzący wątpliwości, czy możliwa jest legalizacja spornego budynku, a przynajmniej jego części w kontekście obowiązującego planu miejscowego. Przy dokonywaniu tej oceny organ winien mieć na uwadze, ze wydanie nakazu rozbiórki jest dopuszczalne tylko wtedy, gdy nie ma technicznej i prawnej możliwości doprowadzenia danego obiektu budowlanego do stanu zgodnego z prawem. Wydanie decyzji w oparciu o przepis art. 51 ust. 1 ustawy, z uwagi na jej skutki, musi opierać się na kompletnym, wszechstronnie zgromadzonym i starannie ocenionym materiale dowodowym. Powyższe okoliczności prowadzą do konkluzji, że rozpatrujące sprawę organy nadzoru budowlanego naruszyły art. 49b ust. 1 ustawy Prawo budowlane, poprzez jego nieuprawnione zastosowanie. Okoliczność ta, w myśl art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) w zw. z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.) zwanej dalej "p.p.s.a.", obliguje z kolei sąd do uchylenia zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. Prowadząc ponownie postępowanie, organy winny zastosować procedurę naprawczą określoną w art. 50 i art. 51 ustawy Prawo budowlane, w tym dokonać ustaleń na okoliczność tego, czy lokalizacja spornego budynku jest zgodna z przepisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. O kosztach postępowania sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło