I SA/Ke 237/19
WyrokWSA w Kielcach2019-09-05
Skład orzekający: Magdalena Chraniuk-Stępniak, Maria Grabowska, Danuta Kuchta
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy nagroda pieniężna otrzymana w konkursie architektonicznym, w zamian za przeniesienie autorskich praw majątkowych do nagrodzonej pracy, podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, jeśli laureat prowadzi jednoosobową działalność gospodarczą i jest czynnym podatnikiem VAT?Ratio decidendi
Nagroda pieniężna otrzymana w zamian za przeniesienie autorskich praw majątkowych do nagrodzonej pracy w konkursie architektonicznym podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. Istnieje bezpośredni związek przyczynowy między wypłatą nagrody a świadczeniem usług polegającym na przeniesieniu praw autorskich. Ponieważ laureat prowadzi działalność gospodarczą i ponosi odpowiedzialność wobec osób trzecich za naruszenie praw autorskich, działa w charakterze podatnika VAT.Stan faktyczny
Wnioskodawca, J.H., prowadzący jednoosobową działalność gospodarczą i będący czynnym podatnikiem VAT, otrzymał nagrodę pieniężną w konkursie architektonicznym. W regulaminie konkursu przewidziano, że laureat przeniesie autorskie prawa majątkowe do nagrodzonej pracy na organizatora. Wnioskodawca zapytał, czy otrzymana nagroda podlega opodatkowaniu VAT. Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej uznał, że nagroda stanowi wynagrodzenie za świadczenie usług (przeniesienie praw autorskich) i podlega opodatkowaniu VAT. Wnioskodawca zaskarżył tę interpretację, argumentując, że jego sytuacja mieści się w wyłączeniach z art. 15 ust. 3a ustawy o VAT.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Chraniuk-Stępniak (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Maria Grabowska, Sędzia WSA Danuta Kuchta, Protokolant Starszy inspektor sądowy Anna Adamczyk, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 września 2019 r. sprawy ze skargi J.H. na interpretację indywidualną Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług oddala skargę.
Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej w interpretacji indywidualnej z (...)
nr (...) stwierdził, że stanowisko J.H. (Wnioskodawca), przedstawione we wniosku z (...), uzupełnionym pismami z (...) i (...), o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie opodatkowania nagrody pieniężnej otrzymanej w konkursie architektonicznym - jest nieprawidłowe.
Przedstawiając stan faktyczny Wnioskodawca podał, że Miasto Stołeczne W. zorganizowało konkurs polegający na wykonaniu koncepcji architektonicznej siedziby Młodzieżowego Domu Kultury oraz Domu Kultury Ś., zwanej "Twórcza Twarda". Konkurs został przeprowadzony na podstawie przepisów ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. Prawo zamówień publicznych, ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny, ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych oraz Regulaminu. Nagrodami w konkursie były nagrody pieniężne oraz zaproszenie do negocjacji w trybie zamówienia z wolnej ręki autora wybranej pracy konkursowej.
Uczestnicy konkursu wyrazili zgodę na dokonywanie przez organizatora niezbędnych modyfikacji opracowania konkursowego na potrzeby jego prezentacji. Ustalenia te nie naruszały osobistych praw autorskich autorów prac.
Wnioskodawca przywołał m.in. treść podpunktu 8.2. Rozdziału III Regulaminu - Warunki i wymagania jakie muszą spełniać uczestnicy konkursu - który stanowił, że przystąpienie do konkursu oznaczało zgodę uczestnika, że w przypadku, gdy złożona przez niego praca konkursowa zostanie nagrodzona lub otrzyma wyróżnienie, przeniesie on bez wynagrodzenia na organizatora autorskie prawa majątkowe do nieograniczonego rozporządzania i korzystania z nagrodzonej (lub wyróżnionej) pracy w całości, bez ograniczeń terytorialnych. Stosownie do podpunktu 8.3. w/w Rozdziału konkursu, uczestnik konkursu, który otrzyma nagrodę w postaci zaproszenia do udziału w postępowaniu o udzielenie zamówienia na szczegółowe opracowanie pracy konkursowej, na etapie udzielania nagród w konkursie (wypłaty nagrody pieniężnej), przeniesie na organizatora (w formie umowy), prawa autorskie majątkowe do nagrodzonej pracy na wskazanych polach eksploatacji.
Z podpunktu 8.4. ww. Rozdziału wynikało natomiast, że zmiany, adaptacje, czy przeróbki utworu mogą nastąpić jedynie w uzasadnionych przypadkach, natomiast w przypadku konieczności dokonania zmian zasadniczych, autor utworu wykona je za odrębnym wynagrodzeniem. Z kolei zgodnie z podpunktem 8.5 uczestnik konkursu oświadcza i zagwarantuje, że korzystanie przez zamawiającego z utworu nie naruszy jakichkolwiek praw osób trzecich, w tym majątkowych i osobistych praw autorskich osób trzecich. W przypadku zgłoszenia organizatorowi konkursu. przez osoby trzecie roszczeń z tytułu naruszenia ich jakichkolwiek praw do utworów, w szczególności praw autorskich i pokrewnych, uczestnik konkursu: przejmie i zaspokoi wynikające z tego tytułu roszczenia względem zamawiającego; zwolni zamawiającego od odpowiedzialności z tytułu jakichkolwiek roszczeń, postępowań, szkód, strat, kar umownych lub wszelkich innych wydatków powstałych w związku z korzystaniem z utworów.
W regulaminie określono także dokumenty, które będą wymagane od autora pracy, która uzyskała I nagrodę, oraz zastrzeżono prawo zobowiązania uczestnika konkursu, który otrzymał nagrodę w postaci zaproszenia do udziału w postępowaniu o udzielenie zamówienia na szczegółowe opracowanie pracy konkursowej, aby uwzględnił przy sporządzaniu projektu zalecenia Sądu Konkursowego.
Pierwszą nagrodą była nagroda pieniężna w wysokości 70 000 zł oraz zaproszenie do negocjacji w trybie zamówienia z wolnej ręki. Regulamin konkursu określał, że kwoty nagród są kwotami brutto i podlegają opodatkowaniu zgodnie ze stosownymi przepisami. J. H. jako uprawiony architekt wziął udział w konkursie, otrzymując pierwszą nagrodę. Strona prowadzi jednoosobową działalność gospodarczą, w ramach której świadczy między innymi usługi architektoniczne. Jest podatnikiem czynnym podatku od towarów i usług.
Zadano pytanie: czy w związku z wygraniem konkursu i otrzymaniem nagrody pieniężnej, jako laureat (prowadzący działalność gospodarczą) dokonuje jakiegokolwiek świadczenia na rzecz organizatora (wypłacającego wynagrodzenie), a otrzymane środki podlegają opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług?
Zdaniem wnioskodawcy wykładnia systemowa wewnętrzna przemawia za tym, że ustawodawca polski wprowadzając normę zawartą w art. 15 ust. 3 pkt 3 ustawy o VAT, chciał poza stosunkami pracowniczymi wyłączyć z opodatkowania podatkiem VAT także inne czynności wykonywane przez podmioty określone w tym przepisie oraz art. 15 ust. 3a pod warunkiem jednak, by te stosunki prawne spełniały trzy przesłanki tam wyrażone. W dyspozycji tego przepisu mogą się mieścić umowy starannego działania i rezultatu. Z przepisu nie wynika też, by zlecający musiał ponosić wyłączną odpowiedzialność wobec osób trzecich, co ma zastosowanie w przypadku stosunków pracowniczych. Art. 429 i art. 474 k.c. określają zasady odpowiedzialności deliktowej i kontraktowej dającego zlecenie wobec osób trzecich za działania wykonującego czynności. Nawiązanie stosunku prawa cywilnego, na podstawie którego wykonywane są określone czynności na rzecz innej osoby (są świadczone usługi), oznacza jednocześnie określenie odpowiedzialności dającego zlecenie wobec osób trzecich. To zaś równa się wyłączeniu z podatku od towarów i usług.
Mając na uwadze powyższe wnioskodawca stwierdził, że w sytuacji gdy uczestnik konkursu, który otrzymał nagrodę w postaci zaproszenia do udziału w postępowaniu o udzielenie zamówienia na szczegółowe opracowanie pracy konkursowej, na etapie udzielania nagród w konkursie (wypłaty nagrody pieniężnej), przeniesie na organizatora (w formie umowy), prawa autorskie majątkowe do nagrodzonej pracy na poszczególnych polach eksploatacji, to ze względu na treść art. 15 ust. 3a ustawy o VAT kwota otrzymanej nagrody nie podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.
Organ uznał stanowisko Wnioskodawcy za nieprawidłowe. Stwierdził, że dana czynność podlega opodatkowaniu VAT jedynie wówczas, gdy wykonywana jest w ramach umowy zobowiązaniowej, a jedna ze stron transakcji może zostać uznana za bezpośredniego beneficjenta tej czynności. Przy czym związek pomiędzy otrzymywaną płatnością a świadczeniem na rzecz dokonującego płatności musi mieć charakter bezpośredni i na tyle wyraźny, aby można powiedzieć, że płatność następuje w zamian za to świadczenie.
Pomiędzy organizatorem konkursu a wykonanym przez nagrodzony podmiot świadczeniem - przeniesieniem autorskich praw majątkowych do nagrodzonych prac, istnieje bezpośredni związek o charakterze przyczynowym. Wypłata nagrody następuje nie w związku z samym udziałem w konkursie, ale w zamian za przeniesienie praw majątkowych do wybranych prac. Zatem wypłata nagrody stanowi de facto wynagrodzenie za wykonanie konkretnego świadczenia. Przeniesienie autorskich praw majątkowych do prac nagrodzonych w konkursie architektonicznym wpisuje się w definicję świadczenia usług, o którym mowa w art. 8 ust. 1 ustawy o VAT i w konsekwencji, na podstawie art. 5 ust. 1 pkt 1, podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.
Jednocześnie Dyrektor wskazał, że warunkiem opodatkowania danej czynności podatkiem od towarów i usług jest spełnienie dwóch przesłanek. Po pierwsze, dana czynność ujęta jest w katalogu czynności podlegających opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, co zdaniem organu niewątpliwie ma miejsce. Dodatkowo czynność wykonywana jest przez podmiot, który w jej ramach działa w charakterze podatnika podatku od towarów i usług.
Nagrodzony w konkursie architektonicznym to uprawniony architekt - podmiot prowadzący jednoosobowo działalność gospodarczą, będący czynnym podatnikiem podatku od towarów i usług. Odwołując się do opisu sprawy Dyrektor zaznaczył, że w przypadku zgłoszenia do organizatora konkursu roszczeń przez osoby trzecie w związku z naruszeniem jakichkolwiek praw do utworu wnioskodawca przejmie i zaspokoi wynikające z tego tytułu roszczenia, zwolni zamawiającego od odpowiedzialności z tytułu roszczeń, postępowań, szkód, kar umownych, strat. Tym samym pomiędzy wnioskodawcą i organizatorem konkursu istnieje stosunek prawny określający warunki wynagrodzenia i odpowiedzialności, którego zapisy wskazują, że Wnioskodawca w związku z wykonaniem zobowiązań występuje w charakterze podatnika podatku VAT. Wnioskodawca jako laureat prowadzący działalność gospodarczą jest zobowiązany opodatkować uzyskane środki finansowe podatkiem od towarów i usług na podstawie art. 8 ust. 1 w zw. z art. 5 ust. 1 ustawy o VAT.
Na powyższą interpretację J.H. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach. Wniósł o jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Zarzucił naruszenie:
1. art. 14c § 1 i § 2 Ordynacji podatkowej poprzez wadliwe uznanie stanowiska Wnioskodawcy za nieprawidłowe;
2. art. 14c § 1 i § 2 Ordynacji podatkowej poprzez dokonanie oceny prawnej oraz wskazanie prawidłowego stanowiska z naruszeniem prawa materialnego;
3. art. 14c § 2 w zw. z art. 120 oraz 121 § 1 w zw. z art. 14h i 2a Ordynacji podatkowej poprzez przedwczesne i wadliwe uznanie stanowiska Wnioskodawcy za nieprawidłowe;
4. art. 15 ust. 1 w zw. z art. 15 ust. 3 pkt 3 ustawy o VAT w zw. z art. 13 pkt 2-9 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych poprzez ich błędne zastosowanie i przyjęcie, że w zaprezentowanym we wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej stanie faktycznym skarżący prowadzi samodzielną działalność gospodarczą opodatkowaną podatkiem od towarów i usług, gdyż:
- pomiędzy organizatorem konkursu a wykonanym przez nagrodzony podmiot świadczeniem przeniesieniem autorskich praw majątkowych do nagrodzonych prac, istnieje bezpośredni związek o charakterze przyczynowym, a wypłata nagrody następuje nie w związku z samym udziałem w konkursie ale w zamian za przeniesienie praw majątkowych do wybranych prac;
- pomiędzy Wnioskodawcą i organizatorem konkursu istnieje stosunek prawny określający warunki wynagrodzenia i odpowiedzialności, którego zapisy wskazują, że skarżący w związku z wykonaniem zobowiązań występuje w charakterze podatnika podatku VAT,
- co stanowi o jego samodzielności, a zatem o tym, że jest on podatnikiem podatku od towarów i usług, podczas gdy: organ interpretujący w ogóle nie wziął pod rozwagę i nie odniósł się oraz nie rozgraniczył przedstawionych wywodów względem istoty sporu, tj. nie odniósł się do zagadnienia czy czynność podlegającą zdaniem Dyrektora opodatkowaniu wykonał podmiot, który dla tej właśnie czynności działa jako podatnik.
Zarzucił, że Dyrektor w ogóle nie odniósł się do przedstawionego stanowiska Wnioskodawcy względem wykładni art. 15 ust. 3a ustawy o VAT, zaś to właśnie w tym zakresie złożony był wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej.
W ocenie skarżącego status podatnika VAT ma tylko taka osoba, która prowadzi działalność gospodarczą samodzielnie. Z przepisu art. 15 ust. 3a ustawy o VAT wynika, że nie działa samodzielnie, a więc nie jest podatnikiem VAT podmiot, który otrzymuje świadczenia pieniężne za: przekazanie lub udzielenie licencji do praw autorskich; przekazanie lub udzielenie licencji do praw artystycznego wykonania; artystyczne wykonanie, o ile pomiędzy nabywającym prawa a twórcą lub odpowiednio artystą wykonawcą istnieje stosunek prawny co do warunków wykonywania tych czynności, wynagrodzenia i odpowiedzialności zlecającego wykonanie tych czynności wobec osób trzecich. Zatem zdarzenia opisane we wniosku o wydanie interpretacji nie podlegają opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. Argumentował, że jego stanowisko znajduje potwierdzenie w uzasadnieniu wyroku NSA z 22 lipca 2008 r. sygn. akt I FSK 935/07.
Zaznaczył, że istotą wydawania interpretacji indywidualnych jest dokonywanie wykładni konkretnych przepisów prawa podatkowego w powiązaniu z dokładnie określonym stanem faktycznym poprzez ocenę stanowiska Wnioskodawcy w kontekście zadanego pytania. Tymczasem organ nie dokonując powyższego dopuścił do naruszenia przepisów wskazanych w petitum skargi.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor podtrzymał stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej interpretacji i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (j.t. Dz.U.2018.2107) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez m. in. kontrolę administracji publicznej. Kontrola ta jest sprawowana pod względem zgodności z prawem wydawanych przez nią decyzji, postanowień bądź innych aktów. Stosownie zaś do art. 3 § 1 i § 2 pkt 4a ustawy
z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.2018.1302) dalej "ustawa p.p.s.a." kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg m.in. na pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach.
W myśl art. 57a ustawy p.p.s.a skarga na pisemną interpretację przepisów prawa podatkowego wydaną w indywidualnej sprawie może być oparta wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczenia się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd administracyjny jest związany w tym przypadku zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną, co wynika z brzmienia art. 134 § 1 tej ustawy zgodnie, z którym sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami
i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a.
Z kolei granica, w której organ jest uprawniony do wydania interpretacji wyznaczona jest przez przepisy art. 14b § 1, art. 14b § 3 oraz art. 14c § 1
i art. 14c § 2 Ordynacji podatkowej. Zgodnie z art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej interpretacje wydawane są na pisemny wniosek zainteresowanego w jego indywidualnej sprawie. Stosownie do art. 14b § 3 tej ustawy składający wniosek
o wydanie interpretacji obowiązany jest do wyczerpującego przedstawienia stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego oraz do przedstawienia własnego stanowiska w sprawie oceny prawnej tego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego. Interpretacja indywidualna zawiera ocenę stanowiska wnioskodawcy wraz
z uzasadnieniem prawnym tej oceny. W razie negatywnej oceny stanowiska wnioskodawcy interpretacja indywidualna zawiera wskazanie prawidłowego stanowiska wraz z uzasadnieniem prawnym (art. 14c § 1 i § 2 Ordynacji podatkowej).
Dokonując kontroli zaskarżonej interpretacji indywidualnej w oparciu
o przedstawione wyżej zasady orzekający w niniejszej sprawie Sąd doszedł do przekonania, że akt ten nie narusza prawa w zakresie powodującym konieczność jego wyeliminowania z obrotu prawnego.
Istota sporu w niniejszej sprawie sprowadza się do o rozstrzygnięcia, czy otrzymane przez wnioskodawcę środki finansowe z tytułu nagrody pieniężnej za zajęcie pierwszego miejsca w konkursie podlegają opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.
Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2018r., poz. 2174) – ustawa o VAT, opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlegają odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.
Natomiast z art. 8 ust. 1 ustawy wynika, że przez świadczenie usług, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7, w tym również:
1. przeniesienie praw do wartości niematerialnych i prawnych, bez względu na formę, w jakiej dokonano czynności prawnej;
2. zobowiązanie do powstrzymania się od dokonania czynności lub do tolerowania czynności lub sytuacji;
3. świadczenie usług zgodnie z nakazem organu władzy publicznej lub podmiotu działającego w jego imieniu lub nakazem wynikającym z mocy prawa.
Stosownie do treści powołanych przepisów, każde świadczenie na rzecz osób fizycznych, osób prawnych lub jednostek organizacyjnych niemających osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7 ustawy, uznawane jest na gruncie ustawy za usługę.
Opodatkowaniu podlegają tylko takie transakcje, w ramach których występuje możliwy do zidentyfikowania konsument towarów lub usług, beneficjent świadczenia odnoszący z niego korzyść.
Ponadto świadczenie jest opodatkowane jeżeli jest odpłatne, czyli odbywa się za wynagrodzeniem.
W znaczeniu potocznym wynagrodzenie to zapłata za pracę, należność, a także odszkodowanie. Natomiast odpłatny to taki, który wymaga zapłacenia, zwrotu kosztów, płatny. Istotną cechą wynagrodzenia jest zatem istnienie bezpośredniego związku pomiędzy dostawą towarów lub świadczeniem usług i otrzymaną zapłatą.
Z powołanych wyżej przepisów wynika, że czynność podlega opodatkowaniu podatkiem VAT jedynie wówczas, gdy wykonywana jest w ramach umowy zobowiązaniowej, a jedna ze stron transakcji może zostać uznana za bezpośredniego beneficjenta tej czynności. Przy czym związek pomiędzy otrzymywaną płatnością a świadczeniem na rzecz dokonującego płatności musi mieć charakter bezpośredni i na tyle wyraźny, aby można powiedzieć, że płatność następuje w zamian za to świadczenie.
Nadto przywołania wymaga również brzmienie art. 1 ust 1 i ust 2 pkt 6 ustawy z dnia 4 lutego 1994r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych, w myśl którego przedmiotem prawa autorskiego jest każdy przejaw działalności twórczej o indywidualnym charakterze, ustalony w jakiejkolwiek postaci, niezależnie od wartości, przeznaczenia i sposobu wyrażenia (utwór), w szczególności utwory architektoniczne, architektoniczno-urbanistyczne i urbanistyczne. Prawo autorskie przysługuje twórcy, o ile ustawa nie stanowi inaczej (art. 8 w/w ustawy). Jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, twórcy przysługuje wyłączne prawo do korzystania z utworu i rozporządzania nim na wszystkich polach eksploatacji oraz do wynagrodzenia za korzystanie z utworu (art. 17 w/w ustawy).
Jak wskazano w opisie sprawy, zgodnie z treścią regulaminu przystąpienie do konkursu oznaczało zgodę uczestnika, na to, że w przypadku, gdy złożona przez niego praca konkursowa zostanie nagrodzona lub otrzyma wyróżnienie, przeniesie on bez wynagrodzenia na organizatora autorskie prawa majątkowe do nieograniczonego rozporządzania i korzystania z nagrodzonej (lub wyróżnionej) pracy w całości, bez ograniczeń terytorialnych. Natomiast uczestnik konkursu, który otrzyma nagrodę w postaci zaproszenia do udziału w postępowaniu o udzielenie zamówienia na szczegółowe opracowanie pracy konkursowej, na etapie udzielania nagród w konkursie (wypłaty nagrody pieniężnej), przeniesie na organizatora (w formie umowy), prawa autorskie majątkowe do nagrodzonej pracy na wskazanych polach eksploatacji.
Z powyższego wynika, że w analizowanym przypadku pomiędzy organizatorem konkursu, a wykonanym przez Wnioskodawcę, jako zwycięzcę konkursu, świadczeniem - przeniesieniem autorskich praw majątkowych do pracy konkursowej, istnieje bezpośredni związek o charakterze przyczynowym.
Wypłata nagrody następuje bowiem nie w związku z samym udziałem w konkursie, ale w zamian za przeniesienie autorskich praw majątkowych do zwycięskiej pracy. A zatem wypłata nagrody stanowi de facto wynagrodzenie za wykonanie konkretnego świadczenia.
W tym stanie rzeczy słusznie przyjęto, że przeniesienie autorskich praw majątkowych do pracy nagrodzonej w konkursie architektonicznym wpisuje się w definicję świadczenia usług, o której mowa w art. 8 ust. 1 ustawy i w konsekwencji – na podstawie art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy – podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.
Powyższe stanowisko organu Sąd w pełni podziela i akceptuje.
Jednakże warunkiem opodatkowania danej czynności podatkiem od towarów i usług jest spełnienie dwóch przesłanek: po pierwsze - dana czynność ujęta jest w katalogu czynności podlegających opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, co w analizowanej sprawie niewątpliwie ma miejsce; po drugie - czynność wykonywana jest przez podmiot, który w jej ramach działa w charakterze podatnika podatku od towarów i usług.
A zatem aby zaistniało opodatkowanie danej czynności konieczne jest, aby czynność podlegającą opodatkowaniu wykonał podmiot, który dla tej właśnie czynności będzie działał jako podatnik. Definicja działalności gospodarczej, zawarta w ustawie, ma charakter uniwersalny, pozwalający na objęcie pojęciem "podatnik" tych wszystkich podmiotów, które prowadzą określoną działalność, występując w profesjonalnym obrocie gospodarczym.
Zgodnie z art. 15 ust 1 ustawy o VAT podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności.
Natomiast działalność gospodarcza obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody. Działalność gospodarcza obejmuje w szczególności czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych (ust 2).
Za wykonywaną samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 1, nie uznaje się czynności z tytułu których przychody zostały wymienione w art. 13 pkt 2-9 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych, jeżeli z tytułu wykonania tych czynności osoby te są związane ze zlecającym wykonanie tych czynności prawnymi więzami tworzącymi stosunek prawny pomiędzy zlecającym wykonanie czynności i wykonującym zlecane czynności co do warunków wykonywania tych czynności, wynagrodzenia i odpowiedzialności zlecającego wykonanie tych czynności wobec osób trzecich (ust 3).
Przepis ust. 3 pkt 3 stosuje się odpowiednio do usług twórców i artystów wykonawców w rozumieniu przepisów o prawie autorskim i prawach pokrewnych, wynagradzanych w formie honorariów za przekazanie lub udzielenie licencji do praw autorskich lub praw artystycznego wykonania albo ich wykonanie, w tym również wynagradzanych za pośrednictwem organizacji zbiorowego zarządzania prawami autorskimi lub prawami pokrewnymi (ust 3a).
Twórca, czy artysta ze względu na uregulowanie zawarte w tym przepisie nie jest podatnikiem podatku VAT, jeżeli otrzymuje honoraria za przekazanie lub udzielenie licencji do praw autorskich, za przekazanie lub udzielenie licencji do praw artystycznego wykonania, za artystyczne wykonanie, a tylko w sytuacji, gdy pomiędzy nabywającym prawa, a twórcą, czy artystą wykonawcą istnieje stosunek prawny co do warunków wykonywania tych czynności, wynagrodzenia i odpowiedzialności zlecającego wykonanie tych czynności wobec osób trzecich. W związku z tym należy każdorazowo badać jaki jest kształt wzajemnych relacji, praw i obowiązków podmiotu w stosunku do podmiotu zlecającego te czynności.
Przenosząc powyższe na grunt kontrolowanej sprawy należy zauważyć, że nagrodzony w konkursie architektonicznym to uprawniony architekt - podmiot prowadzący jednoosobowo działalność gospodarczą, będący czynnym podatnikiem podatku od towarów i usług.
Z przywołanego zaś fragmentu regulaminu konkursu wynika, że w przypadku zgłoszenia organizatorowi konkursu roszczeń przez osoby trzecie z tytułu naruszenia ich jakichkolwiek praw do utworów, w szczególności praw autorskich i pokrewnych wnioskodawca (uczestnik konkursu) przejmie i zaspokoi wynikające z tego tytułu roszczenia względem Zamawiającego, zwolni Zamawiającego od odpowiedzialności z tytułu jakichkolwiek roszczeń, postępowań, szkód, kar umownych, strat lub wszelkich innych wydatków powstałych w związku z korzystaniem z utworów.
Tym samym słuszna jest konstatacja, że pomiędzy Wnioskodawcą a organizatorem konkursu istnieje stosunek prawny określający warunki wynagrodzenia i odpowiedzialności, które wskazują, że Wnioskodawca w związku z wykonaniem zobowiązań występuje w charakterze podatnika VAT. Wnioskodawca świadcząc na rzecz Miasta usługę polegającą na przeniesieniu autorskich praw majątkowych do nagrodzonej pracy działał w charakterze podatnika VAT, co ostatecznie przesądza o opodatkowaniu tej czynności podatkiem od towarów i usług. Dlatego w związku z wygraniem konkursu i otrzymaniem nagrody pieniężnej wnioskodawca jako laureat prowadzący działalność gospodarczą jest zobowiązany opodatkować uzyskane środki finansowe podatkiem od towarów i usług na podstawie art. 8 ust. 1 w zw. z art. 5 ust. 1 ustawy o VAT.
Podniesienia dodatkowo wymaga, iż dla oceny badanej sprawy nie jest miarodajny przywoływany przez skarżącego wyrok NSA z dnia 22 lipca 2008r., sygn. akt I FSK 935/07. Błędnie zatem strona upatruje w treści tego orzeczenia poparcia dla własnego stanowiska. Na tle objętej kontrolą przez NSA sprawy niespornym elementem stanu faktycznego była okoliczność przeniesienia na mocy umowy o dzieło na zlecającego praw autorskich do wykonanych dzieł, jak również określenie w treści tejże umowy odpowiedzialności zlecającego wobec osób trzecich.
W stanie faktycznym zaprezentowanym we wniosku J. H. z treści regulaminu konkursu wynika jednoznacznie, że odpowiedzialność wobec osób trzecich ponosi sam wnioskodawca, nie zaś zlecający. Świadczy to o wykonywaniu samodzielnie przez wnioskodawcę działalności gospodarczej.
Powyższe wywody prowadzą do wniosku o niezasadności sformułowanych w skardze zarzutów 1, 2 i 4.
W treści skargi strona podniosła również zarzut naruszenia art. 14c § 2 w zw. z art. 120 oraz 121 § 1 w zw. z art. 14h i 2a Ordynacji podatkowej poprzez przedwczesne i wadliwe uznanie stanowiska Wnioskodawcy za nieprawidłowe (zarzut 3). Argumentowała, że Dyrektor w ogóle nie odniósł się do przedstawionego stanowiska Wnioskodawcy względem wykładni art. 15 ust. 3a ustawy o VAT, zaś to właśnie w tym zakresie złożony był wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej.
Zdaniem Sądu, zarzut ten jest niezasadny, albowiem z treści uzasadnienia interpretacji indywidualnej wynika, że organ ocenił wszystkie ważne dla sprawy argumenty wnioskodawcy oraz zaprezentował wywód prawny w sposób jednoznacznie wyjaśniający dlaczego uznał stanowisko zajęte we wniosku za nieprawidłowe. Zasada prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów wyraża się m.in. pełnym i kompleksowym rozważeniem przez organ elementów opisu stanu sprawy oraz uzewnętrznieniem tego w uzasadnieniu interpretacji. Zdaniem Sądu organ powyższym obowiązkom sprostał. Oceniając podane przez stronę we wniosku okoliczności, przywołując stosowne przepisy prawa oraz orzecznictwo sądów wyjaśnił dlaczego uznaje jej stanowisko za nieprawidłowe. Stanowisku skarżącego o braku dokonania kluczowej dla rozpoznania istoty problemu interpretacji art. 15 ust 3a ustawy przeczy wprost treść uzasadnienia zaskarżonego aktu na stronach: 9-11, 13-15.
Nie można również przyjąć jakoby na gruncie kontrolowanej sprawy doszło do naruszenia art. 2a Ordynacji podatkowej, ponieważ konieczne do oceny sytuacji podatkowej wnioskodawcy przepisy prawa nie przysparzały niedających się usunąć wątpliwości co do ich treści, wymagających rozstrzygania na korzyść podatnika.
Mając na uwadze powyższe Sąd, na podstawie art. 151 ustawy p.p.s.a. oddalił skargę.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło