VII SA/Wa 1057/19
WyrokWSA w Warszawie2019-11-06
Skład orzekający: Włodzimierz Kowalczyk, Tomasz Stawecki, Krystyna Tomaszewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba, która nie była stroną w postępowaniu administracyjnym zakończonym ostateczną decyzją, może skutecznie złożyć wniosek o wznowienie tego postępowania?Ratio decidendi
Wniosek o wznowienie postępowania administracyjnego może być złożony wyłącznie przez stronę postępowania, która brała w nim udział lub posiada interes prawny. Osoba, która nie posiadała statusu strony w pierwotnym postępowaniu, nie może skutecznie domagać się jego wznowienia, nawet jeśli powołuje się na przesłanki merytoryczne określone w art. 145 § 1 k.p.a. Organ ma obowiązek zbadać w pierwszej kolejności przymiot strony wnioskodawcy, a w przypadku jego braku, odmówić wszczęcia postępowania o wznowienie.Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego decyzją z 2014 r. w sprawie rozbudowy sieci cieplnej, powołując się na nowe okoliczności i naruszenie przepisów. Organy administracji obu instancji odmówiły wznowienia postępowania, uznając, że skarżący nie był stroną w pierwotnym postępowaniu i nie wykazał interesu prawnego. Skarżący zaskarżył postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, zarzucając naruszenie przepisów k.p.a. dotyczących wznowienia postępowania.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Włodzimierz Kowalczyk, , Sędzia WSA Tomasz Stawecki (spr.), Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 6 listopada 2019 r. sprawy ze skargi Z. B. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2019 r. znak [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania oddala skargę
1. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej: "GINB") postanowieniem z [...] marca 2019 r., znak: [...], po rozpatrzeniu zażalenia Z. B. (dalej: "skarżący"), utrzymał w mocy postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. nr [...] z [...] stycznia 2019 r., znak: [...], w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania administracyjnego.
Zaskarżone postanowienie zapadło w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych.
2. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. – Powiat [...] (dalej: "PINB") decyzją nr [...] z [...] czerwca 2013 r., znak: [...], działając na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 51 ust. 7 oraz innych przepisów ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jedn. Dz. U. z 2010 r. Nr 243, poz. 1623, dalej "pr.bud.") odstąpił od nałożenia na A. S., prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą: Firma "[...]" [...], w K. (dalej: "inwestor"), obowiązku wykonania dodatkowych robót budowlanych bądź czynności w celu doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem robót budowlanych wykonywanych na podstawie zgłoszenia z naruszeniem art. 30 ust. 1 pr.bud.
Roboty będące przedmiotem zgłoszenia polegały na rozbudowie osiedlowej sieci cieplnej 2xDN 125 mm przy ul. D. w K. na działkach nr ewid. [...], [...], [...], [...] z obrębu [...]. Organ wydał powyższą decyzję ze względu na doprowadzenie wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem.
Następnie, postanowieniem nr [...] z [...] listopada 2013 r. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. (dalej: "[...] WINB") stwierdził niedopuszczalność odwołania skarżącego od ww. decyzji PINB nr [...] z [...] czerwca 2013 r., z uwagi na nieposiadanie przez skarżącego przymiotu strony w tym postępowaniu administracyjnym.
Po rozpatrzeniu odwołania Prokuratora Prokuratury Rejonowej [...], [...] WINB decyzją nr [...] z [...] kwietnia 2014 r., znak: [...], utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję PINB nr [...].
3. Pismem z dnia 26 listopada 2018 r. skarżący złożył wniosek o wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego ostateczną decyzją [...] WINB nr [...] uzasadniając wniosek ujawnieniem się nowych przesłanek.
Skarżący wskazał jako podstawę wznowienia postępowania art. 145 § 1 pkt 1 i 2 w związku z art. 145 § 2 oraz art. 145 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2018, poz. 2096 ze zm.; dalej: "k.p.a."). Zdaniem skarżącego wznowienie postępowania w przedmiotowej sprawie rozbudowy osiedlowej sieci cieplnej uzasadnione jest również faktem naruszenia przez organy nadzoru budowlanego przepisów Konstytucji RP.
4. Po rozpatrzeniu ww. wniosku skarżącego, [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem nr [...] z [...] stycznia 2019 r. odmówił wznowienia postępowania administracyjnego zakończonego własną decyzją z [...] kwietnia 2014 r.
Organ pierwszej instancji wydał powyższe rozstrzygnięcie na podstawie art. 149 § 3 w związku z art. 148 § 1 i art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. oraz art. 80 ust. 2 pkt 2 i art. 83 ust. 2 pr.bud. (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r., poz. 1202 ze zm.).
W uzasadnieniu organ stwierdził, że we wniosku z 26 listopada 2018 r. skarżący zwrócił się o wznowienie postępowania wobec ujawnienia się nowych okoliczności, tj. na podstawie art. 145 § 1 pkt 1, 2, 6 k.p.a. Skarżący twierdził, że dowody, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, okazały się fałszywe, decyzja została wydana w wyniku przestępstwa, a ponadto decyzja została wydana bez uzyskania wymaganego prawem stanowiska innego organu.
[...] WINB, analizując ziszczenie się w przedmiotowej sprawie warunków formalnych koniecznych do wznowienia postępowania, stwierdził w postępowaniu wstępnym, że wniosek nie pochodzi od strony postępowania. W ocenie organu pierwszej instancji z wnioskiem o wznowienie postępowania może wystąpić tylko strona, która brała udział postępowaniu zakończonym decyzją (została wskazana wśród adresatów decyzji), którego dotyczy żądanie wznowienia postępowania. Tymczasem skarżący nie był stroną postępowania zakończonego przedmiotową decyzją [...] WINB nr [...]. [patrz: str. 8 decyzji, k. 80 akt [...]WINB w spr. [...]]. Brak przymiotu strony takiej osoby, stanowi więc podstawę wydania rozstrzygnięcia na podstawie art. 149 § 3 k.p.a., tj. postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie wznowienia.
5. Pismem z 18 lutego 2019 r. skarżący złożył zażalenie od powyższego postanowienia, wnosząc o uchylenie kwestionowanego postanowienia. Skarżący zarzucił organowi m.in. naruszenie art. 145 § 1 pkt 1, pkt 2 i pkt 5 k.p.a. poprzez błędne uznanie, że z żądaniem wznowienia postępowania na podstawie wskazanych przesłanek może wystąpić tylko strona postępowania, która brała udział w postępowaniu zakończonym przedmiotową decyzją. Zdaniem skarżącego w rozpatrywanej sprawie doszło również do naruszenia przez [...] WINB zasad postępowania określonych w art. 7, 8 i 9 k.p.a., a także art.37 k.p.a.
6. Po rozpatrzeniu zażalenia, Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z [...] marca 2019 r. utrzymał w mocy postanowienie [...] WINB z [...] stycznia 2019 r.
Organ drugiej instancji wydał ww. rozstrzygnięcie na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 k.p.a.
Organ odwoławczy wyjaśnił, że zgodnie z art. 148 § 1 k.p.a. podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. Jednocześnie o tym, czy jest się stroną postępowania administracyjnego nie decyduje sama wola czy subiektywne przekonanie zainteresowanej osoby, bądź nawet dopuszczenie jej przez organ do udziału w postępowaniu. O wymienionym prawie decyduje obowiązywanie i możność zastosowania przepisu prawa materialnego pozwalającego zakwalifikować interes danej osoby jako "interes prawny". Podstawą do ustalenia przymiotu strony jest art. 28 k.p.a.
Obowiązkiem organu zobowiązanego do rozpatrzenia wniosku o wznowienie postępowania jest zatem w pierwszej kolejności zbadanie, czy wniosek ten pochodzi od osoby będącej stroną postępowania.
Jak wyjaśnił organ odwoławczy, skarżący w sprawie, której wznowienia się domaga nie posiadał przymiotu strony i nie mógł go posiadać. Analiza akt sprawy wykazała, że skarżący nie posiada interesu prawnego, uprawniającego do udziału w postępowaniu w sprawie robót budowlanych wykonanych przez inwestora.
Skarżący nie wykazał własnego, indywidualnego interesu prawnego, który uprawniałby organ nadzoru budowlanego do wznowienia postępowania na jego wniosek. Podstawy wznowienia postępowania wskazane we wniosku z 26 listopada 2018 r., w ocenie [...] WINB, nie odnosiły się do lokalu będącego własnością skarżącego.
7. Nie godząc się z powyższym rozstrzygnięciem skarżący pismem z 15 kwietnia 2019 r. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia GINB oraz poprzedzającego go postanowienia organu pierwszej instancji. Dodatkowo, skarżący wniósł o zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania.
Zaskarżonemu rozstrzygnięciu skarżący zarzucił naruszenie:
1) art. 145 § 1 pkt 1, 2 i 5 oraz art. 149 k.p.a. poprzez błędne przyjęcie, że z żądaniem wznowienia postępowania na podstawie przesłanek wskazanych przez skarżącego może wystąpić tylko strona, która brała udział w postępowaniu zakończonym decyzją;
2) art. 145 k.p.a. poprzez błędne zastosowanie procedury wznowieniowej, tj. mimo niewystąpienia braków formalnych wniosku, organ nie prowadził postępowania wznowieniowego;
3) art. 7, 8 i 9 k.p.a. poprzez brak analizy wskazanych we wniosku argumentów dotyczących zasadności wznowienia;
4) art. 37 k.p.a. poprzez bezczynność i przewlekłość organu z uwagi na błędnie zastosowaną procedurę i przewlekłe prowadzenie sprawy.
8. Odpowiadając w dniu 17 maja 2019 r. na ww. skargę organ drugiej instancji podtrzymał swoje stanowisko w sprawie i wniósł o jej oddalenie. Organ stwierdził, że przesłanki, którymi kierował się przy podejmowaniu zaskarżonym postanowieniu zostały wskazane w jego uzasadnieniu, a zarzuty podniesione przez skarżącego pozostają bez wpływu na treść wydanego rozstrzygnięcia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.
9. Na wstępie należy wyjaśnić, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r. poz. 2107 ze zm.) zadanie Sądu jest ściśle określone: Sąd ma dokonać kontroli zaskarżonego aktu administracyjnego pod względem zgodności z prawem, czyli prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni.
W związku z tym, Sąd ma obowiązek wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny jeśli stwierdzi, że w danej sprawie niewątpliwie doszło do naruszenia przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, lub doszło do naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, albo przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie. Nakazuje to art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm., zwanej dalej "p.p.s.a."). Sąd ma też obowiązek stwierdzić nieważność decyzji lub postanowienia, jeśli akt taki jest dotknięty którąkolwiek z wad określonych w art. 156 k.p.a.
Natomiast w przypadku niestwierdzenia wskazanych postaci naruszenia prawa przez organ administracji, skarga podlega oddaleniu. Inaczej mówiąc, jeśli zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem, uchylenie jej przez sąd jest niedopuszczalne.
10. Sąd uznał, że skarga powinna być oddalona, gdyż po wnikliwym rozpatrzeniu zgromadzonego w aktach materiału dowodowego stwierdził, że zaskarżona decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, jak również poprzedzająca ją decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego są w pełni zgodne z prawem i nie występują żadne przesłanki, które przemawiałyby za uchyleniem wskazanych decyzji.
Wniosek przyjęty przez Sąd wynika z wielu okoliczności: wykładni przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego mających zastosowanie w sprawie, analizy porównawczej przepisów regulujących postępowanie administracyjne oraz przepisów odnoszących się do innych postępowań sądowych, analizy stanowiska nauki prawa, czyli tzw. doktryny oraz stanowiska wyrażanego w orzecznictwie sądów administracyjnych.
Analiza przepisów postępowania administracyjnego nie pozostawia wątpliwości co do zgodności z prawem zaskarżonej decyzji. Zasada, która została przyjęta przez organ pierwszej instancji rozpatrujący wniosek skarżącego o wznowienie postępowania, brzmi: wznowienia może domagać się wyłącznie osoba, która była stroną postępowania, którego dotyczy wniosek wznowienie. Tymczasem skarżący zarówno w odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji, jak i w skardze, domaga się wznowienia postępowania ze względu na wystąpienie – jego zdaniem – określonych przesłanek wymienionych w art. 145 k.p.a., bez względu na to, że w postępowaniu zakończonym decyzją [...] WINB nr [...] z [...] kwietnia 2014 r. nie brał udziału jako strona. Stanowisko skarżącego jest jednak bezpodstawne.
Przede wszystkim trzeba wziąć pod uwagę, że art. 147, zdanie 1 mówi wprost: "Wznowienie postępowania następuje z urzędu lub na żądanie strony". Mamy zatem do czynienia z alternatywą rozłączną: albo działanie z urzędu (ex officio), albo wniosek strony. Przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego nie przewidują żadnego "trzeciego wyjścia", bądź innego rozwiązania. Wznowienie z urzędu można w rozpatrywanej sprawie pominąć, gdyż i w tym zakresie organ administracji nie ma dowolności w rozstrzyganiu, czy wznowić określone postępowanie, czy też nie. Jednak żadna z przyjętych w polskim prawie przesłanek działania z urzędu nie wystąpiła w rozpatrywanej sprawie.
W konsekwencji sądy administracyjne przyjmują, że "zgodnie z przepisem art. 147 zd. 1 k.p.a. z podaniem o wznowienie postępowania może wystąpić tylko strona postępowania, która brała udział w postępowaniu zakończonym decyzją ostateczną lub która wprawdzie w postępowaniu zwykłym nie uczestniczyła, lecz posiada interes prawny w tej sprawie" (patrz wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 4 stycznia 2018 r. VII SA/Wa 555/17, LEX nr 2490869).
Wskazaną zasadę potwierdza też art. 148 § 1 k.p.a. wskazując, że "podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania.
Wymieniona zasada wznawiania postępowania wyłącznie na wniosek strony oznacza, że w przypadku, gdy wniosek o wznowienie postępowania wpływa do właściwego organu, organ ten ma obowiązek prawny przeprowadzić wstępną fazę (wstępny etap) postępowania, a mianowicie rozstrzygnąć o dopuszczalności wznowienia postępowania. Musi zatem zbadać, czy żądanie wznowienia pochodzi od osoby, która ma status strony, a inaczej mówiąc, czy przysługuje jej interes prawny we wszczęciu wnioskowanego postępowania. Taki wstępny etap postępowania organ ma obowiązek przeprowadzić, gdyż w przeciwnym razie rozpatrywanie przesłanek wznowienia bez ustalenia, czy wznowienie postępowania jest dopuszczalne, byłoby obarczone wadą nieważności jako dokonane z rażącym naruszeniem prawa (o "dwuetapowości" postępowania o wznowienie patrz np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 9 maja 2017 r., sygn. akt II OSK 2209/15).
Konieczność zbadania interesu prawnego osoby wnioskującej o wznowienie postępowania, nakłada z kolei na osobę wnioskującą prawny obowiązek jednoznacznego wykazania, że interes prawny jej przysługuje. W tym zakresie obowiązek spoczywa na osobie wnioskującej, a nie na organie administracji. Organ nie może interesu prawnego domniemywać (zakładać), ani też nie może podejmować działań mających na celu znalezienie powodów, dla których stronie interes prawny powinien być przyznany. Inicjatywa i ciężar wykazania interesu prawnego w tym zakresie została przez przepisy prawa pozostawiona wyłącznie wnioskodawcy.
Oczywiście, kluczowe pojęcie "interesu prawnego" należy rozumieć tak jak przesądza o tym art. 28 k.p.a.: "stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek". To z kolei oznacz, że warunkiem wykazania interesu prawnego jest nie tyle udowodnienia subiektywnego zainteresowania określonym postępowaniem administracyjnym, ale wskazanie – tak jak wyjaśnił to organ odwoławczy – konkretnych przepisów prawa materialnego, nakładających na wnioskodawcę określony prawny obowiązek zachowania się w pewien sposób (nakaz lub zakaz), albo przyznających wnioskodawcy określone, wynikające z przepisów prawnych uprawnienie (lub upoważnienie, kompetencję) do konkretnego zachowania się.
W orzecznictwie podkreśla się, że prawem materialnym nie musi być wyłącznie prawo administracyjne., może być to inna gałąź prawa. Interes prawny musi jednak uzasadniać wyraźna norma prawna, której adresatem jest osoba występująca o wznowienie postępowania (patrz wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu już z 9 września 1982 r., sygn. akt SA/Wr 48/82).
Powyższe zasady należy też wesprzeć trzema uwagami metodologicznymi, aby wykluczyć przekonanie ujawnione w skardze, że sądy administracyjne wybierają sobie takie zasady prawne, jakie im w danym momencie pasują.
Po pierwsze, wznowienie postępowania jest instytucją nadzwyczajną, jest rozwiązaniem, które stanowi wyjątek od zasady trwałości decyzji administracyjnej (art. 16 k.p.a.). Skoro więc mamy do czynienia z wyjątkiem to przepisy o wznowieniu postępowania (art. 145 – 152 k.p.a.) należy interpretować ściśle. Ani organy administracji, ani sądy nie mogą przyjąć rozszerzającej wykładni tych przepisów, nawet gdyby była ona korzystna dla strony lub uczestnika postępowania i wynikała z życzliwości organu lub sądu wobec takiej osoby. Nakazuje to zasada wykładni "exceptiones non sunt extendendae" (zakresu wyjątków nie wolno rozszerzać), której korzenie można znaleźć jeszcze w prawie rzymskim, a która jest i dziś powszechnie respektowana przez prawników.
Po drugie, potwierdzeniem podstawowej tezy, którą w rozpatrywanej sprawie przyjęły organy administracji ("wznowić postępowanie może tylko osoba która była stroną w danym postępowaniu") może być wykładnia celowościowa powołanych przepisów: nauka prawa wyraźnie podkreśla i wyjaśnia, że "w postępowaniu w sprawie wznowienia postępowania mamy do czynienia z tą samą stroną co w postępowaniu zwykłym" - (patrz: B. Adamiak, Komentarz do art. 147 Nb 2, w: B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, 13. wyd., Warszawa 2014, s. 603). Instytucja wznowienia postępowania została wprowadzona do przepisów postępowania administracyjnego właśnie po to, aby osoba która uczestniczyła lub choćby miała prawo uczestniczyć w określonym postępowaniu administracyjnym mogła je wznowić, jeśli pojawią się szczególne (wyjątkowe) okoliczności wymienione w art. 145 § 1 k.p.a.
Po trzecie, zasada "wznowienie tylko przez stronę" znajduje potwierdzenie w analizie porównawczej (komparatystycznej) przepisów o różnych typach postępowań, zarówno administracyjnych, jak i sądowych. Otóż w tradycji europejskiej, nie tylko w Polsce, znane jest historycznie rozwiązanie zwane "skargą obywatelską" (actio popularis), czyli sytuacja, w której obywatel określonego państwa może zaskarżyć bądź podważyć jakąś decyzję, wyrok lub akt prawny dlatego, że uważa taki akt za sprzeczny z dobrem społecznym. Jednak powszechnie przyjmuje się, że takie rozwiązanie jak skarga obywatelska ma charakter absolutnie wyjątkowy i można po nie sięgnąć tylko wówczas, gdy przepisy prawa jednoznacznie to przyjmują. Jeśli prawo nie upoważnia do działania każdego komu sumienie nakazuje chronić interes społeczny, wówczas osoba działająca (wnioskodawca, skarżący, powód) musi wykazać się legitymacją procesową, zwaną też interesem prawnym. Jeśli takiego prawnego interesu nie posiada, postępowanie w sprawie wszczęte i prowadzone być nie może.
W świetle przedstawionej analizy należy uznać, że zasada przyjęta w rozpatrywanej sprawie przez organy nadzoru budowlanego jest w pełni trafna i uzasadniona. Podsumował też Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie twierdząc, że "z przyczyn podmiotowych odmowa wznowienia następuje, gdy żądanie złoży podmiot nie będący stroną w sprawie. Przy czym w postępowaniu w sprawie wznowienia krąg podmiotów mających przymiot strony jest tożsamy z postępowaniem zwykłym" (patrz wyrok WSA w Warszawie z 5 grudnia 2006 r., sygn. akt VII SA/Wa 1662/06).
W świetle powyższych reguł postępowania administracyjnego nietrafne jest stanowisko skarżącego, że organy właściwe w sprawie nie mogą kwestionować interesu prawnego skarżącego, gdyż art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. nie ma w sprawie zastosowania. Opinia skarżącego polega na pomyleniu przez skarżącego przesłanek podmiotowych wznowienia z jedną z merytorycznych przesłanek wznowienia postępowania. Faktyczny udział we wcześniejszym postępowaniu postępowaniu jest jednym z warunków wszczęcia postępowania wznowieniowego, ale nie jest tym samym co obiektywny interes prawny wnioskodawcy.
Podobnie nie jest trafne odwołanie się przez skarżącego do art. 61 k.p.a. Kwestia dopuszczalności wznowienia postępowania ze względów podmiotowych regulowana jest przez art. 147 i 148 k.p.a., które charakter przepisów szczególnych (wyjątkowych), a nie przez art. 61 § 1 k.p.a., który jest przepisem ogólnym. Mimo że przepisy mają podobne brzmienie, z uwagi na miejsce zajmowane w Kodeksie postępowania administracyjnego i systematykę ustawy, zastosowanie powinny znaleźć przepisy o wznowieniu postępowania, a nie przepisy o wszczęciu każdego postępowania administracyjnego.
11. Przedstawione zasady prawa odnoszące się do podstaw wznowienia postępowania i przesłanek odmowy wznowienia postępowania zostały prawidłowo zastosowane w rozpatrywanej sprawie.
Skarżący ani w odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji, ani w skardze nie wskazał okoliczności faktycznych oraz przepisu prawa, które przemawiałyby za uznaniem, że przysługuje mu interes prawny we wznowieniu postępowania. Skarżący koncentrował się wyłącznie na analizie merytorycznych przesłanek wznowienia, pomijając omówioną wyżej kwestię wstępną: posiadanie przymiotu strony.
Z akt sprawy wynika, że skarżący nie był uznany za stronę postępowania nadzorczego, w którym została wydana decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K., Powiat [...] nr [...]. Tak samo skarżący nie był stroną w postępowaniu zakończonym decyzją [...] WINB Nr [...] z [...] kwietnia 2014 r. Skarżący pominął również fakt, że [...] WINB już postanowieniem nr [...] z [...] listopada 2013 r. przesądził, że skarżący nie ma interesu prawnego uzasadniającego mu kwestionowania decyzji PINB nr [...] z [...] czerwca 2013 r. Postanowienie to nie zostało uchylone.
Za interesem prawnym skarżącego nie przemawiają również okoliczności faktyczne i prawne dotyczące skarżącego. Jak wynika z treści księgi wieczystej nr [...] prowadzonej przez Sąd Rejonowy [...] w K., IV Wydział Ksiąg Wieczystych, skarżący jest współwłaścicielem lokalu mieszkalnego nr [...] położonego w K. przy ul. T., a dodatkowo zgodnie z księgą wieczystą nr [...] posiada udział wynoszący ¼ nieruchomości wspólnej, którą stanowi grunt oraz części budynku oraz urządzenia, które nie służą wyłącznie do użytku właścicieli lokali.
Ponieważ kwestionowana decyzja [...] WINB z [...] kwietnia 2014 r. dotyczy przebudowy sieci cieplnej przechodzącej m.in. przez działkę nr ewid. [...], która jedynie graniczy z działką nr ewid. [...], na której położony jest budynek mieszkalny z lokalem skarżącego. W związku z tym należy przyjąć, że interes prawny właściciela lokalu stanowiącego odrębną nieruchomość musi być zbadany na podstawie przepisów ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r., poz. 716 ze zm.). Zgodnie z tą ustawą zarząd nieruchomością wspólną sprawuje wspólnota mieszkaniowa, a nie właściciele poszczególnych lokali.
Z przedstawionych powodów organy nadzoru budowlanego właściwe w sprawie zasadnie przyjęły, że skarżący w swoim wniosku o wznowienie postępowania nie wykazał własnego, indywidualnego interesu prawnego, który uprawniałby organ nadzoru budowlanego do wznowienia postępowania na jego wniosek.
Dlatego też zdaniem Sądu rozpatrującego niniejszą sprawę w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji [...] WINB zasadnie wskazał, że wniesienie podania o wznowienie postępowania nie wszczyna postępowania wznowieniowego, lecz uruchamia postępowanie wstępne, w trakcie którego organ – właściwy w sprawie wznowienia, w pierwszej kolejności bada właściwość oraz formalne podstawy wznowienia postępowania, tj. czy wniosek pochodzi od strony, czy powołuje podstawy wznowienia, oraz czy zachowany został termin, o którym mowa w art. 148 k.p.a., który umożliwia złożenie podania o wznowienia postępowania. Art. 149 § 3 k.p.a. przewiduje możliwość odmowy wznowienia postępowania, jednakże nie określa przesłanek odmowy. Przyjąć zatem należy, zgodnie z ugruntowanym stanowiskiem orzecznictwa sądowo-administracyjnego i doktryny, że niedopuszczalność wznowienia postępowania z przyczyn podmiotowych zachodzi wtedy, gdy z podaniem o wznowienie postępowania administracyjnego występuje podmiot nie będący stroną.
12. Biorąc pod uwagę przedstawioną analizę przepisów prawa mających zastosowanie w rozpatrywanej sprawie, zasady rozumowania prawniczego i okoliczności faktyczne istotne w sprawie, Sąd w pełni podzielił stanowisko organu, który wydał zaskarżoną decyzję. Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja jest prawidłowa, a skarga całkowicie niezasadna.
Mając na względzie powyższe ustalenia, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie działając na podstawie art. 151 powołanej wyżej ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło