I SA/Bd 682/19

WyrokWSA w Bydgoszczy2019-12-17

Skład orzekający: Urszula Wiśniewska, Halina Adamczewska -Wasilewicz, Ewa Kruppik-Świetlicka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy podatnik miał prawo do odliczenia podatku naliczonego z faktur wystawionych przez podmioty, które nie dokumentowały rzeczywistych zdarzeń gospodarczych, a tym samym nie mogły stanowić podstawy do obniżenia podatku należnego?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że prawo do odliczenia podatku naliczonego nie jest prawem bezwzględnym i wiąże się z rzeczywistym obrotem gospodarczym. Faktury, które nie odzwierciedlają rzeczywistych zdarzeń gospodarczych, nie mogą stanowić podstawy do odliczenia podatku naliczonego, nawet jeśli zostały formalnie poprawne. Podatnik, który świadomie uczestniczył w procederze przyjmowania tzw. "pustych faktur", nie może skorzystać z prawa do odliczenia.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi podatnika na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej utrzymującą w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego, która zakwestionowała prawo podatnika do odliczenia podatku naliczonego z faktur zakupu. Organy podatkowe stwierdziły, że faktury te nie dokumentowały rzeczywistych zdarzeń gospodarczych, a podatnik świadomie uczestniczył w oszustwie podatkowym. Podatnik zarzucił naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej i ustawy o VAT, w tym brak wyczerpującego rozpatrzenia dowodów i niewłaściwe zastosowanie przepisów dotyczących prawa do odliczenia VAT.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Urszula Wiśniewska Sędziowie: sędzia WSA Halina Adamczewska -Wasilewicz sędzia WSA Ewa Kruppik-Świetlicka(spr.) Protokolant: starszy sekretarz sądowy Stanisława Majkut po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 grudnia 2019 r. sprawy ze skargi P. C. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] września 2019 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące od stycznia 2014r. do grudnia 2016r. oddala skargę I SA/Bd 682/19 UZASADNIENIE Decyzją z dnia [...] maja 2019 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w B. określił Skarżącemu wysokość w podatku od towarów i usług zobowiązania podatkowego za miesiące od stycznia 2014 r. do grudnia 2016 r. Organ zakwestionował odliczenie przez podatnika podatku naliczonego z faktur zakupu wystawionych przez - U. Sp. z o.o., [...] - T. Sp. z o.o., [...] - R. , [...], - A. Sp. z o.o., [...], - G. Sp. z o.o., [...], Stwierdził, że faktury nie dokumentowały rzeczywistych zdarzeń gospodarczych, a tym samym nie mogą stanowić podstawy do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony z nich wynikający. Po rozpatrzeniu odwołania, Dyrektor Izby Skarbowej decyzją z dnia [...] września 2019 r. utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu organ podał, że w zakresie transakcji rzekomego nabycia usług i towarów do rzekomych kontrahentów, zgromadzony materiał dowodowy m. in. przesłane przez stronę odpowiedzi, przesłuchania świadków zarówno kontrahentów, podwykonawców jak i pracowników, protokoły z czynności sprawdzających u kontrahentów Skarżącego, protokół z kontroli przeprowadzonej w firmie R. S. S., pisma przesłane przez Naczelników Urzędów Skarbowych w sposób obiektywny potwierdzają fikcyjność tych transakcji. Organ wskazał na zakwestionowanie spornych faktur jedynie od strony podmiotowej w przypadku takich firm jak: U. Sp. z o.o., T. Sp. z o.o., R. S. S. oraz od strony podmiotowej i przedmiotowej w przypadku firm A. Sp. z o.o. i G. Sp. z o.o., jak również stanął na stanowisku, że Skarżący świadomie uczestniczył w oszustwie podatkowym. Zarówno U. Sp. z o. o., T. Sp. z o.o. jak i R. S. S. na dzień rozpoczęcia działalności gospodarczej posiadały status podatników podatku od towarów i usług. Jednakże z zebranego materiału dowodowego wynika, że podmioty te w rzeczywistości były firmami nierzetelnymi, które w wyniku braku deklaracji dla podatku od towarów i usług zostały wykreślone z rejestru podatników VAT i w stosunku do których nie było możliwości przeprowadzenia żadnych czynności i pozyskania ich dokumentacji podatkowej oraz nie deklarowały należnych zobowiązań podatkowych. Organ wskazał, że Skarżący nie wyjaśnił, w jaki sposób nawiązał współpracę z podmiotami takimi jak T. Sp. z o.o. i R. S. S.. Również nie wyjaśnił, jakie konkretne okoliczności, z punktu widzenia prowadzonej przez Pana działalności gospodarczej, miały wpływ na zmianę kontrahentów ze Spółki T. Sp. z o.o. na R. S. S.. Wskazywał, że J. K. oraz S. S. spotykali się z nim wspólnie przed nawiązaniem współpracy z R. Jednakże przesłuchana w charakterze świadka J. K. zeznała, że nigdy nie widziała Skarżącego oraz S. S.. Jedynie E. Z. – prezes Spółki [...] Sp z o. o w trakcie przesłuchania w charakterze świadka zeznała, że poznała Skarżącego oraz że wszelkie szczegóły współpracy ustalał z on z M. M., który nie pełnił żadnej formalnej funkcji w Spółce. W złożonych wyjaśnieniach Skarżący nie powoływał się na jakąkolwiek znajomość z M. M., który nie był formalnie związany ze Spółką. Te rozbieżności w wyjaśnieniach spowodowały, że organ podatkowy nie dał im wiary jako rzetelnym i dostatecznym. W ocenie organu wyjaśnienia Skarżącego nie mogą stanowić podstawy do uznania, iż usługi oraz dostarczone towary widniejące na fakturach wystawionych przez U. Sp. z o. o., T. Sp. z o.o., R. S. S., A. Sp. z o.o. i G. Sp. z o.o., dokumentują faktyczne zdarzenia gospodarcze pomiędzy ww. podmiotami w latach 2014 - 2016. Podwykonawcy podatnika (Ł. Z., K. G., J. W.) oraz podwykonawca T. Sp. z o.o. (W. C.), to podmioty jednoosobowe, których właściciele wybrali jako formę opodatkowania zasady ogólne oraz zwolnienie od podatku od towarów i usług, dlatego pod względem podatkowym nie byli atrakcyjnymi partnerami, gdyż nie mogli wystawiać faktur zawierających podatek VAT do odliczenia dla Skarżącego pomimo tego, iż faktycznie wykonywali zlecone im prace. Skarżący nie podał jakiegokolwiek racjonalnego uzasadnienia dla swoich działań, polegających na zakończeniu współpracy z dotychczasowymi podwykonawcami: Ł. Z., K. G., J. W., którzy pierwotnie fakturowali swoje usługi bezpośrednio na rzecz Skarżącego i rozpoczęcia współpracy z podmiotami T. Sp. z o. o. i R. S. S.. Organ wskazał, że Skarżący był zainteresowany współpracą głównie ze Spółkami oraz podmiotami z otwartym obowiązkiem w podatku od towarów i usług, czyli takimi, które mogą wystawiać faktury VAT w celu zminimalizowania własnych obciążeń podatkowych. Zmiany kontrahentów następowały w ciągłości czasowej bez żadnych przerw czy opóźnień, które spowodowane byłyby obiektywnymi okolicznościami związanymi z ryzykiem prowadzonej działalności gospodarczej np. poszukiwaniami odpowiedniego kontrahenta, dysponującego zapleczem sprzętowym i osobowym (np. w październiku 2014 r. – zakończenie współpracy ze Spółką U. Sp. z o.o., a od listopada 2014 r. podjęcie współpracy ze Spółką T. Sp. z o.o.). Tym samym Skarżący zapewniał sobie ciągłość w otrzymywanych fakturach poprzez podmioty U. Sp. z o. o., T. Sp. z o.o., R. S. S., wykorzystując tych samych podwykonawców, a finalnie głównemu kontrahentowi E. Sp. z o. o. z siedzibą w K. wystawiał faktury, z podatkiem należnym. Ponadto podwykonawcy podpisując umowy z T. Sp. z o.o. nie mieli żadnego wpływu na ich treść, nie uczestniczyli w żadnych rozmowach z przedstawicielami Spółki a gotowe umowy zostały im przedłożone do podpisania. Świadkowie zgodnie stwierdzili, że nie mieli żadnego kontaktu z kimkolwiek z przedstawicieli Spółki za wyjątkiem dnia, w którym podpisano umowy. Wyrażali jednak chęć dalszej współpracy poprzez świadczenie usług, gdyż dzięki temu mieli zapewnioną ciągłość wypłat, a faktycznie pozostawali związani w takim samym zakresie jak poprzednio ze Skarżącym. Organ wskazał, że ustalone w sprawie okoliczności współpracy jak i jej przebieg z podmiotami U. Sp. z o.o., A. Sp. z o.o., T. Sp. z o.o., R. S. S. i G. Sp. z o.o. budzą uzasadnione wątpliwości co do rzetelności tych podmiotów. Zdaniem organu mechanizm współpracy w zakresie wykonywanych przez podatnika usług inkasenckich i innych świadczonych bezpośrednio na rzecz E. Sp. z o.o. opierał się na pewnym schemacie działania i dotyczył firm: U. Sp. z o. o., T. Sp. z o.o. i R. S. S. i miał na celu wystawianie faktur jedynie jako dokumentów legalizujących rzeczywiste usługi wykonane przez inne podmioty – dotychczasowych inkasentów. Organ wskazał na czynny udział Skarżącego w organizowaniu współpracy pomiędzy podwykonawcami W. C., K. G., Ł. Z. i J. W., a U. Sp. z o.o., T. Sp. z o.o., R. S. S., co miało na celu wystawianie faktur jedynie jako dokumentów legalizujących rzeczywiste usługi wykonane przez inne podmioty. Samo rzeczywiste wykonanie usług nie może być jedynym argumentem uzasadniającym, że współpraca z rzekomymi kontrahentami Skarżącego nie budziła wątpliwości, ponieważ właśnie z uwagi na okoliczności zawarcia współpracy przez stronę i jej przebieg, formy przekazywania zapłaty dla podwykonawców, korzystania przez nich ze sprzętu, posługiwania się bazą danych klientów, sposobu zakończenia współpracy itd., uznano, że Skarżący przyjmował do rozliczenia faktury pochodzące od nierzetelnych kontrahentów w celu obniżenia podatku należnego ze sprzedaży dla E. Sp. z o.o. z siedzibą w K. poprzez faktury wystawione od U. Sp. z o. o., [...] Sp. z o.o., R. S. S., zawierające podatek naliczony. Natomiast w przypadku zakupu towarów od spółek A. Sp. z o.o. i G. Sp. z o.o. Skarżący nie okazał żadnych rzetelnych dowodów potwierdzających fakt zakupu towarów bądź świadczenia usług wyszczególnionych na fakturach, nie wskazał również, gdzie został zużyty bądź wykorzystany zakupiony towar, pomimo wezwania do precyzyjnego wyjaśnienia okoliczności zawarcia transakcji z tymi podmiotami. Trudno uznać w tym zakresie kontakt w siedzibie spółki i znajomość z G. K. za przekonujące i wystarczające do przyjęcia jako prawidłową fakturę wystawioną przez Spółkę G. Sp. z o.o. za zakup "podemontażowych" części elektrycznych. Podobnie relacje z A. J., który pośredniczył w dokonaniu zakupów od A. Sp. z o.o. w żaden sposób nie uzasadniały przekonania Skarżącego, iż przyjęte przez niego do rozliczenia faktury od tej spółki były prawidłowe. Organ odwoławczy uznał, że zebrany materiał dowodowy nie potwierdzaja nabycia i realizacji na rzecz firmy Skarżącego usług oraz zakupu towarów wykazanych w zakwestionowanych fakturach. Zdaniem organu odwoławczego z zebranego materiału dowodowego jednoznacznie wynika, iż faktury VAT wystawione w latach 2014-2016 na rzecz Skarżącego przez następujące podmioty: U. Sp. z o.o., A. Sp. z o.o., T. Sp. z o.o., R. S. S. i G. Sp. z o.o., dokumentujące zakup towarów i usług, są dowodami nierzetelnymi, które nie spełniają norm określonych w przepisach prawa podatkowego i nie mogą stanowić podstawy do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony z nich wynikający, a powodem ich wystawienia była próba zaniżenia zobowiązań podatkowych w podatku od towarów i usług. Ponadto podmioty: U. Sp. z o.o., A. Sp. z o.o., T. Sp. z o.o., R. S. S. i G. Sp. z o.o. były podmiotami nierzetelnymi, faktycznie niefunkcjonującymi i nieprowadzącymi działalności gospodarczej a ich działanie na rynku gospodarczym było pozorne. Organ podał, że ustalenia organów podatkowych zostały potwierdzone przez Prokuraturę Rejonowa w B. , która postanowieniem z dnia [...] listopada 2018 r. rozszerzyła przedstawione Skarżącemu zarzuty z dnia [...] maja 2018 r. sygn. akt [...] m.in. o to, że w okresie od stycznia 2014 r. do grudnia 2016 r. w B. prowadząc działalność gospodarczą pod adresem [...] ul. [...], podejmując w krótkich odstępach czasu w wykonaniu tego samego zamiaru, zaewidencjonował w swoich księgach podatkowych, a tym samym wprowadził do obrotu gospodarczego w latach faktury VAT nie dokumentujące rzeczywistych operacji gospodarczych. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej zauważył, że brak jest wiarygodnych dowodów, z których wynikałoby, że transakcje i zdarzenia wskazane w spornych fakturach miały rzeczywiście miejsce i zostały zrealizowane. W ocenie organu odwoławczego fakt dokonywania przez z konta bankowego płatności w formie przelewów bankowych zarówno dla T. Sp. z o.o. jak i dla R. S. S. nie stanowi okoliczności potwierdzających rzetelność zawartych transakcji podatnika z tymi podmiotami, gdyż z innych okoliczności wskazanych w treści niniejszej decyzji wynika, że żadne transakcje pomiędzy tymi podmiotami nie miały miejsca. Organ wskazał, że "kontrahenci" nie wykonali usług wykazanych w zakwestionowanych fakturach, w związku z czym Skarżący nie nabył prawa do odliczenia podatku naliczonego wynikającego z tych faktur. Prawo podatnika do pomniejszenia podatku należnego nie wynika z samego faktu posiadania faktury z określoną kwotą podatku naliczonego lecz z faktu, czy faktura w istocie stwierdza nabycie towaru bądź usługi, a więc czy doszło między nabywcą a wystawcą faktury do rzeczywistej operacji gospodarczej. Faktura stanowiąca podstawę do odliczenia podatku naliczonego musi być poprawna nie tylko z formalnego punktu widzenia, ale także odzwierciedlać prawdziwy przebieg zdarzeń gospodarczych. Skarżący świadomie uczestniczył w procederze polegającym na przyjmowaniu do rozliczenia tzw. "pustych faktur". Odnosząc się do faktur dotyczących zakupu części samochodowych, w ocenie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej organ pierwszej instancji słusznie zakwestionował wydatki na zakup części samochodowych z uwagi na brak bezpośredniego związku poniesionych wydatków z celem, na jaki zostały zużyte. W skardze do tut. Sądu Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz poprzedzającej ją decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w B. z dnia [...] maja 2019 r. Zarzucił naruszenie: - art. 121 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku – Ordynacja podatkowa (tj. z dnia 25 kwietnia 2019 r., Dz.U. z 2019 r. poz. 900, ze zm., dalej jako: O.p.), art. 122 O.p. w zw. z art. 187 § 1 O.p. poprzez nierozpatrzenie w sposób wyczerpujący wszystkich dowodów niezbędnych dla dokładnego ustalenia stanu faktycznego; - art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a ustawy z dnia 11 marca 2004 roku o podatku od towarów i usług (tj. z dnia 9 listopada 2018 r., Dz.U. z 2018 r. poz. 2174, ze zm., dalej jako: uptu), przez jego niewłaściwe zastosowanie; - art. 86 ust. 1 uptu poprzez jego niezastosowanie i pozbawienie tym samym podatnika prawa do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoją dotychczasową argumentację w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje: Sąd administracyjny bada zgodność zaskarżonej decyzji organu odwoławczego z punktu widzenia jej legalności, tj. zgodności tej decyzji z przepisami powszechnie obowiązującego prawa. Z brzmienia art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. wynika, że zaskarżona decyzja powinna ulec uchyleniu wtedy, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. Oceniając zaskarżoną decyzję z punktu widzenia jej zgodności z prawem stwierdzić należy, że decyzja ta nie narusza prawa w stopniu, który nakazywałby wyeliminowanie jej z obrotu prawnego. Przechodząc do oceny merytorycznej zaskarżonej decyzji wskazać należy, że WSA uznaje, iż stan faktyczny przyjęty w zaskarżonej decyzji jest prawidłowy i nie budzi wątpliwości. Zasadniczy spór w przedmiotowej sprawie sprowadza się do rozstrzygnięcia zagadnienia, czy zgodnie z prawem organ zakwestionował za okres od stycznia 2014 r. do grudnia 2016 r. prawo Skarżącego do odliczenia podatku naliczonego z faktur VAT wystawionych przez niżej wskazane podmioty, tj. przez : 1. spółkę z o.o. U. Sp. z o.o. [...] (wartość nabytych usług podwykonawczych w roku 2014 r. wynikająca z wystawienia na rzecz Strony 21 faktur, wartość netto [...] zł, łączna wartość podatku VAT wyniosła [...] zł; usługi elektro-montażowe i pomiarowe); 2. T. Sp. z o.o. [...] w następujących latach: a. 2014 – 2 faktury VAT łączna wartość netto [...] zł, wartość podatku VAT – [...] zł (pomoc techniczna wg specyfikacji); b. 2015 – 33 faktury VAT łączna wartość netto [...] zł, wartość łączna podatku VAT – [...] zł ( jak wyżej); c. 2016 – wartość netto [...] zł; wartość podatku VAT [...] zł; 3. Firma R. w roku 2016 – 15 faktur VAT łączna wartość netto [...] zł, wartość podatku VAT – [...] zł (prace zgodne ze specyfikacją); 4. Firma G. Sp. z o.o. [...] a. W roku 2014 – 2 faktury VAT o łącznej wartości [...] zł, VAT [...] zł (demontaż urządzeń elektrycznych – syst. nawodnienia i oświetlenia, wykonanie oświetlenia); 5. A. Sp. z o.o. [...] w roku 2015 wystawiła 6 faktur VAT o łącznej wartość [...] zł podatek VAT – [...] zł (zakup towarów – rozdzielnice elektroenergetyczne z demontażu, miernik rezystancji izolacji MIC – 2500, demontaż podzespołów z rozdzieln. pomiary, sprawdzenie i selekcja). Należy podać, że w ramach wykonywanej działalności gospodarczej Skarżący osiągał obrót z tytułu wykonywania usług technicznej obsługi odbiorców na podstawie umów podpisanych przede wszystkim z firmą E. Spółka z o.o. w K. w zakresie m.in. odczytów liczników, wstrzymywania i wznawiania dostawy energii elektrycznej, montażu i demontażu liczników, ich legalizacji, sprawdzania właściwości układów pomiarowych. Trzeba podkreślić, że ustalenia organów co do braku rzetelności kontrahentów Skarżącego, jak i nierzetelności wystawionych przez nich faktur, a w konsekwencji wprowadzenia przez Skarżącego tych faktur do obrotu prawnego zostały potwierdzone przez Prokuraturę Rejonową w B. postanowieniem z dnia [...] listopada 2018 r., która rozszerzyła przedstawione Skarżącemu zarzuty z dnia [...] maja 2018 r. w sprawie o sygn. akt [...] m. in. o to, że w okresie od stycznia 2014 r. do grudnia 2016 r. w B. , prowadząc działalność gospodarczą pod adresem: B. ul. [...] podejmując w krótkich odstępach czasu w wykonaniu tego samego zamiaru zaewidencjonował w swoich księgach podatkowych, a tym samym wprowadził do obrotu gospodarczego faktury VAT nie dokumentujące rzeczywistych transakcji gospodarczych. Zdaniem Prokuratury to ujęcie zakwestionowanych faktur miało na celu zawyżenie kosztów uzyskania przychodów o kwotę [...]zł. oraz podatku naliczonego o kwotę [...]zł, co miało skutkować zmniejszeniem zobowiązań z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych i podatku VAT z faktur wystawionych przez ww. firmy. Należy zgodzić się z organem, że Skarżący świadomie uczestniczył w tym oszukańczym procederze, polegającym na przyjmowaniu do rozliczeń " pustych faktur" . Zdaniem organu podatkowego zasadnie wobec Skarżącego zastosowano art. 88 ust. 3a pkt 4 lit a, a nie art. 86 ust. 1 cyt. ustawy o VAT. Głównym podwykonawcą usług była Spółka z o.o. U. z siedzibą w W.. Umowa o współpracy między Skarżącym a U. została zawarta w dniu [...] stycznia 2011r. (k. 65-66, segr. I akt administracyjnych). Organy ustaliły, że firmy U. Sp. z o.o., T. Sp. z o.o., jak i R. S. S. na dzień rozpoczęcia działalności posiadały status podatnika VAT, ale nie składały żadnych deklaracji dlatego zostały wykreślone przez organy z ewidencji podatników podatku VAT. Ustalono, że nie było z nimi żadnego kontaktu ani możliwości sprawdzenia dokumentacji podatkowej. Ustalono, że Skarżący nie podał, w jaki sposób nawiązał kontakt z ww. firmami. Nie podał powodu zmiany kontrahentów ze spółki T. Sp. z o.o. na R. S. S.. Organy podkreśliły rozbieżność zeznań w tej sprawie J. K. i Skarżącego, bowiem J. K. zeznała, że nigdy nie widziała ani Skarżącego, ani S. S.. Jedynie Prezes Spółki T. Sp. z o.o. E. Z. zeznała, że zna Skarżącego, a szczegóły współpracy ustalane były z M. M., który nie pełnił w jej firmie żadnej funkcji. Organy podały, że podwykonawcy Skarżącego – Ł. Z., K. G., J. W. oraz podwykonawca firmy [...] – W. C., występujący na rynku jako podmioty jednoosobowe, nie mogli wystawiać faktur VAT, bo ich obowiązywały zasady ogólne opodatkowania i zwolnienie z VAT. To oznaczało, że nie byli atrakcyjni dla Strony pomimo tego, że jak ustalono, to oni wykonywali prace zlecone, a nie wystawcy faktur. Organy wskazały, że Skarżący nie przedstawił żadnych dowodów na współpracę z firmami A. Sp. z o.o., G. Sp. z o.o., w tym żadnych dowodów potwierdzających zakup towarów od ww. firm. Mając powyższe na względzie organy zdaniem Sądu zasadnie uznały, że zakwestionowane faktury pochodzące od ww. podmiotów – nie dokumentują rzeczywistych zdarzeń gospodarczych, tj. wykonania usług przez ich wystawców, co oznacza, że z tego powodu faktury te nie mogą stanowić podstawy do odliczenia podatku naliczonego w nich wykazanego. Nadto podatnik nie przedstawił żadnych dowodów przeciwnych. Należy podkreślić, że postępowanie dowodowe w sprawach podatkowych ma na celu ustalenie rzeczywistego stanu faktycznego w kontekście określonej normy materialnego prawa podatkowego. Zasada zupełności materiału dowodowego wynikająca z obowiązywania art. 187 § 1 O.p. nie oznacza, że należy prowadzić postępowanie dowodowe nawet wówczas, gdy całokształt okoliczności ujawnionych w sprawie wystarcza do podjęcia rozstrzygnięcia. Samo zgłoszenie wniosków dowodowych przez stronę nie powoduje automatycznie konieczności ich uwzględnienia i przeprowadzenia. Organy podatkowe nie mają obowiązku dopuszczenia każdego dowodu proponowanego przez stronę, jeżeli dla prawidłowego ustalenia stanu faktycznego adekwatne i wystarczające są inne dowody (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 stycznia 2010 r., II FSK 1313/08 i z dnia 5 listopada 2011 r., I FSK 1892/09). Postępowanie dowodowe w sprawach podatkowych nie jest celem samym w sobie, lecz stanowi poszukiwanie odpowiedzi, czy w określonym stanie faktycznym sytuacja podatnika podpada, czy też nie podpada pod hipotezę (a w konsekwencji i dyspozycję) określonej normy materialnego prawa podatkowego. W ocenie WSA, ustalenia w niniejszej sprawie zostały dokonane w całokształcie materiału dowodowego (art. 191 O.p.), zgromadzonego i zbadanego w sposób wyczerpujący (art. 187 § 1 O.p.). Organ rozpatrzył zarówno poszczególne dowody z osobna, jak również we wzajemnej łączności oraz ustosunkował się do różnic w zebranych dowodach. Reasumując należy stwierdzić, że organy w sposób przekonujący wykazały, że Skarżący nieprawnie odliczył podatek naliczony w oparciu o zakwestionowane faktury, niezgodne z rzeczywistym przebiegiem zdarzeń gospodarczych. Wystawcy faktur nie byli wykonawcami usług. Za udowodnione Sąd przyjmuje ustalenia, że wystawcy faktur nie posiadali zaplecza technicznego, finansowego, lokalowego, a przede wszystkim osobowego, by wykonać usługi, o jakich mowa w tychże fakturach. Kolejnym uchybieniem Strony było, zdaniem organów, nieuprawnione odliczenie faktur dokumentujących zakup części samochodowych z uwagi na brak bezpośredniego związku poniesionych wydatków z celem, na jaki zostały zużyte. Organy ustaliły bowiem, że w dacie ich zakupu Skarżący nie posiadał żadnego z pojazdów, do którego pasowały by zakupione części. Ustalono, że w latach 2014-2016 posiadał następujące pojazdy: [...] Stwierdzono brak ewidencji potwierdzającej posiadanie innych pojazdów. Reasumując, nie doszło do naruszeń procedury, tj. art. 120,121 i 122 ani też art. 187 § 1 Op. oraz art. 191 Op. , W sprawie zebrano również wiarygodny dowód z oświadczenia samego [...]. W piśmie z dnia [...] maja 2015 r. E. Sp. z o.o. w K. poinformowała, że obszar realizacji usług przez Skarżącego jako podwykonawcę, to [...] B. , sporadycznie R.. Podano również, że podwykonawca nie ma obowiązku informowania Spółki, z którymi firmami współpracuje celem wykonania umowy, toteż żądna z firm nie została zgłoszona. Ponadto wykonawca miał niezwłocznie informować zamawiającego o wszelkich zmianach osobowych w personelu wykonawcy i/lub podwykonawców. Natomiast korzystanie z usług dodatkowych osób przez wykonawcę każdorazowo wymagało uzyskania uprzedniej pisemnej zgody zamawiającego pod rygorem nieważności. Organy podatkowe w takiej sytuacji, w opinii Sądu, zasadnie w stosunku do Skarżącego zastosowały art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a cyt. ustawy o VAT, zgodnie z treścią którego: "w przypadku, gdy sprzedaż towarów lub usług została udokumentowana fakturami lub fakturami korygującymi stwierdzającymi czynności, które nie zostały dokonane – faktury te nie stanowią podstawy do obniżenia podatku należnego oraz zwrotu różnicy podatku lub zwrotu podatku naliczonego". Należy wskazać, że prawo do odliczenia podatku naliczonego nie jest prawem bezwzględnym. Prawo to wynika z art. 86 ust. 1 u.p.t.u., w myśl którego w zakresie, w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, podatnikowi, o którym mowa w art. 15 przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, z zastrzeżeniem nie mającym znaczenia w tej sprawie. Stosownie zaś do art. 86 ust. 2 u.p.t.u. kwotę podatku naliczonego stanowi, z zastrzeżeniem nie mającym w tym przypadku znaczenia, suma kwot otrzymanych przez podatnika z tytułu nabycia towarów i usług. Prawo do odliczenia podatku naliczonego, o którym mowa w art. 86 ust. 1 i 2 u.p.t.u., wiąże się zatem z otrzymaniem faktury, która dokumentuje rzeczywisty obrót gospodarczy. Podkreślić tu trzeba, że celem faktury jest dokumentowanie zaistniałych zdarzeń gospodarczych. Faktura powinna więc prawidłowo odzwierciedlać zdarzenie gospodarcze zarówno pod względem przedmiotowym jak i podmiotowym, a prawo organów podatkowych nie ogranicza się wyłącznie do kontroli sposobu sporządzenia faktury, ale rozciąga się także na kontrolę zgodności zawartych w tym dokumencie danych ze stanem rzeczywistym. Uczyniono to w niniejszej sprawie. Należy również wskazać, że art. 86 ust. 1 i 2 u.p.t.u. stanowi implementację poprzednio obowiązującego art. 17 ust. 2 lit. a) szóstej dyrektywy Rady z dnia 17 maja 1977 r. w sprawie harmonizacji ustawodawstw Państw Członkowskich w odniesieniu do podatków obrotowych - wspólny system podatku od wartości dodanej: ujednolicona podstawa wymiaru podatku, a obecnie art. 168 lit. a) dyrektywy 2006/112/WE z dnia 28 listopada 2006r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej. Powyższy przepis dyrektywy 2006/112/WE stanowi, że o ile towary i usługi są używane do celów zawieranych transakcji podlegających opodatkowaniu, podatnik jest uprawniony do odliczenia od podatku, który zobowiązany jest zapłacić, kwot należnego lub zapłaconego podatku od wartości dodanej od towarów lub usług dostarczonych lub, które mają być podatnikowi dostarczone przez innego podatnika. Przepis ten jednoznacznie wskazuje, że odliczenie przysługuje jedynie w odniesieniu do podatku powstałego w wyniku czynności wykonanej przez innego podatnika, a dla realizacji tego prawa – stosownie do art. 178 lit. a) tej dyrektywy – konieczne jest posiadanie faktury wystawionej zgodnie z art. 220 – 236 i art. 238, 239 i 240 dyrektywy. W sytuacji takiej jak w niniejszej sprawie, gdy faktury wystawione przez ww. podmioty nie odzwierciedlają rzeczywistego przebiegu zdarzeń gospodarczych, samo dysponowanie przez Skarżącego takimi fakturami nie stanowi jeszcze podstawy do odliczenia podatku naliczonego. Fakturom tym musi towarzyszyć rzeczywisty obrót gospodarczy, którego istnienie w rozpatrywanej sprawie zasadnie i w sposób uprawniony zakwestionowano. Należy też zauważyć, iż w wyroku z dnia 21 czerwca 2012r. w sprawach C-80/11 Mahageben i C-142/11 David, TSUE stwierdził, że jeżeli istnieją przesłanki, by podejrzewać nieprawidłowości lub naruszenie prawa, przezorny przedsiębiorca powinien, zależnie od okoliczności konkretnego przypadku, zasięgnąć informacji na temat podmiotu, u którego zamierza nabywać towary lub usługi, w celu upewnienia się co do jego wiarygodności. Jednocześnie Trybunał podkreślił, że art. 167, art. 168 lit. a), art. 178 lit. a), art. 220 pkt 1 i art. 226 dyrektywy Rady 2006/112/WE należy interpretować w ten sposób, że stoją one na przeszkodzie praktyce krajowej, w ramach której organ podatkowy odmawia podatnikowi prawa do odliczenia od kwoty należnego podatku od wartości dodanej kwoty tego podatku należnego lub zapłaconego z tytułu świadczonych mu usług z tego powodu, iż wystawca faktur dotyczących owych usług lub jeden z jego usługodawców dopuścił się nieprawidłowości, bez udowodnienia przez organ podatkowy na podstawie obiektywnych przesłanek, iż podatnik wiedział lub powinien był wiedzieć, że transakcja mająca stanowić podstawę prawa do odliczenia wiązała się z przestępstwem popełnionym przez wystawcę faktury lub inny podmiot działający na wcześniejszym etapie obrotu. Pogląd ten Trybunał powtarzał w wielu późniejszych orzeczeniach (np. wyrok z dnia 6 grudnia 2012 r. w sprawie C-285/11 Bonik EOOD). Mając na uwadze powyższe, tut. Sąd podziela stanowisko organów podatkowych, że Skarżący miał świadomość co do nierzetelności swojego kontrahenta. W skardze ani w odwołaniu Strona nie przytoczyła żadnych wiarygodnych okoliczności, które świadczyłyby o tym, że nie wiedziała lub nie mogła wiedzieć o nierzetelności swojego kontrahenta. Przeciwnie, podkreślenia wymaga, że Skarżący nie wystąpił nawet na podstawie art. 96 ust. 13 u.p.t.u. do właściwych naczelników urzędów skarbowych z wnioskiem o potwierdzenie statusu ww. podmiotów, jako czynnych podatników podatku VAT. Zgodnie z tym przepisem "Na wniosek zainteresowanego naczelnik urzędu skarbowego jest obowiązany potwierdzić, czy podatnik jest zarejestrowany jako podatnik VAT czynny lub zwolniony. Zainteresowanym może być zarówno sam podatnik, jak i osoba trzecia mająca interes prawny w złożeniu wniosku". Zauważyć należy, że wbrew twierdzeniom skargi, takie brzmienie tego przepisu obowiązywało w okresie objętym zaskarżoną decyzją. Była zatem prawna możliwość zweryfikowania ww. kontrahentów w sposób dość łatwy dla Podatnika. Vide dane dot. spółek warszawskich. Trzeba również zauważyć, że Skarżący nie wykazał, pomimo kierowania do niego w tym zakresie zapytania, iż dokonywał np. wypłat z rachunków bankowych umożliwiających zapłatę w gotówce kwot wynikających z każdej konkretnej faktury. Wystąpieniu dobrej wiary po stronie Skarżącego zaprzecza także bliska znajomość z A. J., wyłącznie z którym miał uzgadniać zakres prac, jemu zapłacił kilkaset tysięcy złotych w gotówce, choć dostawał faktury podpisane przez Ł. Z. i nie zweryfikował Spółki, opierając się wyłącznie na oświadczeniu A. J. i dokumentach przez niego przedłożonych (np. akt notarialny założenia Spółki, umowa Spółki, czy potwierdzenie nadania NIP-u), bez sprawdzenia podatnika w organie podatkowym. W skardze strona dla uzasadnienia swoich racji akcentuje fakt wykonania usług na rzecz spółki E. . Należy jednak zauważyć, że organ podatkowy nie podważa tego, iż usługi przez Skarżącego na rzecz tego podmiotu zostały faktycznie wykonane. Zasadnie natomiast kwestionuje twierdzenie, że usługi te zostały wykonane przez ww. podmioty. Należy podkreślić, że wnioski organów - znajdują potwierdzenie w zebranym materiale dowodowym. Organ podatkowy nie podważa także tego, że A. J. posiadał stosowne uprawnienia do obsługi urządzeń i instalacji elektroenergetycznych. Kwestia ta nie ma jednak wpływu na ocenę prawidłowości podjętego przez organ rozstrzygnięcia. Tut. Sąd nadmienia, że podobnie oceniono te zdarzenia w nieprawomocnych wyrokach WSA w Bydgoszczy z dnia 6 grudnia 2017 r. sygn. akt I SA/Bd 729/17, I SA/Bd 730/17 i I SA/Bd 731/17 – oddalających skargi Skarżącego na decyzje w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za lata 2011-2013 r., jak również wyrok tut. Sądu z dnia 7 sierpnia 2018 r. w sprawie I SA/Bd 233/18 dot. podatku VAT za miesiące od lutego 2011 r. do grudnia 2013 r. gdzie tut. Sąd także oddalił skargę. Mając powyższe na uwadze Sąd stwierdza, że skargę należało na podstawie art. 151 cyt. ustawy p.p.s.a. oddalić. U. Wiśniewska H. Adamczewska-Wasilewicz E. Kruppik-Świetlicka

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło