I OZ 1295/19

P O S T A N O W I E N I E Dnia 8 stycznia 2020 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Maciej Dybowski po rozpoznaniu w dniu 8 stycznia 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia E.F. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 29 października 2019 r. sygn. akt IV SA/Wr 405/19 odrzucające skargę E.F. na zarządzenie Dyrektora Zespołu [...] z dnia [...] kwietnia 2019 r. nr [...] w przedmiocie odwołania ze stanowiska wicedyrektora szkoły postanawia uchylić zaskarżone postanowienie i przekazać sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu we Wrocławiu do ponownego rozpoznania Postanowieniem z dnia 29 października 2019 r. sygn. akt IV SA/Wr 405/19 Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu odrzucił skargę E.F. na zarządzenie Dyrektora Zespołu [...] z dnia [...] kwietnia 2019 r. nr [...] w przedmiocie odwołania ze stanowiska wicedyrektora szkoły. Sąd I instancji podniósł, że zarządzeniem z [...] kwietnia 2019 r. nr [...] (dalej zarządzenie) Dyrektor Zespołu [...] (dalej Dyrektor) odwołał E.F. (dalej skarżąca) ze stanowiska wicedyrektora szkoły. Ze zwrotnego potwierdzenia odbioru zarządzenia wynika, że zostało ono skutecznie doręczone skarżącej 12 kwietnia 2019 r. (kserokopia zwrotnego potwierdzenia odbioru, k. 22 akt sądowych). [Pismem z 15 października 2019 r. pełnomocnik skarżącej wskazała, że zaskarżone zarządzenie "zostało wysłane do Skarżącej pocztą i Skarżąca odebrała je w dniu 12 kwietnia 2019 r.", k. 19 akt sądowych.] Pismem z 30 sierpnia 2019 r. (data wpływu do organu - 4 września 2019 r., k. 2 akt sądowych [prezentata - lewy dolny róg karty - margines]) strona, reprezentowana przez adwokata, wniosła skargę na powyższe zarządzenie. Stosownie do art. 53 § 1 w zw. z art. 54 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm., dalej ppsa) skargę wnosi się do sądu administracyjnego za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi, w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie albo aktu, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 4a. Sąd odrzuca skargę wniesioną po upływie terminu do jej wniesienia (art. 58 § 1 pkt 2 ppsa). Sąd odrzuca skargę postanowieniem. Odrzucenie skargi może nastąpić na posiedzeniu niejawnym (art. 58 § 3 ppsa). Zaskarżone zarządzenie doręczono skarżącej 12 kwietnia 2019 r. (piątek), co jednoznacznie wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru zarządzenia, a także z pisma pełnomocnika strony z 15 października 2019 r. W związku z tym, termin do wniesienia skargi do sądu administracyjnego (za pośrednictwem organu) kończył swój bieg 13 maja 2019 r. (poniedziałek). Tymczasem z akt sprawy wynika, że skarga na przedmiotowe zarządzenie wpłynęła do organu dopiero 4 września 2019 r., a zatem po upływie ustawowego terminu. Mając powyższe na uwadze, Sąd I instancji na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 i § 3 ppsa skargę odrzucił (k. 25, 27 akt sądowych). Zażalenie na postanowienie IV SA/Wr 405/19 wywiodła E.F., reprezentowana przez adw. J.M., która zaskarżając je w całości zarzuciła mu naruszenie: 1. art. 53 § 1 ppsa przez jego niewłaściwe zastosowanie do skarżonego zarządzenia, podczas gdy od ww. zarządzenia nie przysługują środki zaskarżenia, a zatem zastosowanie może mieć do niego wyłącznie art. 53 § 2 lub art. 53 § 2a ppsa; 2. art. 53 § 2 ppsa przez jego niezastosowanie i brak uznania, że w niniejszej sprawie skarżąca złożyła skargę z uchybieniem terminu bez swojej winy, bowiem w zarządzeniu o odwołaniu z funkcji wicedyrektora nie zawarto pouczenia o możliwości zaskarżenia ww. aktu do sądu administracyjnego, natomiast z pomocy profesjonalnego pełnomocnika skarżąca skorzystała już po upływie terminu trzydziestu dni od dnia doręczenia jej przedmiotowego zarządzenia (jak wynika z pełnomocnictwa załączonego do skargi), co prowadzić może do dalszego obowiązywania w obrocie prawnym aktu zawierającego uchybienia prawne, które przemawiają za stwierdzeniem jego nieważności; 3. art. 58 § 1 pkt 2 ppsa przez brak uprzedniego i jednoznacznego stwierdzenia, że w niniejszej sprawie skargę należało złożyć w terminie trzydziestodniowym od dnia doręczenia skarżącej zarządzenia bądź dnia, w którym dowiedziała się ona o jego istnieniu, jak również przystąpienie do wstępnej kontroli dopuszczalności skargi już po doręczeniu odpisu skargi organowi, jak i doręczeniu skarżącej odpowiedzi organu na skargę, co naruszyło konstytucyjną gwarancję skarżącej do sądu. Skarżąca wniosła o: uchylenie zaskarżonego postanowienia; zasądzenie kosztów postępowania sądowego (k. 34-39 akt sądowych). Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W sprawie bezspornym jest, że nie wniesiono skargi na zaskarżone zarządzenie w terminie 30 dni od dnia jego skutecznego doręczenia skarżącej (doręczenie zarządzenia nastąpiło 12 kwietnia 2019 r.; skargę wywiedziono pismem z 30 sierpnia 2019 r.). Skarżąca w treści zażalenia powołała postanowienie z 5.9.2014 r. I OSK 2030/14, w którym NSA przyjął, że akt o odwołaniu wicedyrektora szkoły jest aktem lub czynnością z 3 § 2 pkt 4 ppsa. Naczelny Sąd Administracyjny w niniejszym składzie podziela ten pogląd. W konsekwencji Sąd I instancji winien orzekać na podstawie art. 53 § 2 ppsa (jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi, skargę na akty lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4, wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się o wydaniu aktu lub podjęciu innej czynności), a nie art. 53 § 1 ppsa (skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie albo aktu, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 4a). W wyniku tego błędu skarżąca została pozbawiona możliwości zastosowania przez sąd szczególnej instytucji, przewidzianej w art. 53 § 2 zd. 2 ppsa. Zgodnie z przytoczonym przepisem, sąd, po wniesieniu skargi, może uznać, że uchybienie terminu nastąpiło bez winy skarżącego i rozpoznać skargę. Naczelny Sąd Administracyjny nie przesądza, czy zasadne jest uznanie, że skarżąca uchybiła terminowi bez swojej winy. Brak rozważenia takiej możliwości, mógł jednak pozbawić skarżącą jej ustawowego prawa do rozpoznania skargi mimo uchybienia trzydziestodniowemu terminowi. Okoliczność ta uzasadniała uchylenie zaskarżonego postanowienia. Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 185 § 1 w zw. z art. 197 § 2 ppsa, orzekł jak w sentencji. Odnosząc się do zawartego w zażaleniu wniosku o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego, stwierdzić należy, że nie może być on uwzględniony przez Naczelny Sąd Administracyjny, bowiem art. 203 i 204 ppsa, które regulują kwestie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, nie mają zastosowania do postępowania toczącego się na skutek wniesienia zażalenia na postanowienia sądu pierwszej instancji.