III SA/Wa 3656/16

WyrokWSA w Warszawie2017-05-24

Skład orzekający: Cezary Kosterna, Radosław Teresiak, Jarosław Trelka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ egzekucyjny jest związany stanowiskiem wierzyciela w przedmiocie zarzutów zgłoszonych w postępowaniu egzekucyjnym, w szczególności w zakresie przedawnienia obowiązku, po zmianie przepisów PPSA od 15 sierpnia 2015 r. wyłączającej postanowienia wierzyciela z kognicji sądów administracyjnych?
Ratio decidendi
Organ egzekucyjny jest nadal związany stanowiskiem wierzyciela w zakresie zarzutów zgłoszonych na podstawie art. 33 § 1 pkt 1-5 i 7 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, mimo zmiany przepisów PPSA od 15 sierpnia 2015 r. Zmiana ta nie wpłynęła na obowiązek organu egzekucyjnego do samodzielnego badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym, a jedynie wyłączyła możliwość zaskarżania do sądu administracyjnego postanowień wierzyciela w przedmiocie zarzutów. Zarzut przedawnienia, jeśli był już przedmiotem postępowania podatkowego, jest niedopuszczalny w postępowaniu egzekucyjnym na podstawie art. 34 § 1a u.p.e.a.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi O. S.A. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym. Skarżąca podniosła zarzuty przedawnienia należności z tytułu podatku od nieruchomości za 2009 r. oraz niespełnienia wymogów formalnych tytułu wykonawczego. Organ egzekucyjny i organy nadzoru, opierając się na stanowisku wierzyciela (SKO), uznały zarzut przedawnienia za niedopuszczalny, a zarzut dotyczący odsetek za zasadny. Skarżąca kwestionowała związanie organów stanowiskiem wierzyciela po zmianie przepisów PPSA oraz zasadność uznania zarzutu przedawnienia za niedopuszczalny.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Cezary Kosterna, Sędziowie sędzia WSA Radosław Teresiak (sprawozdawca), sędzia WSA Jarosław Trelka, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 24 maja 2017 r. sprawy ze skargi O. S.A. z siedzibą w W. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] września 2016 r. nr [...] w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym oddala skargę Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w W. (zwany dalej: "organem egzekucyjnym") prowadził wobec O. S.A. z siedzibą w W. (zwanej dalej: "Skarżącą") na podstawie tytułu wykonawczego z dnia [...] stycznia 2015 r. nr [...] wystawionego przez Wójta Gminy T. (zwanego dalej: "wierzycielem"), postępowanie egzekucyjne obejmujące należności z tytułu podatku od nieruchomości za 2009 r. w łącznej kwocie należności głównej 20.627 zł, powiększonej o należne odsetki. Organ egzekucyjny celem wyegzekwowania przedmiotowej należności dokonał zawiadomieniem z dnia 11 lutego 2015 r. zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego Skarżącej w Banku [...] w W. S.A. Powyższe zawiadomienie o zajęciu rachunku bankowego zostało doręczone ww. Bankowi w dniu 11 lutego 2015 r., natomiast Skarżącej wraz z odpisem ww. tytułu wykonawczego - w dniu 16 lutego 2015 r. Skarżąca pismem z dnia 23 lutego 2015 r. złożyła zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji. Jako podstawę zarzutów wskazała przepisy art. 33 § 1 pkt 1 i pkt 10 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2016r., poz. 599 ze zm.) - zwanej dalej: "u.p.e.a.", wnosząc o umorzenie postępowania egzekucyjnego i uchylenie dokonanych czynności egzekucyjnych. Skarżąca w uzasadnieniu zarzutów wskazała, że dochodzona zaległość uległa przedawnieniu z końcem 2014 r., zatem prowadzenie egzekucji po dnie 31 grudnia 2014 r. oznacza prowadzenie egzekucji w zakresie obowiązku przedawnionego co czyni uzasadnionym zarzut podniesiony na podstawie art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a. Ponadto zdaniem Skarżącej, w zakresie odsetek egzekucja dotyczy obowiązku nieistniejącego. Nie uwzględniono, że w sprawie odsetek od zaległości w podatku od nieruchomości za 2009 rok wystąpiły okresy nienaliczenia odsetek, o których mowa w art. 54 § 1 O.p. Okresami tymi były te, o których mowa w art. 54 § 1 pkt 7 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r., poz. 749 z późn. zm.) – zwanej dalej: "O.p.", tj. wystąpił przypadek, gdy decyzja nie została doręczona w terminie 3 miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, bowiem postanowienie o wszczęciu postępowania podatkowego zostało wydane w dniu [...] sierpnia 2014 r. a decyzja organu podatkowego pierwszej instancji została doręczona w dniu 9 grudnia 2014 r. Natomiast uzasadniając zarzut oparty na art. 33 § 1 pkt 10 u.p.e.a. Skarżąca wskazała, że ww. tytuł wykonawczy nie spełnia wymogów określonych w art. 27 § 1 pkt 3 u.p.e.a. z uwagi na to, że błędnie określona została wysokość odsetek za zwłokę. Następnie organ egzekucyjny przy piśmie z dnia 12 marca 2015 r. przekazał powyższe zarzuty Skarżącej - wierzycielowi, celem zajęcia stanowiska w sprawie. Wierzyciel postanowieniem z dnia [...] marca 2015 r. uznał zgłoszone przez Skarżącą zarzuty za nieuzasadnione w części dotyczącej przedawnienia oraz za zasadne w zakresie odsetek. Skarżąca złożyła zażalenie na postanowienie wierzyciela z dnia [...] marca 2015 r. do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K., które postanowieniem z dnia [...] maja 2015 r. uchyliło zaskarżone postanowienie w całości i orzekając co do istoty sprawy: 1) uznało za niedopuszczalny zarzut zgłoszony - na podstawie art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a. - w zakresie przedawnienia obowiązku wynikającego z decyzji wierzyciela z dnia [...] grudnia 2014 r. nr [...] określającej wysokość podatku od nieruchomości, oraz 2) uznało za uzasadnione zarzuty zgłoszone - na podstawie art. 33 § 1 pkt 1 i pkt 10 u.p.e.a. – w zakresie odsetek. Przytaczając motywy swojego rozstrzygnięcia SKO wskazało, że zarzut przedawnienia zaległości z tytułu podatku od nieruchomości za 2009 r. jest niedopuszczalny z uwagi na to, iż pełnomocnik w odwołaniu od decyzji wierzyciela z dnia [...] listopada 2014 r. nr [...] podniósł zarzut przedawnienia zobowiązania podatkowego oraz wniósł o uchylenie decyzji wierzyciela. Tak więc powyższy zarzut jest rozpoznawany w odrębnym postępowaniu podatkowym a jego zgłoszenie w postępowaniu egzekucyjnym - zgodnie z dyspozycją art. 34 § 1a u.p.e.a - jest niedopuszczalne. Z powyższych względów SKO uchyliło zaskarżone postanowienie i orzekło o niedopuszczalności zarzutu zgłoszonego na podstawie art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a. w zakresie przedawnienia obowiązku wynikającego z decyzji wierzyciela z dnia [...] grudnia 2014 r. oraz o zasadności zarzutów podniesionych przez Skarżącą w zakresie odsetek - na podstawie art. 33 § 1 pkt 1 i pkt 10 u.p.e.a. Wierzyciel nie doręczył bowiem Skarżącej decyzji w terminie wskazanym w art. 54 § 1 pkt 7 O.p., zatem brak było podstaw do naliczenia odsetek za zwłokę za okres od dnia wszczęcia postępowania podatkowego do dnia doręczenia decyzji organu pierwszej instancji. Następnie organ egzekucyjny postanowieniem z dnia [...] lutego 2016 r. uznał zarzuty wniesione przez Skarżącą na podstawie art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a. w zakresie zawyżonych odsetek w kwocie 547 zł za uzasadnione i umorzył w tej części postępowanie egzekucyjne prowadzone wobec Skarżącej na podstawie tytułu wykonawczego z dnia [...] stycznia 2015 r. nr [...], uznał zarzut złożony na podstawie art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a. w zakresie przedawnienia obowiązku za niedopuszczalny, natomiast zarzut złożony na podstawie art. 33 § 1 pkt 10 u.p.e.a. uznał za nieuzasadniony. Skarżąca pismem z dnia 11 marca 2016 r. wniosła zażalenie na ww. postanowienie organu egzekucyjnego. W uzasadnieniu wskazała, że postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] maja 2015 r. zostało zaskarżone do WSA w Krakowie. Jakkolwiek zatem w administracyjnym toku instancji ma ono przymiot "ostateczności", to jednak w wyniku skargi może zostać uchylone. Nie można zatem przyjąć, że ostateczne stanowisko wierzyciela w sprawie zarzutów nie ulegnie zmianie. W związku z powyższym w ocenie Skarżącej rozpatrzenie zarzutów przez organ egzekucyjny było co najmniej przedwczesne. Niezależenie od powyższego w ocenie Skarżącej zasadnym był zarzut oparty o art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a., tj. zarzut przedawnienia należności z tytułu podatku od nieruchomości. Terminy płatności rat tego podatku - co wynika z brzmienia tytułu wykonawczego - przypadały w 2009 roku, co oznacza, że zgodnie z art. 70 § 1 O.p. zobowiązanie to przedawniło się z końcem 2014 r. Po rozpatrzeniu powyższego zażalenia Dyrektor Izby Skarbowej w W. (zwany dalej: "organem nadzoru") postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2016 r. uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi egzekucyjnemu. W uzasadnieniu organ nadzoru wyjaśnił, że z uwagi na fakt, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z dnia 30 października 2015r., sygn. akt I SA/Kr 1306/15 uchylił ww. postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] maja 2015 r. w zakresie niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu, brak jest ostatecznego postanowienia w sprawie stanowiska wierzyciela w przedmiocie zarzutu przedawnienia, które mogłoby stanowić podstawę do wydania przez organ egzekucyjny postanowienia w sprawie zgłoszonych zarzutów co do prowadzonego postępowania egzekucyjnego. Z tego względu przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organ egzekucyjny winien uzyskać ostateczne stanowisko wierzyciela odnośnie zgłoszonego zarzutu przedawnienia obowiązku, wynikającego z decyzji wierzyciela z dnia [...] grudnia 2014r. nr [...] określającej wysokość podatku od nieruchomości, zgodnie z zasadą wyrażoną w art. 34 § 4 u.p.e.a. Następnie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. postanowieniem z dnia [...] marca 2016 r. uchyliło postanowienie wierzyciela z dnia [...] marca 2015 r. w przedmiocie zarzutów w części dotyczącej uznania za niezasadny zarzut przedawnienia i w tym zakresie orzekając co do istoty uznało za niedopuszczalny zarzut zgłoszony na podstawie art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a. w zakresie przedawnienia obowiązku. W uzasadnieniu SKO wyjaśniło, że w toku rozpatrywania odwołania Skarżącej od decyzji wierzyciela z dnia [...] grudnia 2014 r. nr [...] organ odwoławczy analizował kwestię przedawnienia zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2009 r. SKO zacytowało fragment decyzji z dnia [...] października 2015 r. nr [...] z którego wynika, że w dniu 16 grudnia 2014 r. Urząd Skarbowy w W. na wniosek wierzyciela wszczął postępowanie karno-skarbowe w sprawie podania nieprawdy w deklaracji na podatek od nieruchomości na 2009 i 2010 rok przez podatnika T. S.A. z siedzibą w W. (obecnie Skarżąca) złożonej do wierzyciela. Wierzyciel działając na podstawie art. 70c O.p. - jako organ podatkowy właściwy w sprawie zobowiązania podatkowego, z którego niewykonaniem wiąże się podejrzenie popełnienia przestępstwa skarbowego lub wykroczenia skarbowego, pismem z dnia 19 października 2014 r. zawiadomił podatnika o zawieszeniu biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego. W związku z powyższym w ocenie SKO, bieg terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego za 2009 r. został skutecznie zawieszony. Ponadto SKO zauważyło, że kwestia przedawnienia pozostaje również przedmiotem zarzutu zawartego w skardze Skarżącej na ww. decyzje z dnia [...] października 2015 r. nr [...]. Biorąc powyższe pod uwagę organ egzekucyjny postanowieniem z dnia [...] czerwca 2016 r. uznał zarzut Skarżącej złożony na podstawie art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a. w zakresie zawyżonych odsetek w kwocie 547 zł za uzasadniony i w tej części umorzył postępowanie egzekucyjne, uznał zarzut złożony na podstawie art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a. w zakresie przedawniania obowiązku za niedopuszczalny oraz stwierdził, że zarzut z art. 33 § 1 pkt 10 u.p.e.a jest nieuzasadniony. W uzasadnieniu organ egzekucyjny wyjaśnił, że w orzecznictwie sądowym wskazuje się na ograniczony zakres kognicji organu egzekucyjnego przy rozpatrywaniu zarzutów opartych w szczególności na podstawie art. 33 § 1 pkt 1 i pkt 2 u.p.e.a., wskazując na to, że organ nie będąc jednocześnie wierzycielem, co do zasady poprzestaje na ocenie stanowiska wierzyciela w przedmiocie zarzutów. W związku z powyższym stwierdził, że skoro w rozpoznawanej sprawie wierzyciel uznał zarzuty Skarżącej zgłoszone na podstawie art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a. dotyczące przedawnienia obowiązku - za niedopuszczalny, a w zakresie zawyżenia wysokości odsetek - za zasadny, to postanowienie organu egzekucyjnego w przedmiocie tych zarzutów nie może być inne. Skarżąca pismem z dnia 5 lipca 2016 r. wniosła zażalenie na ww. postanowienie organu egzekucyjnego, wnosząc o jego uchylenie w zakresie, w jakim podniesiony na podstawie art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a. zarzut przedawnienia został uznany za niedopuszczalny oraz uwzględnienie zarzutów podniesionych w dniu 23 lutego 2015 r. Skarżąca wskazała w uzasadnieniu zażalenia, że jej zdaniem stanowisko SKO nie może być uznane za wiążące organ egzekucyjny z uwagi na to, iż od dnia [...] sierpnia 2015 r. postanowienia w sprawie stanowiska wierzyciela wobec egzekucji zostały wyłączone spod kognicji sądów administracyjnych, co wynika z nowego brzmienia art. 3 § 2 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016r., poz. 718 ze zm.) – zwanej dalej: "p.p.s.a." W związku z powyższym kwestie w których zakresie organ egzekucyjny był przed dniem [...] sierpnia 2015 r. związany stanowiskiem wierzyciela, wymagają obecnie merytorycznej oceny ze strony organu egzekucyjnego. Ponadto Skarżąca wyjaśniła, że wbrew twierdzeniom organu egzekucyjnego doszło do przedawnienia dochodzonej zaległości i zarzut ten wymagał rozpatrzenia w trybie "egzekucyjnym" (tj. trybie rozpatrzenia zarzutów). Bezpodstawnym zatem było stwierdzenie niedopuszczalności zarzutu z uwagi na jego badanie w postępowaniu podatkowym. Zdaniem Skarżącej, zawiadomienie o wszczęciu postępowania karnego skarbowego nie mogło wywołać w przedmiotowej sprawie skutku polegającego na zawieszeniu biegu terminu przedawnienia. Organ nadzoru po rozpatrzeniu powyższego zażalenia postanowieniem z dnia [...] września 2016 r. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie organu egzekucyjnego. Organ nadzoru w uzasadnieniu powołując się na treść przepisu art. 34 § 1 u.p.e.a. wskazał, że zarzuty zgłoszone na podstawie art. 33 § 1 pkt 1-7, 9 i 10 u.p.e.a. organ egzekucyjny rozpatruje po uzyskaniu stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów, z tym że w zakresie zarzutów, o których mowa w art. 33 § 1 pkt 1-5 i 7 u.p.e.a. stanowisko wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążące. Związanie organu egzekucyjnego, w kwestii zasadności zarzutów zgłoszonych w postępowaniu oznacza, że organ egzekucyjny nie bada ponownie zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułami wykonawczymi. Również właściwy w sprawie dyrektor izby skarbowej nie jest uprawniony do ingerowania w treść stanowiska wyrażonego przez wierzyciela. Stanowisko to jest bowiem wiążące także dla organu odwoławczego, sprawującego jednocześnie nadzór nad egzekucją administracyjną. W konsekwencji zgodnie z art. 34 § 4 u.p.e.a. organ egzekucyjny, po otrzymaniu ostatecznego postanowienia w sprawie stanowiska wierzyciela lub postanowienia o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu, wydaje postanowienie w sprawie zgłoszonych zarzutów, a jeżeli zarzuty są uzasadnione - o umorzeniu postępowania egzekucyjnego albo o zastosowaniu mniej uciążliwego środka egzekucyjnego. Organ nadzoru wskazał też, że związanie organu egzekucyjnego stanowiskiem wierzyciela w kwestii zasadności zarzutów zgłoszonych w postępowaniu oznacza, iż organ egzekucyjny nie bada ponownie zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułami wykonawczymi. Biorąc powyższe pod uwagę organ nadzoru stwierdził, że organ egzekucyjny prawidłowo uznał zarzut podniesiony na podstawie art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a. co do przedawnienia obowiązku - za niedopuszczalny, zaś zarzut podniesiony na podstawie art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a. w przedmiocie zawyżenia wysokości dochodzonych odsetek - za uzasadniony. Organ egzekucyjny nie był bowiem uprawniony do prowadzenia postępowania wyjaśniającego w celu ustalenia istnienia podstaw do uwzględnienia zarzutu i do obalenia w ten sposób stanowiska wierzyciela. Organ nadzoru wyjaśnił też, że skoro SKO w K. w postanowieniu z dnia [...] maja 2015 r. uznało zarzut Skarżącej dotyczący zawyżenia wysokości odsetek za zasadny, natomiast w postanowieniu z dnia [...] marca 2016 r. uznało zarzut przedawnienia za niedopuszczalny, to organ egzekucyjny związany stanowiskiem wierzyciela w tym zakresie zobligowany był również stwierdzić niedopuszczalność zarzutu z art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a. w kwestii przedawnienia i zasadność zarzutu z art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a., co do zawyżenia wysokości odsetek i umorzenia postępowania egzekucyjnego w tym zakresie. Następnie odnosząc się do zarzutu Skarżącej opartego na art. 33 § 1 pkt 10 u.p.e.a., tj. niespełnienia w tytule wykonawczym wymogów określonych w art. 27, organ nadzoru podzielił stanowisko wyrażone przez organ egzekucyjny w zaskarżonym postanowieniu. Organ nadzoru wyjaśnił, że w zarzucie tym mogą być kwestionowane jedynie wymogi formalne, jakim musi odpowiadać tytuł wykonawczy. Natomiast w ramach tego zarzutu nie mieści się podważanie merytorycznej zasadności naliczenia przez wierzyciela odsetek od zaległości podatkowej wskazanych jako należne w tytule wykonawczym, w tym okresu, za jaki odsetki te należy naliczyć. Brakiem formalnym tytułu wykonawczego byłoby zaś np. niewpisanie kwoty odsetek przy jednoczesnym wskazaniu ich stawki i daty, od której należy je naliczać. Organ egzekucyjny nie jest więc obowiązany do oceny w oparciu o przepisy procedury podatkowej terminowości działania organu podatkowego oraz ewentualnego zawinienia tego organu lub przyczynienia się strony do powstania opóźnienia w załatwieniu sprawy. Wobec tego kwestionowanie przez Skarżącą błędne naliczanie odsetek mieści się w zarzucie określonym w art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a., który według stanowiska wierzyciela uznać należy za zasadny. Organ nadzoru uznał też, że tytuł wykonawczy o nr [...] spełniał wszystkie wymogi określone w art. 27 § 1 u.p.e.a., wobec czego zarzut oparty na podstawie art. 33 § 1 pkt 10 u.p.e.a. należało uznać za niezasadny. Organu nadzoru nie zgodził się również ze stanowiskiem Skarżącej w kwestii obowiązku dokonania przez organ egzekucyjny merytorycznej oceny zarzutów wskazanych w art. 33 § 1 pkt 1 z uwagi na zmianę od dnia [...] sierpnia 2015 r. brzmienia przepisu art. 3 § 2 pkt 3 p.p.s.a. Zdaniem tego organu, Skarżąca w błędny sposób dokonuje interpretacji zmiany ww. przepisu, a także przywołanych przez siebie orzeczeń sądowych. Nie sposób bowiem zgodzić się z argumentacją, iż brak kognicji sądu administracyjnego do rozpatrywania skarg na postanowienia w przedmiocie stanowiska wierzyciela, skutkuje brakiem związania organu egzekucyjnego takim stanowiskiem. Ustawodawca dokonując zmiany ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w ww. zakresie nie przesądził o utracie przez postanowienie wierzyciela w przedmiocie zarzutów waloru wiążącego dla organu egzekucyjnego. W tym względzie nie doszło również do zmiany ustawy egzekucyjnej, bowiem zgodnie z art. 34 § 1 u.p.e.a. stanowisko wierzyciela w zakresie zarzutów wskazanych w art. 33 § 1 pkt 1-5 i 7 jest dla organu egzekucyjnego wiążące. Organ nadzoru zauważył ponadto, że z treści przywołanych w zażaleniu Skarżącej postanowień sądów administracyjnych wprost wynika, iż zmiana art. 3 § 2 pkt 2 pkt 3 p.p.s.a. nie pozbawia strony skarżącej ochrony prawnej. Sądy w sposób stanowczy podkreślają, że ochrona ta jest zapewniona przez możliwość zaskarżenia do sądu administracyjnego rozstrzygnięć wydanych przez organ egzekucyjny w przedmiocie zarzutów. Skarżąca zaskarżyła następnie powyższe postanowienie organu nadzoru wnosząc skargę w piśmie z dnia 2 listopada 2016 r., w której zarzuciła naruszenie art. 34 § 1 w zw. z art. 33 § 1 pkt 1 i 2 u.p.e.a., poprzez błędne przyjęcie, że organ nadzoru w niniejszej sprawie związany jest stanowiskiem wierzyciela wyrażonym w postanowieniu SKO w K. z dnia [...] marca 2016 r. nr [...]. Wskazując na powyższy zarzut Skarżąca wniosła w skardze o: 1) uchylenie zaskarżonego postanowienia wraz z poprzedzającym je postanowieniem organu egzekucyjnego z dnia [...] czerwca 2016 r., 2) uchylenie na podstawie art. 135 p.p.s.a. postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] marca 2016 r., nr [...], a także uchylenie poprzedzającego je postanowienia Wójta Gminy T. z dnia [...] marca 2015 r., 3) zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. Skarżąca w uzasadnieniu skargi wskazała, że organ nadzoru nie uwzględnił w niniejszej sprawie, że w stanie prawnym obowiązującym od dnia [...] sierpnia 2015r. (a ten stan prawny znalazł zastosowanie w przedmiotowej sprawie) stanowisko wierzyciela nie może być uznane za wiążące organ egzekucyjny. Zatem powołanie się na postanowienie SKO w K. z dnia [...] marca 2016 r., nr [...], nie stanowi wystarczającego uzasadnienia dla odstąpienia przez organ egzekucyjny od samodzielnej oceny zarzutów wobec egzekucji oraz nie stanowi wystarczającego uzasadnienia dla "automatycznego" powielenia przez organ egzekucyjny stanowiska wierzyciela. Skarżąca wskazała też, że organ nadzoru nie uwzględnił, iż z dniem [...] sierpnia 2015 r. postanowienia w sprawie stanowiska wierzyciela wobec egzekucji zostały wyłączone z kognicji sądów administracyjnych, co wynika z nowego brzmienia przepisu art. 3 § 2 pkt 3 p.p.s.a. Zdaniem Skarżącej, pozostające obecnie poza kontrolą sądową postanowienie w sprawie stanowiska wierzyciela nie może wiązać organu egzekucyjnego, gdyż w tym zakresie oznaczałoby to pozbawienie zobowiązanego prawa do sądu. Zatem kwestie, w których zakresie organ egzekucyjny był przed dniem [...] sierpnia 2015 r. związany stanowiskiem wierzyciela, wymagają obecnie merytorycznej oceny ze strony organu egzekucyjnego. Na poparcie swojego stanowiska w sprawie Skarżąca powołała się również w tym miejscu na poglądy wyrażone w wymienionym przez siebie orzecznictwie sądów administracyjnych. Zdaniem Skarżącej, z powyższego wynika, że po zmianie stanu prawnego, tj. od dnia [...] sierpnia 2015 r., "ciężar" orzekania o merytorycznej ocenie zarzutów egzekucyjnych został przeniesiony z wierzyciela na organ egzekucyjny. Skoro zatem w niniejszej sprawie znajdował zastosowanie nowy stan prawny (na co wskazuje już choćby data wydania postanowienia nr [...]), to przy rozpatrywaniu zarzutu podniesionego na podstawie art. 33 § 1 pkt 1 i pkt 2 u.p.e.a. ani organ nadzoru, ani organ egzekucyjny nie mógł ograniczyć się do przywołania brzmienia art. 34 § 1 u.p.e.a. i powołania się na postanowienie SKO w K. z dnia [...] marca 2016 r., ale powinien rozpatrzyć te zarzuty samodzielnie i w postanowieniu wydanym w sprawie zarzutów egzekucyjnych przedstawić własną ocenę (czego jednak zaniechał, czym naruszył art. 124 Kodeksu postępowania administracyjnego). Skarżąca wskazała też, że wbrew stanowisku organu egzekucyjnego (tj. stanowisku "przejętemu" przez organ egzekucyjny od SKO w K. i zaakceptowanemu przez organ nadzoru), zarzut przedawnienia obowiązku nie może zostać uznany za niedopuszczalny, a zatem w zakresie tego zarzutu nie jest zasadne zastosowanie art. 34 § 1a u.p.e.a. Przedmiotem wskazanego postępowania odwoławczego jest wymiar zobowiązania podatkowego, a więc określenie jego wysokości. Przedawnienie podlega wprawdzie uwzględnieniu i w tej sprawie, jednak ocena w tym zakresie dokonywana jest w odniesieniu do momentu wydania oraz doręczenia decyzji określającej. Tymczasem podniesiony przez Skarżącą zarzut przedawnienia dotyczy możliwości realizowania uprawnienia do przymusowego ściągnięcia należności, zatem w tym zakresie przedawnienie podlega ocenie na moment zastosowania środka egzekucyjnego. Z tych powodów nie można przyjąć, aby przedawnienie w zakresie kompetencji do egzekucji utożsamiać - jak chcą SKO oraz organ egzekucyjny - z przedawnieniem kompetencji do wydania decyzji określającej. Ponadto przedmiotem zarzutów wobec egzekucji nie było kwestionowanie wysokości podatku określonego w decyzji, co powoduje, że nie były one przedmiotem rozstrzygnięcia w jakimkolwiek postępowaniu podatkowym. Przepis art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a. wyraźnie wskazuje przedawnienie jako podstawę zarzutu wobec prowadzenia egzekucji, co oznacza zdaniem Skarżącej, że wszystkie podniesione przez nią zarzuty wymagały rozpatrzenia w trybie "egzekucyjnym" (tj. w trybie rozpatrzenia zarzutów). Żaden z nich nie był przedmiotem rozpatrzenia w innym postępowaniu, co oznacza, że bezpodstawnym było stwierdzenie niedopuszczalności zarzutu przedawnienia. Skarżąca wskazując na zasadność jej zarzutu egzekwowania przedawnionego obowiązku zauważyła też, że wystawiony w niniejszej sprawie tytuł wykonawczy dotyczy zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2009 r. Terminy płatności rat tego podatku - co wynika również z brzmienia przedmiotowego tytułu wykonawczego - przypadały w 2009 r., co oznacza, że zgodnie z art. 70 § 1 O.p. zobowiązanie to przedawniło się z końcem 2014 r. Prowadzenie w zakresie tego zobowiązania egzekucji po dniu [...]grudnia 2014 r., a tak stało się w przedmiotowej sprawie, oznacza zatem prowadzenie egzekucji w zakresie obowiązku przedawnionego. Zdaniem Skarżącej, zawiadomienie o wszczęciu postępowania karnego skarbowego nie mogło wywołać w niniejszej sprawie skutku polegającego na zawieszeniu biegu terminu przedawnienia. Skarżąca powołując się na poglądy wyrażone w wymienionym przez siebie orzecznictwie sądów administracyjnych wskazała też, że w postępowaniu karnym skarbowym, o którym zawiadomiono Skarżącą, nie zostały postawione jej zarzuty, co skutkuje brakiem możliwości wywołania skutku w postaci zawieszenia biegu terminu przedawnienia. Zatem podjęcie egzekucji w dniu 11 lutego 2015 r. dotyczyło już zobowiązania przedawnionego, gdyż takim było już wówczas zobowiązanie w podatku od nieruchomości za 2009 r. Organ nadzoru w odpowiedzi na skargę wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie oraz uznając zarzuty skargi za niezasadne. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1066), sąd administracyjny przeprowadza kontrolę pod względem zgodności z prawem aktów wydawanych przez organy administracji publicznej. Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skarga analizowana według powyższych kryteriów nie zasługiwała na uwzględnienie. Na wstępie odnosząc się do charakteru postępowania egzekucyjnego wskazać należy, że postępowanie egzekucyjne nie jest procedurą, w ramach której mają zostać skonkretyzowane prawa lub obowiązki strony, wynikające z przepisów prawa materialnego. Taka konkretyzacja ma bowiem miejsce na etapie wcześniejszym, określanym jako postępowanie jurysdykcyjne. Postępowanie egzekucyjne jest fazą następną, a jego celem jest doprowadzenie do wykonania aktu administracyjnego, który został wydany na zakończenie etapu jurysdykcyjnego. Organ egzekucyjny ma ograniczone możliwości badania sprawy, jego kognicja ogranicza się tylko i wyłącznie do zagadnień, związanych z samym wykonaniem aktu administracyjnego albo brakiem możliwości jego wykonania. Nie ma natomiast umocowania, aby sięgać "wstecz" i badać prawidłowość sposobu, w jaki w fazie jurysdykcyjnej skonkretyzowano prawa i obowiązki strony. Nie może zatem odnosić się do zagadnień, związanych z ustaleniami faktycznymi i zastosowaniem do nich przepisów prawa materialnego. Punktem wyjścia dla organu egzekucyjnego jest wykonywany akt administracyjny. Dopóki znajduje się on w obrocie prawnym, organ prowadzący egzekucję jest nim związany. W żadnym wypadku nie może samodzielnie dokonywać jego weryfikacji. To ograniczenie kognicji znalazło wyraz w art. 29 § 1 u.p.e.a., zgodnie z którym organ egzekucyjny bada z urzędu dopuszczalność egzekucji administracyjnej; organ ten nie jest natomiast uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. (wyrok z dnia 24 maja 2016 r Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie (II FSK 1138/14). Przechodząc na grunt rozpatrywanej sprawy w pierwszej kolejności Skarżący ponosi zarzut naruszenia art. 34 § 1 w zw. z art. 33 § 1 pkt 1 i pkt 2 u.p.e.a. argumentując, iż w stanie prawnym obowiązującym od dnia 15 sierpnia 2015 r. (postanowienia w sprawie stanowiska wierzyciela wobec egzekucji zostały wyłączone z kognicji sądów administracyjnych) stanowisko wierzyciela nie może być uznane za wiążące organ egzekucyjny. Wskazać należy, że zgodnie z art. 34 § 1 u.p.e.a. stanowisko wierzyciela w zakresie zarzutów, o których mowa w art. 33 § 1 pkt 1-5 i 7 u.p.e.a. (a więc w zakresie zarzutów ponoszonych przez Skarżącego), jest dla organu egzekucyjnego wiążące. Zdaniem Sądu zmiana stanu prawnego wskazana przez Skarżącego nie wpłynęła na zmianę pozycji prawnej organu egzekucyjnego względem stanowiska przedstawionego w zakresie określnych zarzutów przez wierzyciela - jest on nadal nim związany. Organ egzekucyjny nie jest zatem uprawniony do prowadzenia odrębnego postępowania wyjaśniającego mającego na celu ustalenie podstaw do uwzględnienia zarzutów i do podważenia w tym trybie stanowiska wierzyciela. Związanie organu egzekucyjnego stanowiskiem wierzyciela w kwestii zasadności zarzutów zgłoszonych w postępowaniu oznacza, że przed organem egzekucyjnym nie bada się ponownie zasadności obowiązku objętego tytułem wykonawczym (por. wyrok z dnia 25 sierpnia 2016 r. Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie (II FSK 2162/14). Drugim zarzutem podniesionym w skardze jest zarzut przedawnienia zobowiązania podatkowego a więc zarzut oparty na art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a. W realiach przedmiotowej sprawy należy zauważyć, że jak wynika z akt sprawy zarzut przedawnienia zobowiązania podatkowego z tytułu podatku od nieruchomości za 2009 r. został podniesiony przez pełnomocnika w odwołaniu od decyzji Wójta Gminy T. z dnia [...].11.2014 r. nr [...] Słusznie zdaniem Sądu, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. uznało, że skoro powyższy zarzut jest rozpoznawany w odrębnym postępowaniu podatkowym, to jego zgłoszenie w postępowaniu egzekucyjnym - zgodnie z dyspozycją art. 34 § 1 a u.p.e.a - jest niedopuszczalne. W skardze Skarżący argumentuje, że przedmiotem postępowania odwoławczego jest wymiar zobowiązania podatkowego, a więc określenie jego wysokości. Przedawnienie podlega wprawdzie uwzględnieniu i w tej sprawie, jednak ocena w tym zakresie dokonywana jest w odniesieniu do momentu wydania oraz doręczenia decyzji określającej. Tymczasem podniesiony przez Skarżącą zarzut przedawnienia dotyczy możliwości realizowania uprawnienia do przymusowego ściągnięcia należności, zatem w tym zakresie przedawnienie podlega ocenie na moment zastosowania środka egzekucyjnego. Z tych powodów nie można przyjąć, aby przedawnienie w zakresie kompetencji do egzekucji utożsamiać z przedawnieniem kompetencji do wydania decyzji określającej. Instytucję przedawnienia reguluje art. 70 i nast. Ordynacji podatkowej w świetle których przedawnienie zobowiązań podatkowych oznacza, że po upływie określonego czasu, zobowiązanie podatkowe, chociaż niezapłacone, wygasa łącznie z odsetkami za zwłokę. Po upływie okresu przedawnienia z mocy prawa, bez konieczności wydawania żadnych decyzji, przestaje istnieć stosunek zobowiązaniowy pomiędzy podatnikiem i wierzycielem podatkowym. Wierzyciel, chociaż niezaspokojony, nie ma już podstaw do egzekwowania zobowiązania podatkowego. Zatem zobowiązanie podatkowe przedawnia się z mocy prawa a ocena, czy doszło do przedawnienia zobowiązania podatkowego następuje zarówno w postępowaniu podatkowym jak i w postępowaniu egzekucyjnym. Przy czym, w realiach przedmiotowej sprawy Skarżący wskazuje, że zawiadomienie o wszczęciu postępowania karnego skarbowego nie mogło wywołać w przedmiotowej sprawie skutku polegającego na zawieszeniu biegu terminu przedawnienia, gdyż w postępowaniu karnym skarbowym, o którym zawiadomiono Spółkę, nie został postawiony zarzut. Zatem podjęcie egzekucji w dniu 11 lutego 2015 r. dotyczyło już zobowiązania przedawnionego. Powyższe ustalenia zdaniem Sądu jednoznacznie wskazują, że Skarżący nie podnosi okoliczności, które wystąpiły w postępowaniu egzekucyjnym i skutkowałyby przedawnieniem zobowiązania podatkowego. Wskazane przez Skarżącego okoliczności tj. kwestia skuteczności zawieszenia biegu terminu przedawnienia na podstawie art. 70 § 6 pkt 1 Ordynacji podatkowej wystąpiła na etapie postępowania podatkowego i w ramach tego postępowania jest kwestionowana przez Skarżącego. Powyższe w ocenie Sądu potwierdza zasadność stanowiska Samorządowego Kolegium Odwoławcze w K. niedopuszczalności zgłoszenia zarzutu przedawnienia. Mając powyższe na uwadze należy stwierdzić, iż skarżone postanowienie odpowiada prawu. W tym stanie rzeczy skarga podlegała oddaleniu (art. 151 p.p.s.a.).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło