I SA/Wr 681/19

WyrokWSA we Wrocławiu2019-12-12

Skład orzekający: Piotr Kieres, Marta Semiczek, Katarzyna Radom

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy kościelna osoba prawna, która korzysta ze zwolnienia od podatku dochodowego od osób prawnych, ale podlega temu podatkowi, jest podatnikiem w rozumieniu ustawy o zasadach ewidencji i identyfikacji podatników i płatników i tym samym ma obowiązek uzyskać numer identyfikacji podatkowej (NIP)?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że kościelna osoba prawna, która podlega podatkowi dochodowemu od osób prawnych, ale korzysta ze zwolnienia od jego płacenia, jest podatnikiem w rozumieniu przepisów i tym samym ma obowiązek uzyskać numer NIP. Organy podatkowe błędnie odmówiły nadania NIP, opierając się na błędnej wykładni przepisów dotyczących statusu podatnika i obowiązku ewidencyjnego.
Stan faktyczny
Skarżący, kościelna osoba prawna, złożył zgłoszenie identyfikacyjne NIP-2. Organy podatkowe odmówiły nadania numeru NIP, uznając, że skarżący nie jest podatnikiem w rozumieniu ustawy o NIP, ponieważ nie podlega obowiązkowi zapłaty podatku dochodowego od osób prawnych (ze względu na zwolnienie), nie jest podatnikiem podatku od spadków i darowizn (jako osoba prawna) ani płatnikiem opłaty skarbowej (która nie jest podatkiem). Skarżący argumentował, że status podatnika wynika z podlegania podatkowi dochodowemu od osób prawnych, nawet jeśli przysługuje mu zwolnienie.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we W. oraz poprzedzającą ją decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego W. i zasądził od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we W. na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Piotr Kieres, Sędziowie Sędzia WSA Marta Semiczek, Protokolant Sędzia WSA Katarzyna Radom (sprawozdawca), specjalista Anna Terlecka, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 12 grudnia 2019 r. sprawy ze skargi "A" na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we W. z dnia [...] 2019 r. o nr [...] w przedmiocie odmowy nadania numeru identyfikacji podatkowej: I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we W. z [...] 2019 r. o nr [...] ; II. zasądza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we W. na rzecz skarżącego "A" kwotę 697 (sześćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Przedmiotem skargi "A" we W. jest decyzja Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we W. z [...] 2019 r. utrzymująca w mocy orzeczenie Naczelnika Urzędu Skarbowego W. z [...] 2019r. odmawiające nadania numeru identyfikacji podatkowej (NIP). Jak wynikało z akt sprawy 15 stycznia 2019 r. skarżący złożył zgłoszenie identyfikacyjne NIP-2. Pismem z 17 stycznia 2019 r. organ podatkowy, działając w trybie art. 155 § 1 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 900, dalej O.p.), wezwał stronę do wskazania obowiązku ewidencyjnego, któremu podlega. W odpowiedzi z 31 stycznia 2019 r. pełnomocnik skarżącego wyjaśnił, że obowiązek ten wynika z art. 2 ust. 1 ustawy z 13 października 1995 r. o zasadach ewidencji i identyfikacji podatników i płatników (t.j. Dz.U. z 2019 r., poz. 63, dalej ustawa o NIP) w związku z art. 7 § 1 O.p. W ocenie skarżącego jest on płatnikiem opłaty skarbowej od udzielonego pełnomocnictwa. Powołaną na wstępie decyzją z [...] 2019 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego W. odmówił skarżącemu nadania numeru NIP. W uzasadnieniu wywiódł, że zgłoszenie identyfikacyjne nie spełnia wymogów określonych w art. 8c ust. 1 pkt 2 ustawy o NIP, gdyż zostało złożone przez podmiot, na którym nie ciąży obowiązek ewidencyjny wynikający z art. 2 ww. ustawy. Brak podstaw do uznania, że obowiązek ewidencyjny powstaje z chwilą, w której dany podmiot zobligowany jest do wniesienia opłaty skarbowej. Zaskarżoną decyzją Dyrektor Izby Administracji Skarbowej we W. utrzymał w mocy orzeczenie organu I instancji. W uzasadnieniu wskazał, że obowiązek ewidencyjny zależy wyłącznie od posiadania podmiotowości na gruncie podatkowym, tj. statusu płatnika (składek ZUS/podatków) lub podatnika. Z wyjaśnień udzielonych przez skarżącego 31 stycznia 2019 r. nie wynika aby spełniał ww. kryteria. Zdaniem organu odwoławczego nie decyduje o tym powoływany przez stronę obowiązek podatkowy w zakresie opłaty skarbowej, gdyż zgodnie z art. 2 § 1 O.p. nie stanowi ona podatku lecz opłatę, co uzasadnił poglądami piśmiennictwa i orzecznictwa. Za bezzasadne organ odwoławczy uznał argumenty odwołania wskazujące na obowiązek podatkowy wynikający z art. 17 ust. 1 pkt 4a ustawy z 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (t.j Dz.U. z 2018 r., poz. 1036 ze zm., dalej u.p.d.o.p.) oraz pisma Ministerstwa Finansów z 26 sierpnia 1996 r. Pismo to nie stanowi źródła prawa, ponadto odnosi się do innego stanu prawnego, zaś ustawa o NIP była wielokrotnie nowelizowana. Powołany zaś przepis ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych zawiera zwolnienie przedmiotowe a nie podmiotowe. Nie negując faktu, że kościelna osoba prawna może być podatnikiem tego organ podatkowy stwierdził, że dotyczy to wyłącznie sytuacji gdy będzie osiągała dochody podlegające opodatkowaniu. Organ odwoławczy nie podzielił także twierdzeń skarżącego, że jego obowiązek podatkowy wynika z ustawy z 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn (t.j. Dz.U. z 2018 r., poz. 644 ze zm., dalej u.s.d.), gdyż zgodnie z art. 1 ust. 1 pkt 2 ww. ustawy dotyczy ona wyłącznie osób fizycznych. Zmiany w tym zakresie zostały wprowadzone od 1 stycznia 1990 r. Zmiana ta nie została skorelowana z brzmieniem art. 55 ust. 6 ustawy z 17 maja 1989 r. o stosunku Państwa do Kościoła Katolickiego w Rzeczpospolitej Polskiej (t.j. Dz.U. z 2018 r., poz. 1669 ze zm., dalej : ustawa o stosunku Państwa do Kościoła Katolickiego). W skardze strona wniosła o uchylenie decyzji organów obu instancji. Zarzuciła naruszenie art. 2 ust. 1 ustawy o NIP, poprzez jego błędną wykładnię i niezastosowanie; art. 8c ust. 1 pkt 2 ustawy o NIP, poprzez jego błędną wykładnię i zastosowanie w sytuacji, kiedy nie powinien być zastosowany - co doprowadziło do wydania decyzji o odmowie nadania skarżącemu numeru identyfikacji podatkowej. W uzasadnieniu skargi wskazał na treść przepisów ustawy o stosunku Państwa do Kościoła Katolickiego, tj. art. 8 ust. 1 pkt 8, zgodnie z którym dom zakonny posiada odrębną od zakonu i prowincji osobowość prawną, posiada swoje finanse, przełożone, może być podmiotem praw i obowiązków, ma zdolność prawną i sądową. Natomiast z art. 55 ust. 1 ww. ustawy wynika, że majątek i przychody kościelnych osób prawnych podlegają ogólnym przepisom podatkowym z wyjątkami określonymi w ust. 2-6. Podkreślił, że ustawa nie różnicuje kościelnych osób prawnych, które zwalnia od opodatkowania. W opinii strony jest ona podatnikiem na podstawie odrębnych ustaw według art. 7 ust. 1 O.p. oraz płatnikiem opłaty skarbowej od udzielonego pełnomocnictwa na podstawie art. 1 ust. 1 pkt 2 ustawy o opłacie skarbowej. Organy podatkowe błędnie przyjęły, że nie ciąży na stronie obowiązek ewidencyjny z art. 2 pkt 1 i ust. 2 ustawy o NIP, zdaniem skarżącego jest on podatnikiem opłaty skarbowej od pełnomocnictwa, ponieważ obowiązek jej zapłaty spoczywa na mocodawcy lub pełnomocniku i jest nim nawet wtedy, gdy wprawdzie istnieje obowiązek podatkowy, ale podmiotowi temu przysługuje zwolnienie, ponieważ nawet taki podmiot podlega obowiązkowi ewidencyjnemu. Skarżący wskazał na różnorodność zwolnień podatkowych, w tym w zakresie podatku z tytułu przychodów z działalności niegospodarczej, w niektórych przypadkach w podatku z tytułu dochodu z działalności gospodarczej, czy też od podatku od spadków i darowizn oraz w podatku dochodowym od osób prawnych (art. 1 ust. 1 w zw. z art. 3 ust. 1 w zw. z art. 17 ust. pkt 4a u.p.d.o.p.). Końcowo skarżący przywołał pismo Departamentu Organizacji i Nadzoru Podatkowego Ministerstwa Finansów dotyczące zasad nadawania NIP, w którym można przeczytać, że "jeżeli jednostki takie jak szkoły, kościoły i zgromadzenia zachowują status podatnika w rozumieniu powszechnego systemu ewidencji i identyfikacji podatników (opłacają chociażby jeden podatek bądź są z jego opłacania zwolnione w tym także w całości), spoczywa na nich jako na podatnikach, obowiązek wystąpienia o nadanie NIP." W odpowiedzi na skargę organ podatkowy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje. Na wstępnie wskazać trzeba na art. 1 § 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r. poz. 2169 ze zm.) zgodnie, z którym sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej (...). Kontrola, o której mowa w § 1, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2). Stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.; dalej: p.p.s.a.), uwzględnienie skargi następuje w przypadku: a) naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. Badając sprawę w zakresie tak określonej kognicji Sądu należy stwierdzić, że skarga zasługiwała na uwzględnienie, gdyż wydając zaskarżoną decyzję organ podatkowy naruszył przepisy prawa materialnego, w szczególności art. 2 ust. 1 ustawy o NIP w związku z art. 7 § 1 i art. 4 O.p. oraz art. 17 ust. 1 pkt 4a u.p.d.o.p., a naruszenie to miało wpływ na wynik sprawy. Spór między stronami dotyczy kwestii uprawnienia skarżącego do uzyskania numeru identyfikacji podatkowej (NIP). Możliwość taką strona wywodzi z faktu posiadania statusu podatnika na gruncie ustawy o opłacie skarbowej, o podatku dochodowym od osób prawnych i ustawy o podatku od spadków i darowizn. W opinii organów podatkowych obu instancji strona nie jest podatnikiem obowiązanym do opłacania jakiegokolwiek podatku, w tym przez skarżącego wskazanych, gdyż albo danina nie jest podatkiem (opłata skarbowa), strona nie podlega tej ustawie (ustawa o podatku od spadków i darowizn) lub jest od tego podatku zwolniona przedmiotowo (ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych). Skarżący, wezwany o przedstawienie istotnych dla sprawy faktów, nie wskazał, że jest płatnikiem czy podatnikiem innych należności, w tym składek ZUS, które związane są z obowiązkiem ewidencyjnym, o którym mowa w art. 2 ustawy o NIP. Tym samym zgłoszenie skarżącego nie spełniało wymogów dla niego określonych, co po myśli art. 8c ust. 1 pkt 2 ustawy o NIP uzasadniało wydanie decyzji odmownej. Odnosząc się do zaistniałego sporu wskazać trzeba na zasady nadawania numerów identyfikacji podatkowej, uregulowane w ustawie o NIP. Podmioty podlegające temu obowiązkowi wskazane są w art. 2 ww. ustawy. Zgodnie z jego brzmieniem osoby fizyczne, osoby prawne oraz jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej, które na podstawie odrębnych ustaw są podatnikami, podlegają obowiązkowi ewidencyjnemu (ust. 1). Obowiązkowi ewidencyjnemu podlegają również inne podmioty niż wymienione w ust. 1, jeżeli na podstawie odrębnych ustaw są podatnikami, oraz płatnicy podatków (ust. 2). Obowiązkowi ewidencyjnemu podlegają także podmioty będące, na podstawie odrębnych ustaw, płatnikami składek ubezpieczeniowych (ust. 3). Obowiązkowi ewidencyjnemu nie podlegają podatnicy, którzy uzyskali numer identyfikacyjny na podstawie art. 132 ust. 5 oraz art. 134a ust. 4 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2018 r. poz. 2174, z późn. zm.) (ust. 4). W rozpoznawanej sprawie skarżący wezwany do wskazania obowiązku ewidencyjnego wywodził go z faktu opłacania opłaty skarbowej od pełnomocnictwa. W dalszym toku postępowania wskazał także na posiadania statusu podatnika podatku od spadków i darowizn oraz podatku dochodowego od osób prawnych. W świetle powołanych okoliczności, w tym formy prawnej w jakiej działa skarżący, istotne będą zatem zapisy art. 2 ust. 1 ustawy o NIP. Wiąże on obowiązek ewidencyjny ze statusem podatnika, ten zaś wynika z odrębnych ustaw. Ponieważ ustawa o NIP nie definiuje pojęcia podatnika właściwe jest odwołanie się do tego pojęcia sformułowanego w ustawie Ordynacja podatkowa. Uprawniają do tego zasady wykładni systemowej, którą wzmacnia charakter ww. ustawy normującej zgodnie z jej art. 1 pkt 1 zobowiązania podatkowe. Ordynacja podatkowa normuje bowiem ogólne prawo podatkowe, a więc zagadnienia odnoszące się do wszystkich podatków. Z samej istoty ogólnego prawa podatkowego wynika, że ustawa regulująca to prawo obejmuje swym zakresem te zagadnienia, które mogą być jednolicie unormowane dla wszystkich (bądź większości podatków) i ma w znacznym stopniu kodeksowy charakter. Powinien to być zatem akt prawny stanowiący uporządkowanie przepisów określonej dziedziny prawa lub obszernego fragmentu (w tym przypadku ogólnego prawa podatkowego) i zastąpienie regulacji rozproszonej w wielu aktach normatywnych. Taki akt ma niezwykle ważne znaczenie z punktu widzenia właściwego funkcjonowania prawa podatkowego. (R. Mastalski w: Ordynacja podatkowa Komentarz 2006 B. Adamiak, J. Borkowski, R. Mastalski, J. Zubrzycki wyd. Unimex Wrocław 2006 str. 6). Sięgając zatem do definicji zawartej w ww. ustawie w zakresie pojęcia, które winno być jednakowo postrzegane na gruncie wszystkich ustaw podatkowych wskazać trzeba, że stosownie do art. 7 O.p. podatnikiem jest osoba fizyczna, osoba prawna lub jednostka organizacyjna niemająca osobowości prawnej, podlegająca na mocy ustaw podatkowych obowiązkowi podatkowemu (§ 1). Ustawy podatkowe mogą ustanawiać podatnikami inne podmioty niż wymienione w § 1 (§ 2). Dla właściwego odczytania ww. przepisu konieczne jest również sięgnięcie do pojęcia obowiązku podatkowego, który reguluje art. 4 O.p. Zgodnie z jego brzmieniem obowiązkiem podatkowym jest wynikająca z ustaw podatkowych nieskonkretyzowana powinność przymusowego świadczenia pieniężnego w związku z zaistnieniem zdarzenia określonego w tych ustawach. Z powołanych regulacji wynika, że podatnikiem jest wskazany w ustawie podmiot, zobowiązany do dokonywania świadczeń pieniężnych w związku z wystąpieniem zdarzenia określonego w ustawie podatkowej, a zatem w przepisach prawa materialnego dotyczącego określonych rodzajów podatków. Z punktu widzenia istoty sporu i podnoszonych argumentów konieczne jest również przywołanie definicji podatku. Zgodnie z art. 6 O.p. podatkiem jest publicznoprawne, nieodpłatne, przymusowe oraz bezzwrotne świadczenie pieniężne na rzecz Skarbu Państwa, województwa, powiatu lub gminy, wynikające z ustawy podatkowej. Odnosząc te uwagi na grunt rozpoznawanej sprawy należy wskazać, że obowiązek i prawo do uzyskania numeru identyfikacji podatkowej będzie ciążyło na podmiotach, które będą legitymowały się statusem podatnika na podstawie odrębnych ustaw. Skarżący wzywany do wskazania takich okoliczności oświadczył, że jest płatnikiem opłaty skarbowej, w toku dalszego postępowania wskazał, że jest podatnikiem podatku od spadków i darowizn oraz podatku dochodowego od osób prawnych, który podlega zwolnieniu na mocy art. 17 ust. 1 pkt 4a u.p.d.o.p. W opinii Sądu zasadnie organ podatkowy odmówił skarżącemu statusu podatnika i nadania numeru ewidencyjnego w związku z regulacjami ustawy o podatku od spadków i darowizn oraz ustawy z 16 listopada 2006 r. o opłacie skarbowej (t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 1000 ze zm., dalej ustawa o opłacie skarbowej). Zasadnie wywodzi, że opłata skarbowa, jakkolwiek jest świadczeniem publicznoprawnym nie mieści się w pojęciu podatku. Przekonuje o tym powołany art. 6 O.p. stanowiący o nieodpłatnym charakterze podatku, takiego nie ma opłata skarbowa będąca ekwiwalentem za określoną w ustawie czynność organów administracji. Ponadto istotna jest powoływana przez organ podatkowy argumentacja odwołująca się do brzmienia art. 2 § 1 O.p., która odrębnie wymienia podatki, opłaty oraz niepodatkowe należności budżetu państwa oraz budżetów jednostek samorządu terytorialnego, do których ustalania lub określania uprawnione są organy podatkowe oraz opłatę skarbową oraz opłaty, o których mowa w przepisach o podatkach i opłatach lokalnych. Wzmocnieniem tej argumentacji jest także art. 3 pkt 3 O.p., który stanowi, że ilekroć mowa jest o podatkach należy przez to rozumieć również a) zaliczki na podatki, b) raty podatków, jeżeli przepisy prawa podatkowego przewidują płatność podatku w ratach, c) opłaty oraz niepodatkowe należności budżetowe. Tym samym opłata skarbowa nie jest podatkiem ale innym rodzajem należności, do której będą miały zastosowanie przepisy Ordynacji podatkowej. Nie można zatem twierdzić, że w związku z omawianą należnością skarżący jest podatnikiem, który podlega obowiązkowi ewidencyjnemu zgodnie z ustawą o NIP. Brak podstaw do wywodzenia takiego obowiązku również z ustawy o podatku od spadków i darowizn, gdyż jak słusznie wskazuje organ podatkowy skarżący jako osoba prawna nie podlega tej ustawie, zatem nie jest na jej podstawie podatnikiem. Zgodnie z brzmieniem art. 1 ust. 1 ww. ustawy podatkowi od spadków i darowizn, zwanemu dalej "podatkiem", podlega nabycie przez osoby fizyczne własności rzeczy znajdujących się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub praw majątkowych wykonywanych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, tytułem (...). Natomiast błędnie, w opinii Sądu, organ podatkowy przyjmie, że skarżący nie jest podatnikiem podatku dochodowego od osób prawnych. Zgodnie z art. 1 ust. 1 ww. ustawy reguluje ona opodatkowanie podatkiem dochodowym dochodów osób prawnych i spółek kapitałowych w organizacji. Wśród wyłączeń (spod zakresu działania ww. ustawy) zawartych w art. 2 u.p.d.o.p. brak dochodów czy podmiotów o statusie skarżącego. Przepis zaś art. 3 ust. 1 ww. ustawy stanowi, że podatnicy, jeżeli mają siedzibę lub zarząd na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, podlegają obowiązkowi podatkowemu od całości swoich dochodów, bez względu na miejsce ich osiągania. Niewątpliwie skarżący jest zatem podatnikiem podatku dochodowego od osób prawnych, czego nie neguje również organ podatkowy wywodząc, że jego dochody (z działalności innej niż gospodarcza) podlegają zwolnieniu, co wyłącza obowiązek ewidencyjny. W tym zakresie wskazuje na art. 17 ust. 1 pkt 4a u.p.d.o.p. stanowiący, że wolne od podatku są: dochody kościelnych osób prawnych: a) z niegospodarczej działalności statutowej; w tym zakresie kościelne osoby prawne nie mają obowiązku prowadzenia dokumentacji wymaganej przez przepisy Ordynacji podatkowej, b) z pozostałej działalności - w części przeznaczonej na cele: kultu religijnego, oświatowo-wychowawcze, naukowe, kulturalne, charytatywno-opiekuńcze oraz na konserwację zabytków, prowadzenie punktów katechetycznych, inwestycje sakralne w zakresie: budowy, rozbudowy i odbudowy kościołów oraz kaplic, adaptację innych budynków na cele sakralne, a także innych inwestycji przeznaczonych na punkty katechetyczne i zakłady charytatywno-opiekuńcze. Niewątpliwie zatem skarżący nie prowadząc działalności gospodarczej nie ma obowiązku odprowadzania podatku dochodowego od osób prawnych oraz prowadzenia dokumentacji podatkowej. Powyższe nie oznacza jednak, że nie jest podatnikiem tego podatku. Niewątpliwie ustawa podatkowa (o podatku dochodowym od osób prawnych) objęła go swoją regulacją, korzysta on jedynie ze zwolnienia od dochodów osiąganych z określonej dziedziny działalności. Niewątpliwie zatem powstał u niego obowiązek podatkowy, jedynie wobec zwolnienia na mocy regulacji szczególnej nie przekształcił się on w zobowiązanie podatkowe. Powyższe twierdzenia mają uzasadnienie w piśmiennictwie, w komentarzu do ustawy Ordynacja podatkowa pod red. Prof. R. Etela (Lex/el 2019) autor M. Popławski wskazuje, że nie możemy definiować podatnika przez wskazanie, że jest to podmiot, który jest zobowiązany do zapłaty podatku. Przedstawiona wyżej definicja łączy bowiem przymiot podatnika z tym, że na danym podmiocie ciąży obowiązek podatkowy, nie zaś z faktem, iż podmiot ten jest zobowiązany do zapłaty podatku. Podkreślić przy tym należy, że nie zawsze ciążący obowiązek podatkowy na danym podmiocie będzie prowadzić do obowiązku zapłaty podatku (...). Oznacza to, że podatnikiem w ujęciu wyżej wskazanej definicji będzie zarówno podmiot zobowiązany do zapłaty podatku, jak i podmiot, którego takie zobowiązanie nie będzie dotyczyło w konsekwencji zaistnienia pewnych okoliczności, np. na skutek zastosowanych zwolnień podatkowych. Nie ulega wątpliwości, że skarżący jest podatnikiem tego podatku, który jest uprawniony do uzyskania NIP. Brak zatem podstaw aby odmówić mu nadania takiego numeru ewidencyjnego. Także dalsze zapisy ustawy o NIP nie zawierają regulacji wykluczających takie uprawnienie strony. W art. 6 ust. 2 ww. ustawy określającej terminy dokonania zgłoszenia identyfikacyjnego wskazano, że termin ten nie może być późniejszy niż zastrzeżony do złożenia pierwszej deklaracji, zeznania, informacji bądź oświadczenia, albo wraz z dokonaniem pierwszej wpłaty podatku lub zaliczki na podatek. Możliwe jest zatem wcześniejsze złożenie takiego wniosku, który wobec braku jakichkolwiek innych zastrzeżeń wynikających z ww. ustawy winien zostać rozpoznany, a podatnikowi nadany właściwy numer identyfikacyjny. Wykładnia językowa i systemowa spornych przepisów oraz brak wyraźnego ograniczenia nadawania numeru identyfikacji podatkowej wyłącznie do podmiotów faktycznie zobowiązanych do zapłaty podatku prowadzi do wniosku, że postępowanie organów podatkowych w tej sprawie było nieprawidłowe. W ponownie prowadzonym postępowaniu organy podatkowe, kierując się dokonaną przez Sąd wykładnią spornych w sprawie przepisów prawa, będą zobowiązane do ponownego rozpoznania wniosku skarżącego o nadanie numeru ewidencyjnego na podstawie ustawy o NIP. Końcowo odnosząc się do zarzutów skargi wskazać trzeba, że Sąd nie podziela argumentacji wykluczającej możliwość wydania decyzji o odmowie nadania numeru identyfikacji podatkowej na podstawie art. 8c ust. 1 pkt 2 ustawy o NIP w sytuacji gdy podmiot wnioskujący nie jest podatnikiem w rozumieniu ustaw podatkowych. W sformułowaniu użytym w treści rozważanego przepisu "nie spełnienia wymogów określonych dla tego zgłoszenia" w opinii Sądu mieszczą się zarówno wymogi formalne wniosku jak i wymogi materialne. Zatem norma ta może stanowić podstawę odmowy nadania numeru ewidencyjnego w sytuacji gdy wniosek pochodzi od podmiotu, który nie spełnia wymogów materialnych. W związku z naruszeniem przez organy podatkowe wskazanych na wstępie przepisów prawa materialnego Sąd, działając na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. w zw. z art. 135 ww. ustawy, uchylił orzeczenia organów obu instancji. O kosztach orzekł na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 p.p.s.a. oraz § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015 r., poz. 1800 ze zm.).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło