II SAB/Wa 557/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Konrad Łukaszewicz (spr.), Sędzia WSA Piotr Borowiecki, Sędzia WSA Janusz Walawski, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 10 grudnia 2019 r. sprawy ze skargi Stowarzyszenia [...] z siedzibą w [...] na bezczynność Telewizji [...] z siedzibą w [...] w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej oddala skargę Stowarzyszenie [...]. z siedzibą w W. (zwane dalej: "Stowarzyszeniem") wystąpiło ze skargą na bezczynność Telewizji [...]. z siedzibą w [...] (zwanej dalej: "Telewizją [...]") w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej. Stan faktyczny sprawy przedstawia się następująco: Wnioskiem z dnia [...] kwietnia 2018 r. Stowarzyszenie wystąpiło do Telewizji [...] o udostępnienie informacji publicznej poprzez przesłanie raportu z badań oglądalności T[...], o których Prezes [...] powiedział w wywiadzie zamieszczonym na stronie internetowej dziennik.pl – powołując się na "badania podmiotu, który ma prawie pół miliona widzów w 180 tys. gospodarstw domowych" za rok 2016 i 2017. Decyzją z dnia [...] maja 2018 r. Telewizja [...] odmówiła udostępnienia informacji publicznej na wniosek, powołując się na ochronę tajemnicy przedsiębiorstwa. Stowarzyszenie wystąpiło ze skargą na tę decyzję Telewizji [...] do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który uchylił ją wyrokiem z dnia 16 stycznia 2019 r. o sygn. akt II SA/Wa 1304/18. W uzasadnieniu Sąd podniósł m. in., że stanowisko przedstawione przez Telewizję [...], zarówno w zaskarżonej decyzji, jak również w odpowiedzi na skargę, nastręczało wątpliwości co do tego, czy objeta wnioskiem informacja w ogóle istniała, a tym samym czy mogła zostać udostępniona. W związku z tym Sąd polecił w pierwszej kolejności ustalenie w sposób jasny i niebudzący wątpliwości – co było przedmiotem wniosku Stowarzyszenia, a także tego, czy w dniu jego złożenia Telewizja [...] była w posiadaniu żądanych informacji. Stowarzyszenie wystąpiło ze skargą z dnia [...] lipca 2019 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na bezczynność Telewizji [...] w udostępnieniu informacji publicznej zgodnie z wnioskiem z dnia [...] kwietnia 2018 r., zarzucając naruszenie art. 10 ust. 1 w zw. z art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t. j. Dz. U. z 2019 r., poz. 1429; zwanej dalej: "u.d.i.p.") poprzez błędne zastosowanie polegające na nierozpatrzeniu wniosku, wnosząc jednocześnie o zobowiązanie Telewizji [...] do rozpatrzenia tego wniosku, a także o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. Pismem z dnia [...] sierpnia 2019 r. Telewizja [...] poinformowała Stowarzyszenie, że nie może udzielić informacji objętych wnioskiem z dnia [...] lipca 2018 r., bowiem dane, o które zwróciło się Stowarzyszenie są dostarczane Telewizji [...] w formie dostępu do aplikacji, możliwej do wyświetlenia za pośrednictwem przeglądarki internetowej. W konsekwencji ich przekazanie wiązałoby się z koniecznością wykonania dodatkowych działań, tj. wymagałoby zimplementowania odpowiedniego "Modelu" do tej aplikacji, czego Telewizja [...] nie dokonała. Sprawia to w konsekwencji, że nie jest możliwe proste wydrukowanie wnioskowanych danych. W odpowiedzi na skargę z dnia 5 sierpnia 2019 r. organ wniósł o jej oddalenie podnosząc, iż wyjaśnił Stowarzyszeniu, dlaczego nie jest możliwe udostępnienie żądanej informacji publicznej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Na gruncie u.d.i.p. bezczynność podmiotu obowiązanego do rozpoznania wniosku informacyjnego ma miejsce wówczas, gdy organ – będąc w posiadaniu żądanej informacji – nie podejmuje stosownej czynności materialno-technicznej w postaci udzielenia informacji publicznej (art. 10 ust 1 u.d.i.p.), nie wydaje decyzji o odmowie jej udostępnienia (art. 16 ust. 1 u.d.i.p.), ewentualnie nie informuje wnioskodawcy, że w danej sprawie przysługuje inny tryb dostępu do wnioskowanej informacji publicznej (art. 1 ust. 2 u.d.i.p.), bądź też, że wnioskowana informacja nie posiada waloru informacji publicznej w rozumieniu art. 1 ust. 1 u.d.i.p. Poza przedmiotem sporu w niniejszej sprawie pozostawało to, że Telewizja [...] jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej będącej w jej posiadaniu, jak również to, że objęte wnioskiem informacje posiadały walor informacji publicznej. Rozstrzygnięcie sporu sprowadzało się natomiast do oceny tego, czy Telewizja [...] była w posiadaniu żądanej informacji publicznej, a tym samym czy można jej było skutecznie zarzucić bezczynność w jej udostępnieniu. Rozważania w powyższym zakresie rozpocząć należy od przypomnienia niekwestionowanego w orzecznictwie stanowiska, że wnioskiem o udzielenie informacji może być objęte pytanie o określony stan istniejący na dzień udzielenia odpowiedzi. Wniosek taki nie może natomiast zmierzać do inicjowania działań. Informacja ma charakter informacji publicznej, jeśli jest to informacja istniejąca i będąca w posiadaniu organu. Natomiast uwzględnienie skargi na bezczynność organu nie może skutkować koniecznością stworzenia informacji publicznej, nieistniejącej w dniu złożenia wniosku (por. wyrok NSA z dnia 10 stycznia 2018 r. o sygn. akt I OSK 452/16). Wskazać nadto należy, że nie budzi również wątpliwości pogląd, że pojęcie "informacji publicznej" odnosi się wyłącznie do sfery "faktów" dotyczących spraw publicznych. Wnioskiem informacyjnym może być zatem objęte pytanie o określone fakty lub o stan określonych zjawisk. Faktem jest każda czynność i każde zachowanie organu wykonującego zadania publiczne podjęte w zakresie wykonywania takiego zadania. Informacją publiczną będą więc nie tylko dokumenty bezpośrednio zredagowane lub posiadane przez podmiot obowiązany, ale także wszystko to, co wiąże się z działaniem takiego podmiotu, w zakresie, o którym mowa w art. 1 u.d.i.p. tj. w zakresie spraw publicznych. Będą objęte nią zatem informacje dotyczące także zachowania organów, ich aktywności podejmowanej w celu realizacji zadań publicznych i efekty tej aktywności. Wyraźnie jednak podkreślić należy, że nie stanowią informacji publicznej wszelkiego rodzaju wyjaśnienia, objaśnienia czy tłumaczenia kwestii związanych z daną informacją publiczną. Informacji takiej nie stanowi również stan świadomości podmiotu (osoby piastującej określoną funkcję) w zakresie faktów. Nie jest możliwe udostępnienie informacji, które dotyczą samej abstrakcyjnej wiedzy (świadomości) o pewnych zdarzeniach mających lub niemających miejsca. Udostępnieniu podlega bowiem sama informacja, stanowiąca obiektywnie istniejący fakt, a nie przyczyny, dla których dana informacja ma określoną treść. O ile zatem informacją publiczną może być treść określonego dokumentu czy samo zachowanie wpływające na sferę publiczną, to w trybie przepisów u.d.i.p. nie można już domagać się wyrażenia opinii na dany temat, przeprowadzenia oceny lub dokonania wyjaśnienia (interpretacji) danego dokumentu czy też zdarzenia (zachowania). Informacja publiczna nie jest bowiem informacją abstrakcyjną (por. wyrok NSA z dnia 19 września 2007 r. o sygn. akt I OSK 1922/06). Przenosząc wszystko powyższe na grunt kontrolowanej sprawy wskazać należy, że Stowarzyszenie zwróciło się o udostępnienie informacji, która zaistniała w sferze publicznej w formie wypowiedzi Prezesa Zarządu Telewizji [...]. Godzi się zatem przyjąć, że jakkolwiek żądana informacja dotyczyła zachowania (wypowiedzi) osoby piastującej funkcję publiczną i odnosiła się do spraw publicznych, to jednak dla jej udostępnienia na wniosek istotne było to, czy dotyczyła ona pewnego stanu istniejącego w dniu udzielenia odpowiedzi. Innymi słowy rzecz ujmując, decydujące dla obowiązku informacyjnego było to, czy informacja taka znajdowała się w posiadaniu podmiotu zobowiązanego na dzień udzielenia odpowiedzi i mogła zostać udostępniona w określonej wnioskiem formie, czy też pozostawała ona wyłącznie w świadomości Prezesa w chwili jej wypowiadania. W tym zakresie odwołać należy się do odpowiedzi udzielonej Stowarzyszeniu w piśmie z dnia [...] sierpnia 2019 r., z której wynika, że Telewizja [...] nie posiada objętych wnioskiem danych, zatem nie posiada żądanej informacji publicznej. Skoro zatem podmiot zobowiązany nie posiada wnioskowanej informacji, to jak to wyżej wskazano nie można skutecznie zarzucić mu bezczynności w jej udostępnieniu. Jeśli chodzi natomiast o samą wypowiedź Prezesa Zarządu Telewizji [...], to powołane przez niego dane, które pozostawały w sferze jego świadomości, nie posiadały waloru informacji publicznej. Dla skuteczności żądania Stowarzyszenia zasadnicze znaczenie mogło mieć jedynie posiadanie wskazanych informacji (danych na które powoływał się Prezes) w dniu realizacji wniosku. Raz jeszcze wskazać należy, że podmiot zobowiązany jest do "udostępnienia" informacji będącej w jego posiadaniu, a nie do jej "wytworzenia" na żądanie wnioskodawcy. Dodać przy tym trzeba, że w ramach niniejszego postępowania Sąd nie jest uprawniony do weryfikowania zgodności oświadczenia podmiotu zobowiązanego z rzeczywiście dostępnymi mu (posiadanymi) informacjami. Ustawodawca nie wyposażył bowiem sądu administracyjnego w takie kompetencje ani środki umożliwiające prowadzenie jakiegokolwiek postępowania kontrolnego (dowodowego) w tym zakresie. Sąd musiał zatem poprzestać na uznaniu wyjaśnienia Telewizji [...] zawartego w piśmie z dnia [...] sierpnia 2019 r., przesłanym Stowarzyszeniu w odpowiedzi na wniosek. Z tych wszystkich względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że skarga nie mogła zostać uwzględniona, co obligowało do jej oddalenia na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325), o czym orzeczono w sentencji wyroku. Sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, stosownie do przepisu art. 119 pkt 4 powołanej ustawy.