III SA/Łd 595/19

WyrokWSA w Łodzi2019-09-18

Skład orzekający: Irena Krzemieniewska, Małgorzata Łuczyńska, Janusz Nowacki

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Dyrektor Izby Administracji Skarbowej prawidłowo uchylił postanowienie organu pierwszej instancji i umorzył postępowanie, uznając, że zarzuty skarżącej dotyczące niedopuszczalności zastosowanego środka egzekucyjnego (art. 33 § 1 pkt 6 u.p.e.a.) oraz niespełnienia w tytule wykonawczym wymogów określonych w art. 27 u.p.e.a. (art. 33 § 1 pkt 10 u.p.e.a.) zostały zgłoszone po terminie lub wykraczają poza zakres sprawy?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że Dyrektor Izby Administracji Skarbowej błędnie zinterpretował pismo skarżącej z 9 listopada 2018 r., uznając, że zarzuty zostały zgłoszone po terminie lub wykraczają poza zakres sprawy. Sąd stwierdził, że zarzuty dotyczące niedopuszczalności środka egzekucyjnego (art. 33 § 1 pkt 6 u.p.e.a.) i niespełnienia wymogów tytułu wykonawczego (art. 33 § 1 pkt 10 u.p.e.a. w związku z art. 27c u.p.e.a.) zostały zgłoszone w terminie i powinny zostać merytorycznie rozpoznane przez organ odwoławczy. W związku z tym, uchylenie postanowienia organu pierwszej instancji i umorzenie postępowania było przedwczesne i naruszało przepisy.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi A. P. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł., które uchyliło postanowienie organu pierwszej instancji i umorzyło postępowanie w sprawie uznania zarzutów skarżącej za nieuzasadnione. Zarzuty dotyczyły niedopuszczalności zastosowanego środka egzekucyjnego oraz niespełnienia wymogów tytułu wykonawczego. Skarżąca kwestionowała sposób prowadzenia egzekucji z majątku wspólnego, brak wskazania jej małżonka w tytule wykonawczym oraz podnosiła kwestię zawieszenia postępowania egzekucyjnego do czasu rozstrzygnięcia sprawy przez Sąd Okręgowy.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uchylił zaskarżone postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. i zasądził od Dyrektora na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 18 września 2019 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Irena Krzemieniewska, Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Łuczyńska, Sędzia NSA Janusz Nowacki (spr.), , Protokolant Starszy sekretarz sądowy – Dorota Czubak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 września 2019 roku sprawy ze skargi A. P. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie uchylenia postanowienia w sprawie uznania zarzutów za nieuzasadnione i umorzenia postępowania pierwszej instancji 1. uchyla zaskarżone postanowienie; 2. zasądza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. na rzecz skarżącej A. P. kwotę 597 (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Postanowieniem z [...] r., wydanym na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 w związku z art. 144 k.p.a. oraz art. 17 § 1, art. 18 i art. 33 § 1 pkt 6 i 10 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jedn.: Dz. U. z 2018 r., poz. 1314 ze zm.), zwanej dalej u.p.e.a., Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Ł. uchylił w całości postanowienie Naczelnik Urzędu Skarbowego [...] z [...] r. o uznaniu za nieuzasadnione zarzutów niedopuszczalności zastosowanego środka egzekucyjnego i niespełnienia w tytule wykonawczym wymogów określonych w art. 27 u.p.e.a. oraz umorzył postępowanie pierwszej instancji. W uzasadnieniu organ drugiej instancji przedstawiając stan faktyczny i prawny sprawy podniósł, że Naczelnik Urzędu Skarbowego [...] prowadził wobec A. P. postępowanie zabezpieczające na podstawie zarządzenia zabezpieczenia z 24 lipca 2018 r. wystawionego w oparciu o decyzję z 27 marca 2018 r., w której organ podatkowy określił wysokość zobowiązań podatkowych w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2010 r. Od powyższej decyzji A. P. wniosła odwołanie do Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł.. Decyzją z [...] r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Ł. utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego [...], która tym samym stała się ostateczna w administracyjnym toku instancji. Wyrokiem z 13 lutego 2019 r., sygn. akt I SA/Łd 644/18 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę A. P.. W toku postępowania zabezpieczającego prowadzonego na podstawie zarządzenia zabezpieczenia z 24 lipca 2018 r. organ egzekucyjny skierował do Banku PEKAO S.A. zawiadomienie z 24 lipca 2018 r. nr [...] o zabezpieczeniu wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego. Pismem z 24 lipca 2018 r. bank poinformował, że na rachunku bankowym należącym do A. P. zostały zablokowane środki w kwocie wynikającej z zawiadomienia o zabezpieczeniu. Następnie organ egzekucyjny dokonał zajęcia zabezpieczającego innej wierzytelności pieniężnej z tytułu nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych wynikającej z zeznania PIT-36 L za 2016 r. w kwocie 23 495,00 zł wraz z odsetkami oraz nadpłaty w zryczałtowanym podatku dochodowym PPE za 2016 r. w kwocie 225,40 zł wraz z odsetkami. 17 października 2018 r. wystawiony został tytuł wykonawczy nr [...]. Tytuł wykonawczy wystawiono na podstawie decyzji Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. z 24 sierpnia 2018 r. Mając na uwadze powyższe oraz treść art. 154 § 4 u.p.e.a. zajęcie zabezpieczające dokonane w Banku PEKAO S.A. przekształciło się 17 października 2018 r. w zajęcie egzekucyjne. Pismem z 18 października 2018 r. organ egzekucyjny skierował do skarżącej zawiadomienie nr [...] "w sprawie realizacji zajęcia zabezpieczającego", w którym poinformowano ją o przekształceniu zajęcia zabezpieczającego w zajęcie egzekucyjne. Do pisma załączono odpis tytułu wykonawczego nr [...]. Jednocześnie w tym samym dniu do zobowiązanej oraz Banku PEKAO S.A. skierowano aktualizację zawiadomienia o zabezpieczeniu wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego (po przekształceniu) nr [...]. Zawiadomienia wraz z odpisem tytułu wykonawczego doręczono zobowiązanej 2 listopada 2018 r. 19 października 2018 r. Bank PEKAO S.A. w całości zrealizował zajęcie, przekazując przelewem kwotę 146 131,50 zł. 13 listopada 2018 r. wpłynęło do Naczelnika Urzędu Skarbowego [...] pismo skarżącej z 9 listopada 2018 r., w którym wskazała, że w związku z wystawieniem tytułu wykonawczego oraz wyegzekwowaniem kwoty około 260 000 zł składa "zarzuty oraz zażalenie na powyższe", wnosząc o uchylenie zajęcia oraz zwrot wyegzekwowanych kwot wraz z odsetkami. W pierwszej kolejności skarżąca zaznaczyła, że nie zgadza się z naliczoną opłatą egzekucyjną, jako naliczoną bez podstawy prawnej, a nadto rażąco wygórowaną biorąc pod uwagę, że organ egzekucyjny dokonał jednej czynności egzekucyjnej, tj. wysłał jedno pismo do banku. Zobowiązana wniosła o jej uchylenie i zwrot opłaty. Skarżąca podkreśliła, że jej małżonek składał zarówno do organu, jak i do sądu wniosek i pozew o wyłączenie zajętej kwoty spod egzekucji. Zgodnie z art. 41 u.p.e.a. organ egzekucyjny winien zawiesić postępowanie i nie mógł wyegzekwować należności do czasu prawomocnego rozstrzygnięcia sądu w sprawie [...] zawisłej przed Sądem Okręgowym w Ł.. Wobec powyższego, w ocenie zobowiązanej, urzędnicy dopuścili się przestępstwa nadużycia i przekroczyli swoje obowiązki, a także narazili jej męża oraz Skarb Państwa na pozew o odszkodowanie. Strona podniosła, że nadal nie ma klauzuli na jej małżonka, co oznacza zajęcie i wyegzekwowanie należności z ich wspólnego majątku z naruszeniem art. 27c u.p.e.a. i także narażenie Skarbu Państwa na odszkodowanie. Skarżąca podniosła również, że nie wie do dziś, jakie kwoty organ zajął z nadpłat, skoro wyegzekwował kwotę prawie 113 000 zł (nigdy ich nie zajął) robiąc to także wbrew wszelkim przepisom. Należność objęta tytułem wykonawczym jest przedawniona. Pismem z 18 listopada 2018 r. organ pierwszej instancji wezwał skarżącą do sprecyzowania pisma z 9 listopada 2018 r. poprzez jednoznaczne wskazanie podstawy prawnej złożonego wystąpienia, w celu określenia jego charakteru prawnego i zakresu żądania. W treści wezwania przedstawiono zobowiązanej wszystkie zawarte w art. 33 § 1 u.p.e.a. przesłanki złożenia zarzutów i jednocześnie zażądano wskazania tych, które dotyczą złożonego pisma. Wyjaśniono również, które z podniesionych przez stronę kwestii, nie mieszczą się w katalogu zarzutów zawartych we wskazanym artykule. W odpowiedzi z 11 grudnia 2018 r. zobowiązana oświadczyła, ze jej intencją jest, aby potraktować pismo z 9 listopada 2018 r. "(...) jako zarówno zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji na podstawie wszystkich możliwych zarzutów wymienionych stosownymi przepisami prawa jak i wniosek o wydanie postanowienia o określeniu kosztów tak, aby złożyć zażalenie na nieprawidłowe ustalenia kosztów w szczególności w oparciu o uznane za niezgodne z Konstytucją przepisy". Organ pierwszej instancji po uzyskaniu powyższej odpowiedzi zakwalifikował pismo skarżącej z 9 listopada 2018 r., jako zarzuty złożone na podstawie art. 33 § 1 pkt 1, pkt 6 i pkt 10 u.p.e.a., tj. zarzut przedawnienia obowiązku, niedopuszczalność zastosowanego środka egzekucyjnego oraz niespełnienia w tytule wykonawczym wymogów określonych w art. 27 u.p.e.a. Postanowieniem z 14 lutego 2019 r. nr [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego [...] na podstawie art. 17 § 1 i art. 34 § 4 w związku z art. 33 § 1 pkt 1 i art. 34 § 1a u.p.e.a. stwierdził niedopuszczalność zgłoszonego zarzutu przedawnienia dochodzonego obowiązku. W tym samym dniu organ egzekucyjny na podstawie art. 64c § 1 oraz § 6a pkt 1 u.p.e.a. wydał zawiadomienie nr [...] o wysokości kosztów egzekucyjnych nr [...] naliczonych na podstawie tytułu wykonawczego z 17 października 2018r. nr [...], w którym zawarto pouczenie o możliwości wystąpienia do organu egzekucyjnego o wydanie postanowienia w sprawie kosztów egzekucyjnych w terminie 14 dni od doręczenia zawiadomienia. 14 lutego 2019 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego [...] wydał również postanowienie nr [...], którym postanowił uznać za nieuzasadnione zarzuty: niedopuszczalności zastosowanego środka egzekucyjnego; niespełnienia w tytule wykonawczym wymogów określonych w art. 27 u.p.e.a. W zażaleniu na powyższe postanowienie skarżąca podniosła, że podtrzymuje wszystkie dotychczas złożone zarzuty oraz wskazała, że tytuł wykonawczy nr [...] zawiera braki formalne uniemożliwiające prowadzenie egzekucji z majątku wspólnego. Organ drugiej instancji podniósł następnie, że organ egzekucyjny nie miał prawnej możliwości rozpoznania zarzutów, które nie zostały podniesione w siedmiodniowym terminie od dnia doręczenia odpisu tytułu wykonawczego. W niniejszej sprawie oznacza to, że Naczelnik Urzędu Skarbowego [...] miał prawo ustosunkować się jedynie do zarzutów, które można było sformułować na podstawie argumentacji zawartej w piśmie z 9 listopada 2018 r. Argumentacja podniesiona przez skarżącą w tym piśmie pozwala jedynie na stwierdzenie, że jej intencją było wniesienie zarzutu na podstawie art. 33 § 1 pkt 1 (przedawnienie obowiązku). Zdaniem organu drugiej instancji, pozostałe zarzuty rozpatrzone przez organ egzekucyjny w zaskarżonym postanowieniu, tj. zarzuty określone w art. 33 § 1 pkt 6, pkt 10 u.p.e.a. (tj. niedopuszczalności zastosowanego środka egzekucyjnego oraz niespełnienia w tytule wykonawczyni wymogów określonych w art. 27 u.p.e.a.) zostały podniesione dopiero w toku postępowania wyjaśniającego prowadzonego przez organ egzekucyjny, tj. w piśmie z 11 grudnia 2018 r. Jako zgłoszone po upływie 7-dniowego terminu do złożenia zarzutów nie powinny podlegać rozpoznaniu wraz z pozostałymi zarzutami podniesionymi przez skarżącą. Organ drugiej instancji wyjaśnił, że jego stanowiska nie zmienia fakt, że organ egzekucyjny wezwał zobowiązaną do wskazania podstawy prawnej złożonych środków zaskarżenia, mieszczących się w zamkniętym katalogu wynikającym z art. 33 § 1 u.p.e.a., zaś powyższe wezwanie zostało wykonane w udzielonym przez organ 7-dniowym terminie poprzez wskazanie wszystkich zarzutów wymienionych w art. 33 § 1 u.p.e.a. Po upływie terminu do wniesienia zarzutów nie można ich uzupełniać o nowe podstawy prawne. Precyzowanie zarzutów, które następuje po upływie terminu do ich wniesienia, może nastąpić jedynie w granicach zakreślonych argumentacją zobowiązanej podniesioną w pierwotnym piśmie, stanowiącym zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej. W ocenie organy drugiej instancji za nieuprawnione należy uznać rozpatrzenie pisma skarżącej z 9 listopada 2018 r. przez organ egzekucyjny między innymi jako zarzutu zgłoszonego na podstawie art. 33 § 1 pkt 6 u.p.e.a., tj. niedopuszczalności zastosowanego środka egzekucyjnego, gdyż z treści wystąpienia oraz z przedstawionej w nim argumentacji, nie wynika, aby intencją strony było podniesienie tego zarzutu. Środek egzekucyjny jest niedopuszczalny wówczas, jeżeli nie został przewidziany w ustawie albo został wprawdzie przewidziany w ustawie, ale do egzekucji obowiązków innego rodzaju. W niniejszej sprawie zastosowany środek egzekucyjny w postaci zajęcia rachunku bankowego niewątpliwie został przewidziany w art. 1a pkt 12 lit. a u.p.e.a., czego strona nie kwestionowała. Powyższe odnosi się również do rozpatrzonego przez organ pierwszej instancji zarzutu, którego podstawą jest art. 33 § 1 pkt 10 u.p.e.a., tj. niespełnienie w tytule wykonawczym wymogów określonych w art. 27 u.p.e.a. Zawarta zaś w piśmie z 9 listopada 2018 r. argumentacja strony wskazująca na naruszeniu art. 27c u.p.e.a. dotycząca niewystawienia tytułu wykonawczego na oboje małżonków, wykracza poza zakres przedmiotowy rozpatrywanej sprawy, ponieważ powołany powyżej art. 33 § 1 pkt 10 u.p.e.a. w sposób wyraźny mówi tylko o niespełnieniu w tytule wykonawczym wymogów określonych w art. 27 u.p.e.a. W ocenie organu drugiej instancji nie było podstaw do wyinterpretowania z pisma z 9 listopada 2018 r., że intencja strony było zgłoszenie zarzutów określonych w art. 33 § 1 pkt 6 i 10 u.p.e.a. Co za tym idzie organ egzekucyjny w sposób nieuprawniony rozpatrzył te zarzuty wydając zaskarżone rozstrzygnięcie. Organ egzekucyjny odnosząc się do innych kwestii podniesionych przez skarżącą w piśmie z 9 listopada 2018r. wydał 14 lutego 2019 r. zawiadomienie o wysokości kosztów egzekucyjnych naliczonych na podstawie tytułu wykonawczego z 17 października 2018 r., w którym zawarto pouczenie o możliwości wystąpienia do organu egzekucyjnego o wydanie postanowienia w sprawie kosztów egzekucyjnych w terminie 14 dni od doręczenia zawiadomienia. Naczelnik Urzędu Skarbowego [...] poinformował również stronę, że okoliczność wyegzekwowania kwoty 113 000,00 zł pochodzącej z nadpłaty podatkowej, zostanie wyjaśniona w odrębnym postępowaniu dotyczącym jej zwrotu. Natomiast kwestia wniosku małżonka skarżącej o wyłączenie spod egzekucji wierzytelności z rachunku bankowego została rozstrzygnięta postanowieniem organu egzekucyjnego z 10 września 2018 r., którym Naczelnik Urzędu Skarbowego [...] odmówił ich wyłączenia spod zabezpieczenia. Powyższe rozstrzygnięcie zostało utrzymane w mocy postanowieniem Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. z [...] r. nr [...]. Sąd Okręgowy w Ł. postanowieniem z 3 stycznia 2019 r., sygn. akt [...]umorzył postępowanie z powództwa A. P. przeciwko Skarbowi Państwa. W skardze na powyższe postanowienie A. P. wniosła o jego uchylenie w całości oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła naruszenie przepisów postępowania mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: a. art. 33 § 1 pkt 6 i 10 w zw. z art. 27 § 1 i 27c u.p.e.a. poprzez ich niezastosowanie w sytuacji, gdy egzekucja prowadzona była przez organ na podstawie nieprawidłowo wystawionego tytułu wykonawczego, w którym nie wskazano małżonka dłużnika, mimo że organ prowadził egzekucję z majątku wspólnego, a więc była niedopuszczalna; b. art. 41 u.p.e.a. poprzez jego niezastosowanie w sytuacji, gdy małżonek skarżącej złożył pozew o zwolnienie spod egzekucji wierzytelności z rachunku bankowego i do czasu zakończenia tego postępowania organ winien wstrzymać się z dalszymi czynnościami. W uzasadnieniu skarżąca zarzuciła, że organ nie dostrzegł nieprawidłowości dotyczącej wystawienia tytułu wykonawczego na podstawie, którego była prowadzona egzekucja. Skarżąca wskazywała, że w tytule wykonawczym nie wskazano danych dotyczących jej małżonka w sytuacji, gdy egzekucja była prowadzona z majątku wspólnego tj. z wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego w Banku Pekao SA, prowadzonego na nazwisko skarżącej, na który wpływały dochody z prowadzonej przez nią działalności gospodarczej. Skoro zatem organ nieprawidłowo wystawił tytuł wykonawczy egzekucja była niedopuszczalna, a więc zarzuty skarżącej co do prowadzenia egzekucji należało uznać za uzasadnione. Skarżąca podnosiła, że jej małżonek złożył pozew o wyłączenie spod egzekucji wierzytelności z rachunku bankowego, sprawa zawisła przed Sądem Okręgowym w Ł. [...]. Zgodnie z art. 41 u.p.e.a. organ egzekucyjny winien zawiesić postępowanie i nie mógł wyegzekwować należności do czasu prawomocnego rozstrzygnięcia sądu w sprawie [...] czego jednak nie uczynił. Już w piśmie z 9 listopada 2018 r. wnosiła o wydanie postanowienia o określeniu kosztów tak, aby złożyć zażalenie na nieprawidłowe ustalenie kosztów w szczególności w oparciu o uznane za niezgodne z Konstytucją przepisy. Do chwili obecnej postanowienia takiego jednak nie otrzymała. Z uwagi na fakt, że zaskarżała także rozstrzygnięcie o kosztach, niniejsza skarga dotyczy także i tego niezgodnego z prawem rozstrzygnięcia. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Ł. wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zajęte w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest uzasadniona aczkolwiek z innych przyczyn niż podniesione w skardze. Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku -Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Natomiast, w myśl art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017r. poz.1369 ze zm.), dalej p.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie: 1/ uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi: a/ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b/ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c/ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy; 2/ stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach; 3/ stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach. Z wymienionych przepisów wynika, iż sąd bada legalność zaskarżonego aktu pod kątem jego zgodności z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. W rozpoznawanej sprawie organ administracji naruszył przepisy art. 138 § 1 pkt.2 K.p.a. oraz art.27c i art.33 § 1 pkt.6 i 10 u.p.e.a. i naruszenie to miało istotny wpływ na wynik sprawy. Podstawą prawną rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2018r. poz. 314 ze zm.), dalej u.p.e.a. Zgodnie z treścią art. 33 § 1 wymienionej ustawy podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej może być: 1) wykonanie lub umorzenie w całości albo w części obowiązku, przedawnienie, wygaśnięcie albo nieistnienie obowiązku; 2) odroczenie terminu wykonania obowiązku albo brak wymagalności obowiązku z innego powodu, rozłożenie na raty spłaty należności pieniężnej; 3) określenie egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i 4; 4) błąd co do osoby zobowiązanego; 5) niewykonalność obowiązku o charakterze niepieniężnym; 6) niedopuszczalność egzekucji administracyjnej lub zastosowanego środka egzekucyjnego; 7) brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1; 8) zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego; 9) prowadzenie egzekucji przez niewłaściwy organ egzekucyjny; 10) niespełnienie w tytule wykonawczym wymogów określonych w art. 27, a w zagranicznym tytule wykonawczym - wymogów określonych w art. 102 ustawy o wzajemnej pomocy. W myśl art.34 § 1 u.p.e.a. zarzuty zgłoszone na podstawie art. 33 § 1 pkt 1-7, 9 i 10, a przy egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym - także na podstawie art. 33 § 1 pkt 8, organ egzekucyjny rozpatruje po uzyskaniu stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów, z tym że w zakresie zarzutów, o których mowa w art. 33 § 1 pkt 1-5 i 7, stanowisko wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążące. W przypadku egzekucji należności pieniężnych, o których mowa w art. 2 § 1 pkt 8 lit. a-f i pkt 9, stanowiska wierzyciela nie wymaga się. Zgodnie z treścią art.34 § 4 u.p.e.a. organ egzekucyjny, po otrzymaniu ostatecznego postanowienia w sprawie stanowiska wierzyciela lub postanowienia o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu, wydaje postanowienie w sprawie zgłoszonych zarzutów, a jeżeli zarzuty są uzasadnione - o umorzeniu postępowania egzekucyjnego albo o zastosowaniu mniej uciążliwego środka egzekucyjnego. Z zebranego materiału dowodowego wynika, że w dniu 2 listopada 2018r. A. P. doręczono tytuł wykonawczy z 17 października 2018r. wystawiony przez Naczelnika Urzędu Skarbowego [...] obejmujący zobowiązania skarżącej w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2010r. Wraz z tytułem doręczono jej także zawiadomienie z 18 grudnia 2018r. w sprawie realizacji zajęcia zabezpieczającego informujące o przekształceniu zajęcia zabezpieczającego w zajęcie egzekucyjne. W dniu 9 listopada 2018r. skarżąca złożyła pismo w którym oświadczyła, że składa zarzuty oraz zażalenie na powyższe. Pismem z dnia 19 listopada 2018r. organ egzekucyjny wezwał A. P. do sprecyzowania swojego pisma poprzez wskazanie podstaw prawnych złożonych środków zaskarżenia w terminie 7 dni. W braku odpowiedzi w tym terminie pismo zostanie rozpoznane na podstawie art.33 § 1 pkt.1, 6 i 10 u.p.e.a. oraz w odrębnym postępowaniu jako zawiadomienie o wysokości kosztów egzekucyjnych. W odpowiedzi na to wezwanie pismem z dnia 11 grudnia 2018r. skarżąca poinformowała aby potraktować jej pismo zarówno jako zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji jak i wniosek o wydanie postanowienia w sprawie kosztów. Postanowieniem z dnia 14 lutego 2019r. nr [...]Naczelnik Urzędu Skarbowego [...] uznał niedopuszczalność zarzutu przedawnienia zaś postanowieniem z tego samego dnia nr [...] uznał za nieuzasadniony zarzut niedopuszczalności zastosowanego środka egzekucyjnego oraz zarzut niespełnienia w tytule wykonawczym wymogów określonych w art.27c u.p.e.a. Na to ostanie postanowienie A.P. złożyła zażalenie zaś zaskarżonym postanowieniem organ administracji uchylił postanowienie z 14 lutego 2019r. i umorzył postępowanie organu pierwszej instancji. Zasadnicze znaczenie w niniejszej sprawie ma treść pisma skarżącej z dnia 9 listopada 2018r. Przede wszystkim należy zgodzić się z poglądem wyrażonym w zaskarżonym postanowieniu, że zarzuty można zgłaszać jedynie w terminie 7 dni od dnia doręczenia tytułu wykonawczego. Po upływie wymienionego terminu nie można uzupełniać zarzutów o nowe podstawy ani zgłaszać nowych zarzutów. Zarzuty zgłoszone po upływie siedmiodniowego terminu nie podlegają merytorycznemu rozpoznaniu. Orzecznictwo sądów administracyjnych w tym zakresie jest utrwalone. Nie można się jednak zgodzić z poglądem organu odwoławczego, że zarzuty określone w art.33 § 1 pkt.1,6 i 10 u.p.e.a. zostały zgłoszone przez skarżącą po upływie siedmiu dni od daty doręczenia jej tytułu wykonawczego a mianowicie w piśmie z dnia 11 grudnia 2018r. Wymienione pismo składa się zaledwie z jednego zdania w którym skarżąca wnosi aby potraktować jej wcześniejsze pismo (tzn. pismo z 9 listopada 2018r.) jako zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji i jako wniosek o wydanie postanowienia o określenie kosztów. W piśmie tym nie zgłoszono żadnych nowych zarzutów. Nie można zatem się zgodzić z organem odwoławczym, że dopiero w piśmie z 11 grudnia 2018r. czyli po upływie wymaganego siedmiodniowego terminu, A. P. zgłosiła zarzuty określone w art.33 § 1 pkt.1,6 i 10 u.p.e.a. Nic takiego nie wynika bowiem z treści tego pisma. Treść pisma skarżącej z dnia 9 listopada 2018r. nie jest jasna, precyzyjna i klarowna. W pierwszym zdaniu jest mowa, że strona składa zarzuty oraz zażalenie zaś w dalszej części podnosi ona 5 różnych zastrzeżeń do postępowania egzekucyjnego. Z uwagi na ogólnikowość tego pisma organ egzekucyjny prawidłowo wezwał A. P. do jego sprecyzowania w terminie 7 dni. Odpowiedź skarżącej jest lakoniczna i wynika z niej jedynie, że wcześniejsze pismo należy traktować jako zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego. Konieczna jest zatem dokładna analiza pisma z 9 listopada 2018r. W piśmie tym w akapicie zaczynającym się od sformułowania "po drugie" skarżąca podnosi, że jej mąż złożył wniosek do organu egzekucyjnego o wyłączenie spod egzekucji wierzytelności z rachunku bankowego oraz pozew do Sądu Okręgowego w Ł. o takie wyłączenie. W związku z czym, w jej ocenie, postępowanie egzekucyjne nie powinno się toczyć lecz winno być zawieszone stosownie do art.41 § 1 u.p.e.a. Jej stanowisko można zatem potraktować jako zarzut niedopuszczalności zastosowanego środka egzekucyjnego. W istocie skarżąca bowiem zarzuca niedopuszczalność zastosowanego środka egzekucyjnego do czasu zakończenia postępowań zainicjowanych przez jej męża. Organ I instancji, w przekonaniu sądu, prawidłowo uznał, że stanowisko skarżącej w tym zakresie należy potraktować jako zarzut określony w art.33 § 1 pkt.6 u.p.e.a. W przepisie tym chodzi bowiem o niedopuszczalność egzekucji administracyjnej lub zastosowanego środka egzekucyjnego z innych przyczyn niż określone w punktach 1-5 artykułu 33 § 1 u.p.e.a. a taka sytuacja miała miejsce w niniejszej sprawie. Dodać należy, iż w piśmie organu I instancji z 19 listopada 2018r. wzywającym do sprecyzowania pisma z 9 listopada 2018r. zaznaczono, że w razie nie wykonania wezwania w terminie 7 dni jej pismo zostanie rozpatrzone jako zarzut z art.33 § 1 pkt.6 u.p.e.a. Nie można się zgodzić z poglądem wyrażonym w zaskarżonym postanowieniu, że z pisma z 9 listopada 2018r. nie wynika aby intencją strony było podniesienie zarzutu niedopuszczalności zastosowanego środka egzekucyjnego. Wbrew temu poglądowi w wymienionym piśmie skarżącej chodziło właśnie o to, że nie powinno być prowadzone postępowanie egzekucyjne i nie powinno się stosować środka egzekucyjnego w postaci zajęcia wierzytelności pieniężnej z rachunku bankowego. To było intencją strony i jej stanowisko należało potraktować jako zarzut, o którym mowa w art.33 § 1 pkt.6 u.p.e.a. Odmienny pogląd organu odwoławczego w tym zakresie, w ocenie sądu, nie znajduje oparcia w treści pisma z 9 listopada 2018r. i nie jest uzasadniony. W dalszej części pisma z 9 listopada 2018r. zaczynającej się od akapitu " Po trzecie" A.P. zarzuca naruszenie art.27c u.p.e.a. gdyż w tytule wykonawczym nie wskazano jej męża zaś egzekucja jest prowadzona z majątku wspólnego małżonków. W ocenie skarżącej skoro w tytule nie wskazano jej małżonka a egzekucję skierowano do majątku wspólnego, to jest to rażące naruszenie art.27c u.p.e.a. Należy zaznaczyć, że kwestia czy naruszenie art.27c u.p.e.a. może być podstawą zarzutu było już wielokrotnie omawiane w orzecznictwie sądów administracyjnych i orzecznictwo w tym zakresie jest już utrwalone. Sądy administracyjne podkreślają, że ustawodawca wyraźnie odróżnia zobowiązanego od jego małżonka. Małżonek nie jest zobowiązanym jako podatnik i nie odpowiada za zobowiązania podatkowe. Jego zobowiązanie wynika z długu małżonka – podatnika i ograniczone jest do odpowiedzialności z majątku wspólnego. W artykule 33 § 1 pkt.1 -10 u.p.e.a. wprost nie wymienia się naruszenia art.27c jako podstawy zarzutów lecz dopuszczalna jest możliwość skutecznego zgłoszenia w postępowaniu egzekucyjnym zarzutów uchybienia temu przepisowi. Zarzut taki winien być rozpatrzony na podstawie art.33 § 1 pkt.4 i pkt.10 u.p.e.a. Pogląd taki wyraził NSA w wyroku z 3 kwietnia 2012r. w spr. II GSK 262/11, z 15 lutego 2010r. w spr. II FSK 1415/08, z 3 kwietnia 2012r. w spr. II GSK 36/11 i z 18 stycznia 2006r. w spr. II FSK 146/05, WSA w Poznaniu w wyroku z 24 styucznia2018r. w spr. I SA/Po 1083/17, WSA we Wrocławiu w wyroku z 30 listopada 2010r. w spr. III SA/Wr 478/10). W rozpoznawanej sprawie A.P. podniosła zarzut naruszenia art.27c u.p.e.a. co wynika wprost z treści jej pisma z 9 listopada 2018r. Organ I instancji prawidłowo zatem rozpoznał merytorycznie ten zarzut zaś organ odwoławczy błędnie uznał, że wykracza on poza zakres przedmiotowy rozpatrywanej sprawy gdyż art.33 § pkt.10 u.p.e.a. mówi tylko o niespełnieniu w tytule wykonawczym wymogów określonych w art.27 ustawy. Kwestia, że naruszenie art.27c u.p.e.a. może być zgłoszone w ramach zarzutu w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego zostało już przesądzona w orzecznictwie sądowym o czym była mowa we wcześniejszych rozważaniach. Sąd w obecnym składzie podzielił poglądy sądów w tym zakresie. Organ odwoławczy winien zatem rozpoznać ten zarzut lecz tego nie uczynił. Odrębną kwestią jest to czy zarzuty są uzasadnione. Organ I instancji uznał ją niezasadne. W sytuacji gdy organ odwoławczy, po wniesieniu zażalenia, nie rozpoznał ponownie sprawy lecz uchylił zaskarżone postanowienie i umorzył postępowanie pierwszej instancji jako bezprzedmiotowe, to przedwczesna jest ocena czy zarzuty A.P. są zasadne. Ocena tak może zostać dokonana dopiero po merytorycznym rozpoznaniu sprawy przez organ odwoławczy. Reasumując sąd uznał, że skarga jest uzasadniona. W zaskarżonym postanowieniu błędnie zinterpretowano treść pisma skarżącej z dnia 9 listopada 2018r. uznając, że zarzuty zostały zgłoszone po upływie siedmiodniowego terminu i że z treści pisma nie wynika aby intencją strony było zgłoszenie zarzutów określonych w art.33 § 1 pkt.6 i 10 u.p.e.a. W ocenie sądu treść wymienionego pisma została prawidłowo zinterpretowana przez organ I instancji zaś organ odwoławczy uchylając zaskarżone postanowienie i umarzając postępowanie pierwszej instancji naruszył przepisy art. 138 § 1 pkt.2 K.p.a. oraz art.27c i art.33 § 1 pkt.6 i 10 u.p.e.a. i naruszenie to miało istotny wpływ na wynik sprawy. Mając to na uwadze, na podstawie art.145 § 1 pkt.1 c.) p.p.s.a., sąd uchylił zaskarżone postanowienie. Na podstawie art.200 p.p.s.a. sąd zasądził od organu administracji na rzecz skarżącej kwotę 597 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania. Na ogólną sumę kosztów złożyło się: 480 zł – wynagrodzenie pełnomocnika, 100 zł – wpis sądowy i 17 zł – opłata skarbowa. Ponownie rozpoznając sprawę organ administracji winien uwzględnić rozważania zawarte w niniejszym uzasadnieniu. Organ odwoławczy winien ponownie rozpoznać sprawę odnosząc się do argumentacji podnoszonej przez skarżącą. Po wnikliwej ocenie całego materiału dowodowego należy wydać rozstrzygnięcie w sprawie. e.o.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło