I SA/Wa 699/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Emilia Lewandowska (spr.) Sędziowie WSA Małgorzata Boniecka-Płaczkowska WSA Jolanta Dargas Protokolant starszy sekretarz sądowy Katarzyna Krynicka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 września 2017 r. sprawy ze skargi M. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] lutego 2017 r. nr [...] w przedmiocie świadczenia wychowawczego 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. na rzecz M. K. kwotę 480 (czterysta osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z [...] lutego 2017 r. nr [...] utrzymało w mocy decyzję Prezydenta [...] z [...] stycznia 2017 r. nr [...], którą odmówiono M. K. prawa do świadczenia wychowawczego na dziecko N.K.. Z ustaleń organu wynika, że M. K. we wniosku o ustalenie prawa do świadczenia na dziecko N. K. w składzie rodziny wskazał dwoje dzieci: R. K. i N. K.. Syn R. K. jest dzieckiem z poprzedniego związku. Ugoda z [...] maja 2015 r. zawarta w Sądzie Rejonowym [...][...] Wydział Rodzinny i Nieletnich, sygn. akt [...], o sposobie kontaktowania się z synem R. nie wypełnia, według organu, ustawowych znamion art. 5 ust. 2 ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci, ponieważ stanowi jedynie o sposobie kontaktów z synem a nie o opiece naprzemiennej nad dzieckiem. Organ jest związany prawomocnym wyrokiem Sądu Okręgowego w W. z [...] marca 2014 r., z którego wynika, iż miejscem zamieszkania dziecka R. K. jest miejsce zamieszkania matki, nie ojca. W związku z tym organ uznał, że nie ma podstaw do ustalenia M. K. prawa do świadczenia wychowawczego na drugie dziecko – N. K.. W skardze na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. M. K. zarzucił naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, w postaci art. 7 w zw. z art. 77 § 1 oraz w zw. z art. 78 § 1 kpa poprzez niewłaściwe i niezgodne z ich treścią zinterpretowanie materiału dowodowego w sprawie oraz nierozpatrzenie całości materiału dowodowego w odniesieniu do zakresu i przedmiotu sprawy. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz zasądzenie kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest uzasadniona, gdyż zaskarżona decyzja narusza prawo w stopniu uzasadniającym jej uchylenie. Organy obu instancji uznały, że nie ma podstaw do zaliczenia syna skarżącego z pierwszego małżeństwa – R., do członków rodziny skarżącego, a zatem córka z aktualnego związku małżeńskiego N. K. jest pierwszym dzieckiem w rodzinie skarżącego i wobec tego nie przysługuje jej świadczenie wychowawcze. Zatem rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie wymaga problem, czy R. K., który jest dzieckiem M. K. z poprzedniego związku małżeńskiego, może być zaliczony jednocześnie do członków rodzin obydwojga rodziców. Przepis art. 2 pkt. 16 ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci ( Dz. U. z 2016 r., poz. 195) stanowi, że sytuacja powyższa ma miejsce wówczas, gdy dziecko, zgodnie z orzeczeniem sądu, jest pod opieką naprzemienną obojga rodziców rozwiedzionych. Podstawowy akt prawny który reguluje wszystkie kwestie dotyczące władzy rodzicielskiej, w tym także opieki nad małoletnimi dziećmi, jakim jest ustawa - Kodeks rodzinny i opiekuńczy, w ogóle nie posługuje się terminem "opieka naprzemienna". Termin ten do systemu prawnego został wprowadzony właśnie przez ustawę z 11 lutego 2016 r. Zatem w orzeczeniach sądowych dotyczących władzy rodzicielskiej, a wydanych przed wejściem w życie ustawy z 11 lutego 2016 r., najczęściej nie występuje termin " opieka naprzemienna". Trudność interpretacyjna przepisów ustawy z 11 lutego 2016 r. w tej części polega także na tym, że brak jest legalnej definicji tego pojęcia. Z materiału dowodowego w niniejszej sprawie wynika, że prawomocnym wyrokiem z [...] marca 2014 r., sygn. akt [...] Sąd Okręgowy w W. orzekł rozwód związku małżeńskiego M. K. i K. P., wykonywanie władzy rodzicielskiej nad małoletnim synem R. K. pozostawił obojgu rodzicom ustalając, że każdorazowym miejscem zamieszkania syna jest miejsce zamieszkania matki, kosztami utrzymania małoletniego obciążył obydwoje rodziców po połowie. W dniu [...] maja 2015 r. w sprawie sygn. akt [...] przed Sądem Rejonowym [...] M. K. i K. P. zawarli ugodę, w której zostały w sposób szczegółowy uregulowane osobiste kontakty M. K. z synem R.. Analiza treści tej ugody wskazuje na to, że rodzice małoletniego R. w równym stopniu sprawują nad nim bezpośrednią opiekę, gdyż M. K. ma prawo do osobistych kontaktów w każde dwa tygodnie każdego miesiąca, w jeden tydzień ferii zimowych i jeden miesiąc wakacji letnich każdego roku, z prawem zabierania dziecka w tych okresach z miejsca jego zamieszkania. Należy mieć na uwadze to, że zgodnie z art. 777 § 1 pkt 1 k.p.c. ugoda zawarta przed sądem na równi z orzeczeniem wydanym przez sąd stanowi tytuł egzekucyjny. Zestawiając treść wyroku rozwodowego oraz treść powołanej ugody sądowej należy uznać, że w rezultacie ustanawiają one opiekę naprzemienną obojga rozwiedzionych rodziców nad małoletnim R. K.. Oboje rodzice w równym stopniu sprawują bezpośrednią, osobistą opiekę nad dzieckiem, które w tym czasie mieszka u tego z rodziców, które sprawuje nad nim opiekę. Charakterystyczną cechą opieki naprzemiennej jest to, że żadne z rodziców nie jest zobowiązane do płacenia do rąk drugiego tzw. alimentów, czyli określonego kwotowo udziału w kosztach utrzymania i wychowania dziecka, gdyż każde z rodziców ponosi te koszty w czasie sprawowania bezpośredniej opieki nad dzieckiem. Taka sytuacja w przedmiotowej sprawie ma miejsce, na co wskazuje treść wyroku rozwodowego, w którym nie zostały ustalone alimenty, a w pkt. 3 wyroku Sąd obciążył obydwoje rodziców kosztami utrzymania małoletniego po połowie. Natomiast prawomocnym wyrokiem z [...] września 2015 r. sygn. akt [...] Sąd Rejonowy w P. oddalił powództwo wniesione przeciwko M. K. o alimenty na rzecz małoletniego R. K.. W świetle powyższych ustaleń należy uznać, że małoletni R. K. jest pod opieką naprzemienną obojga rodziców rozwiedzionych, a tym samym należy zaliczyć małoletniego jednocześnie do członków rodzin obydwojga rodziców. Oznacza to, że w skład rodziny M. K. wchodzi dwoje dzieci: R. K. i N. K., a w tym N. K. jest drugim dzieckiem, co oznacza, że przysługuje na nią świadczenie wychowawcze w wysokości 500 zł, o jakim stanowi art. 5 ust. 1 ustawy, a o co wnioskował M. K. we wniosku z [...] października 2016 r., w którym wskazał N. K. jako kolejne dziecko (pkt [...] wniosku). Błędnie organ I instancji uznał, że N. K. jest pierwszym dzieckiem M. K., a to skutkowało odmową prawa do świadczenia wychowawczego na to dziecko. Organ odwoławczy tę wadliwą ocenę podzielił i utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Decyzja zapadła więc z naruszeniem art. 2 pkt 16 i art. 5 ust. 1 ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci, a także art. 138 § 1 pkt 1 kpa, gdyż organ powinien był uchylić decyzję organu I instancji i orzec co do istoty sprawy, czyli przyznać M. K. prawo do świadczenia wychowawczego na N. K., a więc wydać decyzję na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 kpa. Wskazane uchybienia tak przepisów prawa materialnego, jak i procesowego uzasadniają uchylenie decyzji organu II instancji. Ponownie rozpoznając sprawę organ uwzględni ustalenia i wykładnię prawa poczynione w niniejszym uzasadnieniu. Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c oraz art. 200 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, jak w sentencji wyroku.