IV SA/Wa 632/18
WyrokWSA w Warszawie2018-04-20
Skład orzekający: Małgorzata Małaszewska-Litwiniec, Łukasz Krzycki, Marzena Milewska-Karczewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy przepisy Ordynacji podatkowej dotyczące umarzania należności mają zastosowanie do administracyjnych kar pieniężnych nałożonych na podstawie ustawy o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów?Ratio decidendi
Sąd uznał, że przepisy Ordynacji podatkowej dotyczące umarzania należności mają zastosowanie do administracyjnych kar pieniężnych nałożonych na podstawie ustawy o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów. Brak odpowiednich regulacji w ustawie o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów nie wyklucza stosowania ogólnych mechanizmów ulg przewidzianych w Ordynacji podatkowej, zwłaszcza w świetle wykładni celowościowej i systemowej przepisów, a także późniejszych zmian w Kodeksie postępowania administracyjnego.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi M. J. na decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska, która uchyliła decyzję Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska o odmowie umorzenia administracyjnej kary pieniężnej za sprowadzenie odpadów. Organ I instancji odmówił umorzenia kary, uznając brak przesłanek z Ordynacji podatkowej. Organ odwoławczy uchylił tę decyzję i umorzył postępowanie, argumentując, że ustawa o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów nie reguluje kwestii umarzania kar pieniężnych. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów poprzez uchylenie decyzji organu I instancji i umorzenie postępowania, twierdząc, że przepisy Ordynacji podatkowej mają zastosowanie do administracyjnych kar pieniężnych.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska i zasądził od Głównego Inspektora Ochrony Środowiska na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Małgorzata Małaszewska-Litwiniec, Sędziowie sędzia WSA Łukasz Krzycki (spr.), sędzia WSA Marzena Milewska-Karczewska, Protokolant st. sekr. sąd. Izabela Urbaniak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 kwietnia 2018 r. sprawy ze skargi M. J. na decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] grudnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Głównego Inspektora Ochrony Środowiska na rzecz skarżącego M. J. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Zaskarżonym orzeczeniem, na zasadzie art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2017 r., poz. 1257 ze zm.), zwanej dalej "K.p.a.", uchylono decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska z [...] maja 2017 r., o odmowie umorzenia p. M. J., zwanemu dalej "Ukaranym", administracyjnej kary pieniężnej za sprowadzenie odpadu, wymierzonej - w myśl art. 32 ust. 1 ustawy z dnia 9 czerwca 2007 r. o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów (Dz.U. Nr 124, poz. 859 ze zm.) - ostateczną decyzją z [...] maja 2010 r., a następnie umorzył postępowanie w przedmiocie umorzenia tej kary przed organem I. instancji.
Uzasadniając zaskarżoną decyzję przywołano stępujące okoliczności faktyczne i uwarunkowania prawne sprawy:
- organ I. instancji uznał że wniosek Ukaranego o umorzenie kary nie może być uwzględniony, bowiem nie zachodzą przesłanki wskazane w art. 67a § 1 pkt 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2017 r. poz. 201 ze zm.), zaś w odwołaniu podniesiono że sprawa nie została wnikliwie rozpatrzona – m.in., która podstawa prawna umorzenia należności może znaleźć zastosowanie (art. 67a bądź 67b) wobec zaprzestania prowadzenia przez Ukaranego działalności gospodarczej, gdy nie posiada on majątku, z którego mógłby uiścić wymierzoną karę w wysokości 50 000,- zł,
- zdaniem organu odwoławczego decyzję wydaną w I. instancji należało uchylić w całości a postępowanie umorzyć; przepisy ustawy o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów nie odnoszą się w żaden sposób do kwestii umarzania kary pieniężnej, nałożonej w związku z międzynarodowym przemieszczaniem odpadów, w trybie przepisów jej rozdziału 9; kara ta jest sankcją, w związku z naruszeniem warunków określonych w tej ustawie lub w zezwoleniu na międzynarodowe przemieszczenie odpadów lub działanie niezgodne z oświadczeniem, zawartym w zgłoszeniu, dotyczącym planowanego przemieszczenia odpadów; sankcja ta ma charakter pieniężny; nieodłączną cechą każdego rodzaju świadczenia, w tym również kary pieniężnej, jest określenie terminu jej płatności, oraz zasad rozkładania jej na raty, umarzania, odraczania itp., jako prawnie dopuszczalnych odstępstw w tym zakresie; w związku z tym, dopuszczalność umorzenia kary pieniężnej musi wynikać wprost z treści ustawy, statuującej określony rodzaj kary pieniężnej lub z ustawy, do której stosowania odsyłają przepisy statuujące określony rodzaj kary pieniężnej; ustawa o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów nie zawiera żadnych przepisów, regulujących tryb umorzenia kary pieniężnej; nie ma w niej również odesłania do stosowania przepisów innych ustaw w tym zakresie,
- odnotowano, że wpływy z tytułu kar pieniężnych, nakładanych w trybie ustawy o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów, są przekazywane na rachunek Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej, zwanego dalej "Funduszem", na podstawie art. 402 ust. 8a ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2017 r. poz. 519 ze zm.); są więc przychodami Funduszu, jako jednostki sektora finansów publicznych; zatem przychody te są dochodami publicznymi, w rozumieniu art. 5 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz.U. z 2016 r. poz. 1870 ze zm.); częściowo (w 20 %) - na podstawie art. 402 ust. 2 ustawy - Prawo ochrony środowiska - stanowią one bezpośrednio dochód budżetu państwa, a w pozostałej części - dochód Funduszu; stanowi on państwową osobę prawną, należącą do sektora finansów publicznych; ten podział przychodu, pochodzącego z kar wymierzonych m.in. na podstawie ustawy o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów, pomiędzy budżet państwa i Fundusz powoduje, że jedna część tego przychodu stanowi niepodatkową należność budżetową a druga część stanowi niepodatkową należność pozabudżetową; ta dwudzielność niepodatkowych należności publicznoprawnych na budżetowe i pozabudżetowe nie znalazła w ustawie o finansach publicznych jednolitego uregulowania; do czasu jednoznacznego określenia przez ustawodawcę, które publicznoprawne należności pieniężne powinny zostać objęte wymogiem stosowania przepisów ustawy - Ordynacja podatkowa, czy też ustawy o finansach publicznych, w odniesieniu do kar pieniężnych, nakładanych w trybie przepisów ustawy o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów, nie mają zastosowania przepisy wskazanych ustaw; takie stanowisko organu w pełni podzielił Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 8 września 2015 r. (sygn. akt II GSK 1714/14, dostępny na stronie internetowej orzeczenia.nsa.gov.pl/cbo/query - w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, zwanej dalej "CBOSA"),
- podkreślono, że - zgodnie z art. 7 Konstytucji RP, według którego organy władzy państwowej działają na podstawie i w granicach prawa - organowi władzy publicznej dozwolone jest wyłącznie to, na co zezwala mu prawo i jedynie w granicach przez to prawo zakreślonych; jak wielokrotnie podkreślał Trybunał Konstytucyjny, organy władzy publicznej nie mogą domniemywać swych kompetencji; muszą być one jasne - jednoznacznie wynikać z przepisów prawa; ponadto art. 19 K.p.a. nakłada na organ administracji obowiązek przestrzegania z urzędu swojej właściwości rzeczowej i miejscowej; zatem organ może działać wyłącznie wtedy, gdy zezwala na to obowiązujący przepis prawa (zarówno normy prawa materialnego, jak i procesowego); przy tym norma prawna musi określać nie tylko treść ale i zakres oraz formę działania tego podmiotu; działanie bez podstawy prawnej stanowi rażące naruszenie prawa, skutkujące nieważnością przedsięwziętych działań; organ administracji publicznej nie może działać w oparciu o domniemanie swojej kompetencji,
- mając powyższe na uwadze stwierdzono: przepisy prawa materialnego – ustawy o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów - nie regulują w żaden sposób trybu umorzenia płatności kar pieniężnych i nie istnieją żadne przepisy uprawniające jakikolwiek organ do takiego działania; ustawa ta nie zawiera także odesłania do stosowania przepisów innych ustaw w tym zakresie; wobec tego, organ I. instancji winien był odmówić wszczęcia postępowania wobec wniosku Ukaranego, w trybie art. 61 a §1 K.p.a.; zgodnie z nim gdy postępowanie z uzasadnionych przyczyn nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie jego wszczęcia,
- z tego względu organ odwoławczy nie odniósł się do zarzutów Ukaranego; pozostają one bowiem bez wpływu na wynik sprawy; organ I. instancji nie miał kompetencji do prowadzenia postępowania w sprawie zastosowania ulgi w spłacie kary pieniężnej, nałożonej w trybie art. 32 ust. 1 ustawy o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów,
- biorąc powyższe pod uwagę decyzję organu I. instancji należało uchylić w całości i umorzyć postępowanie,
- K.p.a., został zmieniony ustawą z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. poz. 935), zwaną dalej "nowela z 2017 roku"; zgodnie z art. 16 ustawy zmieniającej, do postępowań administracyjnych wszczętych i niezakończonych ostateczną decyzją lub postanowieniem przed dniem jej wejścia w życie (1 czerwca 2017 r.) stosuje się przepisy K.p.a. w brzmieniu dotychczasowym, z tym że uwzględnia się wprowadzone nowelą art. 96a - 96n; w niniejszej sprawie wniosek Ukaranego w sprawie umorzenia wpłynął do organu I. instancji 28 marca 2017 r.; należało go zatem rozpatrzeć z zastosowaniem przepisów K.p.a. w brzemieniu wcześniejszym.
W skardze zarzucono naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy - art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a., w zw. z art. 67a ustawy - Ordynacja podatkowa, poprzez uchylenie decyzji organu I instancji i umorzenie postępowania. Skutkowało to nie rozpoznaniem istoty sprawy, mimo konieczności i zasadności zbadania przesłanek do umorzenia lub rozłożenia na raty kary pieniężnej, wobec złożenia wniosku przez stronę w tym przedmiocie. Zdaniem strony przepisy ustawy - Ordynacja podatkowa, dotyczące umarzania należności, mają zastosowanie do administracyjnych kar pieniężnych, wymierzanych w myśl ustawy o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów. Potwierdza to treść uzasadnienia wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 13 grudnia 2016 r. (sygn. akt II OSK 716/15 – dostępny w CBOSA); wskazano tam: "(...) z kolei sprawa ewentualnego umorzenia już wymierzonej kary pieniężnej w całości lub iv części, czy też jej rozłożenia na raty na wniosek skarżącego, uzasadniony jego ważnym interesem (np. sytuacją finansową) jest to oczywiście odrębna sprawa w rozumieniu art. 67a ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2015, poz. 613 ze zm.)".
Wniesiono o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania sądowego.
W odpowiedzi na skargę organ administracji podtrzymał swoje stanowisko i wniósł o jej oddalenie.
Na rozprawie (k. 26), Pełnomocnik organu wyjaśniał, że w sprawach wniosków złożonych po wejściu w życie noweli z 2017 roku proceduje się w przedmiocie ulg, co do zapłaty kar pieniężnych.
Sąd zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie, bowiem sformułowany w niej zarzut pominięcia przepisów ustawy - Ordynacja podatkowa, dotyczących stosowania ulg do należności z tytułu wymierzonych Ukaranemu kar pieniężnych jest zasadny. W istocie doszło w pierwszym rzędzie do naruszenie przepisu prawa materialnego, zakreślającego kompetencje organów administracji do orzekania w przedmiocie wymierzonych już administracyjnych kar pieniężnych. Mianowicie – rozpatrując środki odwoławcze - bezzasadnie odstąpiono od zastosowania regulacji ustawy - Ordynacja podatkowa, zakreślających reguły umarzania należności, mających także zastosowanie do administracyjnych kar pieniężnych. Błędne rozumienie regulacji w danym zakresie skutkowało dopiero naruszeniem przepisów postępowania (na co wskazano w skardze). Bezpodstawne uznanie, jakoby nie było dopuszczalne umorzenie należności z tytułu administracyjnych kar pieniężnych, wymierzanych w myśl ustawy o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów, skutkowało odstąpieniem przez organ odwoławczy od ustalania, czy w danym przypadku zachodziły materialne przesłanki umorzenie należności, zakreślone w ustawie - Ordynacja podatkowa.
W sprawie niesporne są jej uwarunkowania faktyczne. Wobec wymierzenia sankcji pieniężnej, na podstawie art. 32 ust. 1 ustawy o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów, Ukarany wniósł o umorzenie należności, w myśl przepisów ustawy – Ordynacja podatkowa.
Organ odwoławczy podzielił stanowisko, wyrażone w powołanym już wyroku o sygn. akt II GSK 1714/14. Natomiast Sąd, w tym składzie, poglądów tam zarażonych nie uważa za trafne opowiadając się za tezami sformułowanymi w orzeczeniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z 24 listopada 2014 r. (sygn. akt II OSK 740/14 – dostępny w CBOSA). W uzasadnienie tego orzeczenia zasadnie wskazano:
- art. 1 ust. 2 ustawy o międzynarodowym przemieszaniu odpadów stanowi, że przepisy tejże ustawy nie naruszają postanowień ustawy - Prawo ochrony środowiska czyli stosuje się je odpowiednio; ponadto art. 202 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (Dz.U. z 2013 r. poz. 21), także stanowi, że w sprawach, które dotyczą administracyjnych kar pieniężnych stosuje się odpowiednio przepisy działu III ustawy - Ordynacja podatkowa; przy tym uprawnienia organu podatkowego przysługują wojewódzkiemu inspektorowi ochrony środowiska,
- art. 281 ust. 3 ustawy - Prawo ochrony środowiska stanowi jednoznacznie, że do ponoszenia administracyjnych kar pieniężnych nie stosuje się tylko tych przepisów ustawy - Ordynacja podatkowa, które dotyczą "terminu płatności należności, odroczenia tego terminu, zaniechania ustalenia zobowiązania, zaniechania poboru należności oraz umarzania zaległych zobowiązań i odsetek za zwłokę, chyba że przepisy działu IV stanowią inaczej"; ponadto art. 281 ust. 1 ustawy - Prawo ochrony środowiska stanowi, że do ponoszenia m.in. administracyjnych kar pieniężnych stosuje się odpowiednio przepisy działu III ustawy - Ordynacja podatkowa; przy tym uprawnienia organów podatkowych przysługują marszałkowi województwa albo wojewódzkiemu inspektorowi ochrony środowiska, tak jak w tej sprawie; oznacza to, że - w świetle wykładni celowościowej i systemowej art. 1 ust. 2 oraz art. 32 i art. 35 ustawy o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów, w zw. z art. 281 ust. 1 i 3 ustawy - Prawo ochrony środowiska można stosować odpowiednio przepisy działu III - Ordynacja podatkowa, dotyczące rozłożenia na raty (art. 67a § 1 pkt 2) tego rodzaju administracyjnej kary pieniężnej,
- art. 2 § 2 ustawy - Ordynacja podatkowa zawiera jednoznaczne unormowanie, w którego świetle - jeżeli tylko odrębne przepisy nie stanowią inaczej - przepisy działu III tej ustawy stosuje się także do opłat jak i niepodatkowych należności budżetu państwa, do których ustalenia kompetentne są inne niż wymienione w § 1 pkt 1 organy; z kolei art. 3 pkt 8 ustawy - Ordynacja podatkowa stanowi tylko, że niepodatkowe należności budżetowe są to niebędące podatkami i opłatami należności stanowiące dochód budżetu państwa lub budżetu jednostki samorządu terytorialnego, które wynikają ze stosunków publicznoprawnych; dlatego - wobec braku w art. 32 i 35 ustawy o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów unormowań dotyczących możliwości rozkładania tej administracyjnej kary pieniężnej na raty - konieczne było zastosowanie powyższej wykładni celowościowej i systemowej art. 1 ust. 2 i art. 32 i 35 ustawy o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów, w zw. z art. 281 ust. 1 i 3 ustawy - Prawo ochrony środowiska,
- nie stoi temu na przeszkodzie ratio legis, ustawy o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów jako aktu normatywnego o charakterze wykonawczym w stosunku do bezpośrednio stosowanych przepisów UE, a w szczególności rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady nr 1013/2006 z dnia 14 czerwca 2006 r. w sprawie przemieszczania odpadów (Dz.Urz. UE L nr 190, str. 1), jak i przepisów, do których się ono odwołuje; dotyczy to również kwestii, że przedmiotowe kary, wymierzane na podstawie art. 32 ustawy o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów, stanowią - na podstawie art. 401 ust. 7 pkt 12 ustawy - Prawo ochrony środowiska - przychód Funduszu; jest on państwową osobą prawną, w rozumieniu art. 9 pkt 14 ustawy o finansach publicznych; przedmiotowe administracyjne kary pieniężne, będąc przychodami Funduszu, są to właśnie dochody publiczne, w rozumieniu art. 5 ust. 2 pkt 2 ustawy o finansach publicznych; częściowo stanowią bezpośrednio dochód budżetu państwa (art. 402 ust. 3 ustawy - Prawo ochrony środowiska), zaś w pozostałej części są dochodem Funduszu jako jednostki sektora finansów publicznych; taki podział przychodu, pochodzącego z administracyjnych kar pieniężnych, powoduje, że jego część jest to niepodatkowa należność budżetowa (art. 60 ustawy o finansowych publicznych), a część niepodatkowa należność pozabudżetową, będąc przychodem Funduszu; powołana wyżej wykładnia art. 1 ust. 2 i art. 32 i 35 ustawy o międzynarodowym przemieszaniu odpadów, w zw. z art. 281 ust. 1 i 3 ustawy - Prawo ochrony środowiska, pozwala właściwemu organowi na zastosowanie odpowiednio przepisów działu III ustawy - Ordynacja podatkowa do rozłożenia tej administracyjnej kary pieniężnej na raty.
Wskazane orzeczenie dotyczyło wprawdzie wprost instytucji rozłożenia na raty administracyjnej kary pieniężnej, wymierzonej w myśl ustawy o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów. Odnosić je należy jednak wprost do analogicznego - ustanowionego także w ustawie - Ordynacja podatkowa - mechanizmu umorzenia należności. Co do reguły stosowania przepisów ustawy - Ordynacja podatkowa, gdy chodzi o ulgi w uiszczaniu należnościach z tytułu administracyjnych kar pieniężnych opowiedział się także pośrednio Naczelny Sąd Administracyjny, w powołanym w skardze wyroku o sygn. akt II OSK 716/15.
Tytułem uzupełnienia, odnosząc się do argumentacji organu, wypada dodatkowo wskazać, co następuje.
W ocenie Sądu, w tym składzie, za trafną należy uznać wykładnię regulacji ustaw: o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów, o finansach publicznych oraz Ordynacja podatkowa, prowadzącą do konkluzji o możliwości stosowania szczególnych regulacji, dotyczących stosowanie ulg, przewidzianych w ostatniej z wymienionych ustaw, do należności z tytułu wymierzonych administracyjnych kar pieniężnych (ich rozkładanie na raty czy – jak w rozpatrywanej sprawie - umarzanie). Brak stosownych regulacji w danym zakresie, zawartych bezpośrednio w samej ustawie o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów (czy też bezpośredniego odesłania do ustawy - Ordynacja podatkowa) nie może być wystarczającym argumentem dla przypisania prawodawcy zamiaru wyłączenia przychodów z tego rodzaju sankcji administracyjnych z ogólnego mechanizmu ulg w uiszczaniu należności publicznych, wobec szczególnych uwarunkowań po stronie zobowiązanego, gdy znajdują one zastosowanie wobec innych administracyjnych kar pieniężnych (z pewnymi modyfikacjami stanowionymi wprost ustawą – Prawo ochrony środowiska). Nie ma racjonalnych przesłanek celowościowych czy względów systemowych, które pozwalałyby przypisać ówczesnemu prawodawcy taki zamiar. Dlatego za prawidłowe można rozumieć wyłącznie takie rozumienie norm prawa materialnego, gdzie zastosowanie regulacji szczególnych, dotyczących ulg, jest dopuszczalne. Tego rodzaju konkluzja jest tym bardziej uzasadniona, że prawodawca, nowelizując K.p.a. w 2017 roku, wyraził expressis verbis ogólną regułę stosowania ulg, gdy chodzi o administracyjne sankcje pieniężne, gdy z przepisu szczególnego nie wynika wprost co innego (art. 189k, wobec art. 189a § 1 i 2 K.p.a.). Wskazana regulacja nie znajdzie w prawdzie bezpośredniego zastosowania w sprawie z uwagi na termin wszczęcia postępowania (trafnie odnotowuje to organ). Jednakże wyrażenie danej reguły nie może być rozumiane inaczej niż potwierdzenie woli prawodawcy stosowania - w szczególnych przypadkach - ulg, co do każdego rodzaju administracyjnych sankcji pieniężnych, jako zasady (w razie braku szczególnego zastrzeżenia).
Trafnie wywodzi wprawdzie organ administracji, że podstawą jego działania może być wyłącznie konkretny przepisy prawa, zaś kompetencje nie mogą być domniemane, zwłaszcza gdy chodzi o przypadek zwalniania z obciążeń o charakterze publicznoprawnym, a prowadzi to do uszczuplenia dochodów sektora finansów publicznych (Skarbu Państwa czy funduszu celowego, mającego osobowość prawną). Kwestia jednak w tym, aby obowiązujące regulację wykładać w kierunku wykluczającym ich takie rozumienie, że woli ich uchwalenia nie można byłoby przypisać racjonalnemu prawodawcy.
Jedynie na marginesie wpadła odnotować, że niniejsze rozstrzygnięcie o możliwości stosowania szczególnych reguł, gdy chodzi o ulgi, co do administracyjnych kar pieniężnych, wymierzonych na podstawie ustawy o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów, dotyczy wyłącznie stanu historycznego - gdy stosowne wnioski zostały wniesione przed wejściem w życie noweli z 2017 roku. W sprawach wszczętych później prawodawca jednoznacznie wyraził wolę stosowania szczególnych regulacji, zamieszczonych obecnie w K.p.a.
Naruszenie przepisów prawa materialnego ustawy - Ordynacja podatkowa, zakreślających przesłanki umorzenia należności z uwagi na szczególne względy po stronie zobowiązanego (rozdział 7a w dziale III) przez ich niezastosowanie - wobec błędnego uznania braku kompetencji do orzekania w granicach wskazanych regulacji - prowadziła do naruszenia przepisów postępowania, co do obowiązków właściwego wyjaśnienia sprawy w jej istotnych aspektach (art. 7, 77 § 1 oraz art. 80 K.p.a.). Nie wyjaśniano, czy w danym przypadku zachodziły przesłanki do umorzenia administracyjnej kary pieniężnej wymierzonej Ukaranemu. W kwestii tej zajmie stanowisko organ odwoławczy, rozpoznając ponownie sprawę. Przedwczesna byłaby wobec tego ocena przez Sąd, czy zachodziły przesłanki umorzenia należności, zakreślone w rozdziale 7a działu III ustawy - Ordynacja podatkowa. Prowadziłoby to do naruszenia reguły dwuinstancyjności postępowania (art. 15 K.p.a.), poprzedzającego sądową kontrolę legalności zaskarżonej decyzji.
Sąd nie dostrzegł przy tym z urzędu innych wad, niż wskazana wyżej, uzasadniających wyeliminowanie z obrotu prawnego zaskarżonego aktu.
Z przytoczonych wyżej przyczyn, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), orzeczono jak pkt 1 sentencji. O kosztach - w pkt 2 – rozstrzygnięto, wobec treści art. 200 wskazanej ustawy, zasądzając na rzecz Ukaranego zwrot uiszczonego wpisu.
Orzekając ponownie w sprawie organ administracji uwzględni ocenę prawną, sformułowaną w uzasadnieniu wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło