II SA/Kr 458/19
WyrokWSA w Krakowie2019-09-06
Skład orzekający: Tadeusz Kiełkowski, Jacek Bursa, Iwona Niżnik-Dobosz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy opłata podwyższona za pobór wód powierzchniowych do celów energetycznych, bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego, jest zasadna, jeśli pozwolenie to nie uzyskało waloru ostateczności?Ratio decidendi
Sąd uznał, że opłata podwyższona za pobór wód powierzchniowych do celów energetycznych bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego jest zasadna, nawet jeśli pozwolenie to nie uzyskało waloru ostateczności. Pozwolenie wodnoprawne, które nie jest ostateczne i nie uzyskało rygoru natychmiastowej wykonalności, nie uprawnia do korzystania z wód. Organ prawidłowo ustalił, że spółka korzystała z usług wodnych polegających na poborze wód powierzchniowych bez wymaganego pozwolenia.Stan faktyczny
Spółka T.E. sp. z o.o. została obciążona opłatą podwyższoną za pobór wody powierzchniowej z rzeki Wisły do celów energetycznych bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego. Spółka wniosła reklamację, twierdząc, że posiada pozwolenie wodnoprawne i że korzysta z wód do celów energetyki wodnej, a nie przez pobór. Organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję o nałożeniu opłaty podwyższonej. Spółka wniosła skargę do WSA, kwestionując zarówno prawo materialne, jak i przepisy postępowania.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Tadeusz Kiełkowski Sędziowie : Sędzia WSA Jacek Bursa Sędzia WSA Iwona Niżnik-Dobosz (spr.) Protokolant: st. referent sąd. Maksymilian Krzanowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 września 2019 r. sprawy ze skargi [...] sp. z o.o. w J. na decyzję Dyrektora Zarządu Zlewni w [...] Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z dnia 13 lutego 2019 r. znak: [...] w przedmiocie określenia opłaty podwyższonej za pobór wody powierzchniowej skargę oddala.
Dyrektor Zarządu Zlewni w Krakowie Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie decyzją z dnia 13 lutego 2019 r. (znak: KR.ZUO.2.470.1.315.OZ.2018.AD) na podstawie:
- art. 273 ust. 6 w zw. z art. 272 ust. 1 oraz art. 281 ust. 3 pkt 1 i ust.8 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. – Prawo wodne (tekst jedn. Dz.U. z 2018 r., poz. 2268 z późn. zm. – dalej jako: u.p.w.) oraz
- art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2018 r., poz. 2096 z późn. zm. – dalej jako: k.p.a.),
po rozpatrzeniu reklamacji T.E. Sp. z o.o. od opłaty podwyższonej nr 54 OP/I kwartał/2018 w wysokości 18.365,00 PLN,
określił podmiotowi T.E. Sp. z o.o. za okres l kwartału opłatę podwyższoną w wysokości 18.365,00 PLN za pobór wody powierzchniowej z wód rzeki Wisły w km 80+875 do celów energetycznych dla Elektrowni Wodnej Dąbie, bez pozwolenia wodnoprawnego.
Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym:
Informacją nr 54 ZZ Kraków, OP/I kwartał/2018, z dnia 15 stycznia 2019 r. (znak: KR.ZUO.2.470.1.315.OZ.2018.AD), Dyrektor Zarządu Zlewni w Krakowie Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie, na podstawie art. 281 ust. 1 pkt 1 u.p.w., ustalił podmiotowi T.E. Sp. z o.o. opłatę podwyższoną za usługi wodne w wysokości 500% opłaty zmiennej nr 315 ZZ, Kraków z dnia 6 sierpnia 2018 r. za pobór wody powierzchniowej z wód rzeki Wisły w km 80+875 do celów energetycznych dla Elektrowni Wodnej Dąbie za okres l kwartału, tj. w wysokości 18.365,00 PLN. W treści informacji określono również termin, w którym należy uiścić ww. opłatę oraz wskazano nr rachunku.
Reklamację na tak ustaloną w informacji nr 54 ZZ Kraków, OP/I kwartał/2018, z dnia 15 stycznia 2019 r. (znak: KR.ZUO.2.470.1.315.OZ.2018.AD) wysokość opłaty podwyższonej za usługi wodne wniosła strona – T.E. Sp. z o.o. podnosząc, iż opłata podwyższona została ustalona z naruszeniem prawa materialnego, poprzez przyjęcie bez podstawy prawnej, że Spółka korzysta z usług wodnych polegających na poborze wód powierzchniowych, chociaż w rzeczywistości korzysta z usług wodnych obejmujących korzystanie z wód do celów energetyki wodnej. Jednocześnie strona zarzuciła, że w jej ocenie organ bezpodstawnie przyjął, iż T.E. Sp. z o.o. nie posiada pozwolenia wodnoprawnego na korzystanie z wód rzeki Wisły do celów energetycznych na potrzeby Elektrowni Wodnej Dąbie w Krakowie.
Dyrektor Zarządu Zlewni w Krakowie Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie nie uznał ww. reklamacji. W uzasadnieniu podjętej decyzji organ powołując się na treść art. 270 ust. 4 u.p.w. wskazał, że ustawodawca w sprawach opłat, korzystanie z wód do celów energetycznych uznał za rodzaj poboru wód, o czym – zdaniem organu – świadczyć miało sformułowanie "pobór do celów energetycznych". Mając na uwadze powyższe podano, że opłata zmienna nr 315 została obliczona zgodnie z art. 272 ust. 3 u.p.w., jako iloczyn jednostkowej stawki opłaty zmiennej za pobór wód do celów elektrowni wodnej (1,24 zł) oraz ilości energii elektrycznej wyprodukowanej w obiekcie energetyki wodnej (2962,130 MWh). Wyjaśniono przy tym, że ilości te zostały podane przez T.E. Sp. z o.o. w przesłanym protokole kontroli z dnia 19 kwietnia 2018 r., nr KR.Z.U.U.2.451.35592018, uzyskanym w ramach kontroli gospodarowania wodami. Dodano także, że tak ustalona opłata zmienna nr 315 nie została zakwestionowana przez użytkownika. W dalszej kolejności organ wskazał, że opłata podwyższona, zgodnie z art. 280 u.p.w., stanowiła skutek braku pozwolenia wodnoprawnego i została obliczona zgodnie z art. 281 ust. 1 pkt 1 u.p.w., w wysokości 500% opłaty zmiennej za pobór wody powierzchniowej z wód rzeki Wisły w km 80+875 do celów energetycznych dla Elektrowni Wodnej Dąbie, ustalonej przez Dyrektora Zarządu Zlewni w Krakowie Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie w informacji nr 315 ZZ Kraków z dnia 6 sierpnia 2018 r. w wysokości 3.673,00 PLN za okres l kwartału 2018 r. Tym samym podkreślono, że naliczona opłata podwyższona była konsekwencją i pochodną naliczonej opłaty zmiennej, której wysokość nie była negowana przez użytkownika, co więcej została naliczona na podstawie danych przedstawionych przez użytkownika i została przez niego zapłacona.
Jednocześnie organ uznał za bezpodstawny drugi z zarzutów reklamacji (pkt 2), zgodnie z którym T.E. Sp. z o.o. posiadała pozwolenie wodnoprawne. Zaznaczono bowiem, że w dniu 29 lipca 2016 r. Prezydent Miasta Krakowa, na wniosek T.E. Sp. z o.o., wszczął postępowanie w sprawie udzielenia pozwolenia wodnoprawnego na szczególne korzystanie z wód powierzchniowych rzeki Wisły dla potrzeb istniejącej Elektrowni Wodnej, w trakcie którego Skarb Państwa – RZGW w Krakowie, jako strona postępowania, wniósł o zobowiązanie T.E. Sp. z o.o. do uczestniczenia w kosztach utrzymania Stopnia Wodnego Dąbie stosownie do odnoszonych korzyści, tj. w wysokości 10% kosztów faktycznie poniesionych, wyliczonych w oparciu o koszty utrzymania wszystkich obiektów Stopnia Wodnego Dąbie, tj. jazu wraz z górnym i dolnym stanowiskiem, przepławki, śluzy z awanportami górnym i dolnym, a także bariery odwadniającej miasto Kraków. Następnie podano, że decyzją z dnia 5 października 2016 r. (znak: WS-08.6341.100.2016.JI) Prezydent Miasta Krakowa udzielił T.E. Sp. z o.o. pozwolenia wodnoprawnego na korzystanie z wód rzeki Wisły dla celów energetycznych poprzez pobór wód z rzeki Wisły dla Elektrowni Wodnej Dąbie oraz zrzut, przy jednoczesnym określeniu w pkt. l warunków, a w pkt. II obowiązków, w tym pkt. 3 obowiązku partycypacji. Zaznaczono jednak, że odwołanie od ww. decyzji wniosła T.E. Sp. z o.o., w części dotyczącej partycypacji oraz Skarb Państwa – Regionalny Zarząd Gospodarki Wodnej w Krakowie w całości, co potwierdzały dokumenty załączone do reklamacji. W następstwie powyższego, decyzją z dnia 10 lutego 2017 r. (znak: ZU-431-1-151/16), Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Krakowie, działający jako organ odwoławczy na podstawie art. 4 ust. 4 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. – Prawo wodne, uchylił decyzję Prezydenta Miasta Krakowa z dnia 5 października 2016 r. (znak: WS-08.6341.100.2016.JI) oraz przekazał sprawę do ponownego rozpoznania przez organ l instancji. Podano również, że skargę na tą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wniosła T.E. Sp. z o.o. z siedzibą w Jeleniej Górze podnosząc m.in. zarzut nieważności postępowania (tj. art. 138 § 2 w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 w zw. z art. 24-26 k.p.a. z uwagi na nierozróżnienie występowania w postępowaniu właściciela wody i właściciela urządzeń wodnych oraz organu odwoławczego). Wyrokiem z dnia 27 lipca 2017 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił ww. skargę, a następnie w wyniku rozpoznania skargi kasacyjnej T.E. Sp. z o.o., Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 27 czerwca 2018 r. (sygn. akt II OSK 3210/17), uchylił wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie oraz decyzję organu odwoławczego uznając, iż Dyrektor RZGW w Krakowie naruszył art. 138 § 2 k.p.a. orzekając kasatoryjnie, gdy tymczasem powinien uzupełnić materiał dowodowy na etapie postępowania odwoławczego. Organ podkreślił przy tym, że bezsprzecznym było, iż odwołanie Dyrektora RZGW w Krakowie z dnia 24 października 2016 r. dotyczyło całości decyzji, pomimo tego, iż w większości argumenty dotyczyły kwestii partycypacji, jak również okoliczność tą potwierdzało uzasadnienie ww. wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego w zakresie dotyczącym uzasadnienia braku naruszenia zasady skargowości. Ponadto wyjaśniono, że w uzasadnieniu wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego brak było twierdzeń, iż uchylenie decyzji Prezydenta Miasta Krakowa przez Dyrektora RZGW w Krakowie stanowiło rażące naruszenie prawa. Dlatego też zdaniem organu, przywoływany przez T.E. Sp. z o.o. fragment o wyjaśnieniu przez organ odwoławczy jedynie kwestii uczestniczenia w kosztach utrzymania urządzeń w związku z obowiązkiem wydania decyzji rozstrzygającej w celu wykazania funkcjonowania w obrocie pozwolenia wodnoprawnego było błędne. Tym samym w ocenie organu, co najwyżej można było uznać, iż Spółka miała ekspektatywę uzyskania prawa, tj. pozwolenia wodnoprawnego, a nie, że pomimo nieprawomocności decyzji Prezydenta Miasta Krakowa z uwagi na wskazany przez Naczelny Sąd Administracyjny zakres uzupełnienia postępowania i wydanie decyzji w całości pozwolenie to funkcjonowało w obrocie prawnym już od dnia wydania decyzji przez Prezydenta Miasta Krakowa.
Mając na uwadze powyższe, zdaniem organu z przedstawionej analizy wynikało zatem, iż T.E. Sp. z o.o. z siedzibą w Jeleniej Górze nie posiadała pozwolenia wodnoprawnego, a w konsekwencji nie doszło do naruszenia wskazanych w pkt. 2 reklamacji przepisów k.p.a. Wyjaśniono również, że aktualnie akta sprawy zostały przekazane Prezesowi Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie do załatwienia zgodnie z kompetencjami. Stąd też wskazano, że wobec brzmienia art. 273 ust. 6 i art. 281 ust. 8 u.p.w., w rozpoznawanej sprawie zaistniała przesłanka obligująca Dyrektora Zarządu Zlewni Wód Polskich w Krakowie do wydania decyzji określającej wysokość opłaty podwyższonej za okres l kwartału 2018 r., która wynosiła 18.365,00 PLN za pobór wody powierzchniowej z wód rzeki Wisły w km 80+875 do celów energetycznych dla Elektrowni Wodnej Dąbie, albowiem reklamacja T.E. Sp. z o.o. z siedzibą w Jeleniej Górze nie została uznana. Organ przywołał również treść art. 63 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa w zw. z art. 300 ust. 1 u.p.w. wskazując na konieczność zaokrąglenia ww. kwoty do pełnych złotych.
Skargę na ww. decyzję wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, strona skarżąca – T.E. Sp. z o.o. w Jeleniej Górze, domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji w całości oraz zasądzenia od organu na rzecz strony skarżącej kosztów postępowania według norm przepisanych, w tym wynagrodzenia pełnomocnika strony skarżącej.
Strona skarżąca zarzuciła zaskarżonej decyzji naruszenie:
1. prawa materialnego, w szczególności art. 35 ust. 3 pkt 1 i 6, art. 270 ust. 4, art. 281 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 280 pkt 1 lit. a u.p.w., poprzez ich zastosowanie wskutek błędnej wykładni polegającej na przyjęciu, że T.E. sp. z o.o. korzysta z usług wodnych polegających na poborze wód powierzchniowych, chociaż w rzeczywistości korzysta z usług wodnych obejmujących korzystanie z wód do celów energetyki wodnej,
a także z daleko idącej ostrożności
2. przepisów postępowania, w szczególności art. 6, art. 7, art. 7a, art. 8, art. 77 § 1, art. 80 i art. 81a § 1 k.p.a. w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez zaniechanie zebrania wyczerpującego materiału dowodowego i jego wszechstronnego rozważenia, a tym samym niewyjaśnienie rzeczywistego stanu faktycznego sprawy, co spowodowało bezpodstawne przyjęcie, że T.E. sp. z o.o. nie posiada pozwolenia wodnoprawnego na korzystanie z wód rzeki Wisły do celów energetycznych na potrzeby Elektrowni Wodnej Dąbie w Krakowie.
W uzasadnieniu skargi strona skarżąca przedstawiła dotychczasowy przebieg postępowania, a następnie szczegółowo rozwinęła podniesione zarzuty, powołując na ich poparcie orzecznictwo sądów administracyjnych oraz poglądy doktryny.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Zarządu Zlewni w Krakowie Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie wniósł o jej oddalenie w całości, podtrzymując w tym zakresie stanowisko przedstawione w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Przepis art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz.U. z 2017 r., poz. 2188 z późn. zm.) stanowi, iż sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego wyżej przepisu Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżony akt administracyjny z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie jego wydania. Stosownie zaś do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2018 r., poz. 1302 – dalej jako: p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, nie będąc przy tym związanymi granicami skargi, z zastrzeżeniem art. 57a p.p.s.a. (art. 134 § 1 p.p.s.a.) w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.).
W tym miejscu wymaga jednak podkreślenia, że w świetle art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd nie ma obowiązku, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, do badania tych zarzutów i wniosków, które nie mają znaczenia dla oceny legalności zaskarżonego aktu (zob. w tym zakresie wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 października 2005 r., sygn. akt FSK 2326/04, LEX nr 173127).
Stosownie zaś do treści art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a., Sąd uwzględniając skargę na decyzję uchyla ją, w całości lub w części, jeżeli stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego; c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd administracyjny stwierdza nieważność decyzji w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Ponadto stosownie do treści art. 145 § 1 pkt 3 p.p.s.a. sąd administracyjny stwierdza wydanie decyzji z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach.
Zarazem, jak stanowi art. 133 § 1 p.p.s.a. - Sąd wydaje wyrok po zamknięciu rozprawy, na podstawie akt sprawy. Orzekanie "na podstawie akt sprawy" oznacza, iż sąd przy ocenie legalności decyzji bierze pod uwagą okoliczności, które z akt tych wynikają i które legły u podstaw zaskarżonego aktu. Podstawą orzekania przez sąd administracyjny jest, zatem materiał dowodowy zgromadzony przez organ administracji publicznej w toku postępowania, na podstawie stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dniu wydania zaskarżonego rozstrzygnięcia (por. wyrok NSA z 9 lipca 2008 r., sygn. II OSK 795/07, LEX nr 483232).
Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Dyrektora Zarządu Zlewni w Krakowie Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z dnia 13 lutego 2019 r. (znak: KR.ZUO.2.470.1.315.OZ.2018.AD), którą organ - po rozpatrzeniu reklamacji T.E. Sp. z o.o. od opłaty podwyższonej nr 54 OP/I kwartał/2018 w wysokości 18.365,00 PLN - określił T.E. Sp. z o.o. za okres l kwartału opłatę podwyższoną w wysokości 18.365,00 PLN za pobór wody powierzchniowej z wód rzeki Wisły w km 80+875 do celów energetycznych dla Elektrowni Wodnej Dąbie, bez pozwolenia wodnoprawnego.
Skarga jest niezasadna z powodów wskazanych poniżej.
W kontrolowanej sprawie są dwie kwestie sporne: pierwsza dotyczy zasadności przyjęcia przez kontrolowany organ, że T.E. Sp. z o.o. nie posiada pozwolenia wodnoprawnego na korzystanie z wód rzeki Wisły do celów energetycznych na potrzeby Elektrowni Wodnej Dąbie w Krakowie; druga dotyczy
dotyczy bytu prawnego podstawy prawnej upoważniającej organ do przyjęcia w kontrolowanej decyzji, że skarżąca T.E. Sp. z o.o. korzysta z usług wodnych polegających na poborze wód powierzchniowych, chociaż jak podnosi skarżąca Spółka w rzeczywistości korzysta z usług wodnych obejmujących korzystanie z wód do celów energetyki wodnej.
W kontrolowanej sprawie jest bezsprzeczne, że Prezydent Miasta Krakowa, (dalej też PMK) decyzją z dnia 5 października 2016 r. znak: WS-08.6341.100.2016.Jl:1. udzielił pozwolenia wodnoprawnego T.E. sp. z.o.o. w Jeleniej Górze na pobór wody z rzeki Wisły w km 80+875 do celów energetycznych poprzez pobór wód z rzeki dla Elektrowni Wodnej Dąbie w Krakowie oraz zrzut przepuszczonej przez turbiny wody do rzeki Wisły, pod warunkami określonymi w punkcie I.1-4 decyzji; 2. zobowiązał skarżącą jako użytkownika do szeregu obowiązków wymienionych w punkcie II. 1-7, w tym obowiązku nałożonego w podpunkcie 3, tj. partycypowania w kosztach utrzymania Stopnia Wodnego Dąbie ponoszonych przez Regionalny Zarząd Gospodarki Wodnej w Krakowie w wysokości 10% kosztów faktycznie poniesionych przez RZGW w Krakowie na utrzymanie obiektów Stopnia Wodnego Dąbie tj. jazu wraz z górnym i dolnym stanowiskiem, przepławki, śluzy z awanportami górnym i dolnym.
Od powyższej decyzji odwołanie złożyła Spółka T. , w części dotyczącej nałożenia obowiązku partycypowania w kosztach, wnosząc o uchylenie decyzji w tej części i orzeczenie, co do istoty sprawy, poprzez nałożenie na nią obowiązku "uczestniczenia w kosztach utrzymania jazu piętrzącego w wysokości 10% kosztów netto faktycznie ponoszonych przez RZGW na podstawie not obciążeniowych z dokumentami wykazującymi rzeczywistą wysokość poniesionych kosztów utrzymania jazu piętrzącego". Ponadto odwołanie od ww. decyzji złożył RZGW, podnosząc, iż zaskarżona decyzja w kwestii partycypacji nie uwzględnia bariery odwadniającej oraz, że obowiązek partycypacji powinien zostać nałożony od daty złożenia wniosku o wydanie pozwolenia wodnoprawnego.
Następnie decyzją z dnia 10 lutego 2017 r., znak: ZU-431-1-151/16 Dyrektor RZGW, na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania, art. 128 ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (t.j. Dz. U. z 2015 roku, poz. 469 z późn. zm., dalej: Prawo wodne) uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia.
Decyzja Dyrektora RZGW w Krakowie z dnia 10 lutego 2017 r., znak: ZU-431-1-151/16 została zaskarżona do WSA w Krakowie przez T.E. Sp. z o.o. w Jeleniej Górze, która zarzuciła zaskarżonej decyzji: 1. naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, w szczególności art. 16 § 1, art. 127 § 1 i § 2, art. 129 § 2 oraz art. 138 § 2 k.p.a., przez przekroczenie przez organ odwoławczy zakresu zaskarżenia, wyraźnie określonego przez stronę skarżącą w odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji, a tym samym działanie z urzędu, do czego organ odwoławczy nie jest uprawniony i co jest sprzeczne z obowiązującą w postępowaniu odwoławczym zasadą skargowości, w wyniku czego zaskarżona decyzja została wydana z rażącym naruszeniem prawa i dotknięta jest wadą określoną w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. 2. naruszenie przepisów postępowania, w szczególności art. 24 § 1 pkt 1 i pkt 4 k.p.a. w zw. z art. 25 k.p.a. oraz art. 26 § 2 k.p.a. w zw. z art. 26 § 3 k.p.a., poprzez jej wydanie przez Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Krakowie, który podlega wyłączeniu od rozpoznania niniejszej sprawy.
Uzasadniając oddalenie skargi Sąd I instancji wyrokiem z dnia 27 lipca 2017 r. sygn. akt II SA/Kr 478/17 odniósł się do zarzutu przekroczenia przez organ odwoławczy zakresu zaskarżenia, zwracając uwagę, że oprócz skarżącej Spółki, odwołanie od decyzji organu I instancji złożył także RZGW w Krakowie i jak wynika z tego odwołania, decyzja organu I instancji została w nim zaskarżona w całości. W tej sytuacji nie było przeszkód co do badania całej decyzji przez organ odwoławczy i odnoszenia się do niej w pełnym zakresie. Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 138 § 2 k.p.a. Sąd I instancji uznał, że organ odwoławczy prawidłowo zastosował art. 138 § 2 k.p.a.
T.E. sp. z o.o. w Jeleniej Górze wniosła skargę kasacyjną od ww. wyroku WSA w Krakowie z dnia 27 lipca 2017 r. sygn. akt II SA/Kr 478/17.
Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu w dniu 27 czerwca 2018 r., sygn. akt II OSK 3210/17 na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy z ww. skargi kasacyjnej T.E. sp. z o.o. w Jeleniej Górze 1) uchylił zaskarżony wyrok oraz zaskarżoną decyzję, 2) odstąpił od zasądzenia kosztów postępowania sądowego. Zdaniem NSA niezasadny okazał się zarzut naruszenia art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w zw. z art. 16 § 1, art. 127 § 1, art. 129 § 2 oraz art. 138 § 2 k.p.a. ze względu na naruszenie zasady trwałości decyzji administracyjnej i zasady skargowości. NSA zgodził się z Sądem I instancji, że ze stanu faktycznego sprawy wynika jednoznacznie, iż odwołanie od decyzji Prezydenta Miasta Krakowa z dnia 5 października 2016 r. znak: WS-08.6341.100.2016.Jl złożyła nie tylko T.E. sp. z o.o., ale również RZGW w Krakowie, przy czym ten drugi podmiot zaskarżył decyzję w całości. W tej sytuacji brak było przeszkód co do badania całej decyzji przez organ odwoławczy, a w konsekwencji nie można twierdzić o naruszeniu zasady skargowości i trwałości decyzji ostatecznych. Wystarczy bowiem, gdy którakolwiek ze stron złoży odwołanie od decyzji w całości, aby stworzyć uprawnienie organu odwoławczego do rozpatrywania tego odwołania w takim właśnie zakresie.
NSA uznał jednak, że organ odwoławczy powinien w pierwszej kolejności przeprowadzić postępowanie uzupełniające w oparciu o art. 136 k.p.a. dotyczące wyłącznie spornej kwestii partycypacji w kosztach utrzymania, a następnie wydać rozstrzygnięcie merytoryczne. Z tych powodów NSA uznał, że Dyrektor RZGW w Krakowie nie zastosował w sposób prawidłowy art. 138 § 2 k.p.a., a w konsekwencji zasadny okazał się zarzut kasacyjny dotyczący naruszenia przez Sąd pierwszej instancji art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w związku z powołanymi wyżej przepisami postępowania administracyjnego.
Jako niezasadny ocenił również NSA zarzut naruszenia art. 3 § 1, art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) i art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 24 § 1 pkt 1 i pkt 4 k.p.a. w zw. z art. 25 k.p.a. oraz art. 26 § 2 k.p.a. w zw. z art. 26 § 3 k.p.a., przez przyjęcie, że nie zachodziły przesłanki do wyłączenia Dyrektora RZGW w Krakowie od rozpoznania sprawy w administracyjnym postępowaniu odwoławczym. NSA uwzględniwszy skargę kasacyjną, uznał że istota sprawy jest dostatecznie wyjaśniona, co w świetle art. 188 p.p.s.a., dało podstawę do rozpoznania skargi. Skarga ta, z powodów przytoczonych wyżej okazała się zasadna, ze względu na naruszenie przez Dyrektora RZGW w Krakowie art. 138 § 2 k.p.a. w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1 lit c) p.p.s.a. Rozpoznając na nowo odwołania wniesione przez T.E. Sp. z o.o. w Jeleniej Górze oraz RZGW w Krakowie organ odwoławczy rozważy czy i w jakim zakresie konieczne będzie przeprowadzenie postępowania uzupełniającego w rozumieniu art. 136 k.p.a., przy uwzględnieniu jego obecnego brzmienia, w szczególności w odniesieniu do spornej kwestii sposobu i zakresu partycypacji w kosztach utrzymania obiektów, a następnie wyda decyzję rozstrzygającą sprawę w całości co do meritum.
Z powyższych okoliczności prawnych wynika zdaniem obecnie orzekającego składu , że w dacie wydania zaskarżonej obecnie do Sądu decyzji kontrolowanego organu z 13 lutego 2019 r. o opłacie podwyższonej za okres I kwartału 2019 r., decyzja organu I instancji (Prezydenta Miasta Krakowa) z dnia 5 października 2016 r. znak: WS-08.6341.100.2016.Jl o udzieleniu pozwolenia wodnoprawnego pozostawała nadal w obrocie prawnym, ale co istotne dla wyniku kontrolowanej sprawy nie miała ona waloru ostateczności. Należy nadto zwrócić uwagę, że decyzji PMK z dnia 5 października 2016 r. nie został nadany rygor natychmiastowej wykonalności, ani też decyzja ta nie podlegała natychmiastowemu wykonaniu z mocy ustawy (art. 130 § 3 k.p.a.).
Wykonanie i wykonalność decyzji administracyjnej należą do zagadnień spornych w doktrynie, lecz trafnie zwraca się uwagę, że zasadniczo decyzja nie może być przez stronę wykonana w trakcie biegu terminu do wniesienia odwołania a w przypadku jego wniesienia przez dalszy okres, aż do rozstrzygnięcia sprawy przez organ odwoławczy (patrz Anna Golęba [w:] Hanna Knysiak – Molczyk (red.) Kodeks postępowania administracyjnego, komentarz, komentarz do art. 130 k.p.a. teza 3 (publikacja LEX). Podkreśla się, że "Zasada, zgodnie z którą decyzja przed upływem terminu do wniesienia odwołania nie podlega wykonaniu, dotyczy zarówno wykonalności decyzji w trybie przymusowym, jak i trybu wykonania dobrowolnego przez strony. Reguła ta nie ma jednak zastosowania, gdy decyzja jest zgodna z żądaniem wszystkich stron (art. 130 § 4). W świetle powyższego przepisu dobrowolne wykonanie decyzji nieostatecznej jest zatem dopuszczalne wtedy, gdy jest tylko jedna strona, a decyzja jest zgodna z jej żądaniem oraz gdy w sprawie występuje wiele stron, a ich interesy nie są sporne i decyzja jest zgodna z ich żądaniem, nie naruszając interesów prawnych osób trzecich." (ibidem teza 2).
Należy zatem uznać zdaniem Sądu, że strona uprawniona jest do korzystania z uprawnienia nadanego jej decyzją przed uzyskaniem przez nią waloru ostateczności jedynie wtedy, gdy akt ten podlega natychmiastowemu wykonaniu lub gdy jego treść jest zgodna z żądaniem wszystkich stron lub jeżeli w postępowaniu jest tylko jedna strona i decyzja odpowiada jej żądaniu. Pozwolenie wodnoprawne jest bowiem wydawane w drodze decyzji administracyjnej, a wykonanie decyzji co do zasady jest powiązane z jej ostatecznością W takim przypadku należy przyjąć, że zgodnie z art. 130 § 1 k.p.a., przed upływem terminu do wniesienia odwołania decyzja nie podlegała wykonaniu i mogła dopiero być wykonana (obowiązywać) z datą uzyskania przymiotu ostateczności". Taki pogląd, podzielany przez skład orzekający, wyraził również NSA w wyroku z 26 czerwca 2013 r. (sygn. akt II OSK 423/12).
Tym samym stwierdzić należy, że bezpodstawnym okazał się zarzut skargi dotyczący naruszenia przepisów postępowania – art. 6, art. 7, art. 7a, art. 8, art. 77 § 1 art. 80 i art. 81a § 1 k.p.a. przez niewzięcie przez organ pod uwagę faktu istnienia w obrocie prawnym pozwolenia wodnoprawnego udzielonego Spółce ww. decyzją PMK z 5 października 2016 r. albowiem przedmiotowa decyzja, w dacie wydania zaskarżonej obecnie do Sądu decyzji z 13 lutego 2019 r., wprawdzie pozostawała w obrocie prawnym, nie mniej nie korzystała z waloru ostateczności uprawniającej Spółkę do jej wykonywania.
W kontrolowanej sprawie pierwsza ww. kwestia sporna została ustalona w ocenie Sądu przez kontrolowany organ zgodnie z prawem i stanem faktycznym. Druga kwestia sporna, o czym będzie mowa odpowiednio poniżej, także została ustalona w ocenie Sądu przez kontrolowany organ zgodnie z prawem i stanem faktycznym.
Zgodnie z treścią art. 35 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne, Dz.U.2018.2268 t.j..: "1. Usługi wodne polegają na zapewnieniu gospodarstwom domowym, podmiotom publicznym oraz podmiotom prowadzącym działalność gospodarczą możliwości korzystania z wód w zakresie wykraczającym poza zakres powszechnego korzystania z wód, zwykłego korzystania z wód oraz szczególnego korzystania z wód.
2. Gospodarstwom domowym, podmiotom publicznym oraz podmiotom prowadzącym działalność gospodarczą zapewnia się dostęp do usług wodnych na zasadach określonych w przepisach ustawy.
3. Usługi wodne obejmują:
1) pobór wód podziemnych lub wód powierzchniowych;
2) piętrzenie, magazynowanie lub retencjonowanie wód podziemnych i wód powierzchniowych oraz korzystanie z tych wód;
3) uzdatnianie wód podziemnych i powierzchniowych oraz ich dystrybucję;
4) odbiór i oczyszczanie ścieków;
5) wprowadzanie ścieków do wód lub do ziemi, obejmujące także wprowadzanie ścieków do urządzeń wodnych;
6) korzystanie z wód do celów energetyki, w tym energetyki wodnej;
7) odprowadzanie do wód lub do urządzeń wodnych - wód opadowych lub roztopowych, ujętych w otwarte lub zamknięte systemy kanalizacji deszczowej służące do odprowadzania opadów atmosferycznych albo w systemy kanalizacji zbiorczej w granicach administracyjnych miast;
8) trwałe odwadnianie gruntów, obiektów lub wykopów budowlanych oraz zakładów górniczych, a także odprowadzanie do wód - wód pochodzących z odwodnienia gruntów w granicach administracyjnych miast;
9) odprowadzanie do wód lub do ziemi wód pobranych i niewykorzystanych".
Zgodnie z treścią art. 268 Prawa wodnego"
"1. Opłaty za usługi wodne uiszcza się za:
1) pobór wód podziemnych lub wód powierzchniowych;".
Z kolei art. 270 Prawa wodnego stanowi, że:
"1. Opłata za usługi wodne za pobór wód składa się z opłaty stałej oraz opłaty zmiennej uzależnionej od ilości wód pobranych.
2. Opłaty stałej nie ponosi się za pobór wód do celów rolniczych lub leśnych na potrzeby nawadniania gruntów i upraw, na potrzeby chowu i hodowli ryb oraz do celów elektrowni wodnych.
3. Opłatę za usługi wodne za odprowadzanie do wód - wód pochodzących z odwodnienia gruntów w granicach administracyjnych miast ponosi się wyłącznie w formie opłaty stałej.
4. Opłatę za pobór wód do celów elektrowni wodnych ponosi się wyłącznie za ilość energii elektrycznej wyprodukowanej w obiekcie energetyki wodnej z wykorzystaniem wody pobranej zwrotnie, rozumianej jako woda, która została pobrana, wykorzystana, a następnie odprowadzona w tej samej ilości i niepogorszonej jakości, oraz za pobraną bezzwrotnie wodę technologiczną nieprzeznaczoną wprost do produkcji energii elektrycznej".
W myśl art. 272 Prawa wodnego:
"1. Wysokość opłaty zmiennej za pobór wód podziemnych lub wód powierzchniowych ustala się jako iloczyn jednostkowej stawki opłaty i ilości pobranych wód podziemnych lub wód powierzchniowych, wyrażonej w m3.
2. Wysokość opłaty zmiennej za pobór wód podziemnych lub wód powierzchniowych do celów realizacji zadań własnych gminy w zakresie zbiorowego zaopatrzenia ludności w wodę przeznaczoną do spożycia przez ludzi ustala się jako iloczyn jednostkowej stawki opłaty i ilości pobranych wód podziemnych lub wód powierzchniowych, wyrażonej w m3.
3. Wysokość opłaty za pobór wód do celów elektrowni wodnych ustala się jako sumę iloczynów jednostkowej stawki opłaty i ilości energii elektrycznej wyprodukowanej w obiekcie energetyki wodnej, wyrażonej w MWh, oraz stawki opłaty i ilości wód podziemnych lub wód powierzchniowych pobranych bezzwrotnie na potrzeby technologiczne, wyrażonej w m3, nieprzeznaczonej wprost do produkcji energii elektrycznej".
Zgodnie z treścią art. 280 Prawa wodnego mającego zastosowanie do opłaty podwyższonej "Opłatę podwyższoną ponosi się w razie:
1) korzystania z usług wodnych polegających na:
a) poborze wód podziemnych lub wód powierzchniowych,
b) wprowadzaniu ścieków do wód lub do ziemi
- bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego albo pozwolenia zintegrowanego;
2) korzystania z usług wodnych polegających na:
a) poborze wód podziemnych lub wód powierzchniowych,
b) wprowadzaniu ścieków do wód lub do ziemi
- z przekroczeniem warunków określonych w pozwoleniu wodnoprawnym albo w pozwoleniu zintegrowanym".
Artykuł 281 Prawa wodnego stanowi o ustalaniu wysokości opłaty podwyższonej, i zgodnej z nim :
"1. Wysokość opłaty podwyższonej, o której mowa w art. 280 pkt 1, w przypadku:
1) dokonywania poboru wód podziemnych lub wód powierzchniowych bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego albo pozwolenia zintegrowanego ustala się w wysokości 500% opłaty zmiennej za pobór wód podziemnych lub wód powierzchniowych;
2) wprowadzania ścieków do wód lub do ziemi bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego albo pozwolenia zintegrowanego na wprowadzanie ścieków do wód lub do ziemi ustala się w wysokości 500% opłaty zmiennej za wprowadzanie ścieków do wód lub do ziemi.
2. Opłatę podwyższoną ponosi się niezależnie od opłaty zmiennej za usługi wodne.
3. Ustalając wysokość opłaty podwyższonej, uwzględnia się okres rozliczeniowy wynoszący kwartał.
4. Ustalenia ilości pobranych wód podziemnych lub wód powierzchniowych lub ilości ścieków wprowadzanych do wód lub do ziemi bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego albo pozwolenia zintegrowanego dokonują Wody Polskie na podstawie badań, pomiarów lub innych czynności kontrolnych wykonywanych w ramach kontroli gospodarowania wodami.
5. Wysokość opłaty podwyższonej ustalają Wody Polskie oraz przekazują podmiotom obowiązanym do ponoszenia opłat podwyższonych w formie informacji.
6. Podmiot obowiązany do ponoszenia opłaty podwyższonej wnosi tę opłatę na rachunek bankowy Wód Polskich w terminie 14 dni od dnia, w którym doręczono mu informację, o której mowa w ust. 5.
7. Jeżeli podmiot obowiązany do uiszczenia opłaty podwyższonej zaniechał wykonania obowiązku, o którym mowa w ust. 6, właściwy organ Wód Polskich określa wysokość opłaty podwyższonej w drodze decyzji.
8. Przepisy art. 272 ust. 20 oraz art. 273 stosuje się odpowiednio".
Mając na uwadze powyżej przytoczone przepisy prawne Sąd stwierdza, co zostanie wykazane poniżej, że art. 280 pkt 1 lit. a Prawa wodnego, obejmuje swym zakresem pobór wody do celów elektrowni wodnych. Zgodnie z tym przepisem opłatę podwyższoną ponosi się w razie korzystania z usług wodnych polegających na poborze wód podziemnych lub wód powierzchniowych, bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego albo pozwolenia zintegrowanego. Zgodnie z art. 35 ust. 3 Prawa wodnego usługi wodne obejmują m.in.: pobór wód podziemnych lub wód powierzchniowych (pkt 1); ale i samodzielnie wymienione/wyodrębnione korzystanie z wód do celów energetyki, w tym energetyki wodnej (pkt 6).
Zdaniem Sądu "usługa wodna" jaką jest korzystanie z wód do celów energetyki, w tym energetyki wodnej zostało więc w powyższym przepisie zamieszczone odrębnie od poboru wód podziemnych lub wód powierzchniowych. Co ważne, art. 35 ust. 3 pkt 6 Prawa wodnego stanowi o korzystaniu z wód do celów energetyki, w tym energetyki wodnej, a nie o poborze wody do tych celów. Zatem w konsekwencji - zgodnie z zasadą zakazu nadawania tożsamego znaczenia różnym wyrazom - w ocenie Sądu uznać należy, że w rozumieniu omawianego przepisu korzystanie z wody ma w ustawie znaczenie odmienne niż jej pobór.
Gdyby bowiem w pkt 6 omawianego art. 35 ust. 3 Prawa wodnego chodziło o pobór wód do celów energetyki, w tym energetyki wodnej, to nie byłoby żadnego sensu w wydzielaniu osobnej jednostki redakcyjnej (punktu) o takiej treści, gdyż pobór wód do celów energetyki z punktu widzenia logiki (stosunków zakresowych) mieści się w pełni w ogólniejszej kategorii o której mowa w pkt 1 czyli poborze wód podziemnych lub powierzchniowych (bez dookreślenia celu), między takimi pojęciami występuje stosunek nadrzędności/podrzędności zakresowej.
Dalej, zgodnie z art. 11 Prawa wodnego instrumenty zarządzania zasobami wodnymi obejmują: 1) planowanie w gospodarowaniu wodami; 2) zgody wodnoprawne; 3) opłaty za usługi wodne oraz inne należności; 4) kontrolę gospodarowania wodami; 5) system informacyjny gospodarowania wodami.
Nadto zgodnie z art. 268 ust. 1 pkt. 1 Prawa wodnego, opłaty za usługi wodne uiszcza się (między innymi) za pobór wód podziemnych lub wód powierzchniowych, przy czym przepis ten nie przewiduje odrębnych opłat za korzystanie z wody do celów energetyki wodnej.
Zatem opierając się wyłącznie na brzmieniu art. 35 ust. 3 w związku z art. 11 oraz art. 268 Prawa wodnego, rzeczywiście można byłoby dojść do przekonania, że pobór wód podziemnych lub powierzchniowych oraz korzystanie z wód dla celów energetyki to dwie zupełnie odrębne usługi wodne, nie pokrywające się w żadnym zakresie, przy czym ustawodawca nie przewidział obowiązku uiszczania opłat za "korzystanie z wód do celów energetyki, w tym energetyki wodnej", a jedynie za pobór wód. Zestawienie tych przepisów może budzić poważne wątpliwości, czy sporna usługa wodna jaką jest "korzystanie z wód do celów energetyki, w tym energetyki wodnej" podlega opłatom "zwykłym", a tym samym czy podlega opłatom podwyższonym, gdyż obie te opłaty są ze sobą ściśle powiązane, choćby poprzez sposób wyliczenia opłaty podwyższonej (stanowi ona 500 % opłaty "podstawowej"- art. 282 ust. 1 pkt. 1 Prawa wodnego).
Innymi słowy, aby powiedzieć, że brak jest podstaw do naliczenia opłaty podwyższonej, trzeba byłoby również powiedzieć, że brak jest podstaw do naliczenia opłaty " zwykłej".
Dla ustalenia, czy istnieje podstawa do naliczenia opłaty za korzystanie z wód dla celów energetyki wodnej konieczne jest jednak uwzględnienie także pozostałych przepisów ustawy, a ich lektura prowadzi do zupełnie odmiennych wniosków.
Otóż zgodnie z art. 270 ust. 1 Prawa wodnego opłata za usługi wodne za pobór wód składa się z opłaty stałej oraz opłaty zmiennej uzależnionej od ilości wód pobranych. Zgodnie z ust. 2 tego przepisu, opłaty stałej nie ponosi się za pobór wód (...) do celów elektrowni wodnych. Zgodnie z ust. 4 tego przepisu opłatę za pobór wód do celów elektrowni wodnych ponosi się wyłącznie za ilość energii elektrycznej wyprodukowanej w obiekcie energetyki wodnej z wykorzystaniem wody pobranej zwrotnie, rozumianej jako woda, która została pobrana, wykorzystana, a następnie odprowadzona w tej samej ilości i niepogorszonej jakości, oraz za pobraną bezzwrotnie wodę technologiczną nieprzeznaczoną wprost do produkcji energii elektrycznej.
Przepis ten zatem wprost stanowi, że za pobór wód do celów elektrowni wodnych należna jest wyłącznie opłata zmienna i to obliczana w szczególny sposób, tj. nie za ilość pobranej wody, ale za ilość energii elektrycznej wyprodukowanej w obiekcie energetyki wodnej z wykorzystaniem wody pobranej zwrotnie.
Dalej, art. 272 ust. 3 Prawa wodnego wskazuje podstawę obliczania tej opłaty:
" Wysokość opłaty za pobór wód do celów elektrowni wodnych ustala się jako sumę iloczynów jednostkowej stawki opłaty i ilości energii elektrycznej wyprodukowanej w obiekcie energetyki wodnej, wyrażonej w MWh, oraz stawki opłaty i ilości wód podziemnych lub wód powierzchniowych pobranych bezzwrotnie na potrzeby technologiczne, wyrażonej w m3, nieprzeznaczonej wprost do produkcji energii elektrycznej".
Natomiast art. 274 pkt. 3 lit. a Prawa wodnego ustala "górne jednostkowe stawki opłat za usługi wodne, o których mowa w art. 268 ust. 1 pkt 1-3" które wynoszą: za pobór wód w formie opłaty zmiennej, w zależności od ilości pobieranej wody w ramach pozwolenia wodnoprawnego albo pozwolenia zintegrowanego: "do celów elektrowni wodnych - 1,24 zł za 1 MWh wyprodukowanej energii elektrycznej w obiekcie energetyki wodnej oraz 0,35 zł za pobór bezzwrotny 1 m3 wody technologicznej nieprzeznaczonej wprost do produkcji energii elektrycznej".
Podobnie § 1 pkt. 3 lit. a rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 grudnia 2017 r. w sprawie jednostkowych stawek opłat za usługi wodne (Dz. U. poz. 2502), wskazuje, że "przepisy rozporządzenia określają jednostkowe stawki opłat za usługi wodne w formie opłaty zmiennej - za pobór wód do celów elektrowni wodnych za jednostkę wyprodukowanej energii elektrycznej w obiekcie energetyki wodnej oraz za bezzwrotny pobór wody technologicznej nieprzeznaczonej wprost do produkcji energii elektrycznej". Natomiast zgodnie z § 5 ust. 1 pkt. 37 " jednostkowe stawki opłat za usługi wodne za pobór wód w formie opłaty zmiennej, w zależności od ilości pobieranych wód w ramach pozwolenia wodnoprawnego albo pozwolenia zintegrowanego, wynoszą: do celów elektrowni wodnych - 1,24 zł za 1 MWh wyprodukowanej energii elektrycznej w obiekcie energetyki wodnej oraz 0,35 zł za bezzwrotny pobór 1 m3 wody technologicznej nieprzeznaczonej wprost do produkcji energii elektrycznej."
W sformułowaniu zawartym w art. 35 ust. 3 pkt 1 Prawa wodnego ("pobór wód podziemnych lub powierzchniowych") nie dookreślono celu, w którym ten pobór ma następować, w kategorii tej mieści się więc pobór wód w każdym możliwym celu, również w celu energetyki, w tym energetyki wodnej. Wykładając zatem art. 35 ust. 3 pkt 6 Prawa wodnego zgodnie z zasadą racjonalności logicznej prawodawcy uznać należy, że w tej jednostce redakcyjnej chodzi o takie użycie wód do celów energetyki, w tym energetyki wodnej, które nie polega na poborze wód podziemnych lub powierzchniowych. Skoro w zamkniętym katalogu usług wodnych podlegających opłacie sformułowanym w art. 268 ust. 1 p.w. ustawodawca nie ujął poboru wody do celów elektrowni wodnych lub też korzystania wody dla celów energetyki, zamieścił tam natomiast ogólnie opisaną usługę "pobór wód podziemnych i powierzchniowych" to oczywistym staje się, że w jego zamyśle "pobór wód do celów elektrowni wodnych" mieści się w "poborze wód podziemnych i powierzchniowych", o którym mowa w art. 268 ust. 1 pkt 1 p.w.
Odmienny pogląd prowadziłby do nielogicznego wniosku, że ustawa nie przewiduje opłat za pobór wód do celów elektrowni wodnych w katalogu odpłatnych usług wodnych, a równocześnie szczegółowo określa zasady, na podstawie których oblicza się opłatę za pobór wody do tych właśnie celów. Taka interpretacja jest nie do przyjęcia w świetle założenia o racjonalności prawodawcy, którym trzeba się kierować przy wykładni tekstu prawnego.
Sama więc zasada odpłatności poboru wód do celów elektrowni wodnych wynika z art. 268 ust.1 pkt 1 ustawy, gdyż ten rodzaj poboru mieści się w ogólnej kategorii "pobór wód podziemnych lub powierzchniowych", o której mowa w tej jednostce redakcyjnej. Art. 270 ust. 1 i 4 oraz art. 272 ust. 3 Prawa wodnego regulują natomiast w sposób szczególny metodę wyliczania wysokości opłaty jaką należy uiszczać za pobór wód na cele elektrowni wodnych, sam zaś obowiązek ponoszenia opłaty wynika, z art. 268 ust. 1 pkt 1 lit. a Prawa wodnego.
W kontekście powyższego, uzasadniony jest wniosek, że pobór wód na cele elektrowni wodnych (który jest także poborem wód podziemnych lub powierzchniowych) bez wymaganego zezwolenia wodnoprawnego może wiązać się z obowiązkiem poniesienia opłaty podwyższonej, o której mowa w art. 280 ust. 1 pkt 1 lit. a Prawa wodnego, gdyż przesłankami zastosowania tej instytucji jest pobór wód podziemnych lub powierzchniowych oraz brak odpowiedniego pozwolenia wodnoprawnego.
W światle powyższych ustaleń Sąd nie podziela zarzutów skargi podnoszących naruszenie prawa materialnego, w szczególności art. 35 ust. 3 pkt 1 i 6, art. 270 ust. 4, art. 281 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 280 pkt 1 lit. a Prawa wodnego ponieważ kontrolowany organ dokonał ich prawidłowego zastosowania w konsekwencji uprzedniej prawidłowej wykładni polegającej na trafnym przyjęciu, że T.E. sp. z o.o. korzysta z usług wodnych polegających na poborze wód powierzchniowych.
Mając na uwadze powyższe Sąd działając na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło