VI SA/Wa 1796/19
WyrokWSA w Warszawie2020-01-07
Skład orzekający: Agnieszka Łąpieś-Rosińska, Barbara Kołodziejczak-Osetek, Pamela Kuraś-Dębecka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy pismo Centralnej Komisji Egzaminacyjnej ds. Stopni Specjalizacji Zawodowej Pracowników Socjalnych informujące o niespełnieniu kryteriów dopuszczenia do egzaminu na superwizora pracy socjalnej, a następnie pismo Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej wyjaśniające brak podstaw do rozpatrzenia odwołania, mogą być traktowane jako decyzje administracyjne podlegające zaskarżeniu do sądu administracyjnego?Ratio decidendi
Pisma Centralnej Komisji Egzaminacyjnej i Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej dotyczące odmowy dopuszczenia do egzaminu na superwizora pracy socjalnej należy traktować jako decyzje administracyjne. Odmowa dopuszczenia do egzaminu jest czynnością jednostronną z zakresu administracji publicznej, podejmowaną w indywidualnej sprawie, która wpływa na uprawnienia strony. Brak pouczenia o prawie odwołania w pierwszej decyzji skutkuje tym, że strona nie traci prawa do wniesienia odwołania, a organ odwoławczy ma obowiązek rozpatrzyć sprawę merytorycznie.Stan faktyczny
Skarżący został poinformowany przez Centralną Komisję Egzaminacyjną o niespełnieniu kryteriów dopuszczenia do egzaminu na superwizora pracy socjalnej. Minister Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej uznał, że pismo Komisji nie jest decyzją administracyjną i nie podlega zaskarżeniu, a także nie ma podstaw do przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Wojewódzki Sąd Administracyjny początkowo odrzucił skargę, uznając pisma za informacyjne. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił postanowienie WSA, wskazując, że odmowa dopuszczenia do egzaminu jest decyzją administracyjną. WSA, rozpoznając sprawę ponownie, uchylił decyzję Ministra.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] marca 2018 r. oraz zasądził od Ministra na rzecz M. S. kwotę 697 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Łąpieś-Rosińska Sędziowie Sędzia WSA Barbara Kołodziejczak-Osetek (spr.) Sędzia WSA Pamela Kuraś-Dębecka Protokolant st. ref. Agnieszka Dzięcioł po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 stycznia 2020 r. sprawy ze skargi M. S. na decyzję Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] marca 2018 r. nr [...] w przedmiocie niedopuszczenia do egzaminu na superwizora pracy socjalnej 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej na rzecz M. S. kwotę 697 (sześćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Pismem z [...] października 2017 r. Centralna Komisja Egzaminacyjna ds. Stopni Specjalizacji Zawodowej Pracowników Socjalnych Działająca Przy Ministrze Rodziny Pracy i Polityki Społecznej poinformowała M. S. (dalej "skarżący", "strona"), że nie spełnia on kryteriów wskazanych w art. 3 ustawy z dnia 5 października 2015 r. o zmianie ustawy o pomocy społecznej (Dz. U. poz. 1310) tym samym nie ma podstaw do pozytywnego rozpatrzenia jego wniosku o dopuszczenie do egzaminu na superwizora pracy socjalnej.
Skarżący złożył odwołanie od powyższego pisma i wniosek o przywrócenie terminu do jego wniesienia.
Pismem z [...] marca 2018 r. Minister Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej (dalej "Minister" lub "organ" ) wyjaśnił, że zawarty w § 12 rozporządzenia Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 2 grudnia 2016 r. w sprawie superwizji pracy socjalnej (Dz.U. z 2016 r. poz. 2087; dalej "rozporządzenie") zwrot "podejmuje decyzję" nie jest tożsamy z pojęciem "wydaje decyzję", jakim posługuje się kodeks postępowania administracyjnego. Zdaniem organu, przepisy ww. rozporządzenia nie mówią o wydawaniu decyzji administracyjnej ani też nie określają procedury odwoławczej. Centralna Komisja Egzaminacyjna nie ma więc podstaw prawnych do podejmowania czynności w sprawie odwołania od niedopuszczenia do egzaminu na superwizora pracy socjalnej. Skoro ani rozporządzenie, ani ustawa o pomocy społecznej nie przewidują trybu odwoławczego do wniesienia odwołania, brak jest także podstawy prawnej do orzekania w przedmiocie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Działająca przy ministrze właściwym do spraw zabezpieczenia Centralna Komisja Egzaminacyjna ds. Stopni Specjalizacji Zawodowej Pracowników Socjalnych nie jest organem uprawnionym do wydawania aktów o charakterze władczym, takich jak decyzje administracyjne. Komisja Egzaminacyjna nie jest także organem administracji powołanym do władczego działania w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.; dalej "p.p.s.a.").
W zakresie postępowania na superwizora pracy socjalnej jej rola ogranicza się do czynności związanych z przeprowadzaniem postępowania egzaminacyjnego (egzaminu) oraz nadawaniem certyfikatu superwizora pracy socjalnej. Organ uznał, że przepisy ww. rozporządzenia, jak i przepisy ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2017 r. poz. 1769 ze zm.; dalej "u.p.s.") nie nakładają na Centralną Komisję Egzaminacyjną ds. Stopni Specjalizacji Zawodowej Pracowników Socjalnych obowiązku wydania decyzji w sprawie niedopuszczenia do egzaminu. Dlatego też pismo Centralnej Komisji z dnia [...] października 2017 r. nie jest decyzją administracyjną w rozumieniu art. 107 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 2096 ze zm.; dalej "k.p.a.") ani też innym aktem lub czynnością z zakresu administracji publicznej dotyczącym uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa i nie podlega zaskarżeniu.
Postanowieniem z 5 grudnia 2018 r., sygn. akt VI SA/Wa 1065/18, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie dalej "WSA" odrzucił skargę M. S. na pismo Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z [...] marca 2018 r. w przedmiocie niedopuszczenia do egzaminu na superwizora pomocy socjalnej.
WSA podkreślił, że pismo z [...] października 2017 r. Centralnej Komisji Egzaminacyjnej ds. Stopni Specjalizacji Zawodowej Pracowników Socjalnych Działającej Przy Ministrze Rodziny i Polityki Społecznej powiadamiające skarżącego o niespełnieniu kryteriów wskazanych w art. 3 ustawy z dnia 5 października 2015 r. o zmianie ustawy o pomocy społecznej (Dz. U. z 2015 r., poz. 1310; dalej "ustawa o zmianie u.p.s.") ma wyłącznie charakter informacyjny. Przedmiotem zaskarżenia w rozpoznawanej sprawie skarżący uczynił pismo Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Socjalnej, który pismem z [...] marca 2018 r., którym organ udzielił wyjaśnień odnośnie do superwizji pracy socjalnej.
Zdaniem Sądu zaskarżone pismo z [...] marca 2018 r. nie ma charakteru administracyjnoprawnego, ponieważ stanowi wyłącznie informację w zakresie brzmienia przepisów ustawy o zmianie ustawy o pomocy społecznej. Sąd uznał, że zarówno pismo z [...] października 2017 r., jak i pismo z [...] marca 2018 r. nie zawiera niezbędnych elementów, jakie winna posiadać decyzja administracyjna czy postanowienie. Nie można zatem poczytywać zawartych w zaskarżonych pismach stwierdzeń, jako mających charakter rozstrzygnięcia w indywidualnej sprawie w zakresie praw czy też obowiązków strony skarżącej, które podlegałoby zaskarżeniu do sądu administracyjnego.
Skargę kasacyjną od powyższego postanowienia złożył skarżący, wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA w Warszawie oraz o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego, a także o skierowanie sprawy na rozprawę. W odpowiedzi na skargę kasacyjną Minister wniósł o jej oddalenie oraz o zasądzenie kosztów postępowania.
Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z 27 czerwca 2019 r., sygn. akt II GSK 429/19 uchylił zaskarżone postanowienie na podstawie art.185 § 1 p.p.s.a., stwierdzając, iż nie można zgodzić się z poglądem, Sądu I instancji, że brak wskazania w przepisach ustawy, że sprawa jest rozstrzygana w drodze administracyjnej, przemawia przeciwko stosowaniu tej formy prawnej załatwienia sprawy. Dlatego też brak wyraźnego określenia prawnej formy załatwienia sprawy dotyczącej dopuszczenia do egzaminu na superwizora pracy socjalnej, o którym mowa w art. 121a ust. 3 u.p.s., bez konieczności odbywania przewidzianego tam szkolenia nie przemawia przeciwko uznaniu, że sprawa ta ma charakter administracyjny, wymagający wydania rozstrzygnięcia w formie decyzji.
Ustalenie, w jakiej prawnej formie sprawa o dopuszczenie do egzaminu na superwizora pracy socjalnej ma być załatwiona, wymaga analizy przepisów ustawy oraz wydanego na jej podstawie rozporządzenia..
Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, iż z całą pewnością odmowa dopuszczenia do egzaminu jest czynnością jednostronną z zakresu administracji publicznej, podejmowaną w sprawie indywidualnej, w tym znaczeniu że jej przedmiotem jest określony i zindywidualizowany stosunek administracyjny (uprawnienie), którego źródłem jest przepis prawa powszechnie obowiązującego. Niewątpliwie istnieje związek pomiędzy przepisem prawa, który określa uprawnienie skarżącego (dopuszczenie do egzaminu na superwizora pracy socjalnej) a rozstrzygnięciem organu (odmowa dopuszczenia do egzaminu).
Nie ulega zatem wątpliwości, że w rozpoznawanej sprawie pismo Przewodniczącego CKE z dnia [...] października 2017 r. i Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] marca 2018 r. należało potraktować jako decyzje administracyjne. Zawarte w tych pismach rozstrzygnięcia wypełniają przesłanki pozwalające na uznanie ich za jednostronny, władczy przejaw woli uprawnionego organu. Na skutek rozstrzygnięć zawartych w tych pismach jego adresat, tj. skarżący, został pozbawiony możliwości podwyższenia kwalifikacji zawodowych. Rozstrzygnięcie to zatem jednostronnie i władczo zadecydowało o prawach indywidualnego adresata w konkretnej sytuacji faktycznej, spełniając wymogi decyzji administracyjnej, albowiem zawierało tzw. elementy konstytutywne decyzji administracyjnej, o jakich mowa w art. 107 § 1 k.p.a., tj. oznaczenie organu, który sporządził pismo, oznaczenie strony, treść rozstrzygnięcia oraz podpis.
Skoro wynik weryfikacji osób starających się o dopuszczenie do egzaminu na superwizora prac socjalnych jest decyzją administracyjną, to zarówno do jej wydania, jak i do wszelkich dalszych działań organu w stosunku do tej decyzji stosuje się przepisy k.p.a. Dlatego też rozstrzygnięcie w sprawie dopuszczenia do egzaminu na superwizora prac socjalnych, powinno przybierać postać aktu administracyjnego mającego cechy decyzji administracyjnej z wszystkimi jego konsekwencjami.
Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, iż rozstrzygając sprawę ponownie Sąd I instancji, stosując wykładnię prawa zaprezentowaną w niniejszym uzasadnieniu, rozpozna skargę M. S. na decyzję Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] marca 2018 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:
Skarga jest zasadna.
Na wstępie rozważań co do podniesionych w skardze zarzutów, przypomnieć należy, iż przepis art. 190 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2018 r. poz. 1302 z późn. zm.), dalej "p.p.s.a." zdanie pierwsze przewiduje, że sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Wykładnia prawa obejmuje zarówno prawo materialne, jak i procesowe (por. np. wyrok NSA z 21 sierpnia 2015 r., II FSK 3060/13, LEX nr 1783681). Artykuł 190 p.p.s.a. znajduje zastosowanie, gdy doszło do wydania orzeczenia, o którym mowa w art. 185 § 1 p.p.s.a., a mianowicie gdy zaszła konieczność ponownego rozpoznania sprawy przez wojewódzki sąd administracyjny. W takim wypadku sąd ten związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny, przez którą należy rozumieć ustalenie jednoznacznej normy na podstawie określonego przepisu prawa materialnego lub procesowego. Zatem Sąd, któremu sprawa została przekazana do ponownego rozpoznania nie ma całkowitej swobody przy wydaniu nowego orzeczenia. Związanie dokonaną przez Naczelny Sąd Administracyjny wykładnią prawa ma szeroki zasięg. Nie można bowiem oprzeć skargi kasacyjnej od orzeczenia wydanego po ponownym rozpoznaniu sprawy na podstawach sprzecznych z wykładnią prawa ustaloną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy przez wojewódzki sąd administracyjny granice sprawy podlegają zawężeniu do granic, w jakich Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną (por. wyrok NSA z 20.09.2006 r., II OSK 1117/05, LEX nr 238489).
Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, iż w rozpoznawanej sprawie zostało przesądzone, iż pisma strony z [...] pażdziernika 2017 r. i [...] marca 2018 r. stanowią decyzje administracyjne. W konsekwencji Sąd administracyjny zbadał zaskarżone orzeczenie, pod kątem jego zgodności z obowiązującym prawem, zarówno materialnym, jak i procesowym, nie będąc przy tym związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Powyższy zakres kognicji Sądu wyznacza przepis art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r.- Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz.U.2019.2167 t.j.) i art. 134 § 1 p.p.s.a. Kontrola sądowoadministracyjna , sprowadza się tym samym do zbadania, czy organy w toku rozpoznawania sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.
W ramach powyższej kontroli sąd może bowiem wyeliminować z obrotu prawnego akt administracyjny jedynie wówczas, gdy narusza on prawo: bądź materialne i miało to wpływ na wynik sprawy, bądź procesowe - w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albo gdy stwierdzi naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 §1 pkt 1 p.p.s.a.).
W wyniku kontroli zakreślonej powyższymi przepisami prawa stwierdzić należy, że skarga zasługuje na uwzględnienie. Organ dopuścił się naruszenia przepisów postępowania art.6 – art.11, art.28, art.58, art.59, art.77§ 1, art.80, art.127 k.p.a oraz art.107 § 3 k.p.a. Doszło również do naruszenia przepisów prawa materialnego tj.art.117 ust.3 pkt 8 a u.p.s. oraz § 12 rozporządzenia.
Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny zgodnie z art. 117 ust. 1 u.p.s. do załatwiania spraw w zakresie postępowania oraz egzaminu na superwizora pracy socjalnej powołana została Centralna Komisja Egzaminacyjna do spraw Stopni Specjalizacji Zawodowej Pracowników Socjalnych. Działa ona przy ministrze właściwym do spraw zabezpieczenia społecznego (Minister Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej) i jest organem kolegialnym. W skład Komisji wchodzi dziesięć osób powoływanych przez Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Kolegialne kierowanie CKE wyraża się przez podejmowanie uchwał dotyczących wszystkich zakresów działania (§ 7 regulaminu). CKE podejmuje uchwały i rozstrzygnięcia, w których zatwierdza, opiniuje i wnioskuje w sprawach związanych z podnoszeniem kwalifikacji zawodowych pracowników socjalnych. Obsługę CKE prowadzi Departament Pomocy i Integracji Społecznej Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej (§ 26 Zarządzenia nr 24 Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 24 sierpnia 2017 roku w sprawie ustalenia regulaminu organizacyjnego Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej). Do zadań Komisji należy m.in. przeprowadzanie postępowania oraz egzaminu w zakresie uzyskiwania certyfikatu superwizora pracy socjalnej w terminie wyznaczonym przez komisję oraz informowanie osób ubiegających się o dopuszczenie do egzaminu na superwizora pracy socjalnej o terminie egzaminu (art. 117 ust. 3 pkt 8a ustawy).
Do kompetencji CKE należy również dopuszczanie osób do egzaminu na superwizora pracy socjalnej (§11 rozporządzenia).
Po weryfikacji dokumentów, o których mowa w §11 rozporządzenia, CKE podejmuje decyzję w sprawie dopuszczenia osób do egzaminu, wyznacza termin egzaminu oraz czuwa nad jego właściwym przygotowaniem i przeprowadzeniem (§12 rozporządzenia).
W świetle powyższej regulacji nie budzi wątpliwości, że CKE występuje w zakresie realizacji zadań wskazanych wyżej – mających charakter publicznoprawny – w roli organu administracji publicznej. CKE posiada wyodrębnioną kompetencyjnie i organizacyjnie część aparatu państwowego (jednostkę organizacyjną) powołaną do wykonywania oznaczonych przez prawo zadań państwowych. Postępowanie toczące się przed CKE zostało szczegółowo uregulowane, wprowadzono pewne rozwiązania proceduralne właściwe dla omawianej kwestii związanej m.in. z weryfikacją osób dopuszczonych do egzaminu na superwizora pracy socjalnej. Niewątpliwie powierzenie przez prawodawcę takich kompetencji o charakterze władczym rzutuje na przyjęcie, że CKE jest organem administracji publicznej.
Z tych też powodów jak trafnie wskazał, Naczelny Sąd Administracyjny w powołanym wyżej postanowieniu, tylko do tego podmiotu jako organu w znaczeniu funkcjonalnym mogą być adresowane wnioski o dopuszczenie do egzaminu na superwizora pracy socjalnej. Pod pojęciem administracji publicznej nie należy rozumieć tylko i wyłącznie organów ustrojowych, ale także organy wykonujące powierzone im zadania w zakresie administracji publicznej (organy w zakresie funkcjonalnym).
Wskutek błędnej wykładni powołanych wyżej przepisów prawa materialnego organ uznał, iż Centralna Komisja Egzaminacyjna (CKE) nie jest zobowiązana do wydania decyzji w sprawie, co w konsekwencji doprowadziło do naruszenia przepisów procesowych.
Zgodnie z wytycznymi Naczelnego Sądu Administracyjnego w rozpoznawanej sprawie, Sad rozpoznający niniejszą sprawę, badając zgodność z prawem decyzji z [...] marca 2018 r. stwierdził również, iż Minister z naruszeniem art.104, art.28, art.127 k.p.a. nie rozpatrzył odwołania strony wniesionego od decyzji z [...] pażdziernika 2017 r. , którą uznał jedynie za informację i błędnie przyjmując, iż nie przysługuje od niej odwołanie. Strona została pozbawiona możliwości kontroli decyzji wydanej w pierwszej instancji. W decyzji z [...] pażdziernika 2017 r. nie zawarto bowiem pouczenia dla Strony, iż przysługuje od niej odwołanie i w jakim terminie. W konsekwencji, Minister uznał w decyzji z [...] marca 2018 r., iż Skarżącemu, nie przysługuje również prawo złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania z naruszeniem art.58 i art.59 k.p.a. Wyjaśnić należy, iż brak pouczenia w decyzji, należy traktować jak błędne pouczenie w rozumieniu art. 112 k.p.a. Przepis art. 112 k.p.a. stanowi, że błędne pouczenie w decyzji co do prawa odwołania albo wniesienia powództwa do sądu powszechnego lub skargi do sądu administracyjnego nie może szkodzić stronie, która zastosowała się do tego pouczenia. Na zasadzie art. 144 k.p.a. przepis ten stosuje się również do postanowień. Norma tam zawarta niewątpliwie zabezpiecza stronę przed błędami popełnionymi przez organ administracji i skutkami nierespektowania przez niego wszystkich wymogów przewidzianych w k.p.a., w tym pouczenia strony o przysługujących jej środkach prawnych, które jest jednym z koniecznych elementów każdego rozstrzygnięcia administracyjnego, a także łamania zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa (art. 8 k.p.a.) oraz zasady czuwania nad tym, aby strona nie poniosła szkody z powodu nieznajomości prawa (art. 9 k.p.a.).
Błędna informacja (w tym brak w ogóle pouczenia) co do prawa, trybu i terminu złożenia przysługujących środków prawnych nie może powodować dla strony negatywnych konsekwencji. Błędne informacje odnośnie środka zaskarżenia bądź ich brak w żaden sposób nie wpływają na bieg ustawowego terminu (nie zawieszają jego biegu).Zgodnie więc z art. 112 k.p.a., skarżący winien mieć możliwość skorzystania z przewidzianego prawem środka zaskarżenia, co zniweluje skutki braku wcześniejszego prawidłowego pouczenia.
W doktrynie i orzecznictwie wyodrębniły się dwa stanowiska, dotyczące trybu sanowania skutków błędnego pouczenia strony (lub jego braku). Jak wskazuje M. Dyl (Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz., red. R. Hauser, M. Wierzbowski, Warszawa 2017 r.s. 864), pierwsza z koncepcji zakłada, że zastosowanie się do błędnego pouczenia sanuje wadliwość takiej czynności z mocy prawa. Autor przywołał tu stanowisko obecne w orzecznictwie, zgodnie z którym "Zasadę wyrażoną w art. 112 k.p.a. należy rozumieć w ten sposób, że strona podejmując określone czynności procesowe, dla których określony został termin, nie musi składać wniosku o przywrócenie uchybionego terminu, jeżeli działa zgodnie z pouczeniem zawartym w decyzji" (wyrok NSA z 28 listopada 2000 r., sygn. akt IV SA 1899/98). W innym przywoływanym wyroku wskazano, iż: "Konsekwencje naruszenia art. 112 k.p.a. w związku z art. 9 są takie, że w przypadku wniesienia spóźnionego odwołania w związku z brakiem pouczenia, organ będzie zobowiązany takie odwołanie rozpatrzeć, bez potrzeby wnoszenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania" (wyrok NSA z 16 czerwca 2008 r. sygn. akt II GSK/08). Drugi pogląd przyjmuje, że uchybienie terminowi niezawinione przez stronę, będące wynikiem błędnego pouczenia, wymaga przywrócenia terminu do dokonania określonej czynności w trybie art. 58 k.p.a.
W ocenie składu orzekającego, uznać należy, że na akceptację zasługuje pierwszy z wymienionych poglądów, zakładający brak konieczności przywracania stronie, która zastosowała się do błędnego pouczenia, terminu do dokonania czynności procesowej i ważność takiej czynności z mocy samego prawa.
Z uwagi na powyższe organ traktować winien odwołanie z 21 lutego 2018 r., wniesione przez stronę, niepouczoną przez organ o przysługujących jej środkach prawnych, za wniesione w terminie, bez konieczności przywracania terminu do dokonania tej czynności. Wskazać należy, że zgodnie z art. 111 § 2 k.p.a. w sytuacji uzupełnienia decyzji co do pouczenia, termin dla strony do wniesienia odwołania, powództwa lub skargi biegnie od dnia doręczenia, lub ogłoszenia postanowienia w tym zakresie. Analogicznie uznać można, że dla strony nie pouczonej, termin do jego wniesienia odwołania nie rozpoczął biegu.
Wniesienie odwołania powoduje, że organ odwoławczy może prowadzić postępowanie odwoławcze, co więcej ma obowiązek ponownie rozstrzygnąć sprawę i wydać jedno z rozstrzygnięć przewidzianych w art.138 k.p.a., po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego zgodnie z zasadami określonymi w art.6-11, art.77, art.80, k.p.a., a wyniki przeprowadzonego postępowania dowodowego oraz uzasadnienie faktyczne i prawne podjętego rozstrzygnięcia, przedstawić w uzasadnieniu decyzji, zgodnie z wymogami określonymi w art.107 § 3 k.p.a. Decyzja z [...] marca 2018 r. oprócz rozważań o niedopuszczalności odwołania zawiera jedynie lakoniczne stwierdzenie, iż Skarżący, nie spełnia warunku wykształcenia, aby mógł zostać dopuszczony do egzaminu superwizora pracy socjalnej. Organ nie odniósł się do materiału dowodowego przedstawionego przez Stronę, ani nie rozważył podniesionej w odwołaniu argumentacji prawnej.
Z tych względów postępowanie w sprawie organ zobowiązany będzie powtórzyć, z uwzględnieniem oceny prawnej przedstawionej przez Sąd. W chwili obecnej nie jest możliwe wydanie przez Sąd wiążącego rozstrzygnięcia w sprawie, bowiem organ nie ustalił, faktów prawotwórczych w sprawie, które mogłyby stanowić, podstawę do zastosowania przepisów prawa materialnego, rozstrzygających o możliwości podwyższenia kwalifikacji zawodowych przez stronę. Wydając ponownie decyzję, organ zobowiązany będzie, do wszechstronnego zebrania materiału dowodowego i oceny dowodów przedstawionych przez stronę, zgodnie z art.7, art.77§ 1 oraz art.80 k.p.a. Organ zobowiązany też będzie do odniesienia się do argumentacji prawnej skarżącego prezentowanej w odwołaniu oraz wskazania i wyjaśnienia w uzasadnieniu decyzji, podstawy prawnej rozstrzygnięcia.
Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art.145 § 1pkt 1 lit. c) p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję. O kosztach, na które składa się zwrot uiszczonego wpisu i koszty zastępstwa procesowego orzeczono na mocy art. 200, art. 205 § 2 p.p.s.a. oraz § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 265, z późn. zm). Zasądzony zwrot kosztów postępowania sądowego zawiera zwrot całego wpisu sądowego (100 zł), stawkę wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika w kwocie 480 zł oraz opłatę skarbową od pełnomocnictwa (17 zł).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło