I SA/Kr 125/19
WyrokWSA w Krakowie2019-09-19
Skład orzekający: Bogusław Wolas, Maja Chodacka, Paweł Dąbek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy należność za bezumowne korzystanie z lokalu od dnia wypowiedzenia umowy najmu, za które najemca jest obciążany odszkodowaniem, stanowi odpłatne świadczenie usług podlegające opodatkowaniu podatkiem VAT?Ratio decidendi
Należność za bezumowne korzystanie z lokalu, gdy właściciel nie wyraża zgody na dalsze użytkowanie i podejmuje kroki prawne w celu odzyskania nieruchomości, nie stanowi odpłatnego świadczenia usług w rozumieniu ustawy o VAT. Jest to forma odszkodowania, a nie wynagrodzenia za usługę, ponieważ brak jest związku prawnego, świadczenia wzajemnego i bezpośredniej korzyści po stronie właściciela, a także ekwiwalentności świadczenia.Stan faktyczny
Spółka N. Sp. z o.o. wypowiedziała umowę najmu lokalu z powodu zadłużenia najemcy. Najemca nie opuścił lokalu, w związku z czym spółka zaczęła obciążać go fakturami VAT z tytułu bezumownego korzystania z lokalu. Następnie spółka złożyła pozew o eksmisję najemcy. Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej uznał, że należność za bezumowne korzystanie z lokalu podlega opodatkowaniu VAT, uznając to za świadczenie usług. Spółka wniosła skargę do WSA w Krakowie, zarzucając błędną wykładnię przepisów VAT i Kodeksu cywilnego.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uchylił zaskarżoną interpretację indywidualną i zasądził od Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej na rzecz strony skarżącej koszty postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia: WSA Bogusław Wolas Sędzia: WSA Maja Chodacka (spr.) Sędzia: WSA Paweł Dąbek Protokolant: sekr. sąd. Aleksandra Osipowicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 września 2019 r. sprawy ze skargi N. Sp. z o. o w B. na interpretację indywidualną Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia 20 listopada 2018 r. Nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług I. uchyla zaskarżoną interpretację indywidualną, II. zasądza od Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej na rzecz strony skarżącej koszty postępowania w kwocie [...]zł ([...] złotych).
1.1. Zaskarżoną interpretacją z 20 listopada 2018r., nr [...] Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej stwierdził, że stanowisko wnioskodawcy – spółki N. Sp. z o.o. w K. Z. przedstawione we wniosku z 7 września 2018r. o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie braku opodatkowania należności za bezumowne korzystanie z lokalu – jest nieprawidłowe.
1.2. Zaskarżona interpretacja zapadła w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych.
W dniu 10 września 2018r. do organu wpłynął wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie opodatkowania należności za bezumowne korzystanie z lokalu.
Stan faktyczny przedstawiony we wniosku wskazywał, że spółka jest właścicielem nieruchomości - Centrum [...], w których wynajmuje lokale na potrzeby działalności handlowo-usługowo-biurowej dla spółek i osób fizycznych. W dniu 9 listopada 2012r. spółka podpisała z najemcą na okres 10 lat umowę na wynajem lokalu na potrzeby prowadzenia klubu fitness. Wobec narastania zadłużenia po stronie najemcy spółka złożyła najemcy w dniu 6 listopada 2017r. wypowiedzenie umowy najmu ze skutkiem natychmiastowym. Najemca nie uregulował należności ani nie opuścił lokalu. Tak więc od 23 listopada 2017r. spółka obciążała najemcę fakturami VAT z tytułu bezumownego korzystania z lokalu w wysokości dotychczasowego czynszu najmu oraz opłat eksploatacyjnych. Ponieważ najemca nadal nie chce opuścić lokalu, spółka 27 czerwca 2018r. złożyła do sądu pozew o eksmisję najemcy. Spółka obciąża najemcę czynszem, opłatą eksploatacyjną oraz refakturami mediów. W skład opłaty eksploatacyjnej wchodzą wszystkie koszty utrzymania części wspólnych. Zużycie mediów obliczane jest w oparciu o wskazania liczników.
W związku z powyższym zadano następujące pytanie:
Czy należność za bezumowne korzystanie z lokalu od dnia 23 listopada 2017r. powinna być opodatkowana podatkiem VAT?
Zdaniem strony skarżącej, należność za bezumowne korzystanie z lokalu, za okres od 23 listopada 2017r. do dzisiaj, nie powinna podlegać opodatkowaniu podatkiem VAT. Podkreślono, że zachowanie spółki, jako wynajmującego jest jasne - spółka, po złożeniu wypowiedzenia umowy najmu, zdecydowanie nie zgadza się na dalsze zajmowanie lokalu przez najemcę, wielokrotnie wzywając najemcę do opuszczenia lokalu, a wreszcie wytaczając powództwo o wydanie nieruchomości i eksmisję. Należy więc uznać, że należna z tego tytułu opłata jest formą rekompensaty - odszkodowania, gdyż wynajmujący nie ma możliwości swobodnego dysponowania lokalem, w wyniku czego powstaje szkoda w postaci braku uzyskania wyższego czynszu od nowego najemcy. Takie odszkodowanie jako niezwiązane z czynnościami opodatkowanymi, w rozumieniu art. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2018r., poz. 2174 ze zm., dalej: "ustawa o podatku od towarów i usług") i nie powinno podlegać opodatkowaniu podatkiem VAT.
1.3. W zaskarżonej interpretacji z 20 listopada 2018r. Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej, nie podzielił stanowiska strony skarżącej.
W uzasadnieniu interpretacji stwierdzono, że mimo, że spółka złożyła najemcy wypowiedzenie umowy najmu, to jednak nie podjęła czynności, mających na celu odzyskanie nieruchomości lokalowej. Z opisu stanu faktycznego nie wynika, aby spółka podejmowała jakiekolwiek czynności mające na celu jej odzyskanie, w tym aby występowała na drogę sądową w celu odzyskania nieruchomości. W konsekwencji uznano, że w analizowanej sytuacji, do momentu skierowania sprawy do sądu o eksmisję, użytkowanie nieruchomości odbywało się za domniemaną, dorozumianą zgodą spółki na korzystanie z nieruchomości przez dotychczasowego najemcę. Tym samym, spółka świadczyła usługi w rozumieniu art. 8 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług, które ze względu na ich odpłatny charakter podlegają opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług w myśl art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy. Od 7 czerwca 2018r., tj. od skierowania sprawy do sądu o eksmisję, bezumowna czynność, nie stanowi usługi w rozumieniu art. 8 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług, a zapłata z tego tytułu odszkodowania nie stanowi należności za jej wykonanie.
Natomiast w odniesieniu do pobieranych w ww. okresie, tj. po wniesieniu powództwa o eksmisję, opłat za media dotyczących lokalu użytkowego, stwierdzono, że koszty te nie stanowią wynagrodzenia spółki z tytułu korzystania z nieruchomości lokalowej przez byłego najemcę. Jest to wynagrodzenie pobierane w związku z dostawą towarów/świadczeniem usług związanych z korzystaniem przez byłego najemcę z tej nieruchomości. Podniesiono też, że w przedstawionych we wniosku okolicznościach, w części dotyczącej dostawy towarów oraz świadczenia usług, tj. mediów, spółka nie podejmuje działań zmierzających do zaprzestania ich dokonywania. Dlatego uznano, że spełniono wszystkie przesłanki uznania powyższego działania spółki za świadczenia podlegające opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.
1.4. Skarżąca wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na interpretację indywidualną z 20 listopada 2018r., domagając się jej uchylenia i zasądzenia kosztów postępowania. Przedmiotowemu aktowi zarzuciła:
1. błędną wykładnię oraz niewłaściwą ocenę co do zastosowania przepisu prawa materialnego, tj. art. 5 ust. 1 pkt 1 oraz art. 8 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług, poprzez:
uznanie, że bezumowne korzystanie z nieruchomości przez najemcę, za które jest on przez Spółkę obciążany odszkodowaniem, stanowi odpłatne świadczenie usług, o którym mowa w powołanym przepisie i podlega opodatkowaniu podatkiem VAT;
uznanie, że obciążanie najemcy kosztami opłat eksploatacyjnych oraz mediów stanowi odpłatne świadczenie usług przez Skarżącą, o którym mowa w powołanym przepisie i że podlega opodatkowaniu podatkiem VAT,
2. błędną wykładnię oraz niewłaściwą ocenę co do zastosowania przepisu prawa materialnego art. 674 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964r. Kodeks cywilny (Dz.U. z 2018r., poz. 1025 ze zm.) i w konsekwencji przyjęcie, że w przedstawionym
stanie faktycznym miało miejsce dorozumiane przedłużenie umowy najmu pomiędzy Spółką a najemcą, które podlegało opodatkowaniu VAT;
3. naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 120 i art. 121 § 1 w związku z art. 14h ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2018r. poz. 800 ze zm., dalej: "Ordynacja podatkowa"), poprzez:
błędne stosowanie przepisów prawa, wywołane stosowaniem argumentacji nieznajdującej uzasadnienia w treści przepisów prawa, a tym samym nieposzanowanie zasady zaufania do organów podatkowych, które są zobowiązane
do działania na podstawie i w granicach prawa;
wydanie interpretacji indywidualnej sprzecznej co do treści i rozstrzygnięcia z wcześniej wydawanymi przez organ podatkowy interpretacjami indywidualnymi, a tym samym naruszenie art. 14a § 1 Ordynacji podatkowej, tj. wymogu
zapewnienia jednolitego stosowania przepisów prawa podatkowego przez organy podatkowe.
1.5. Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej, w odpowiedzi na skargę, wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko.
2. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje.
2.1. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2018r., poz. 2107 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, o ile ustawy nie stanowią inaczej. Natomiast według art. 146 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018r. poz. 1302 ze zm., dalej "ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi"), sąd uwzględniając skargę na akt lub czynność, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 i 4a uchyla ten akt lub interpretację albo stwierdza bezskuteczność czynności. Tak więc tylko stwierdzenie, że zaskarżona interpretacja dotknięta jest wadą niezgodności z prawem skutkuje jej wyeliminowaniem z obrotu prawnego.
W myśl art. 57a ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skarga na pisemną interpretację przepisów prawa podatkowego wydaną w indywidualnej sprawie może być oparta wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd administracyjny jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Ponadto z istoty postępowania dotyczącego udzielenia indywidualnej interpretacji przepisów prawa podatkowego (art. 14b i 14c Ordynacji podatkowej) wynika, że organ interpretacyjny, a następnie także i sąd administracyjny w ramach kontroli zaskarżonej interpretacji, są związani przedstawionym we wniosku opisem stanu faktycznego. Specyfika postępowania w sprawie wydania interpretacji indywidualnej polega bowiem przede wszystkim na tym, że organ wydający interpretację porusza się niejako tylko i wyłącznie w ramach stanu faktycznego przedstawionego przez wnioskodawcę oraz wyrażonej przez niego oceny prawnej.
W wyniku przeprowadzenia kontroli zaskarżonej interpretacji indywidualnej - w zakresie i według kryteriów określonych powołanymi wyżej przepisami - Sąd stwierdził, że skarga zasługuje na uwzględnienie.
2.2. Mając na względzie tak zakreślone granice sporu, przypomnienia wymaga, że w myśl art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku od towarów i usług opodatkowaniu tym podatkiem podlegają odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju. Zgodnie natomiast z art. 8 ust. 1 tej ustawy przez świadczenie usług rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7 ustawy o podatku od towarów i usług Natomiast poza wyjątkami wskazanymi w jej art. 7 ust. 2 i art. 8 ust. 2 opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlegają czynności odpłatne.
W orzecznictwie prezentowane jest stanowisko, zgodnie z którym określenie w sposób szeroki zakresu przedmiotowego w art. 8 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług, nie może być odczytywane w ten sposób, że świadczeniem usług jest każda czynność czy zdarzenie, którego efektem jest odpłatne przysporzenie jednej ze stron na skutek działania, bądź zaniechania innej strony. Z powołanego przepisu wynika, że usługą jest każde, co do zasady, odpłatne świadczenie, które nie jest dostawą towarów i które przejawia się tym, że świadczeniobiorca (konsument) wynosi z niego, choćby nawet potencjalną korzyść. Posiłkując się także wskazówkami zawartymi w orzeczeniach Trybunału Sprawiedliwości (np. wyrok z 3 marca 1994r. w sprawie C-16/93, wyrok z 1 kwietnia 1982r. w sprawie C-89/81, wyrok z 5 lutego 1980r. w sprawie C-154/80 czy w sprawie C- 276/97, C-358/97 i 408/97) formułuje się ogólne stanowisko, że za świadczenie usług za wynagrodzeniem, a więc czynność podlegającą opodatkowaniu VAT uważane mogą być relacje, w których:
- istnieje jakiś związek prawny między usługodawcą i usługobiorcą, w ramach którego następuje świadczenie wzajemne,
- wynagrodzenie otrzymane przez usługodawcę stanowi wartość przekazaną w zamian za usługi świadczone na rzecz usługobiorcy,
- istnieje bezpośrednia i jasno zindywidualizowana korzyść po stronie dostawcy towaru lub usługi,
- odpłatność za otrzymane świadczenie (towar lub usługę) pozostaje w bezpośrednim związku z czynnością, która miałaby być opodatkowana tym podatkiem,
- istnieje możliwość wyrażenia w pieniądzu wartości tego świadczenia wzajemnego (zob. wyroki NSA z 8.04.1018r., sygn. akt I FSK 961/16, z 27.09.2018r., sygn. akt I FSK 1875/16). Wymienione wyroki oraz pozostałe orzeczenia sądów administracyjnych przywołane w niniejszym uzasadnieniu publikowane są na stronach internetowych Naczelnego Sądu Administracyjnego: orzeczenia.nsa.gov.pl.
Odwołując się do treści powołanych wyżej przepisów, podnieść należy, że czynność jest opodatkowana podatkiem od towarów i usług, gdy pomiędzy stronami istnieje stosunek zobowiązaniowy, w ramach którego dany podmiot w zamian za wynagrodzenie zobowiązany jest do spełnienia na rzecz innego podmiotu określonego świadczenia. Czynność opodatkowana powstaje wyłącznie w związku z zaistnieniem między stronami stosunku prawnego opisanego przez prawo i opartego o relacje cywilnoprawne pomiędzy podmiotami, stronami danego stosunku umownego (por. wyrok NSA z 23.01.2019r., sygn. akt FSK 1672/16).
Zgodnie z art. 25 Dyrektywy Rady 206/112/WE z 28 listopada 2006r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz.Urz.UE L 347, s. 1 ze zm.) świadczeniem usług jest każde zachowanie się podmiotu w wykonaniu stosunku zobowiązaniowego, które niekoniecznie polega na fizycznym wykonaniu jakiejkolwiek czynności lub podjęciu działania. Dyrektywa obejmuje definicją świadczenia usług również zobowiązanie do zaniechania działania bądź do tolerowania czynności lub sytuacji.
2.3. W świetle powyższych przepisów, na gruncie problematyki opodatkowania tzw. bezumownego korzystania z nieruchomości, w doktrynie rozróżniono dwie sytuacje. Pierwsza zachodzi w przypadku, gdy po zakończeniu stosunku prawnego łączącego strony dalej wykonywane są te same świadczenia, tyle że już bez formalnie istniejącego stosunku prawnego między stronami, w istocie dalej zachodzi świadczenie tych samych usług. Tutaj bowiem podmiot uprawniony – chociaż stosunek prawny łączący strony został formalnie zakończony – nadal toleruje (nie przeciwstawia się) określony stan rzeczy, jaki zachodzi na jego nieruchomości. Jest to świadczenie z jego strony, a to pozwala na uznanie, że zachodzi świadczenie przez niego usług. W takich przypadkach odszkodowanie za bezumowne korzystanie z rzeczy może być uznane za wynagrodzenie za czynność opodatkowaną.
Inaczej jest w drugiej sytuacji, kiedy właściciel rzeczy (czy też podmiot uprawniony) nie ma wiedzy o tym, że jego rzecz jest używana przez inny podmiot, bądź też nie ma woli tolerowania tej sytuacji, lecz jest do tego zmuszony. Wówczas z pewnością nie ma on woli świadczenia czegokolwiek. Okoliczność, że nie może on przeszkodzić w korzystaniu z rzeczy przez kogoś innego (na co się nie zgadzał), powoduje, że nie można mówić w tym przypadku o świadczeniu. Otrzymane pieniądze stanowią tylko i wyłącznie odszkodowanie, nie są zaś wynagrodzeniem za świadczenie (por. wyrok z 13.12.2018r., sygn. akt I SA/Ke 272/18).
Opłata za bezumowne korzystanie z cudzego lokalu – z uwagi na swój odszkodowawczy charakter i sposób ustalania nie może być uznana za wynagrodzenie, o którym mowa w ustawie o podatku od towarów i usług, nie ma tu bowiem charakteru ekwiwalentności. Jak wynika z przepisów Kodeksu cywilnego wysokość odszkodowania za bezumowne korzystanie z nieruchomości powinna być tak skalkulowana, by obejmowała nie tylko wynagrodzenie za korzystanie z rzeczy ale również wyrównywała szkodę je przewyższającą (zob. wyrok NSA z 15.01.2015r., sygn. akt I FSK 1980/13).
Biorąc pod uwagę powyższe, Sąd stwierdza, że decydujące znaczenie dla opodatkowania bezumownego korzystania z lokalu mają okoliczności wskazujące na dorozumianą, milczącą zgodę właściciela nieruchomości na jego korzystanie przez dotychczasowego najemcę.
2.4. W ocenie Sądu, w niniejszej sprawie nie sposób dostrzec powyższych elementów w odniesieniu do stanu faktycznego wskazanego we wniosku o wydanie interpretacji.
Zdaniem Sądu w sytuacji, gdy dany podmiot korzysta z nieruchomości bez zgody jej właściciela, zasadne jest przyjęcie, że pomiędzy właścicielem nieruchomości i korzystającym bezumownie z tej nieruchomości nie istnieje żaden jawny lub dorozumiany stosunek umowny, w ramach którego spełnione są świadczenia wzajemne, a taka sytuacja miała miejsce w niniejszej sprawie. Świadczy o tym szereg okoliczności wskazanych przez wnioskodawcę w opisie stanu faktycznego, których nie uwzględnił organ wydając zaskarżoną interpretację. Przede wszystkim skarżąca spółka z uwagi na rosnące zadłużenie najemcy z tytułu czynszu, dochowując wszelkich formalności wynikających z zawartej między stronami umowy najmu, złożyła w dniu 6 listopada 2017r. wypowiedzenie umowy najmu ze skutkiem natychmiastowym. Najemca odebrał wypowiedzenie 8 listopada 2017r., jednak pomimo upływu dodatkowego 14-dniowego terminu płatności, nie uregulował należności ani do dnia złożenia wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej dzisiejszego nie opuścił lokalu. Po tym fakcie, od 23 listopada 2017r., skarżąca spółka obciążała najemcę fakturami VAT z tytułu bezumownego korzystania z lokalu w wysokości dotychczasowego czynszu najmu oraz opłat eksploatacyjnych. Następnie najemca wniósł do sądu wniosek o wydanie zabezpieczenia przed wytoczeniem powództwa, iż wypowiedzenie na czas trwania sporu jest bezskuteczne a najemcy przysługuje w tym czasie obniżenie miesięcznego czynszu najmu o 20%. W dniu 29 stycznia 2018r. sąd wydał postanowienie o ustanowieniu takiego zabezpieczenia. Jednakże na skutek sprzeciwu skarżącej spółki, sąd 28 maja 2018r. przyznał rację spółce stwierdzając skuteczność wypowiedzenia umowy najmu, brak podstaw do 20% obniżki czynszu i oddalając w całości wniosek najemcy o ustanowienie zabezpieczenia. Ponieważ najemca cały czas nie chciał opuścić lokalu, skarżąca spółka 27 czerwca 2018r. złożyła do sądu pozew o eksmisję najemcy.
W ocenie Sądu przedstawiona powyżej sekwencja zdarzeń jednoznacznie wskazuje, że w opisanym stanie faktycznym nie mamy do czynienia z bezumownym korzystaniem z nieruchomości za zgodą wnioskodawcy. W tym miejscu podkreślić należy, że Sąd miał na uwadze, że złożenie wniosku o zabezpieczenie nastąpiło z inicjatywy najemcy, a nie skarżącej spółki. Jednakże świadczy to tylko o tym, że najemca liczył się z możliwością podejmowania przez skarżącą kroków prawnych w celu dochodzenia roszczeń związanych z zaistniałą sytuacją. Trudno zatem zakładać, że tych okolicznościach skarżąca spółka godziła się na korzystanie z lokalu przez najemcę i wolą jej było kontynuowanie umowy najmu. Chybione jest również stanowisko organu jakoby dopiero moment wniesienia pozwu o eksmisję najemcy decydował braku przyzwolenia skarżącej spółki na korzystanie z lokalu przez najemcę. Z przedstawionej powyżej kolejności zdarzeń wynika, że skarżąca spółka wstrzymywała się z wniesieniem pozwu o eksmisję do czasu rozstrzygnięcia kwestii skuteczności wypowiedzenia umowy najmu (kwestionowanej przez najemcę). Zachowanie takie było jak najbardziej racjonalne albowiem skuteczność wypowiedzenia umowy najmu miała zasadniczy wpływ na istnienie przesłanek orzeczenia eksmisji.
Zdaniem Sądu, w kontekście opisanych wyżej okoliczności, nie sposób uznać, że skarżąca spółka, pomimo wypowiedzenia umowy, tolerowała zachowanie kontrahenta i wyrażała wolę korzystania z lokalu przez najemcę. Podzielić należy stanowisko wyrażone w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 6 września 2013r., sygn. akt I FSK 1315/12, zgodnie z którym nie można mówić o odpłatnym świadczeniu usług w rozumieniu art. 8 ustawy o podatku od towarów i usług, w sytuacji, kiedy stosunek zobowiązaniowy łączący strony (umowa najmu) ustał, brak jest woli stron, co do kontynuowania tego stosunku, a brak wydania przedmiotu umowy jest wynikiem zwłoki jednej ze stron, która to zwłoka rodzi po stronie właściciela lokalu możliwość domagania się odszkodowania. Tym bardziej, że wbrew twierdzeniu organu, skarżąca spółka poczyniła niezbędne kroki, mające na celu wyegzekwowanie zajętego lokalu oraz dochodzenie roszczeń z tytułu bezumownego z niego korzystania przez kontrahenta. Przede wszystkim sama wypowiedziała umowę najmu w trybie natychmiastowym (najem nie ustał w wyniku wygaśnięcia umowy), skutecznie zaskarżyła postanowienie o zabezpieczeniu z 29 stycznia 2018r. wydane na korzyść najemcy i wniosła pozew o eksmisję.
Powyższe w sposób oczywisty wskazuje na brak zgody skarżącej spółki na dalsze korzystanie z lokalu przez najemcę już od momentu wypowiedzenia umowy najmu. Prawidłowe zatem jest stanowisko strony skarżącej, że nie toleruje ona sytuacji, w której najemca nie przekazuje dobrowolnie lokalu i nie wyraża zgody (ani wyraźnej, ani też dorozumianej) na dalsze jego korzystanie z tego lokalu. Okoliczności faktyczne wskazują, w sposób jednoznaczny, iż korzystanie z lokalu przez najemcę nie wynika w żaden sposób z sytuacji, która byłaby zamierzona przez skarżącą spółkę lub którą skarżąca tolerowałby, nie podejmując jakichkolwiek kroków mających na celu rozwiązanie zaistniałej sytuacji. Wręcz przeciwnie, skarżąca spółka, wobec braku możliwości wyegzekwowania tegoż lokalu podjęła kroki prawne, dążąc do jego odzyskania.
2.5. Biorąc pod uwagę powyższe Sąd uznał, że podniesiony w skardze zarzut naruszenia art. 5 ust. 1 pkt 1 oraz art. 8 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług poprzez uznanie, że bezumowne korzystanie z nieruchomości przez najemcę, za które jest on przez spółkę obciążany odszkodowaniem, stanowi odpłatne świadczenie usług, o którym mowa w powołanym przepisie i podlega opodatkowaniu podatkiem VAT - był zasadny. Zasadne okazały się też podniesione w skardze zarzuty naruszenia prawa procesowego.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ, wydając interpretację zobowiązany jest uwzględnić wskazaną wyżej ocenę prawną.
Uwzględniając stanowisko Sądu, że bezumowne korzystanie z lokalu przez najemcę, za które jest on przez spółkę obciążany odszkodowaniem, nie stanowi odpłatnego świadczenia usług, organ zobowiązany będzie również odnieść się do kwestii zakwalifikowania opłat eksploatacyjnych oraz mediów za cały okres, tj. od dnia wypowiedzenia umowy najmu.
2.6. Uznając za zasadne zarzuty skargi, Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 146 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji. W toku ponownego rozpoznania sprawy organ uwzględni wyżej zaprezentowane stanowisko Sądu.
2.7. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zgodnie z którym w razie uwzględnienia skargi przez sąd pierwszej instancji przysługuje skarżącemu od organu, który wydał zaskarżony akt zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw. Co należy do nich zaliczyć określa natomiast art. 205 wyżej powołanej ustawy. W niniejszej sprawie zasądzono zwrot kosztów postępowania na rzecz skarżącej, który obejmował uiszczony wpis od skargi ([...] zł), koszty zastępstwa dla ustanowionego pełnomocnika ([...] zł) oraz uiszczoną opłatę skarbową od złożenia pełnomocnictwa ([...] zł).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło