II OSK 1369/20

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2023-04-26

Skład orzekający: Andrzej Wawrzyniak, Tomasz Bąkowski, Piotr Broda

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy uchwała rady gminy w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, która dopuszcza zabudowę produkcyjno-usługową na terenie sąsiadującym z nieruchomościami mieszkalnymi, narusza prawo własności i ład przestrzenny, a także czy narusza zasady prawidłowego postępowania sądowoadministracyjnego?
Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając, że Wojewódzki Sąd Administracyjny prawidłowo ocenił, iż uchwała rady gminy w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego nie narusza prawa własności ani ładu przestrzennego. Sąd podkreślił, że plany miejscowe mogą wprowadzać zmiany w przeznaczeniu terenów, a obowiązujące studium uwarunkowań dopuszczało zabudowę produkcyjno-usługową na spornym obszarze. Ponadto, NSA stwierdził, że zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania przez WSA były niezasadne, w tym zarzuty dotyczące uzasadnienia wyroku, stosowania przepisów KPA do uchwały będącej aktem prawa miejscowego, odroczenia rozprawy oraz składu orzekającego.
Stan faktyczny
Skarżący J.O. i M.O. wnieśli skargę na uchwałę Rady Gminy M. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, zarzucając naruszenie przepisów ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, w tym prawa własności i ładu przestrzennego, a także przekroczenie władztwa planistycznego gminy. Twierdzili, że plan dopuszcza uciążliwą działalność produkcyjną na terenie sąsiadującym z ich nieruchomościami mieszkalnymi, co jest sprzeczne ze studium uwarunkowań. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę. Skarżący wnieśli skargę kasacyjną, podnosząc zarzuty naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Andrzej Wawrzyniak Sędziowie: sędzia NSA Tomasz Bąkowski (spr.) sędzia del. WSA Piotr Broda po rozpoznaniu w dniu 26 kwietnia 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej J.O. i M.O. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 16 grudnia 2019 r., sygn. akt II SA/Gl 1083/19 w sprawie ze skargi J.O. i M.O. na uchwałę Rady Gminy M. z dnia [...] 2019 r. nr [...] w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oddala skargę kasacyjną. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyrokiem z dnia 16 grudnia 2019 r., sygn. akt II SA/Gl 1083/19, oddalił skargę J.O. i M.O. na uchwałę Rady Gminy M. z dnia [...] 2019 r., nr [...] w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Wyrok ten został wydany w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy. J.O. oraz M.O. wnieśli skargę na uchwałę Rady Gminy M. nr [...] z dnia [...] 2019 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w miejscowości S. i W. w gminie M. Zaskarżonej uchwale zarzucono naruszenie: art. 1 ust. 2 pkt 1 i pkt 7 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (tekst jedn.: Dz.U. z 2018 r., poz. 1945 ze zm., dalej: "u.p.z.p.") przez nieuwzględnienie przy uchwalaniu planu miejscowego wymagań ładu przestrzennego oraz prawa własności; art. 3 pkt 1 u.p.z.p. przez naruszenie prawa zagospodarowania terenu, do którego skarżący mają tytuł prawny: art. 2 ust. 1 w zw. z art. 4 ust. 1 i art. 6 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 i 2 u.p.z.p. przez przekroczenie przysługującego gminie władztwa planistycznego. W oparciu o powyższe zarzuty wystąpiono o stwierdzenie nieważności zaskarżonej uchwały w części dotyczącej postanowień obejmujących obszar W. i części działek nr [...], [...], [...] i [...] obr. [...]. W motywach skargi podkreślono, że skarżącym przysługuje interes prawny, albowiem są bezpośrednimi sąsiadami terenu objętego przedmiotowym planem. Dodatkowo podniesiono, że na terenie objętym planem jest prowadzona działalność związana z przetwórstwem mięsa, a postanowienia planu naruszają ich własność. Działalność prowadzona na terenie objętym planem jest działalnością o dużej uciążliwości dla właścicieli gruntów sąsiednich. Zdaniem skarżących tylko na nieruchomości objętej planem jest prowadzona działalność produkcyjna, natomiast pozostałe nieruchomości wykorzystywane są na cele mieszkaniowe. Kwestionowana uchwała sprzeczna jest ze studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy M. przyjętego uchwałą Rady Gminy M. z dnia [...] 2000 r. nr [...] następnie dwukrotnie zmienioną. Wskazano w szczególności na ponadnormatywny hałas, który wzrośnie wraz z uruchomieniem działalności produkcyjnej. Podniesiono, że lokalizacja zakładu spowoduje przekształcenia powierzchni ziemi, w tym związane z drogami dojazdowymi, urządzeniami infrastruktury technicznej czy parkingami. Podkreślono zagrożenie związane z zanieczyszczeniem powietrza i wystąpienia kwaśnych deszczy, nadto akcentowano, że dotychczasowy miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego zakazywał działalności produkcyjnej na terenie objętym kwestionowaną uchwałą, a zmiana postanowień planu wymaga uprzedniej zmiany postanowień studium uwarunkowań czego w rozpoznawanej sprawie nie uczyniono. Zdaniem skarżących zaskarżona uchwała nie respektuje zasady proporcjonalności, czego wyrazem jest to, że nie miano w polu widzenia interesów prawnych właścicieli sąsiednich nieruchomości, a to oznacza, że przekroczone zostały granice władztwa planistycznego przysługującego gminie. W końcowej części skargi podniesiono, że niewykorzystywanie przez skarżących przysługujących im uprawnień w ramach procedury planistycznej nie niweluje skuteczności wniesionej skargi. W odpowiedzi na skargę Wójt Gminy M. wniósł o oddalenie skargi. W motywach stanowiska przedstawiono harmonogram działań podejmowanych w sprawie przyjęcia przedmiotowej uchwały oraz przybliżono sytuację związaną z uwarunkowaniami prawnymi przyjmowania planu miejscowego, podkreślając znaczenie studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego, które w ocenie organu nie zostało naruszone. Do odpowiedzi na skargę Wójt Gminy M. dołączył wyciąg ze Studium ze wskazaniem na pkt 9.3 "Kierunki i wskaźniki dotyczące zagospodarowania oraz użytkowania terenów". Z dołączonej do odpowiedzi na skargę mapy wynika, że oznaczenie MP czyli tereny zabudowy produkcyjno-usługowej lub mieszkaniowej i zagrodowej obejmują również sporną nieruchomość objętą kwestionowaną uchwałą. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Sąd uznał, że choć nieruchomości skarżących znajdują się poza obszarem objętym kwestionowaną uchwałą, to postanowienia przyjętego planu mogą oddziaływać na prawo własności posiadanych przez nich nieruchomości. Rozpoznając skargę nie dopatrzył się jednak podstaw do stwierdzenia nieważności zaskarżonej uchwały. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wnieśli J.O. i M.O., reprezentowani przez profesjonalnego pełnomocnika. Wyrok zaskarżono w całości. Wyrokowi zarzucono naruszenie prawa materialnego, a mianowicie: 1. art. 1 ust. 2 pkt 1 i 7 u.p.z.p. przez błędną jego wykładnię polegająca na przyjęciu, że zarzut naruszenia prawa własności skarżących nie został wykazany bowiem w sąsiedztwie skarżących w niedalekiej odległości położona jest nowo oddana autostrada oraz nie są zlokalizowane same budynki mieszkalne, ponieważ w okolicy zlokalizowane są działalności usługowe, które również generują zwiększony ruch samochodowy w sytuacji gdy jak wynika z informacji uzyskanej od Wojewódzkiego Inspektoratu Ochrony Środowiska w Katowicach Zakład Produkcyjny M. emituje hałas o przekraczającym poziomie – badania akustyczne wykazały przekroczenie dopuszczalnego hałasu emitowanego do środowiska określonego dla pory dziennej w decyzji Starosty Częstochowskiego z dnia 11 czerwca 2018 r., oraz że w stosunku do M.N. toczy się postępowanie w sprawie naruszenia art. 91a ustawy – Prawo budowlane na obiekcie przy ul. [...] w W. poprzez użytkowanie obiektu w sposób niezgodny z przepisami oraz bez wymaganych zezwoleń, który to fakt Sąd pominął milczeniem, 2. art. 3 pkt 1 w zw. z art. 2 ust. 1 w zw. z art. 4 ust. 1 i art. 6 ust. 1 i 2 pkt 1 i 2 u.p.z.p. przez błędną jego wykładnię polegająca na przyjęciu, że w przedmiotowej sprawie nie doszło do przekroczenia przysługującego gminie władztwa planistycznego, a zaskarżona uchwała nie godzi w sferę prawa własności skarżących burzącą dotychczasowy układ związany z tym, że dotychczas uchwalony plan zagospodarowania przestrzennego wprowadził kategoryczny zakaz prowadzenia wszelkiej działalności produkcyjnej oraz usługowej mogącej stwarzać uciążliwości wobec sąsiadujących nieruchomości mieszkalnych oraz powzięta uchwała stoi w sprzeczności z ustaleniami Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy M., przyjętego przez Radę Gminy M. uchwałą nr [...] z dnia [...] 2000 r. Zmienionego uchwałą nr [...] Rady Gminy M. z dnia [...] 2010 r. i uchwałą nr [...] Rady Gminy M. z dnia [...] 2017 r., 3. art. 31 ust. 3 w zw. z art. 21 ust. 1 i 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. Nr 78, poz. 483 ze zm., dalej: "Konstytucja RP"), określających zakres ingerencji w prawo własności, które nastąpiło wobec nieustalenia stanu faktycznego sprawy polegającego na przyjęciu, że skoro nieruchomość skarżących położona jest w niedalekiej odległości od nowo oddanej autostrady, a w okolicy zlokalizowany jest szereg działalności usługowych, które również generują zwiększony ruch samochodowy to zwiększenie uciążliwości w postaci hałasu nie będzie wynikiem jedynie ewentualnego uruchomienia działalności usługowo-produkcyjnej na sąsiedniej nieruchomości, a następstwem szeregu innych źródeł w sytuacji gdy jak wynika z informacji uzyskanej od Wojewódzkiego Inspektoratu Ochrony Środowiska w Katowicach Zakład Produkcyjny M. emituje hałas o przekraczającym poziomie – badania akustyczne wykazały przekroczenie dopuszczalnego hałasu emitowanego do środowiska określonego dla pory dziennej w decyzji Starosty Częstochowskiego z dnia 11 czerwca 2018 r., który to fakt Sąd pominął milczeniem. Naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie: 1. art. 1 § 1 i 2 p.p.s.a. oraz art. 3 § 1 p.p.s.a. przez nienależyte wykonanie obowiązku kontroli w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a. przez brak w uzasadnieniu wyroku elementów niezbędnych do jego prawidłowości, jak: dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego dotyczącego zamierzeń inwestycyjnych uczestnika postępowania M.N. oraz stanu prawnego w zakresie treści planu zagospodarowania przestrzennego oraz ustaleń Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy M., przyjętego przez Radę Gminy M. uchwałą nr [...] z dnia [...] 2000 r. Zmienionego uchwałą nr [...] Rady Gminy M. z dnia [...] 2010 r. i uchwałą nr [...] Rady Gminy M. z dnia [...] 2017 r., odniesienie się do zarzutów podniesionych w skardze, przedstawienie podstawy prawnej rozstrzygnięcia i jej wyjaśnienie, przy czym naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, 2. (niechronologiczną numerację NSA uznał za omyłkę) art. 1 §1 i 2 p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 77 § 1, art. 107 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn.: Dz. U. z 2018 r. poz. 2096 ze zm., dalej: "k.p.a.") w zw. z art. 1 ust. 2 pkt 1 i pkt 7, art. 3 pkt 1, art. 2 ust. 1 w zw. z art. 4 ust. 1 i art. 6 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 i 2 u.p.z.p. polegające na oddaleniu skargi pomimo, ze decyzja ta została wydana bez zebrania i rozważenia pełnego materiału dowodowego, co skutkowało niewskazaniem w uzasadnieniu decyzji, na jakich dowodach oparł ustalenia faktyczne, 3. art. 141 § 4 p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 1 ust. 2 pkt 1 i pkt 7, art. 3 pkt 1, art. 2 ust. 1 w zw. z art. 4 ust. 1 i art. 6 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 i 2 u.p.z.p. przez wybiorcze przedstawienie stanu sprawy, nieodniesienie się do wszystkich zarzutów podniesionych w skardze oraz uchylenie się od dokonania szczegółowej oceny i uzasadnienia decyzji uznaniowej, 4. art. 1 § 1 i 2 p.p.s.a. w zw. z art. 3 § 1 p.p.s.a. oraz art. 145 §1 pkt 1 lit a i c p.p.s.a. w zw. z art. 7, 8, art. 77 § 1 i art. 84 § 1 k.p.a. przez oddalenie skargi, mimo że Sąd I instancji przyjął jako wiadomości specjalne, że w sąsiedztwie skarżących w niedalekiej odległości położona jest nowo oddana autostrada oraz nie są zlokalizowane same budynki mieszkalne, ponieważ w okolicy występują działalności usługowe, które również generują zwiększony ruch samochodowy a tym samym powodują zwiększony hałas, które to wiadomości nie zostały przedstawione przez biegłego, 5. art. 109 p.p.s.a. polegające na tym, że na oczywiście uzasadniony wniosek skarżącego, Sąd I instancji nie odroczył rozprawy wyznaczonej na dzień 3 grudnia 2019 r. w sytuacji gdy pełnomocnik miał wyznaczoną rozprawę z urzędu w sprawie Sądu Rejonowego w Częstochowie pod sygn. akt XI K 110/19 gdzie jego obecność była obowiązkowa przez co skarżący pozbawieni zostali możliwości udziału wspólnie z ustanowionym pełnomocnikiem w rozprawie bezpośrednio poprzedzającej wydanie orzeczenia, a tym samym pozbawieni zostali prawa do obrony – co w konsekwencji skutkuje nieważnością postępowania na podstawie art. 183 § 2 pkt 5 p.p.s.a. 6. art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 20 ust. 1, art. 15 ust. 2 oraz art. 28 ust. 1 u.p.z.p. przez oddalenie skargi pomimo podjęcia skarżonej uchwały z istotnym naruszeniem przywołanych przepisów prawa, 7. art. 16 p.p.s.a. przez wydanie i podpisanie wyroku z dnia 16 grudnia 2019 r. przez trzech Sędziów w sytuacji gdy rozpoznanie sprawy i wydanie orzeczenia w dniu 16 grudnia 2019 r. nastąpiło na sali rozpraw przez jednego Sędziego w obecności pełnomocnika skarżących oraz protokolanta, podczas wydawania orzeczenia w składzie Sądu nie występowało trzech Sędziów. Na podstawie powyższych zarzutów wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gliwicach, ewentualnie, na podstawie art. 176 p.p.s.a. w zw. z art. 188 p.p.s.a., uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i rozpoznanie ponowne skargi. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 w zw. z ust. 1 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2021 r. poz. 2095 ze zm.) sprawę skierowano na posiedzenie niejawne. Według art. 174 p.p.s.a., skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. Wobec niestwierdzenia przyczyn nieważności sprawę rozpoznano w granicach zakreślonych w skardze kasacyjnej. Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw i podlega oddaleniu. Jako niezasadny należało uznać zarzut naruszenia art. 1 ust. 2 pkt 1 i 7 u.p.z.p. poprzez błędną jego wykładnię. Podnosząc zarzut naruszenia prawa materialnego przez jego błędną wykładnię, sporządzający skargę kasacyjną winien wyjaśnić jak określony przepis powinien być rozumiany i na czym polegał błąd w interpretacji tego przepisu przez sąd (por. wyrok NSA z dnia 19 maja 2022 r., sygn. akt II OSK 1775/19, LEX nr 3356953). Z przepisów przywołanych w tym zarzucie wynika, że w planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym uwzględnia się zwłaszcza wymagania ładu przestrzennego, w tym urbanistyki i architektury oraz prawo własności. W skardze kasacyjnej nie wskazano jak – w ocenie skarżących – przepisy te powinny być rozumiane. Nie przedstawiono też ewentualnych błędów popełnionych przez Sąd I instancji przy wykładni tych przepisów. Odwołanie w petitum skargi kasacyjnej oraz w jej uzasadnieniu do informacji Wojewódzkiego Inspektoratu Ochrony Środowiska w Katowicach oraz postępowania w sprawie naruszenia art. 91a ustawy – Prawo budowlane na obiekcie przy ul. [...] w W. przez użytkowanie obiektu w sposób niezgodny z przepisami oraz bez wymaganych zezwoleń, które – jak podkreślają skarżący kasacyjnie – Sąd pominął milczeniem, nie sposób uznać za wyjaśnienie sposobu prawidłowej wykładni art. 1 ust. 2 pkt 1 i 7 u.p.z.p. Nie mógł również odnieść zamierzonego skutku zarzut naruszenia przez Sąd I instancji art. 3 pkt 1 w zw. z art. 2 ust. 1 w zw. z art. 4 ust. 1 i art. 6 ust. 1 i 2 pkt 1 i 2 u.p.z.p. poprzez ich błędną wykładnię. Po pierwsze, art. 3 u.p.z.p. w całej swojej historii nie zawierał punktów jako podrzędnych jednostek redakcyjnych. Z kolei art. 2 u.p.z.p., zawierający katalog definicji ustawowych nie dzieli się na ustępy. Z tego też względu Naczelny Sąd Administracyjny nie może odnieść się do naruszenia przepisów nieistniejących. Przytoczenie podstawy kasacyjnej musi być precyzyjne, gdyż – z uwagi na związanie granicami skargi kasacyjnej – Naczelny Sąd Administracyjny może uwzględnić tylko te przepisy prawa, które wyraźnie zostały wskazane w skardze kasacyjnej, jako naruszone. Nie jest natomiast władny badać czy Wojewódzki Sąd Administracyjny nie naruszył innych przepisów. Nie może również zastępować strony i precyzować, czy też uzupełniać podstawy kasacyjne. Po drugie, odnosząc się do zarzutu błędnej wykładni art. 4 ust. 1 i art. 6 ust. 1 i 2 pkt 1 i 2 u.p.z.p., czego konsekwencją miało być przyjęcie przez Sąd I instancji, że wskutek podjęcia zaskarżonej uchwały nie doszło do naruszenia władztwa planistycznego, nie można uznać za trafny argument skarżących, którzy odwołują się do ustaleń dotychczasowego planu miejscowego, który przewidywał zakaz prowadzenia działalności produkcyjnej i usługowej. Otóż celem podejmowania uchwał w sprawie planów miejscowych jest nie tylko prawne usankcjonowanie obecnego stanu zagospodarowania przestrzennego na danym terenie, ale również dokonywanie prawnie wiążących zmian dotychczasowego przeznaczenia nieruchomości objętych ustaleniami planu. Słusznie w tym względzie wypowiada się Sąd I instancji, przyjmując że podstawą weryfikacji tego, czy we wskazanym zakresie doszło do nadużycia władztwa planistycznego są ustalenia obowiązującego Studium. Te zaś dopuszczają na obszarze oznaczonym symbolem MP (tereny zabudowy produkcyjno-usługowej lub mieszkaniowej i zagrodowej), na którym jest położona sporna nieruchomość objęta kwestionowaną uchwałą, przeznaczenie terenu pod zabudowę produkcyjno-usługową. Również zarzut naruszenia art. 31 ust. 3 w zw. z art. 21 ust. 1 i 2 Konstytucji RP, które miało nastąpić wobec nieustalenia stanu faktycznego sprawy, nie zasługuje na uwzględnienie. Jak już wyżej wyjaśniano, podstawą zaskarżenia, określoną w art. 174 pkt 1 p.p.s.a. jest naruszenie prawa materialnego polegające na błędnej wykładni lub niewłaściwym jego zastosowaniu. W ocenianym zarzucie nie wskazano zaś na żadną z tych postaci naruszenia prawa materialnego, natomiast jako powód naruszenia art. 31 ust. 3 w zw. z art. 21 ust. 1 i 2 Konstytucji RP przywołano brak "ustalenia faktycznego sprawy", który nie znajduje się w ustawowym katalogu podstaw skargi kasacyjnej. Na marginesie wypada zaznaczyć, że sądy administracyjne nie dokonują ustaleń faktycznych w zakresie objętym sprawą, a jedynie poddają ocenie zgromadzony w sprawie materiał dowodowy (por. m.in. wyrok NSA z dnia 6 lutego 2019 r., sygn. akt I GSK 1224/18, LEX nr 2639388). Niezależnie od powyższego, należy zauważyć, że ustalenia zaskarżonego planu miejscowego nie mogą w sposób bezpośredni kształtować sposobu wykonywania prawa własności nieruchomości skarżących, albowiem nieruchomość ta pozostaje poza granicami obszaru objętego tym planem. Z ustaleń tych nie wynika również by korzystanie z własności nieruchomości skarżących zostało choćby pośrednio ograniczone ustaleniami zaskarżonego planu. Skarżący nie wykazali w jaki sposób za sprawą zaskarżonego wyroku doszło do naruszenia własności bądź prawa dziedziczenia w rozumieniu art. 21 ust. 1 Konstytucji RP oraz w jaki sposób wyrok ten narusza art. 21 ust. 1 Konstytucji RP, zgodnie z którym: "Wywłaszczenie jest dopuszczalne jedynie wówczas, gdy jest dokonywane na cele publiczne i za słusznym odszkodowaniem." Nietrafne okazały się też zarzuty naruszenia przepisów postępowania: Po pierwsze, nie zasługują na uwzględnienie zarzuty dotyczące uzasadnienia zaskarżonego wyroku (zarzuty naruszenia przepisów postępowania oznaczone w skardze kasacyjnej numerami 1 i 4). Zgodnie z art. 141 § 4 p.p.s.a.: "Uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Jeżeli w wyniku uwzględnienia skargi sprawa ma być ponownie rozpatrzona przez organ administracji, uzasadnienie powinno ponadto zawierać wskazania co do dalszego postępowania." Z ukształtowanego w tym zakresie orzecznictwa sądowoadministracyjnego wynika, że zarzut naruszenia tego przepisu może być skuteczny tylko wtedy, gdy uzasadnienie wyroku jest sporządzone w sposób uniemożliwiający kontrolę instancyjną, a w szczególności, gdy nie zawiera któregoś z elementów konstrukcyjnych wymienionych w omawianym przepisie. Uzasadnienie zaskarżonego wyroku zawiera wszystkie wymagane elementy, a zatem zostało sporządzone zgodnie z art. 141 § 4 p.p.s.a. Brak szczegółowego odniesienia się przez Sąd I instancji do argumentacji zawartej w odpowiedzi na skargę nie świadczy o naruszeniu art. 141 § 4 p.p.s.a. Z powołanego przepisu nie wynika bowiem, że Sąd musi się odnieść do wszystkich argumentów podnoszonych przez skarżących. Uzasadnienie zaskarżonego wyroku zawiera stanowisko Sądu I instancji co do kwestii istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy. Podkreślenia wymaga, że z art. 141 § 4 p.p.s.a., nie wynika dla sądu administracyjnego obowiązek szczegółowego omówienia w uzasadnieniu każdej okoliczności, czy każdego argumentu lub twierdzenia, jakie pojawiło się w badanej sprawie. Sąd w uzasadnieniu do wyroku powinien się odnieść wyłącznie do kwestii istotnych z punktu widzenia rozstrzygnięcia sprawy (zob. wyrok NSA z dnia 29 lutego 2008 r., sygn. akt II FSK 1801/06, LEX nr 488006). Brak szczegółowego odniesienia się przez Sąd I instancji do wszystkich zarzutów zawartych w skardze i skoncentrowanie się tylko na istotnych kwestiach, nie jest wadliwe, zwłaszcza że wątki pominięte mają jedynie charakter uboczny i nie rzutują na wynik sprawy. (wyrok NSA z dnia 11 maja 2022 r., sygn. akt II OSK 758/22, LEX nr 3401274.) Ponadto, niezrozumiałe jest wskazanie (w zarzucie naruszenia przepisów postępowania oznaczonego w skardze kasacyjnej numerem 4) na uchylenie się Sądu "od dokonania szczegółowej oceny i uzasadnienia decyzji uznaniowej" w okolicznościach, w których przedmiotem kontroli jest uchwała w sprawie planu miejscowego, a nie decyzja administracyjna o charakterze uznaniowym. Po drugie, za chybione należy uznać zarzuty naruszenia przepisów postępowania oznaczone numerami 3 i 5, w których skarżący wskazują na naruszenie przepisów k.p.a. W związku z powyższym należy wyjaśnić, że w toku sądowej kontroli uchwały w sprawie planu miejscowego nie mogło dojść do naruszenia przepisów k.p.a. Przepisy te mają bowiem zastosowanie w postępowaniach objętych kodeksową regulacją, w szczególności w postępowaniach w sprawach indywidualnych załatwianych w drodze decyzji administracyjnej albo załatwianych milcząco. Odnoszą się zatem do procesu stosowania prawa. Natomiast plan miejscowy przyjmowany w drodze uchwały rady gminy jest, w myśl art. 14 ust. 8 u.p.z.p., aktem prawa miejscowego, a więc aktem stanowienia prawa (aktem prawotwórczym), do którego przepisów k.p.a. (poza uzgodnieniami projektów planu, gdzie ma zastosowanie art. 106 k.p.a., zgodnie z art. 24 ust.1 u.p.z.p.) nie stosuje się. Po trzecie, nie mógł też zostać uwzględniony zarzut naruszenia art. 109 p.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem: "Rozprawa ulega odroczeniu, jeżeli sąd stwierdzi nieprawidłowość zawiadomienia którejkolwiek ze stron albo jeżeli nieobecność strony lub jej pełnomocnika jest wywołana nadzwyczajnym wydarzeniem lub inną znaną sądowi przeszkodą, której nie można przezwyciężyć, chyba że strona lub jej pełnomocnik wnieśli o rozpoznanie sprawy w ich nieobecności." Zdaniem pełnomocnika skarżących konieczność odroczenia rozprawy wynikała z udziału w tym samym dniu (3 grudnia 2019 r.) w rozprawie w Sądzie Rejonowym w Częstochowie, gdzie jego obecność była obowiązkowa. Odnosząc się do tego zarzutu należy zaznaczyć, że ani w petitum skargi kasacyjnej ani w jej uzasadnieniu, pełnomocnik skarżących kasacyjnie nie wykazał, że przeszkody w postaci konieczności udziału w innej rozprawie nie mógł przezwyciężyć (por. wyrok NSA z dnia 17 lipca 2018 r., sygn. akt II FSK 1797/16, LEX nr 2537222). Poza tym wypada zauważyć, że sprawa ze skargi na uchwałę Rady Gminy M. z dnia [...] 2019 r. nr [...] w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego została rozpoznana na rozprawie w dniu 3 grudnia 2019 r., natomiast wyrok w tej sprawie został ogłoszony w dniu 16 grudnia 2019 r. Po czwarte, za całkowicie chybiony należało uznać zarzut naruszenia art. 16 p.p.s.a. przez wydanie i podpisanie wyroku z dnia 16 grudnia 2019 r. przez trzech Sędziów w sytuacji gdy rozpoznanie sprawy i wydanie orzeczenia w dniu 16 grudnia 2019 r. nastąpiło na sali rozpraw przez jednego Sędziego w obecności pełnomocnika skarżących oraz protokolanta, podczas wydawania orzeczenia w składzie Sądu nie występowało trzech Sędziów. Jak wynika z protokołu rozprawy z dnia 3 grudnia 2019 r., sprawa została rozpoznana w dniu 3 grudnia 2019 r., a nie jak twierdzą skarżący w dniu 16 grudnia 2019 r. Z tego samego protokołu wynika również, że po zamknięciu rozprawy Sąd postanowił odroczyć termin ogłoszenia orzeczenia i wyznaczyć na dzień 16 grudnia 2019 r. Otóż w przypadku odroczenia ogłoszenia wyroku, co miało miejsce w postępowaniu przed Sądem I instacji, w myśl art. 139 § 2 zd. 2 p.p.s.a.: "Jeżeli ogłoszenie było odroczone, może go dokonać jednoosobowo przewodniczący lub jeden z sędziów składu orzekającego." Po piąte, nie jest zasadne uwzględnienie zarzutu naruszenia art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 20 ust. 1, art. 15 ust. 2 oraz art. 28 ust. 1 u.p.z.p. Przytoczony w tym zarzucie art. 151 p.p.s.a. należy do tak zwanych przepisów wynikowych, co oznacza że chcąc skutecznie powołać się na zarzut naruszenia tego przepisu należy wykazać (czego we wniesionej skardze kasacyjnej nie uczyniono), że Sąd I instancji błędnie przyjął, iż nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego bądź przepisów postępowania, które prowadziłoby do wyeliminowania zaskarżonego aktu z obrotu prawnego. W tym stanie rzeczy, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło