II SA/Sz 403/19

WyrokWSA w Szczecinie2019-09-19

Skład orzekający: Stefan Kłosowski, Katarzyna Grzegorczyk-Meder, Maria Mysiak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy dochód byłego męża, z którym skarżąca pozostaje w separacji i toczy się postępowanie rozwodowe, powinien być wliczany do dochodu rodziny przy ustalaniu prawa do zasiłku rodzinnego i dodatku do zasiłku rodzinnego?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji błędnie wliczyły dochód byłego męża do dochodu rodziny skarżącej, mimo faktycznej separacji i toczącego się postępowania rozwodowego. Formalne pozostawanie w związku małżeńskim nie powinno automatycznie skutkować uwzględnieniem dochodu męża, jeśli nie uczestniczy on w utrzymaniu rodziny. Ponadto, organy wadliwie obliczyły dochód, wliczając jednocześnie dochód męża i wyegzekwowane od niego alimenty, co stanowiło zdublowanie dochodów. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji z powodu naruszenia przepisów prawa materialnego i procesowego.
Stan faktyczny
Skarżąca E. A. złożyła wniosek o przyznanie zasiłku rodzinnego oraz dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego. Organ I instancji odmówił przyznania świadczeń, uznając, że dochód rodziny przekroczył kryterium dochodowe, wliczając do dochodu dochody męża, z którym skarżąca pozostawała w faktycznej separacji i toczyło się postępowanie rozwodowe. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Skarżąca wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, w tym błędne wliczenie dochodu męża oraz zdublowanie dochodów poprzez wliczenie alimentów.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy W.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Stefan Kłosowski Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder (spr.) Sędzia WSA Maria Mysiak Protokolant starszy sekretarz sądowy Teresa Zauerman po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 19 września 2019 r. sprawy ze skargi E. A. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zasiłku rodzinnego oraz dodatku do zasiłku I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy W. z dnia [...] nr [...], II. przyznaje od Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie na rzecz radcy prawnego J. B. kwotę [...]([...]) zawierającą należny podatek od towarów i usług, tytułem wynagrodzenia za nieopłaconą pomoc prawną udzieloną skarżącej z urzędu. Wójt Gminy W. decyzją z dnia [...] r. nr [...] [...], w oparciu o art. 104, art. 127a ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm.) i art. 4, art. 5, art. 6, art. 8, art. 23, art. 24. art. 26 i art. 32 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2017 r., poz. 1952, dalej jako "u.ś.r."), odmówił E. A. prawa do świadczenia w formie: 1) zasiłku rodzinnego na dziecko, wnioskowanego na M. A., 2) dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego, wnioskowanego na M. A. na rok szkolny 2019/2020. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał, że na podstawie złożonego przez ww. wniosku w dniu 14 sierpnia 21018 r. wraz z załączonymi dokumentami i przeprowadzonego postępowania ustalono, iż dochód rodziny w przeliczeniu na osobę wyniósł [...] zł, a zatem przekroczył kryterium dochodowe stanowiące kwotę 674,00 zł. Ustalając dochód rodziny za 2017 r., uwzględniono dochód B. A., tj. z działalności podlegającej opodatkowaniu na podstawie przepisów o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne w wysokości [...] zł oraz dochód i E. A. w wys. [...] zł, tj. dochód brutto wykazany w zaświadczeniu Ministra Finansów o wysokości dochodu podlegającego opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych, pomniejszony o składki na ubezpieczenie społeczne i podatek należny oraz składki na ubezpieczenie zdrowotne, a także dochód wykazany w oświadczeniu z dnia 14 sierpnia 2018 r. o dochodzie członków rodziny niepodlegającym opodatkowaniu, tj. kwoty otrzymywane z tytułu zwrotu niewykorzystanej ulgi na dziecko w kwocie [...]zł a także alimenty wyegzekwowane przez komornika sądowego w W. w wys. [...] zł oraz świadczenie pieniężne wypłacone w przypadku bezskuteczności egzekucji alimentów w wys. [...] zł. Organ I instancji następująco przedstawił sposób obliczenia dochodu: [...] zł (zatrudnienie E. A. od [...] r.) : 6 m-cy = [...] zł, tj. miesięczny dochód z pracy E. A.; [...] zł (dochód z działalności gospodarczej za rok 2017 B. A.): 12 m-cy (działalność rozpoczęta [...] r.) = [...] zł, tj. miesięczny dochód B. A.; dochody nieopodatkowane w wys. [...] zł (alimenty wyegzekwowane od komornika sądowego w wys. [...] zł + świadczenia pieniężne wypłacone w przypadku bezskuteczności egzekucji alimentów w wys. [...] zł + ulga na dziecko w wys. [...] zł: 12 m-cy = [...] zł. W oparciu o powyższe organ wywiódł, że łączny miesięczny dochód rodziny wyniósł [...] zł: 3 osoby w rodzinie = [...] zł, co stanowi miesięczny dochód rodziny w przeliczeniu na osobę w rodzinie, który to przekracza próg dochodowy według ustawy o świadczeniach rodzinnych. W związku z tym odmówiono prawa do świadczeń. E. A. złożyła odwołanie od tej decyzji wskazując, że nie zgadza się z wyliczeniem dochodu. Podniosła, że organ błędnie przyjął, że B. A. jest członkiem rodziny, gdy tymczasem od marca 2016 r. istnieje pomiędzy nimi faktyczna separacja i toczy się postępowanie o rozwód (sygn. akt [...]), na dowód czego załączyła zawiadomienie o rozprawie na dzień 4 lutego 2019 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. decyzją z dnia [...]. nr [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 2-7 u.ś.r., utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W motywach rozstrzygnięcia organ odwoławczy stwierdził, że Wójt w sposób właściwy, zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa, zweryfikował dochody rodziny E. A., mające wpływ na prawo do zasiłku rodzinnego i dodatków do niego. Słusznie uwzględnił w składzie rodziny małżonka strony - B. A., a do dochodu rodziny wliczył uzyskiwane przez niego dochody. Organ I instancji w sposób prawidłowy dokonał też matematycznych wyliczeń kwoty dochodu i ustalił, że miesięczny dochód w przeliczeniu na osobę w rodzinie wyniósł [...] zł i przekroczył ustawowe kryterium do przyznania świadczenia rodzinnego. Kolegium wyjaśniło, iż przepisy prawa nie przewidują okoliczności nieujmowania małżonka w składzie rodziny, nawet w sytuacji, gdy małżonek nie zamieszkuje wspólnie z pozostałymi członkami rodziny, jak też sytuacji, gdy toczy się postępowanie o rozwód. Okolicznością przeważającą w tej sytuacji jest fakt małżeństwa strony. Kolegium zaznaczyło, że w pełni rozumie rozgoryczenie strony, jednakże organy administracyjne winne są postępować zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa. Niezależnie od powyższego organ podniósł, że nawet dokonując wyliczeń matematycznych dochodu rodziny bez ujmowania B. A. w jej składzie i nie wliczając uzyskiwanych przez niego dochodów, dochód na osobę w dwuosobowej rodzinie wyniósłby [...] zł i w dalszym ciągu przekraczałby kryterium dochodowe. E. A. zaskarżyła wyżej opisaną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie. Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie. Pismem z dnia 18 lipca 2019 r., pełnomocnik skarżącej, będący radcą prawnym wyznaczonym na zasadzie prawa pomocy, podtrzymując ww. skargę zarzucił zaskarżonym decyzjom: I. naruszenie przepisów prawa materialnego, a w szczególności: a) art. 3 ust. 1 u.ś.r. poprzez błędne jego zastosowanie polegające na: - wliczeniu dochodu ówczesnego małżonka skarżącej B. A. do dochodów rodziny za rok 2017 oraz jednoczesnym wliczeniu do dochodów rodziny wyegzekwowanych od niego alimentów, pochodzących z uzyskiwanego przez niego dochodu, prowadzącego do zdublowania tych dochodów za ten sam okres, - ustaleniu przez organ I Instancji, że skarżąca w okresie od 1 stycznia 2017 r. do 31 grudnia 2017 r. uzyskała dochód w postaci świadczenia z funduszu alimentacyjnego w kwocie [...]zł, gdy świadczenie to zostało w całości zwrócone jako nienależnie pobrane przez skarżącą, b) art. 4 ust. 2 pkt 1 u.ś.r. poprzez błędne jego zastosowanie polegające na przyjęciu, iż skarżąca nie spełnia przesłanek do przyznania jej zasiłku rodzinnego i dodatku to tego zasiłku z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego. c) art. 5 ust. 1 u.ś.r. poprzez błędne jego zastosowanie polegające na przyjęciu, iż dochód rodziny skarżącej w przeliczeniu na osobę przekracza kwotę 674,00 zł, II. naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia: a) art. 61 § 1 k.p.a. poprzez jego zastosowanie polegające na nieuzasadnionym wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego opisanego w zawiadomieniu z dnia 13 grudnia 2019 r., b) art. 6, 7, 77, 80 k.p.a. poprzez przeprowadzenie postępowania dowodowego w sposób subiektywny, dowolny, nie wyjaśniając w zupełności stanu faktycznego, a przez to w sposób rażąco sprzeczny z przepisami procedury administracyjnej, w szczególności poprzez niezgodne ze stanem faktycznym ustalenie dochodu w postaci kwoty wypłaconego przez organ I Instancji w 2017 r. świadczenia z funduszu alimentacyjnego, które, jako świadczenie nienależne zostało zwrócone organowi I instancji w całości, c) art. 107 § 1 pkt 4 k.p.a. poprzez podanie jako podstawy prawnej w treści decyzji Wójta Gminy W. z dnia [...] nieistniejących przepisów: art. 4 ust. 4a i art. 4 ust. 4b ustawy o świadczeniach rodzinnych, d) art. 107 § 1 pkt 6 k.p.a. poprzez niezupełne i niewystarczające uzasadnienie podstaw faktycznych decyzji Wójta Gminy W. polegające na niewyjaśnieniu: - sposobu obliczenia kwoty dochodu małżonka skarżącej B. A. w kwocie [...]zł, - podstaw wliczenia dochodu ówczesnego małżonka skarżącej B. A. do dochodów rodziny za rok 2017 oraz jednoczesnym wliczeniu do dochodów wyegzekwowanych od niego alimentów, pochodzących z uzyskiwanego przez niego dochodu, prowadzącego do zdublowania tych dochodów, - niezastosowania przeliczenia dochodów według mechanizmu "złotówka za złotówkę", e) art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez jego zastosowanie polegające na utrzymaniu decyzji organu I Instancji w mocy, gdy w istocie decyzja ta powinna ulec uchyleniu, wobec stwierdzonych uchybień organu I Instancji. Mając powyższe na uwadze pełnomocnik wniósł o: - uchylenie zaskarżonych decyzji, tj. decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. oraz poprzedzającej jej decyzji Wójta Gminy W. z dnia [...] r., - zasądzenie na rzecz skarżącej zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu przez występującego w sprawie radcę prawnego według norm przepisanych, - dopuszczenie dowodu z załączonej do skargi decyzji Wójta Gminy W. z dnia [...] r. nr [...] o ustaleniu, że świadczenia z funduszu alimentacyjnego wypłacone E. A. za październik i grudzień 2017 r. są świadczeniami nienależnie pobranymi i zobowiązaniu E. A. do zwrotu kwoty [...]zł oraz z sześciu dowodów wpłat KP z dnia 27 marca 2018 r., 17 września 2018 r., 15 października 2018 r., 8 listopada 2018 r., 11 grudnia 2018 r. i 18 kwietnia 2019 r. na okoliczność dokonania przez skarżącą zwrotu świadczenia z funduszu alimentacyjnego w całości. Na rozprawie w dniu 19 września 2019 r. pełnomocnik skarżącej oświadczył, że popiera skargę oraz wnosi o uchylenie obydwu decyzji oraz przyznanie kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu oświadczając, że nie zostały one poniesione przez skarżącą w całości ani w części. Sąd postanowił, na podstawie art. 106 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, przeprowadzić dowód z dokumentów załączonych do pisma pełnomocnika z dnia 18 lipca 2019 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje: Sądowa kontrola działalności administracji publicznej ogranicza się do oceny zgodności zaskarżonego aktu lub czynności z prawem. Wynika to z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U z 2018 r., poz. 2107 ze zm.). Nadto wskazania wymaga, że sąd orzeka na podstawie akt sprawy, co wynika z treści art. 133 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U z 2018 r., poz. 1302 ze zm. – zwanej w dalszym ciągu uzasadnienia jako p.p.s.a). Sąd rozstrzygając sprawę nie jest też związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Skarga zasługiwała na uwzględnienie, albowiem przeprowadzona według wyżej wskazanych kryteriów kontrola wydanych w niniejszej sprawie decyzji, doprowadziła Sąd do stwierdzenia, że przy ich wydawaniu doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego przez ich błędną wykładnię i zastosowanie oraz prawa procesowego, skutkujących ich uchyleniem. Przedmiotem skargi jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K., którą Kolegium utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy W. z dnia [...] o odmowie przyznania skarżącej zasiłku rodzinnego oraz dodatku do tego zasiłku z tytułu rozpoczęcia przez córkę M. A. roku szkolnego 2019/2010 z uwagi na ustalenie, iż miesięczny dochód na osobę z rodziny skarżącej, w roku bazowym 2017 r. przekroczył tzw. kryterium dochodowe warunkujące przyznanie świadczeń. Materialnoprawną podstawą decyzji organów obu instancji były przepisy ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. z 2018 r. poz. 2220 ze zm.) zwanej dalej: "ustawa". Zgodnie z art. 3 ust. 1 lit. a ustawy, ilekroć w ustawie jest mowa o dochodzie – oznacza to, po odliczeniu kwot alimentów świadczonych na rzecz innych osób m.in. przychody podlegające opodatkowaniu na zasadach określonych w art. 27, art. 30b, art. 30c, art. 30e i art. 30f ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz.U. z 2012 r. poz. 361, ze zm.), pomniejszone o koszty uzyskania przychodu, należny podatek dochodowy od osób fizycznych, składki na ubezpieczenia społeczne niezaliczone do kosztów uzyskania przychodu oraz składki na ubezpieczenie zdrowotne. Zgodnie z art. 3 pkt 2a ustawy, dochodem członka rodziny jest przeciętny miesięczny dochód członka rodziny osiągnięty w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy, z zastrzeżeniem art. 5 ust.4-4b. W ocenie Sądu organy obu instancji nie ustaliły i nie oceniły wszystkich okoliczności sprawy, co miało istotny wpływ na ustalenie dochodu, o którym mowa w art. 3 pkt 2a ustawy. Przede wszystkim organy bezrefleksyjnie przyjęły, że zgodnie z art. 3 pkt 16 ustawy, małżonek, z którym skarżąca nie ma orzeczonej separacji lub rozwodu, musi być uznany za członka jej rodziny, którego dochód podlega wliczeniu do dochodu wnioskodawczyni. W orzecznictwie sądowym zwraca się uwagę, że w ramach ustalania członków rodziny zwrot "odpowiednio", jakiego użył ustawodawca w art. 2 pkt 16 ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci, podobnie jak w art. 3 pkt 16 ustawy o świadczeniach rodzinnych, zobowiązuje organ rozpatrujący wniosek o przyznanie świadczenia wychowawczego do rozważenia w ramach ustalania stanu faktycznego sprawy, które z wymienionych w art. 2 pkt 16 osób należy zaliczyć do rodziny wnioskodawcy. Ustawodawca zobowiązał organ do analizy tej kwestii w odniesieniu do każdej konkretnej sprawy właśnie poprzez użycie słowa "odpowiednio", najwyraźniej uznając, że możliwe komplikacje stosunków rodzinnych nie są materią, którą można i należy regulować sztywno i kazuistycznie, co w ostateczności umożliwia w wyjątkowych okolicznościach sprawy pominięcie małżonka wnioskodawczyni (por. wyrok NSA z dnia 10 stycznia 2018 r. I OSK 2956/16, wyrok WSA w Olsztynie z dnia 18 lipca 2019 r. II SA/Ol 266/19, wyrok WSA w Poznaniu z dnia 9 lutego 2017 r. II SA/Po 970/16 - http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Dlatego też niezbędne przy interpretacji przepisów z założeniem racjonalności ustawodawcy jest więc dokonanie takiej subsumcji prawa do rozważanych okoliczności danej sprawy, która odpowiadałaby konstytucyjnym zasadom sprawiedliwości społecznej, równości wobec prawa stanowiących istotę demokratycznego państwa prawa. Celem przyznania zasiłku rodzinnego oraz dodatków do tego zasiłku jest częściowe pokrycie wydatków na utrzymanie dziecka. Akcentowane jest, że prawo do tego świadczenia, zgodnie z art. 4 ustawy, przysługuje rodzicom, jednemu z rodziców albo opiekunowi prawnemu lub faktycznemu dziecka. Według art. 3 pkt 17a ustawy osobą samotnie wychowującą dziecko nie jest osoba, która wychowuje co najmniej jedno dziecko z jego rodzicem. Zebrany w sprawie materiał dowodowy wskazuje, że skarżąca nie wychowuje dziecka wspólnie z jego rodzicem. Organy obu instancji, pomimo posiadanych informacji o samotnym wychowywaniu córki przez skarżącą nie poddały analizie faktycznej sytuacji rodzinnej skarżącej. Tymczasem postanowieniem Sądu Okręgowego w K. z dnia [...] r. (w aktach administracyjnych sprawy) Sąd, w procesie o rozwód, wobec informacji o wyjeździe poza miejsce zamieszkania rodziny małżonka skarżącej i braku woli utrzymywania wspólnego dziecka, udzielił skarżącej zabezpieczenia alimentów, orzekając o obowiązku łożenia przez B. A. na rzecz małoletniej M. A. kwoty [...]zł od 1 marca 2017 r. tytułem alimentów. Z uzasadnienia postanowienia wynika, że skarżąca od marca 2016 r. samotnie wychowuje dziecko, postępowanie rozwodowe jest w toku. Nie bez znaczenia dla oceny sytuacji skarżącej jest również fakt egzekucji komorniczej alimentów z wniosku wierzyciela E. A.. Z pisma [...] Sądowego SR w W. z dnia 2 sierpnia 2018 r. skierowanego do Ośrodka Pomocy w W. wynika, że egzekucja zobowiązań alimentacyjnych wszczęta została w dniu 17 sierpnia 2017 r., dotyczy bieżących i zaległych alimentów, co stanowi o tym, iż zobowiązany nie reguluje dobrowolnie zasądzonych alimentów, a więc nie uczestniczy swoimi dochodami w utrzymaniu rodziny, poza przymusowo wyegzekwowanymi kwotami. Trudno zatem, zdaniem sądu, wbrew faktom przyjmować fikcję, iż dochód miesięczny niemieszkającego z rodziną od marca 2016 r. męża skarżącej w pełnej wysokości zasila budżet całej rodziny i utrzymywać fikcję funkcjonowania trzyosobowej, pełnej rodziny. Ponadto w piśmie Naczelnika Urzędu Skarbowego w W. z dnia 21 września 2018 r. (w aktach administracyjnych) wskazano adres zamieszkania B. A. w W. i przekazano wniosek organu według właściwości Urzędowi Skarbowemu w W.. Powyższe dokumenty zostały zupełnie pominięte w ocenach organu I instancji. Kwestii tych nie rozważało również Kolegium. Przy czym skarżąca w odwołaniu wskazała termin rozprawy rozwodowej wyznaczony na dzień [...] r. i w tym dniu wyrok rozwiązujący małżeństwo skarżącej zapadł. Należy pamiętać, że w art. 23 ust. 4a ustawy organom dano uprawnienie do weryfikacji wątpliwości w sytuacjach, gdy w stosunku do osoby ubiegającej się lub pobierającej o to świadczenie wystąpią wątpliwości dotyczące sprawowania opieki nad dzieckiem. W rozpoznawanej sprawie z tej możliwości organy nie skorzystały, przyjmując formalistyczne podejście do definicji rodziny zawartej w ustawie, które doprowadziło do nieakceptowalnego rezultatu doliczenia do budżetu skarżącej za 2017 rok dochodów byłego już męża, z którym skarżąca faktycznie pozostawała w separacji od marca 2016 r. i samodzielnie, w ramach dochodów własnych z niewielkim udziałem alimentów, prowadziła dwuosobowe gospodarstwo domowe. Z powyższych względów, Sąd orzekający w obecnym składzie stwierdził, że organy nie oceniły prawidłowo okoliczności związanych ze składem osobowym rodziny skarżącej, naruszając tym samym przepisy art. art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a., a także art. 23 ust. 4a ustawy i art. 3 pkt 16 ustawy poprzez jego błędną wykładnię. Błąd ten polegał na przyjęciu, że formalne pozostawanie przez skarżącą w związku małżeńskim zawsze i automatycznie (bez możliwości analizowania i uwzględniania wyjątkowych okoliczności konkretnej sprawy) skutkuje koniecznością uwzględnienia przy obliczaniu dochodu rodziny dochodu jej męża. Dalej wskazać należy, że kolejną kwestią w rozpoznawanej sprawie pozostaje ocena prawidłowości wyliczenia przez organy wysokości dochodu skarżącej celem ustalenia, czy spełnia kryterium dochodowe. Poza wskazaną już koniecznością wyeliminowania z obliczeń dochodu rodziny skarżącej dochodów byłego już małżonka, zdaniem Sądu wymaga wyjaśnienia i precyzyjnego ustalenia kwot podlegających ewentualnemu doliczeniu i odliczeniu z dochodu skarżącej. Dane liczbowe powinny wynikać z przedłożonych przez skarżącą dokumentów, bądź dokumentów uzyskanych przez organ w ramach wszechstronnego i wyczerpującego zebrania materiału dowodowego. Organ powinien przy tym wyraźnie wskazać, jakie wielkości wziął pod uwagę, i z jakich dokumentów wynikały, zwłaszcza w sytuacji, gdy podane kwoty w dokumentach nie są możliwe do zweryfikowania. W aktach administracyjnych znajduje się dokument sporządzony z upoważnienia Wójta W. przez Inspektora ds. funduszu alimentacyjnego przedstawiający dochody członków rodziny skarżącej za rok 2017 oraz po tym roku z obliczeniami miesięcznego dochodu rodziny w przeliczeniu na osobę ostatecznie podanym w kwocie [...]zł. W ocenie Sądu dokument ten sporządzono nierzetelnie i nieczytelnie oraz nie koresponduje on z pozostałym materiałem dowodowym sprawy. Nie może on stanowić dowodu potwierdzającego wysokość dochodu rodziny skarżącej. Podano w tym piśmie dochód roczny rodziny, po odliczeniu zobowiązań (bliżej nieokreślonych), w wysokości [...] zł jednocześnie wskazując, że rodzina w roku 2017 r. uzyskała dochód w kwocie [...]zł, przy czym odejmując od pierwszej kwoty dochodu rocznego, tzw. dochód utracony wykazany w tym piśmie na kwotę[...] zł w końcowym wyniku nie wychodzi druga kwota dochodu rodziny ([...]) tylko suma [...] zł. Z akt nie wynika również skąd organ I instancji pozyskał informację o wysokości dochodu utraconego przez B. A., w jaki sposób został on wyliczony i z jakiego tytułu wynika. Ponadto w pierwszej tabelce wskazano dochód skarżącej opodatkowany podatkiem od osób fizycznych w wysokości [...] zł bez podania obliczeń matematycznych, w jaki sposób uzyskano ten wynik, który zupełnie nie koresponduje z wartościami wskazanymi w informacji o dochodach w roku 2017 E. A. (PIT-11). Pomijając kwestię, że dochód małżonka w ogóle nie powinien być doliczony do dochodu rodziny skarżącej, to słusznie też podnosi pełnomocnik w skardze, że organ I instancji wadliwie wliczył dochód ówczesnego małżonka skarżącej do dochodów rodziny za rok 2017 oraz jednocześnie wliczył do dochodów wyegzekwowane od niego alimenty, pochodzące z uzyskiwanego przez niego dochodu (wcześniej w całości doliczonego do ogólnego dochodu), co faktycznie doprowadziło do zdublowania tych dochodów wykazanych na rodzinę skarżącej, w przyjętym trzyosobowym składzie. Poza tym trafnie wskazał pełnomocnik skarżącej, że świadczenie z funduszu alimentacyjnego w kwocie [...]zł zostało zwrócone w całości jako nienależnie pobrane. Wprawdzie decyzja z dnia [...] r. o ustaleniu, że ww. świadczenie jest nienależne i o zobowiązaniu do jego zwrotu oraz dowody wpłaty KP zostały dołączone do skargi, to jednak nie można tracić z pola widzenia faktu, że decyzja ta, jak i decyzja o odmowie przyznania zasiłku rodzinnego oraz dodatku do tego zasiłku wydane przez ten sam organ, a podpisane z upoważnienia Wójta przez tego samego pracownika organu. W tej sytuacji zdaniem Sądu, organ winien był zweryfikować dochód skarżącej o kwotę zwróconych świadczeń, które ostatecznie, de facto nie powiększyły dochodu skarżącej. Wykazanych braków i uchybień w materiale dowodowym sprawy zupełnie nie dostrzegł organ II instancji, jak też nie zweryfikował przedstawionych przez organ I instancji danych i obliczeń w zakresie dochodu rodziny wnioskodawczyni, a więc nie rozpoznał, zgodnie z koncepcją zasady dwuinstancyjności z art. 15 k.p.a., sprawy na nowo, w jej całokształcie z weryfikacją danych i z odniesieniem się do całego materiału dowodowego. Decyzja organu odwoławczego stanowi zbiór przepisów prawa oraz konkluzję, która nie ma pokrycia w treści decyzji. Mając na uwadze powyższe uchybienia, sąd uznał, że organy obu instancji w sposób istotny naruszyły zasady procedury administracyjnej wyrażone w art. 7, 77 § 1, 80 k.p.a. oraz prowadziły postępowanie z naruszeniem zasady pogłębiania zaufania uczestników postępowania do władzy publicznej. Rozstrzygnięcia obu organów nie uzasadnia zebrany materiał dowodowy, a nasuwających się wątpliwości nie usuwa uzasadnienie ani zaskarżonej decyzji, ani decyzji ją poprzedzającej, które zgodnie z art. 107 § 3 k.p.a. powinno wskazywać fakty, które organ uznał za udowodnione, dowody, na których się oparł oraz przyczyny, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej. W przypadku wyliczeń obejmujących działania arytmetyczne powinno też szczegółowo te działania opisywać. Dodatkowo sąd zauważa, że nie wynika z akt sprawy, czy skarżąca kontynuuje zatrudnienie, w aktach brak jest jakiegokolwiek dokumentu dotyczącego zatrudnienia skarżącej. Rozpoznając ponownie sprawę, organy wezmą pod uwagę powyższe ustalenia sądu i ocenę prawną zawartą w niniejszym uzasadnieniu i ponownie, po uzupełnieniu materiału dowodowego sprawy, rzetelnie przeliczą dochód skarżącej z wyłączeniem dochodu byłego męża. Mając powyższe na uwadze, orzeczono jak w sentencji wyroku, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. O wynagrodzeniu pełnomocnika z urzędu orzeczono na podstawie 250 § 1 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło