VIII SA/Wa 380/19
WyrokWSA w Warszawie2019-10-03
Skład orzekający: Leszek Kobylski, Renata Nawrot, Marek Wroczyński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wykonywanie przewozu osób samochodem osobowym za pośrednictwem aplikacji mobilnej, przy płatności dokonywanej przez pasażera za pośrednictwem tej aplikacji, stanowi krajowy transport drogowy wymagający licencji, nawet jeśli nie jest to działalność gospodarcza prowadzona w sposób zorganizowany i ciągły?Ratio decidendi
Sąd uznał, że wykonywanie przewozu osób samochodem osobowym za pośrednictwem aplikacji mobilnej, przy odpłatności za przejazd, stanowi krajowy transport drogowy w rozumieniu ustawy o transporcie drogowym, nawet jeśli nie jest to działalność gospodarcza prowadzona w sposób zorganizowany i ciągły. Kluczowe jest faktyczne wykonanie przewozu, a nie status przedsiębiorcy czy forma płatności. Ponadto, pojazd użyty do przewozu nie spełniał wymogów konstrukcyjnych dla przewozu okazjonalnego.Stan faktyczny
Kontrola drogowa wykazała, że kierowca A. W. przewoził zarobkowo dwóch pasażerów samochodem osobowym za pośrednictwem aplikacji mobilnej. Kierowca nie posiadał wymaganej licencji na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego ani zezwolenia. Pojazd był przystosowany do przewozu 5 osób, co nie spełniało kryteriów dla przewozu okazjonalnego. Organy administracji nałożyły kary pieniężne, a Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę kierowcy, uznając naruszenia przepisów ustawy o transporcie drogowym.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Leszek Kobylski, Sędziowie Sędzia WSA Renata Nawrot (sprawozdawca), Sędzia WSA Marek Wroczyński, Protokolant Specjalista Ilona Obara, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 października 2019 r. w Radomiu sprawy ze skargi A. W. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...]marca 2019 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej w transporcie drogowym oddala skargę.
Przedmiotem rozpoznania Sądu jest skarga A. W. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z [...] marca 2019 r. w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej.
Skarga została złożona w następującym stanie faktycznym sprawy:
W dniu [...] listopada 2018 r. w L. przy ul. N. miała miejsce kontrola drogowa samochodu osobowego marki [...] o nr rej. [...], którym kierował A. W.. Podczas kontroli ustalono, że kierowca przewoził zarobkowo dwóch pasażerów. Płatności za wykonany kurs w wysokości [...] zł dokonano za pośrednictwem aplikacji [...].
Kierowca okazał do kontroli prawo jazdy, dowód rejestracyjny pojazdu, umowę najmu samochodu, umowę zlecenia zawartą z firmą PHU [...] P. K., a także zalaminowany wydruk kopii licencji nr [...] na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym udzieloną na rzecz firmy [...]sp. z o.o. w R.. Jednocześnie kierujący nie okazał do kontroli zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub licencji na przewóz osób wydanych na jego rzecz.
Podczas kontroli ustalono nadto, że kontrolowany pojazd był przystosowany do przewozu 5 osób łącznie z kierowcą.
Kontrola została udokumentowana protokołem z [...] listopada 2018 r. nr [...].
Decyzją z [...] stycznia 2019 r. nr [...] [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego (dalej: WITD, organ I instancji), działając na podstawie art. 104 § 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 2096, dalej: kpa) oraz art. 93 ust. 1 w związku z art. 92a ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 58, dalej: u.t.d.), nałożył na A. W. (dalej: skarżący, strona) karę pieniężną w wysokości [...] zł.
WITD ustalił, że skarżący dopuścił się naruszenia określonego w art. 92a ust. 1
i 6 w związku z lp. 1.1. załącznika nr 3 do u.t.d. polegającego na wykonaniu transportu drogowego bez wymaganego zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub bez wymaganej licencji oraz naruszenia określonego w art. 92a ust. 1 i 6 w związku z lp. 2.11. załącznika nr 3 do u.t.d. polegającego na wykonaniu przewozu okazjonalnego pojazdem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego określonego w art. 18 ust. 4a u.t.d. z zastrzeżeniem przewozów, o których mowa w art. 18 ust. 4b tej ustawy.
Organ I instancji podał, że z ustaleń dokonanych podczas kontroli wynikało, że przejazd zamówiono za pomocą aplikacji [...] zainstalowanej na telefonie komórkowym pasażera. Przy zamawianiu kursu, aplikacja wskazała mu przewidywaną cenę kursu około [...] zł po zastosowanym rabacie 50%. Po dojechaniu na wskazane przez pasażera miejsce na aplikacji kierowca zakończył kurs i wówczas z konta klienta została pobrana automatycznie opłata za przejazd w wysokości [...] zł. Pasażer podał, że nie zawierał żadnej umowy na przejazd w formie pisemnej z kierowcą ani innym przedsiębiorstwem w siedzibie przedsiębiorstwa. Skarżący z kolei wyjaśnił, że za wykonane przewozy otrzymuje środki pieniężne. Za kontrolowany kurs skarżący otrzymał [...] zł.
Na podstawie informacji uzyskanych z Biura ds. Transportu Międzynarodowego, Starostwa Powiatowego w K., Urzędu Miasta [...] oraz Urzędu Miejskiego w K. ustalono, iż skarżący nie posiadał uprawnienia na wykonywanie transportu drogowego osób.
Zdaniem WINT skarżący wykonywał krajowy transport drogowy osób w imieniu własnym i w celu zarobkowym, w ramach przewozu okazjonalnego. Kontrolowany pojazd dopuszczony został do przewozu 5 osób łącznie z kierowcą. Pojazd ten nie spełnia kryterium konstrukcyjnego określonego w art. 18 ust. 4a u.t.d.
Rozpoznając odwołanie strony, decyzją z [...] marca 2019 r. nr [...] Główny Inspektor Transportu Drogowego (dalej: GITD, organ odwoławczy), działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa, art. 4 pkt 11
i 22, art. 5 ust. 1, art. 5b ust. 1, art. 18 ust. 4a i 4b, art. 87 ust. 1 pkt 1, art. 92a ust. 1, 3
i 7 pkt 7 u.t.d. oraz lp. 1.1. oraz 2.11 załącznika nr 3 do u.t.d., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu organ odwoławczy powołał treść przepisów stanowiących podstawę prawną zaskarżonej decyzji. Podał, że w prawidłowo ustalonym przez organ
I instancji stanie faktycznym zachodzą przesłanki do uznania, że w chwili kontroli doszło do naruszenia przez stronę obowiązku posiadania uprawnień na wykonywanie transportu drogowego osób, a także do wykonywania przewozu okazjonalnego samochodem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego określonego w art. 18 ust. 4a u.t.d.
Nie budziło wątpliwości GITD, że wykonany przez skarżącego przewóz miał charakter odpłatny, zarobkowy. Nie był to przewóz grzecznościowy czy koleżeński.
W tych okolicznościach konieczne było uzyskanie zezwolenia lub licencji, których strona na dzień kontroli nie posiadała, przy czym obowiązek posiadania licencji uprawniającej do wykonywania transportu drogowego dotyczy podmiotów faktycznie wykonujących działalność odpowiadającą definicji transportu drogowego zawartej w art. 4 u.t.d., nawet w przypadku, gdy taka działalność nie została przez podmiot zgłoszona jako przedmiot prowadzenia przez niego działalności gospodarczej. Organ I instancji prawidłowo zatem nałożył na skarżącego karę pieniężną w wysokości [...] zł stosownie do treści art. 92a ust. 1 i 7 ustawy o transporcie drogowym oraz 1p. 1.1 załącznika nr 3 do u.t.d.
Dokonana przez organ odwoławczy analiza zebranego materiału dowodowego wykazała, że kontrolowany przewóz nie spełnił także wymogów wykonywania przewozu okazjonalnego. Pojazd marki [...] o nr rej. [...], którym skarżący wykonywał
w dniu kontroli przewóz osób, jest przeznaczony do przewozu 5 osób łącznie
z kierowcą. Powyższe organ odwoławczy ustalił na podstawie protokołu kontroli drogowej nr [...]oraz dowodu rejestracyjnego pojazdu. Natomiast zgodnie z art. 18 ust. 4a u.t.d. przewóz okazjonalny wykonuje się pojazdem samochodowym przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 osób łącznie
z kierowcą. Przewóz wykonywany przez skarżącego w dniu kontroli nie spełniał również wymogów określonych w art. 18 ust. 4b pkt 2 u.t.d. Dlatego organ I instancji prawidłowo nałożył na skarżącego karę pieniężną w wysokości [...] zł stosownie do treści art. 92a ust. 1 i 7 u.t.d. oraz 1p. 2.11 załącznika nr 3 do tej ustawy.
Odnosząc się do zarzutów strony GITD wyjaśnił, że nieuzasadniony jest zarzut odwołania, że w sprawie brak jest przesłanek do uznania, że wykonywane przez skarżącego czynności nosiły znamiona przewozu okazjonalnego. Organ odwoławczy powołał treść art. 4 pkt 11 u.t.d., według którego przewóz okazjonalny to przewóz osób, który nie stanowi przewozu regularnego, przewozu regularnego specjalnego albo przewozu wahadłowego. Rozporządzenie Rady (EWG) nr 684/92 na które powołuje się skarżący nie obowiązuje. Zostało ono zastąpione rozporządzeniem 1073/2009, które dotyczy usług transportowych wykonywanych pojazdem konstrukcyjnie przystosowanym do przewozu powyżej 9 osób łącznie z kierowcą.
Organ odwoławczy uznał, że nie było istotne dla sprawy ustalenie czy wykonywane przez skarżącego czynności nosiły cechy wykonywania działalności gospodarczej, a także braku weryfikacji, czy skarżący w dniu kontroli posiadał status przedsiębiorcy. Wykonywanie transportu drogowego będzie bowiem zachodziło nawet wówczas, gdy podmiot nie jest przedsiębiorcą i nie prowadzi trwale działalności gospodarczej w rozumieniu art. 2 i art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r.
o swobodzie działalności gospodarczej. Obowiązek posiadania licencji uprawniającej do wykonywania transportu drogowego dotyczy podmiotów faktycznie wykonujących działalność odpowiadającą definicji transportu drogowego zawartej w art. 4 u.t.d. drogowym, nawet w przypadku, gdy taka działalność nie została przez podmiot zgłoszona jako przedmiot prowadzenia przez niego działalności gospodarczej.
Podzielił także stanowisko organu I instancji, że działalność strony nosiła znamiona działalności zorganizowanej, albowiem nie miała charakteru przypadkowego. Można jej także przypisać cechę ciągłości. Usługi transportowe świadczone przez skarżącego nie miały charakteru jednorazowego, lecz jak wynika to z możliwości
i założeń aplikacji [...] zmierzały do udzielania ich wielokrotnie. Ponadto jak sama strona przyznała się wykonuje przewozy osób od [...] listopada 2018 r. po 2-3 godziny dziennie.
GITD nie podzielił stanowiska skarżącego, że organ I instancji nie podjął wszelkich niezbędnych czynności oraz nie zebrał i nie rozpatrzył całego materiału dowodowego. Ustalenia stwierdzone w protokole kontroli są spójne z pozostałym materiałem dowodowym zebranym w sprawie tj. dokumentacją fotograficzną pojazdu oraz kserograficzna okazanych dokumentów. a także protokołami przesłuchania strony
i pasażera. Organ I instancji z urzędu dodatkowo uzupełnił materiał dowodowy
w sprawie o ustalenia w organach wydających licencje status strony jako ewentualnego ich posiadacza. Pełnomocnik strony zawiadomieniem z [...] grudnia 2018 r. został poinformowany o zakończeniu postępowania dowodowego i możliwości wypowiedzenia się w sprawie co do zebranych dowodów i materiałów. Zawiadomienie w powyższym zakresie pozostało jednak bez odpowiedzi. Postępowanie w sprawie przeprowadzone zostało z poszanowaniem przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego.
Za niezasadny uznał zarzut pominięcia przez organ I instancji części materiału dowodowego tj. umowy zlecenia zawartej przez skarżącego z firmą PHU [...] P. K., z której wynika, że ewentualny przewóz miał być świadczony na rzecz ww. podmiotu. Wyjaśnił zatem, iż w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji na stronie 9 organ I instancji odniósł się do ww. dowodu, wskazując że umowa ta dotyczyła jedynie wykonywania w sposób samodzielny usług przewozu z wykorzystaniem platformy [...] i jak w niej wskazano w § 4 zleceniobiorca nie nabywa żadnych uprawnień pracowniczych z tytułu tej mowy. Tym samym organ I instancji słusznie przyjął, że ww. umowa nie potwierdza zatrudnienia strony. Co więcej z § 1 tej umowy wynika, że to strona w sposób samodzielny wykonuje usługi poprzez platformę [...] i to bezsprzecznie wskazuje, że podmiotem faktycznie wykonującym przewóz drogowy w dniu kontroli był A. W.. Bezspornym jest zatem fakt, że skarżący pełnił rolę nie tylko kierowcy, ale i wykonawcy przewozu.
Nieuzasadniony jest także zarzut strony co do naruszenia art. 92a ust. 3 u.t.d. Postępowanie zakończyło się wydaniem przez WITD decyzji nakładającej na stronę karę pieniężną w łącznej wysokości [...] zł, ograniczoną do wysokości [...]zł zgodnie z art. 92a ust. 3 u.t.d.
GITD wyjaśnił, że znowelizowana ustawa o transporcie drogowym przewiduje odrębną odpowiedzialność za działania i zaniechania kierowcy, osoby wykonującej czynności związane z przewozem drogowym oraz podmiotu wykonującego przewóz drogowy. W załączniku nr 3 został zamieszczony wykaz naruszeń obowiązków lub warunków przewozu drogowego oraz wysokość kar pieniężnych, które nakładane są na podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem. Zaś w załączniku nr 4 do ww. ustawy ustawodawca przewidział wykaz naruszeń
i wysokość kar nakładanych na osobę wykonującą czynności związane z przewozem drogowym. Ukaranie karą administracyjną strony za naruszenia określone w załączniku nr 3 do ustawy o transporcie drogowym w żadnej mierze nie wyklucza możliwości wszczęcia postępowania wobec strony jako innej osoby wykonującej czynności związane z przewozem drogowym za naruszenia określone w załączniku nr 4.
Końcowo stwierdził, że w sprawie nie ma również podstaw do zastosowania art. 92c u.t.d.
Od powyższej decyzji skarżący złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji jak również decyzji jej poprzedzającej. Zarzucił naruszenie:
I. przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na treść rozstrzygnięcia:
1) art. 5b u.t.d. w zw. z lp. 1.1. załącznika nr 3 do u.t.d. polegające na wymierzeniu skarżącemu kary w wysokości [...]zł za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganego zezwolenia, w sytuacji w której czynności podejmowane przez skarżącego nie mieszczą się w definicji krajowego transportu drogowego,
o którym mowa w art. 4 pkt 1 u.t.d. (głównie ze względu na to, że czynności skarżącego nie nosiły znamion wykonywania działalności gospodarczej;
2) art. 4 pkt 11, art. 18 ust 4a i b u.t.d. w zw. z lp. 2.10 załącznika nr 3 do ustawy polegające na uznaniu, że czynności wykonywane przez skarżącego wyczerpywały definicję przewozu okazjonalnego, podczas gdy okoliczności niniejszej sprawy, w szczególności fakt skorzystania przez pasażera z aplikacji o nazwie [...], świadczą o tym, że przewóz ten nie był przewozem okazjonalnym;
3) art. 18 ust 4 b pkt 1 lit c ustawy o transporcie drogowym poprzez jego niezastosowanie (przy przyjęciu, że przejazd skarżącego był przewozem okazjonalnym) w sytuacji, w której zgodnie z zasadami aplikacji internetowej, z której korzystał pasażer, płatność za przejazd jest określona z góry i następuje na rzecz przedsiębiorcy, jakim jest [...];
4) art. 92 a ust 1 i 6 w zw. z lp. 1.1 oraz lp. 2.10 załącznika nr 3 do u.t.d.
w zw. z 4 pkt. 6a u.t.d. poprzez nałożenia kary pieniężnej przewidzianej dla podmiotów świadczących przewóz drogowy w rozumieniu ustawy, pomimo braku spełnienia tego kryterium przez skarżącego.
5) art. 92a ust. 3 u.t.d. polegające na wymierzeniu skarżącemu kar w łącznej kwocie przekraczającej [...]zł, albowiem WITD decyzją nr [...]wymierzył skarżącemu dodatkowo karę w wysokości [...]zł, zaś oba naruszenia wynikają z jednej kontroli przeprowadzonej w [...] listopada 2018 roku stwierdzonej jednym protokołem kontroli;
II. przepisów postępowania:
6) art. 7 i 77 § 1 kpa poprzez niepodjęcie wszelkich niezbędnych czynności oraz niezebranie i nierozpatrzenie materiału dowodowego, a w szczególności zaniechania ustalenia okoliczności mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy takich jak ustalenie czy wykonywane przez skarżącego czynności stwierdzone protokołem kontroli nosiły cechy wykonywania działalności gospodarczej, braku zweryfikowania przez organ czy skarżący posiadał status przedsiębiorcy w chwili przeprowadzania kontroli;
7) art. 7 i 77 § 1 kpa poprzez niepodjęcie wszelkich niezbędnych czynności oraz niezebranie i nierozpatrzenie materiału dowodowego, a w szczególności zaniechania ustalenia okoliczności mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy takich jak ustalenie w jaki sposób doszło do skojarzenia kierującego
z pasażerem, w jaki sposób odbyła się płatność (w tym zakresie oparcie się wyłącznie na protokole kontroli z [...] listopada 2018 roku), braku wyjaśnienia zasad działalności aplikacji, dzięki której doszło do wspólnego przejazdu;
8) art. 7 i 77 § 1 kpa poprzez niepodjęcie wszelkich niezbędnych czynności oraz niezebranie i nierozpatrzenie materiału dowodowego, a w szczególności zaniechania ustalenia okoliczności mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy poprzez uznanie, że płatność za przejazd nastąpiła na rzecz skarżącego, podczas gdy powyższe nie znajduje potwierdzenia w zebranym materiale dowodowym
i jest sprzeczne z istotą działania aplikacji, z której korzystał pasażer;
9) art. 7 i 77 § 1 kpa poprzez niepodjęcie wszelkich niezbędnych czynności oraz niezebranie i nierozpatrzenie materiału dowodowego, a w szczególności pominięcie tej części materiału dowodowego tj. umowy zlecenia zawartej przez skarżącego z PHU [...] P. K., z której wynika. że ewentualny przewóz osób miał być świadczony na rzecz w/w podmiotu.
10) art. 138 § 1 pkt 1 kpa poprzez utrzymanie w mocy wadliwej decyzji organu I instancji;
11) art. 107 § 3 kpa poprzez brak jakiegokolwiek odniesienia się do zarzutów sformułowanych przez skarżącego w odwołaniu od decyzji WITD w zakresie konieczności zweryfikowania czy skarżący posiadał status przedsiębiorcy czy też konieczności wyjaśnienia zasad działalności aplikacji [...];
12) art. 8 kpa poprzez procedowanie w sposób przeczący zasadzie pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa.
W uzasadnieniu rozwinięto zarzuty skargi. Jej autor wywiódł m.in., że skarżący nie posiadał statutu przedsiębiorcy, a wykonywane przez niego czynności nie mają cech wykonywania działalności gospodarczej. Skarżący nie otrzymał za nie wynagrodzenia gdyż zapłata za przejazd odbyła się na rzecz platformy internetowej [...]. Zdaniem skarżącego, nie sposób mówić o wykonywaniu działalności gospodarczej w sytuacji, w której skarżący dokonał jednorazowego przewozu. Podmiotem, na rzecz którego transport ten był wykonywany była firma PHU [...] P. K. z siedziba w K., co zostało pominięte przez organ.
Skarżący nie wykonywał przewozu okazjonalnego. Immanentną cechą tego rodzaju przewozu, jak wynika z przywołanych wyżej definicji, jest okoliczność, że przewóz grupy pasażerów następuje z inicjatywy kierującego lub pasażera.
W okolicznościach niniejszej sprawy należy uznać, że to nie skarżący zainicjował przejazd. Przewóz ten był możliwy dzięki skorzystaniu przez pasażera z aplikacji internetowej kojarzącej kierujących i pasażerów. Zjawisko to jest zbliżone do tzw. carsharingu (carpoolingu), natomiast z pewnością nie mieści się w pojęciu przewozu okazjonalnego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Wojewódzki Sąd Administracyjny, zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 z późn. zm., dalej p.p.s.a.), sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej i stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 2107 z późn. zm.), kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Jednocześnie Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).
Po przeprowadzeniu kontroli zaskarżonej decyzji GITD z 13 marca 2019 r., Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja nie jest dotknięta uchybieniami, które uzasadniałyby jej uchylenie.
Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy u.t.d., która określa między innymi zasady odpowiedzialności za naruszenie obowiązków lub warunków przewozu drogowego podmiotów wykonujących przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem (art. 1 ust. 2 pkt 2 lit. a u.t.d.).
Zgodnie z art. 5b ust. 1 u.t.d. podjęcie i wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób:
1) samochodem osobowym,
2) pojazdem samochodowym przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 i nie więcej niż 9 osób łącznie z kierowcą,
3) taksówką
- wymaga uzyskania odpowiedniej licencji.
Natomiast stosownie do art. 18 ust. 4a u.t.d. przewóz okazjonalny wykonuje się pojazdem samochodowym przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 osób łącznie z kierowcą. W myśl zaś art. 18 ust. 4b u.t.d. dopuszcza się przewóz okazjonalny:
1) pojazdami zabytkowymi,
2) samochodami osobowymi:
a) prowadzonymi przez przedsiębiorcę świadczącego usługi przewozowe albo zatrudnionego przez niego kierowcę,
b) na podstawie umowy zawartej w formie pisemnej w lokalu przedsiębiorstwa,
c) po ustaleniu opłaty ryczałtowej za przewóz przed rozpoczęciem tego przewozu; zapłata za przewóz regulowana jest na rzecz przedsiębiorcy w formie bezgotówkowej; dopuszcza się wniesienie opłat gotówką w lokalu przedsiębiorstwa
- niespełniającymi kryterium konstrukcyjnego określonego w ust. 4a i będącymi wyłączną własnością przedsiębiorcy lub stanowiącymi przedmiot leasingu tego przedsiębiorcy.
Zgodnie z art. 92a ust. 1 u.t.d. podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 12.000 złotych za każde naruszenie. Suma kar pieniężnych nałożonych za naruszenia stwierdzone podczas jednej kontroli drogowej, nie może przekroczyć kwoty 12.000 złotych (art. 92a ust. 3 u.t.d.). Wykaz naruszeń obowiązków lub warunków, o których mowa w ust. 1, oraz wysokość kar pieniężnych za poszczególne naruszenia określa załącznik nr 3 do ustawy zgodnie z ust. 6 ww. przepisu.
Wykonanie transportu drogowego bez wymaganego zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub bez wymaganej licencji sankcjonowane jest karą pieniężną w wysokości 12.000 zł, co określa 1p. 1.1 załącznika nr 3 do u.t.d. Natomiast za wykonywanie przewozu okazjonalnego samochodem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego określonego w art. 18 ust. 4a, z zastrzeżeniem przewozów, o których mowa w art. 18 ust. 4b przewidziano karę pieniężną w kwocie 8.000 zł, zgodnie z 1p. 2.11 załącznika nr 3 do u.t.d.
Zdaniem Sądu z zebranego w sposób wyczerpujący materiału dowodowego jednoznacznie wynika, że w dniu kontroli drogowej tj. [...] listopada 2018 r. skarżący wykonywał przewóz osób samochodem osobowym marki [...] o nr rej. [...]. Kierowcą był skarżący, który przewoził dwóch pasażerów. Przewóz został wykonany na zamówienie klienta poprzez aplikację [...], samochodem osobowym, który nie był taksówką. O odpłatnym, a więc zarobkowym charakterze kontrolowanego przejazdu przesądza fakt, że pasażerom opłata za wykonanie usługi przewozu została określona w aplikacji na kwotę [...] zł, zaś po naliczeniu upustu pasażerowie zapłacili za usługę kwotę 6 zł złotych. Bez znaczenia dla prawidłowości rozstrzygnięcia organów obu instancji pozostaje przy tym fakt, że zapłata została określona za pośrednictwem platformy internetowej [...], a nie bezpośrednio kierowcy, zwłaszcza jeśli mieć na względzie treść protokołu z przesłuchania strony z [...] listopada 2018 r., z którego wynika, że za kontrolowany kurs skarżący dostanie wynagrodzenie od firmy [...]
w wysokości [...] zł (por. k. 14v akt administracyjnych). Wbrew twierdzeniom skarżącego organ nie miał obowiązku badać, do jakiego podmiotu trafiło wynagrodzenie za wykonany przewóz. Istotne dla oceny stanu faktycznego sprawy jest ustalenie, że usługę przewozu osób zamówioną przez pasażera za pośrednictwem aplikacji [...] zrealizował skarżący, za co została przez pasażera wniesiona oplata. To zaś ustalenie jest w sprawie bezsporne.
Rację ma organ odwoławczy wskazując, że przedłożona do akt sprawy umowa zlecenia zawarta [...] listopada 2018 r. nie może wywołać oczekiwanych przez skarżącego skutku. Z umowy tej nie można wyprowadzić wniosku, iż skarżący był zatrudniony w ww. podmiocie, a jedynie że wykonywał w sposób samodzielny usługi m.in. poprzez platformę [...] (por. k. 7 akt administracyjnych).
Bezspornym pozostaje natomiast, że podczas kontroli kierowca nie okazał wypisu z zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub wypisu
z licencji. Wskazane ustalenia potwierdzają, że strona wykonywała przewóz osób, o którym mowa w art. 5b ust. 1 pkt 1 u.t.d. Dlatego organy prawidłowo zakwalifikowały przewóz z dnia kontroli jako wykonywany bez licencji skutkujący nałożeniem kary pieniężnej w wysokości [...]zł stosownie do treści art. 92a ust. 1 i 6 u.t.d. oraz 1p. 1.1 załącznika nr 3 do tej ustawy.
Wbrew twierdzeniom pełnomocnika skarżącego przewóz wykonywany przez skarżącego był transportem drogowym w rozumieniu przepisów u.t.d. wykonywanym bez wymaganej licencji, odpłatnie. Nie ulega wątpliwości, że przedsięwzięcie polegające na organizowaniu usług przewozu poprzez platformę [...] ma charakter zorganizowany i ciągły i w ramach tego przedsięwzięcia skarżący świadczył sporną usługę przewozu we własnym imieniu i na własny rachunek. Okoliczności powyższe jednoznacznie przesądzają o tym, że działanie skarżącego mieściło się w ramach pojęcia krajowego transport drogowy czyli podejmowania i wykonywania działalności gospodarczej w zakresie przewozu osób pojazdem samochodowym zarejestrowanym
w kraju, niezależnie od tego ile razy skarżący świadczył w ten sposób usługi przewozu. Sąd zgadza się w tej kwestii ze stanowiskiem Naczelnego Sądu Administracyjnego, wyrażonym np. w wyroku z 20 stycznia 2009 r., sygn. akt II GSK 670/08, zgodnie
z którym wykonywanie transportu drogowego podlegające sankcji traktowane być musi jako działanie faktyczne polegające na przewozie osób lub rzeczy odpowiadające definiowanemu transportowi drogowemu z tym jednak, że nie musi stanowić przedmiotu trwale prowadzonej działalności gospodarczej, a tym bardziej ewidencjonowanej.
W przeciwnym razie nałożenie kary pieniężnej za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganej licencji w praktyce byłoby niemożliwe, gdyż jedną z podstawowych cech działalności gospodarczej w zakresie transportu drogowego jest właśnie prowadzenie jej na podstawie licencji. Zdaniem Sądu wykonywanie transportu drogowego podlegające sankcji traktowane musi być jako działanie faktyczne, polegające na przewozie osób lub rzeczy, odpowiadające definiowanemu transportowi drogowemu, z tym jednak, że nie musi stanowić przedmiotu trwale prowadzonej działalności gospodarczej, a tym bardziej ewidencjonowanej.
Z powyższych względów nie można zgodzić się ze stanowiskiem, że skarżący nie podejmował i nie wykonywał działalności gospodarczej w zakresie przewozu osób oraz, że w żaden sposób nie można przypisać mu przymiotu przedsiębiorcy, przez co nie spełnia kryteriów podmiotowych pozwalających na zastosowanie na podstawie art. 92a ust. 1 i ust. 6 u.d.t., taryfikatora kar pieniężnych lp. 1.1 oraz lp. 2.11 z załącznika nr 3 do u.t.d. Nie ulega wątpliwości, że skarżący nie posiadał wymaganej na podstawie art. 5b ust. 1 pkt 1 lub pkt 2 u.t.d., licencji na dokonywanie przewozu okazjonalnego osób.
Zauważenia wymaga, że przewóz wykonywany przez stronę skarżącą w dniu kontroli nie spełnił także wszystkich wymogów wykonywania przewozu okazjonalnego. Mianowicie pojazd, którym skarżący wykonywał w dniu kontroli przewóz osób, jest przeznaczony do przewozu 5 osób łącznie z kierowcą, co jednoznacznie wynika
z protokołu kontroli oraz z dowodu rejestracyjnego, którego kserokopia znajduje się w zgromadzonym materiale dowodowym (por. k. 4 akt administracyjnych). Natomiast zgodnie z art. 18 ust. 4a u.t.d. przewóz okazjonalny wykonuje się pojazdem samochodowym przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 osób łącznie
z kierowcą. Zatem pojazd skarżącego tego warunku nie spełniał.
Przewóz wykonywany przez skarżącego w dniu kontroli nie spełniał również wymogów określonych w art. 18 ust. 4b pkt 2 u.t.d., który dopuszcza wykonywanie przewozów okazjonalnych. Warunki przewozu wykonywanego w dniu kontroli nie zostały ustalone pisemnie w lokalu przedsiębiorcy, ani opłata nie została ustalona
w formie ryczałtowej przez rozpoczęciem przewozu. Dlatego organ I instancji prawidłowo nałożył na skarżącego karę pieniężną w wysokości [...]zł stosownie do treści art. 92a ust. 1 i 6 ustawy o transporcie drogowym oraz 1p. 1.1 załącznika nr 3 do tej ustawy.
Nie ulega wątpliwości, że wykonywanym przewozem skarżący dopuścił się dwóch naruszeń, ponieważ naruszył zarówno przepis art. 5b ust. 1 i 2 wymienionej ustawy zakazujący wykonywania transportu drogowego samochodem osobowym bez wymaganej licencji, jak i art. 18 ust. 4a ww. ustawy nie spełniając warunków wykonywania przewozu okazjonalnego.
W tym miejscu należy podkreślić, że niniejsze postępowanie odnosiło się tylko do kary administracyjnej nałożonej na stronę jako podmiot wykonujący przewóz drogowy,
o którym mowa w art. 92a ust. 1 u.t.d., do którego stosuje się załącznik nr 3 do tej ustawy. Ograniczenie kwotowe z art. 92a ust. 3 u.t.d. odnosi się do maksymalnej kary pieniężnej nakładanej tylko i wyłącznie z załącznika nr 3 do u.t.d. Ukaranie karą administracyjną strony za naruszenia określone w ww. załączniku nie wyklucza możliwości wszczęcia postępowania wobec tej samej strony za naruszenia stwierdzone podczas jednej kontroli, ale na podstawie innego załącznika. Wobec skarżącego została wydana odrębna decyzja administracyjna, dotycząca naruszenia obowiązku uzyskania orzeczeń: lekarskiego i psychologicznego, stwierdzających brak przeciwskazań do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy, objęta sprawą o sygnaturze VIII SA/Wa 387/19.
Podsumowując, w ocenie Sądu organy nie naruszyły przepisów postępowania
w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. W toku postepowania wyjaśniono wszystkie istotne okoliczności faktyczne związane z niniejszą sprawą oraz przeprowadzono dowody służące ustaleniu stanu faktycznego zgodnie z zasadami prawdy obiektywnej i tym samym nie doszło do naruszenia art. 7, art. 77 § 1 kpa. Znajduje to odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji, która zawiera wszystkie niezbędne elementy wskazane w art. 107 § 1 kpa. Dlatego zarzut naruszenia art. 107 § 3 kpa. Sąd uznał za bezzasadny. W szczególności, wbrew twierdzeniom skargi, organ odwoławczy na stronie 12 decyzji w akapicie drugim w sposób pełny i wyczerpujący odniósł się do postulatu skarżącego w zakresie konieczności zweryfikowania czy skarżący posiadał status przedsiębiorcy czy też konieczności wyjaśnienia zasad działalności aplikacji [...]. Ponadto wbrew przekonaniu pełnomocnika skarżącego organ ustalił, w jaki sposób zainicjowano realizację usługi, co nastąpiło za pośrednictwem aplikacji [...] zarejestrowanej na telefonie pasażera. Bezspornym również jest. że skarżący pełnił rolę wykonawcy przewozu, a nie tylko kierowcy. Przewóz był wykonywany osobiście przez skarżącego, o czym niezbicie świadczą wyniki kontroli potwierdzonej protokołem - to skarżący prowadził kontrolowany pojazd.
Bezzasadny także jest zarzut naruszenia art. 138 § 1 pkt 1 kpa poprzez utrzymanie zaskarżonej decyzji w mocy. Skoro GITD uznał prawidłowość skarżonej decyzji organu pierwszej instancji, to jedynym prawnie dopuszczalnym rozstrzygnięciem było utrzymanie tejże decyzji w mocy.
Niezasadność zarzutów skargi i zgodność z prawem decyzji obu instancji, prowadzi także do wniosku, że organy w niniejszej sprawie nie naruszyły art. 8 kpa, gdyż nie prowadziły postępowania w sposób przeczący zasadzie pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa.
Mając na uwadze powyższe Sąd działając na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło