II OSK 86/20

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2020-06-22

Skład orzekający: Sędzia NSA Tomasz Zbrojewski, Sędzia NSA Anna Łuczaj, Sędzia del. WSA Piotr Korzeniowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy dopuszczalne jest kwestionowanie dopuszczalności lub celowości postępowania egzekucyjnego w zażaleniu na postanowienie o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia, gdy wcześniej wniesiono zarzuty do tytułu wykonawczego?
Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając, że Sąd pierwszej instancji prawidłowo oddalił skargę na postanowienie o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia. Sąd podkreślił, że kwestionowanie dopuszczalności lub celowości postępowania egzekucyjnego w zażaleniu na postanowienie o nałożeniu grzywny jest niedopuszczalne, jeśli wcześniej wniesiono zarzuty do tytułu wykonawczego. Postępowanie w sprawie grzywny nie jest dodatkowym trybem weryfikacji zasadności zgłoszonych zarzutów.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła nałożenia grzywny w celu przymuszenia na M.S. za niewykonanie ostatecznej decyzji nakazującej rozbiórkę domku letniskowego. M.S. twierdziła, że obowiązek został wykonany poprzez przesunięcie domku. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na postanowienie o nałożeniu grzywny. M.S. wniosła skargę kasacyjną, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego i postępowania.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Tomasz Zbrojewski (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Anna Łuczaj Sędzia del. WSA Piotr Korzeniowski po rozpoznaniu w dniu 22 czerwca 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej M. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 12 września 2019 r. sygn. akt II SA/Bk 505/19 w sprawie ze skargi M. S. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] maja 2019 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia oddala skargę kasacyjną. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku wyrokiem z dnia 12 września 2019 r., wydanym w sprawie o sygn. akt II SA/Bk 505/19, oddalił skargę M.S. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] maja 2019 r., nr [...] w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia. Wyrok został wydany w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy: Decyzją z [...] sierpnia 2017 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w G., na podstawie art. 51 ust. 3 pkt 2 w zw. z art. 51 ust. 1 pkt 2 i w zw. z art. 51 ust. 7 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2016 r., poz. 290 z późn.zm. - dalej w skrócie "Pr. bud."), nakazał B.W.M. i W.B.M. rozbiórkę obiektu budowlanego - domku letniskowego zlokalizowanego na działce nr ew. [...] w obr. W., gm. R. Decyzją z [...] września 2017 r. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy powyższe rozstrzygnięcie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku wyrokiem z dnia 27 marca 2018 r., sygn. akt II SA/Bk 846/17 oddalił skargę na decyzję PWINB z [...] września 2017 r. Powyższy wyrok uprawomocnił się 22 maja 2018 r. W trakcie kontroli na działce nr [...] przeprowadzonych [...] lipca 2018 r. i [...] września 2018 r. PINB ustalił, że nakaz rozbiórki domku letniskowego określony decyzją z [...] sierpnia 2017 r., nie został wykonany. PINB na skutek podjęcia informacji, iż przedmiot postępowania zmienił właściciela i stanowi własność M.S., pismem z [...] września 2018 r. poinformował nowego właściciela, że zgodnie z przepisami prawa, z dniem nabycia nieruchomości przejęła ona obowiązki wynikające z decyzji z [...] sierpnia 2017 r. nakazującej wykonanie rozbiórki domku letniskowego. Jednocześnie organ wezwał skarżącą do niezwłocznego wykonania nakazu rozbiórki i uprzedził, iż w przypadku jego niewykonania zostanie wszczęte postępowanie egzekucyjne. W odpowiedzi skarżąca poinformowała, że aktem notarialnym z [...] czerwca 2018 r. nabyła nieruchomość nr. ew. [...] i zobowiązała się w nim do przesunięcia domku letniskowego względem granic działek sąsiednich w celu doprowadzenia go do stanu zgodnego z prawem. Z uwagi na niewykonanie obowiązku PINB jako wierzyciel [...] listopada 2018 r. wystosował do skarżącej upomnienie wzywające do dobrowolnego wykonania obowiązku rozbiórki domku letniskowego. W odpowiedzi skarżąca pismem z [...] grudnia 2018 r. poinformowała, iż altanka została przesunięta względem granic działek sąsiednich, w związku z powyższym nie zachodzą przesłanki do jej rozbiórki. W trakcie kolejnej kontroli nieruchomości przeprowadzonej [...] marca 2019 r. PINB w G. stwierdził, że nałożony decyzją z [...] sierpnia 2017 r. obowiązek nie został wykonany. W konsekwencji [...] kwietnia 2019 r. PINB wystawił tytuł wykonawczy obejmujący obowiązek wykonania decyzji z [...] sierpnia 2017 r. i jako organ egzekucyjny wszczął na jego podstawie egzekucję administracyjną. Jednocześnie postanowieniem z [...] kwietnia 2019 r. PINB w G., na podstawie art. 119, art. 120 i art. 122 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2016 r., poz. 599, dalej w skrócie "u.p.e.a."), zastosował wobec skarżącej środek egzekucyjny w postaci grzywny w celu przymuszenia w wysokości 25.868,75 zł. Pismem z [...] kwietnia 2019 r. skarżąca wniosła zarzuty do otrzymanego tytułu wykonawczego w sprawie egzekucji administracyjnej w postaci informacji, iż altanka została rozebrana i ponownie zmontowana w odległościach granicznych wynikających z przepisów oraz twierdzenia, iż egzekucja administracyjna jest niedopuszczalna bowiem w toku są postępowania administracyjne związane z legalnością wzniesionej altanki. Postanowieniem z [...] maja 2019 r. organ odmówił uwzględnienia zarzutów. W dniu [...] kwietnia 2019 r. skarżąca złożyła też zażalenie na postanowienie PINB w G. z [...] kwietnia 2019 r. w przedmiocie nałożenia grzywny wnosząc o jego zmianę bez określenia zakresu zmiany. Podkreśliła, że doprowadziła altankę do stanu zgodnego z prawem tj. rozebrała i postawiła budynek od nowa w odległości od granic zgodnej z przepisami. Organ błędnie uznał, iż obowiązek doprowadzenia obiektu do zgodności z przepisami nie został wykonany, a tym samym błędnie orzekł o naliczeniu grzywny w celu przymuszenia, pomijając fakt, iż grzywna została naliczona nieprawidłowo. Ponadto zarzuciła organowi I instancji rażące naruszenie zasad postępowania administracyjnego bez wskazania konkretnej zasady oraz przedwczesne podjęcie działań egzekucyjnych wobec faktu, iż w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Warszawie trwa postępowanie odwoławcze ze skargi na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego odmawiające wznowienia postępowania w sprawie. Postanowieniem z [...] maja 2019 r. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie, argumentując, że organ I instancji prawidłowo zastosował art. 121 § 5 u.p.e.a. wyliczając wysokość nałożonej grzywny (1/5 x 4.139,00) x 31,25 m2 na kwotę 25 868,75 zł. Zdaniem organu nie ma przy tym podstaw do stwierdzenia, jakoby postanowienie o nałożeniu kary grzywny było przedwczesne, skoro decyzja z [...] sierpnia 2017 r. pozostaje w obiegu prawnym, i jako ostateczna i prawomocna podlega wykonaniu. Skargę na powyższe postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku wniósł pełnomocnik skarżącej, zarzucając rażące naruszenie art. 33 § 1 pkt 1, 2 i 6 u.p.e.a. oraz art. 6 i 8 k.p.a. Odpowiadając na skargę PWINB w B. wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Oddalając skargę Sąd I instancji stwierdził, że zaskarżone postanowienie odpowiada prawu. Wskazując na regulacje art. 119 i art. 121 § 4 i 5 u.p.e.a., Sąd I instancji wyjaśnił, że w rozpoznawanej sprawie organ egzekucyjny zobowiązany był do zastosowania środków przewidzianych w u.p.e.a., ponieważ skarżąca nie wykonała ostatecznej decyzji administracyjnej nakładającej na nią, jako nabywcę obowiązek rozbiórki nielegalnie wybudowanego obiektu budowlanego domku letniskowego zlokalizowanego na działce nr ew. gr. [...] w obr. W., gm. R. Zobowiązana została wezwana do dobrowolnego wykonania wskazanego obowiązku w terminie 7 dni od dnia doręczeniu jej upomnienia w trybie art. 15 § 1 u.p.e.a. Wobec niewykonania tego obowiązku, organ w sposób prawidłowy wystawił tytuł wykonawczy i doręczył go skarżącej wraz z postanowieniem nakładającym przedmiotową grzywnę w celu przymuszenia. Działanie organu w kontrolowanym postępowaniu było prawidłowe. Sąd odnosząc się do zarzutów skargi stwierdził, że nie może odnieść zamierzonego skutku argumentacja pełnomocnika skarżącej wskazująca na nieistnienie obowiązku rozbiórki w rozumieniu art. 33 pkt 1 u.p.e.a. z uwagi na dokonane przez skarżącą "przesuniecie domku letniskowego". Na etapie zaskarżenia postanowienia o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia organ egzekucyjny nie jest władny podejmować działań ingerujących w treść decyzji stanowiącej podstawę wystawienia tytułu wykonawczego. Wynika to nie tylko z faktu, że organ egzekucyjny nie jest władny do badania zasadności i wymagalności egzekwowanego obowiązku (art. 29 § 1 u.p.e.a.), ale i nie jest władny uchylać, zmieniać czy też w inny sposób weryfikować ostateczną decyzję administracyjną, która podlega wykonaniu. Ponadto niedopuszczalność badania podstawy egzekwowanego obowiązku w postępowaniu dotyczącym postanowienia w sprawie grzywny w celu przymuszenia wynika z zasady niekonkurencyjności środków zaskarżenia w postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Zgodnie z art. 122 § 3 u.p.e.a., zobowiązanemu służy prawo zgłoszenia zarzutów i wniesienia zażalenia w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego (art. 33 i 34) oraz prawo wniesienia zażalenia na postanowienie o nałożeniu grzywny. W zażaleniu na postanowienie o zastosowaniu grzywny w celu przymuszenia nie jest dopuszczalne powoływanie okoliczności wskazanych w art. 33 u.p.e.a., tj. dotyczących zarzutów w sprawie prowadzonego postępowania egzekucyjnego. Zażalenie takie sprowadzać się może tylko do kwestionowania wyboru środka egzekucyjnego albo wysokości wymierzonej grzywny, w przypadku gdy nie wniesiono zarzutów opartych na podstawach wymienionych w art. 33 pkt 6 i 8 u.p.e.a. Dlatego argumentacja zobowiązanego w przypadku postępowania zażaleniowego nie powinna zawierać wskazania podstaw zarzutu (art. 33 p.e.a.), jak przykładowo wykonania obowiązku, niewykonalności obowiązku, niedopuszczalności egzekucji lub zastosowanego środka egzekucyjnego albo zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego. Argumentacja ta będzie wówczas bezskuteczna. Miejscem dla jej rozpatrzenia jest wyłącznie postępowanie zainicjowane wniesieniem zarzutu. Dla sądu administracyjnego argumentacja taka jest prowadzona poza granicami sprawy (art. 134 § 1 p.p.s.a.) i dlatego nie powinna być w ogóle rozważana, poza wskazaniem na jej bezprzedmiotowość. W niniejszej sprawie skarżąca wnosząc zażalenie na postanowienie o nałożeniu grzywny, a także jej pełnomocnik w skardze, podnosili natomiast argumenty, które w istocie sprowadzają się wyłącznie do kwestionowania dopuszczalności, względnie celowości prowadzenia postępowania egzekucyjnego. Ta zaś argumentacja (zarzuty skargi), jak wyjaśniono już wyżej, nie mogła być skutecznie podniesiona w postępowaniu dotyczącym postanowienia w sprawie nałożenia grzywny w celu przymuszenia na podstawie art. 122 u.p.e.a. i pozostawała poza zakresem kognicji Sądu w niniejszej sprawie, bowiem kontrolowanie prawidłowości wydania postanowienia w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia nie stanowi dodatkowego trybu nadzwyczajnej weryfikacji zasadności wcześniej zgłoszonych zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego. Sąd dodał, że wobec treści art. 121 § 4 u.p.e.a, trudno jest mówić o "bezprzedmiotowości" czy też uciążliwości środka egzekucyjnego stosowanego w stosunku do obowiązku wynikającego z przepisów prawa budowlanego, skoro w takim przypadku ustawodawca nie pozostawił organowi egzekucyjnemu wyboru środka egzekucyjnego, a grzywna w celu przymuszenia może być zastosowana tylko jeden raz. W konsekwencji Sąd stwierdził, że orzekające w sprawie organy wydając zaskarżone decyzje prawidłowo, wbrew temu co wywodzi skarżąca, dokonały oceny stanu faktycznego i właściwie zastosowały przepisy prawa materialnego. W sprawie bezsporne jest również, że wymiar grzywny nie naruszał ustawy ustalającej jej górną wysokość. Odnosząc się z kolei do podniesionych w skardze zarzutów naruszenia art. 6 i art. 8 k.p.a. stwierdzić trzeba, iż nie znajdują one usprawiedliwionych podstaw. Wydanie kwestionowanego postanowienia poprzedziło bowiem dokładne wyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności mających znaczenie dla podejmowanego w sprawie rozstrzygnięcia, a ocena ta nie nosi cech dowolności. Ponadto skarga poza gołosłowną polemiką z prawidłowymi w tym zakresie ustaleniami dokonanymi przez organy administracji publicznej nie zawiera przekonywujących argumentów, aby organy naruszyły wyżej wymienione przepisy. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wywiodła M.S. reprezentowana przez pełnomocnika będącego radcą prawnym wnosząc o jego zmianę w całości oraz poprzedzającego go postanowienia [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy WSA do ponownego rozpoznania z uwzględnieniem stanowiska NSA oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Zaskarżonemu wyrokowi Sądu I instancji skarżąca kasacyjnie zarzuciła: 1. naruszenie prawa materialnego - art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a., które miało wpływ na wynik sprawy, poprzez przyjęcie, iż w sprawie nie może być zastosowany przepis art. 22 pkt 1 u.p.e.a., skoro w stanie faktycznym sprawy oczywistym jest, iż altanka została przesunięta, a tym samym egzekwowany obowiązek nie istnieje, 2. pominięcie - niezastosowanie w sprawie - art. 36 § 1 pkt 1, pkt 6, 7 i 8 u.p.e.a., skoro w sprawie bezspornym jest, iż obowiązek rozbiórki altanki ze względu na niezachowanie norm odległościowych w jej usytuowaniu został zastąpiony przez jej stosowne przesunięcie, a tym samym obowiązek przymuszenia skarżącej do wykonania rozbiórki jest bezprzedmiotowy, 3. naruszenie przepisów postępowania poprzez błędne przyjęcie, iż przesunięcie przez skarżącą altanki zamiast jej rozbiórki jest próbą obejścia prawa, skoro oba sposoby doprowadzają do wykonania obowiązku administracyjnego i eliminują konieczność stosowania przymusu administracyjnego, 4. naruszenie prawa materialnego w postaci art. 121 § 5 u.p.e.a. w zw. z art. 3 pkt 2 Pr. bud. poprzez przyjęcie, że altanka skarżącej jest budynkiem, skoro nie jest ona trwale związana z gruntem, nie posiada fundamentu, jest postawiona na kilku pustakach, a nie na fundamencie, a tym samym wyliczona wysokość grzywny w celu przymuszenia oparta o cenę jednego metra kwadratowego powierzchni budynku mieszkalnego nie ma żadnego uzasadnienia faktyczno-prawnego w zaistniałym stanie faktycznym. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna podlega oddaleniu. Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. Ponieważ w rozpoznawanej sprawie nie zachodzą przesłanki skutkujące nieważnością postępowania określone w art. 183 § 2 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny ograniczył się do oceny powołanych w skardze kasacyjnej zarzutów. W rozpatrywanej sprawie osią sporu pomiędzy stronami postępowania jest wyjaśnienie, czy Sąd pierwszej instancji trafnie oddalił skargę na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia wykonania obowiązku rozbiórki nielegalnie wybudowanego obiektu budowlanego – domku letniskowego zlokalizowanego na działce nr ewid. [...] w obr. W., gm. R., w sytuacji gdy, jak twierdzi autor skargi kasacyjnej, obowiązek został już wykonany, poprzez przesunięcie obiektu o około 1m. Jak wynika z regulacji art. 119 § 1 i 2 u.p.e.a. grzywnę w celu przymuszenia nakłada się, gdy egzekucja dotyczy spełnienia przez zobowiązanego obowiązku znoszenia lub zaniechania albo obowiązku wykonania czynności, a w szczególności czynności, której z powodu jej charakteru nie może spełnić inna osoba za zobowiązanego. Grzywnę nakłada się również, jeżeli nie jest celowe zastosowanie innego środka egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym. Jeżeli egzekucja dotyczy spełnienia przez zobowiązanego obowiązku wynikającego z przepisów prawa budowlanego, grzywna w celu przymuszenia jest jednorazowa, chyba że dotyczy obowiązku utrzymania obiektu budowlanego w stanie nieoszpecającym otoczenia (art. 121 § 4 u.p.e.a.). Wysokość grzywny, o której mowa w § 4, stanowi, w przypadku obowiązku przymusowej rozbiórki budynku lub jego części, iloczyn powierzchni zabudowy budynku lub jego części, objętego nakazem przymusowej rozbiórki, i 1/5 ceny 1 m2 powierzchni użytkowej budynku mieszkalnego, ogłoszonej przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów do obliczania premii gwarancyjnej dla posiadaczy oszczędnościowych książeczek mieszkaniowych (art. 121 § 5 u.p.e.a.). Grzywnę w celu przymuszenia nakłada organ egzekucyjny, który doręcza zobowiązanemu: pkt 1 - odpis tytułu wykonawczego zgodnie z art. 32; pkt 2 - postanowienie o nałożeniu grzywny (art. 122 § 1). Postanowienie o nałożeniu grzywny powinno zawierać: pkt 1 - wezwanie do uiszczenia nałożonej grzywny w oznaczonym terminie z pouczeniem, że w przypadku nieuiszczenia grzywny w terminie zostanie ona ściągnięta w trybie egzekucji administracyjnej należności pieniężnych; pkt 2 - wezwanie do wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym w terminie wskazanym w postanowieniu, z zagrożeniem, że w razie niewykonania obowiązku w terminie będą nakładane dalsze grzywny w tej samej lub wyższej kwocie, a w przypadku obowiązku wynikającego z przepisów prawa budowlanego lub z zakresu bezpieczeństwa i higieny pracy będzie orzeczone wykonanie zastępcze (art. 122 § 2 u.p.e.a.). Zobowiązanemu służy prawo zgłoszenia zarzutów i wniesienia zażalenia w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego (art. 33 i 34) oraz prawo wniesienia zażalenia na postanowienie o nałożeniu grzywny (art. 122 § 3 u.p.e.a.). Odnosząc powyższe uwagi do sprawy niniejszej wskazać trzeba, że w stanie faktycznym sprawy, którego autor skargi kasacyjnej nie zdołał skutecznie podważyć niespornym jest, że wobec nabycia przez skarżącą działki nr [...] w miejscowości W., Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w G. pismem z [...] września 2018 r. wezwał ją do niezwłocznego wykonania obowiązku rozbiórki domku letniskowego orzeczonego decyzją z [...] sierpnia 2017 r., pod rygorem wszczęcia postępowania egzekucyjnego. Upomnieniem z [...] listopada 2018 r. zobowiązana została wezwana do dobrowolnego wykonania wskazanego obowiązku w terminie 7 dni od dnia doręczenia upomnienia w trybie art. 15 § 1 u.p.e.a. Z uwagi na niewykonanie obowiązku, organ [...] kwietnia 2019 r. wystawił tytuł wykonawczy i doręczył go zobowiązanej wraz z postanowieniem o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia. Skoro więc dotychczas zobowiązana dobrowolnie nie wykonała obowiązku o charakterze niepieniężnym działanie organu, mające na celu przymuszenie jej do wykonania obowiązku orzeczonego ostateczną i prawomocną decyzję, należało ocenić jako prawidłowe i niebudzące zastrzeżeń. Tym samym Sąd I instancji prawidłowo orzekł o oddaleniu skargi. Podkreślić nadto trzeba, że skarżąca kasacyjnie oprócz tego, że zakwestionowała w drodze zażalenia postanowienie o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia, którego legalność prawidłowo zweryfikował Sąd I instancji kontrolowanym obecnie wyrokiem, to również skorzystała z prawa do zgłoszenia zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej. W ślad za Sądem pierwszej instancji wyjaśnić należy, że prawo do zgłoszenia zarzutów oraz prawo do wniesienia zażalenia na postanowienie o nałożeniu grzywny to dwa alternatywne środki prawne, a przedmioty obu postępowań są różne. To zaś oznacza, że prawidłowość nałożonej grzywny nie może być kwestionowana poprzez podnoszenie okoliczności, o których stanowi art. 33 § 1 u.p.e.a., a do tego ewidentnie zmierza autor skargi kasacyjnej. Jak wynika z akt sprawy, PINB postanowieniem z 6 maja 2019 r., utrzymanym w mocy postanowieniem [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] czerwca 2019 r. odmówił uwzględnienia zarzutów skarżącej do tytułu wykonawczego w sprawie rozbiórki obiektu budowlanego. Jednocześnie Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu z urzędu wiadomo, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku wyrokiem z 12 września 2019 r. sygn. akt II SA/Bk 542/19 oddalił skargę M.S. na postanowienie z [...] czerwca 2019 r. Skarżąca, co równie istotne, nie skorzystała z prawnej możliwości wniesienia skargi kasacyjnej do Naczelnego Sądu Administracyjnego, wobec czego wyrok uprawomocnił się. Tym samym podniesione w dwóch pierwszych dość niedbale sformułowanych zarzutach skargi kasacyjnej argumenty o nieistnieniu egzekwowanego obowiązku czy zastąpieniu obowiązku rozbiórki altanki jej przesunięciem nie mogły podlegać ocenie w rozpatrywanej sprawie. Przywołany wadliwie w treści pierwszego zarzutu przepis art. 22 pkt 1 u.p.e.a. zamiast art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a. reguluje kwestie właściwości miejscowej organu egzekucyjnego w egzekucji należności pieniężnych z nieruchomości. Natomiast powołany w treści drugiego z zarzutów art. 36 § 1 pkt 6, 7, 8 u.p.e.a. zamiast art. 33 § 1 pkt 6, 7, 8 u.p.e.a., normuje problematykę udzielania informacji i wyjaśnień w toku postępowania egzekucyjnego. Zgodzić się trzeba z Sądem I instancji, że kontrolowanie prawidłowości wydania postanowienia w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenie nie stanowi dodatkowego trybu nadzwyczajnej weryfikacji zasadności wcześniej zgłoszonych zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego. Nie służy też temu celowi kontrola instancyjna legalności zaskarżonego wyroku Sądu pierwszej instancji. Zamierzonego skutku, z uwagi na brak jakiegokolwiek uzasadnienia, nie mógł również odnieść zarzut naruszenia art. 121 § 5 u.p.e.a. w zw. z art. 3 pkt 2 Pr. bud. Brak lub nieumiejętne sformułowanie uzasadnienia zarzutu skargi kasacyjnej, uniemożliwia Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu jego merytoryczną kontrolę. Nieskuteczny okazał się także zarzut naruszenia bliżej niesprecyzowanych przepisów postępowania podniesiony w punkcie III petitum skargi kasacyjnej. Nie jest bowiem rolą Naczelnego Sądu Administracyjnego korygowanie i uściślanie nieumiejętnie sformułowanych zarzutów skargi kasacyjnej ani też poszukiwanie rzeczywistej intencji autora skargi kasacyjnej. Chybione okazały się wreszcie podniesione w uzasadnieniu skargi kasacyjnej zarzuty naruszenia art. 7 § 2 i 3 u.p.e.a. oraz art. 7 i art. 8 w zw. z art. 2 Konstytucji RP. Grzywna w celu przymuszenia jest mniej uciążliwym środkiem egzekucyjnym, aniżeli wykonanie zastępcze unormowane w art. 127 u.p.e.a. Brak jest wreszcie podstaw ażeby twierdzić, że w okolicznościach rozpatrywanej sprawy niniejszej doszło do złamania konstytucyjnej zasady praworządności czy też zasad demokratycznego państwa prawnego, co winno, zdaniem autora skargi kasacyjnej, skutkować bezpośrednim zastosowaniem zasady sprawiedliwości społecznej. Na zakończenie powyższych rozważań stwierdzić trzeba, że charakter obiektu budowlanego objętego postępowaniem egzekucyjnym, co zdaje się bagatelizować i podważać autor skargi kasacyjnej, został przesądzony prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z 27 marca 2018 r. sygn. akt II SA/Bk 846/17 mocą, którego oddalono skargę B.W.M. i W.B.M. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego. Wynika z niego, że na działce nr [...] wybudowany został obiekt budowlany – domek typu letniskowego, a nie jak twierdzi skarżąca kasacyjnie, altanka. Jakakolwiek polemika z prawomocnym orzeczeniem Sądu jest więc niedopuszczalna, a zarazem nieuprawniona. Dodać w tym miejscu trzeba, że skoro w obrocie prawnym funkcjonuje ostateczna i prawomocna decyzja o nakazie rozbiórki spornego obiektu, to podlega ona wykonaniu, a skarżąca kasacyjnie nie może ferować poglądu, że przesunięcie obiektu jest równoznaczne z wykonaniem obowiązku. Zaaprobowanie takiego poglądu jest niemożliwe właśnie z punktu widzenia art. 2 i art. 7 Konstytucji RP. Z decyzji rozbiórkowej nie wynika wreszcie uprawnienie do ponownego montażu uprzednio rozebranego obiektu, co oczywiście nie jest wykluczone po dopełnieniu przez stronę wymaganych prawem formalności. Mając powyższe na względzie, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło