II OSK 1327/20
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2020-09-15
Skład orzekający: Roman Hauser, Jerzy Siegień, Jerzy Stankowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy spółdzielnia będąca właścicielem bydła, które fizycznie przebywa w gospodarstwach rolnych jej członków, jest posiadaczem zwierząt w rozumieniu przepisów o identyfikacji i rejestracji zwierząt, a tym samym podlega obowiązkowi prowadzenia księgi rejestracji bydła?Ratio decidendi
Spółdzielnia będąca właścicielem bydła, które fizycznie przebywa w gospodarstwach rolnych jej członków, jest posiadaczem zwierząt w rozumieniu przepisów o identyfikacji i rejestracji zwierząt. Definicja 'posiadacza' zawarta w przepisach unijnych i krajowych kładzie nacisk na odpowiedzialność za zwierzęta, a nie na fizyczne władanie nimi. W związku z tym, spółdzielnia podlega obowiązkowi prowadzenia księgi rejestracji bydła.Stan faktyczny
Spółdzielnia została zobowiązana przez organy weterynaryjne do prowadzenia księgi rejestracji bydła oraz zgłaszania faktów przybycia i ubytku zwierząt. Spółdzielnia, będąca właścicielem bydła, które odsprzedaje do wybranych odbiorców, nie prowadziła takiej księgi, argumentując, że fizycznie nie włada zwierzętami, a jedynie pośredniczy w ich obrocie. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę spółdzielni, a Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną od tego wyroku.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Roman Hauser Sędziowie Sędzia NSA Jerzy Siegień Sędzia del. NSA Jerzy Stankowski (spr.) po rozpoznaniu w dniu 15 września 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Spółdzielni [...] z siedzibą w [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 9 stycznia 2020 r. sygn. akt II SA/Łd 757/19 w sprawie ze skargi Spółdzielni [...] z siedzibą w [...] na decyzję [...] Wojewódzkiego Lekarza Weterynarii w [...] z dnia [...] lipca 2019 r. nr [...] znak: [...] w przedmiocie nałożenia nakazu z zakresu nadzoru weterynaryjnego oddala skargę kasacyjną.
Zaskarżonym wyrokiem z dnia 9 stycznia 2020 r. sygn. akt II SA/Łd 757/19 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę Spółdzielni [...] z siedzibą w [...] na decyzję [...] Wojewódzkiego Lekarza Weterynarii w [...] z dnia [...] lipca 2019 r. nr [...] znak: [...] w przedmiocie nałożenia nakazu z zakresu nadzoru weterynaryjnego oddalił skargę.
Zaskarżony wyrok zapadł w następującym stanie faktycznym.
Decyzją z dnia [...] maja 2019 r., nr [...] Powiatowy Lekarz Weterynarii w [...] nakazał Spółdzielni [...] z siedzibą w [...] rozpocząć prowadzenie księgi rejestracji bydła oraz zgłaszać we właściwym Biurze Powiatowym Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa fakt przybycia do miejsca prowadzenia działalności i ubycia z tego miejsca bydła będącego przedmiotem działalności, zgodnie z danymi zawartymi w Bazie Danych Systemu IRZ dla siedziby pośrednika bez obiektu nr: [...]. Termin wykonania powyższych nakazów określił na 14 dni od dnia otrzymania decyzji.
Po rozpatrzeniu odwołania złożonego przez Spółdzielnię [...][...] Wojewódzki Lekarz Weterynarii w [...] decyzją z dnia [...] lipca 2019 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał m.in., że w dniu 21 grudnia 2018 r. Powiatowy Lekarz Weterynarii w [...] przeprowadził kontrolę w Spółdzielni, która prowadzi działalność nadzorowaną w rozumieniu art. 1 ust. 1 lit. c ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o ochronie zdrowia zwierząt oraz zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt (t.j. Dz. U. z 2018 roku, poz. 1967 ze zm., dalej jako: "u.o.z.z."). Działalność Spółdzielni polega na prowadzeniu obrotu zwierzętami (zakup i sprzedaż), pośrednictwa w tym obrocie lub skupu zwierząt bez wykorzystania obiektu do przetrzymywania zwierząt. W trakcie kontroli organ stwierdził, że Spółdzielnia nie prowadzi księgi rejestracji bydła oraz nie zgłasza do rejestru zwierząt gospodarskich oznakowanych, danych dotyczących zmiany stanu faktycznego liczby zwierząt będących przedmiotem obrotu.
W ocenie organu z treści zgromadzonych w sprawie dowodów wynika, że Spółdzielnia prowadzi działalność jako grupa producentów rolnych i zajmuje się pośrednictwem w obrocie zwierzętami pochodzącymi z gospodarstw rolnych jej członków. Z informacji uzyskanych od Spółdzielni w trakcie kontroli wynika, że dokonuje ona zakupu zwierząt, a zakupione bydło odsprzedaje do wybranych przez siebie odbiorców. Działalność ta wyczerpuje znamiona działalności nadzorowanej w zakresie obrotu zwierzętami, pośrednictwa w tym obrocie lub skupu zwierząt, o której mowa w art. 1 pkt 1 lit. c u.o.z.z. Organ sięgając do treści art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 6 marca 2018 roku Prawo przedsiębiorców (tekst jedn. Dz. U. z 2018 roku, poz. 646 ze zm.) stwierdził, że prowadzona przez Spółdzielnię działalność nie jest działalnością gospodarczą w rozumieniu przepisów tej ustawy.
Skoro Spółdzielnia w ramach swej działalności dokonuje zakupu zwierząt, a zakupione bydło odsprzedaje do wybranych przez siebie odbiorców to, w ocenie organu, spełnia zawartą w art. 2 ust. 1 pkt 11 lit. a u.s.i.r.z. definicję posiadacza zwierząt w odniesieniu do bydła. Dokonując zakupu bydła Spółdzielnia staje się podmiotem odpowiedzialnym za te zwierzęta albowiem może nim swobodnie władać jako właściciel. Spółdzielni dotyczą zatem wszystkie obowiązki posiadacza zwierząt zawarte w ustawie, a także obowiązki podmiotu prowadzącego działalność nadzorowaną w rozumieniu przepisów o ochronie zdrowia zwierząt oraz zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt w zakresie obrotu zwierzętami, pośrednictwa w tym obrocie lub skupu zwierząt.
Zdaniem organu stosownie do treści art. 12 ust. 1 pkt 1 u.s.i.r.z. oraz art. 7 ust. 1, 3 i 4 rozporządzenia 1760/2000 podmiot prowadzący działalność w zakresie obrotu zwierzętami, pośrednictwa w tym obrocie lub skupu zwierząt jest posiadaczem zwierzęcia niepodlegającym wyłączeniom w zakresie prowadzenia księgi rejestracji oraz obowiązku zgłaszania zmian liczebności stada, o których mowa w ustawie i w związku z tym spoczywa na nim obowiązek prowadzenia księgi rejestracji.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi Spółdzielnia "[...] " z siedzibą w [...] zarzuciła ww. decyzji [...] Wojewódzkiego Lekarza Weterynarii w [...] naruszenie:
- art. 23 ust. 1 w zw. z art. 2 ust. 1 pkt 12 i art. 3 ust. 2 u.s.i.r.z.;
- art. 12 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 2 ust. 1 pkt 12 i art. 3 ust. 2 u.s.i.r.z.;
- art. 3 ppkt d w zw. z art. 2 tiret drugie rozporządzenia (WE) Nr 1760/2000 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 17 lipca 2000 r. ustanawiającego system identyfikacji i rejestracji bydła i dotyczące etykietowania mięsa wołowego i produktów z mięsa wołowego oraz uchylające rozporządzenie Rady (WE) nr 820/97 (Dz. U. L 204, 11.8.2000, p.1).
Spółdzielnia wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i zasądzenie zwrotu kosztów postępowania.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
Zaskarżonym wyrokiem z dnia 9 stycznia 2020 r. sygn. akt II SA/Łd 757/19 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę. W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, że wynikający z art. 23 ust. 3 u.s.i.r.z. obowiązek prowadzenia księgi rejestracji, w której umieszcza się numer siedziby stada oraz liczbę zwierząt gospodarskich w tej siedzibie został nałożony na posiadacza świni, z wyłączeniem podmiotu prowadzącego rzeźnię, zarobkowy transport zwierząt, miejsce gromadzenia zwierząt oraz podmiotu prowadzącego działalność w zakresie organizowania targów, wystaw, pokazów lub konkursów zwierząt. Przy czym, zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 11 lit. c u.s.i.r.z. posiadaczem zwierzęcia w odniesieniu do świń jest osoba fizyczna, osoba prawna lub jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej, władająca zwierzęciem, nawet tymczasowo.
Spółdzielnia "[...] " w ramach swej działalności dokonuje zakupu zwierząt, a zakupione bydło odsprzedaje do wybranych przez siebie odbiorców. Spółdzielnia jest właścicielem zwierząt, ale zwierzęta te fizycznie (po ich zakupie przez Spółdzielnię od członka Spółdzielni, czyli od podmiotu prowadzącego gospodarstwo rolne, hodowcy) pozostają w gospodarstwie rolnym członka Spółdzielni.
Sąd podzielił stanowisko organów administracji uznając, że określony w art. 23 ust. 3 u.s.i.r.z. obowiązek prowadzenia księgi rejestracji spoczywa na Spółdzielni. Zgodnie z art. 2 pkt 11 lit. a posiadacz zwierzęcia w odniesieniu do bydła to podmiot, o którym mowa w art. 2 tiret trzecie rozporządzenia nr 1760/2000, a więc osoba fizyczna lub prawna odpowiedzialna za zwierzęta, na stałe lub tymczasowo, w tym także w czasie transportu oraz na rynku. Z wyjątkiem przewoźników, wszyscy posiadacze zwierząt zobowiązani są do: prowadzenia aktualnego rejestru, zgłaszania właściwym władzom wszystkich przemieszczeń do i z gospodarstwa oraz wszystkich przypadków urodzenia i śmierci zwierząt w gospodarstwie wraz z datami tych zdarzeń w maksymalnym terminie określonym przez dane państwo członkowskie. W ocenie Sądu I instancji dokonując wykładni pojęcia "posiadacza" nie można w pełni sięgać do cywilistycznego rozumienia wskazanego pojęcia, bowiem zawarta w art. 2 tiret trzecie rozporządzenia nr 1760/2000 samodzielnie definiuje kogo należy rozumieć przez "posiadacza" łącząc to z odpowiedzialnością za zwierzę, która - jak wiadomo - jest w pierwszej kolejności domeną właściciela zwierzęcia. Skoro zatem posiadanie w rozumieniu komentowanych przepisów jest powiązane z własnością, to słusznie organy nałożyły obowiązki z zakresu prowadzenia księgi rejestracji bydła na właściciela, którym jest Spółdzielnia.
Jak zaznaczył Sąd I instancji, na gruncie stanu faktycznego przedmiotowej sprawy niezbędne jest rozróżnienie między właścicielem, a posiadaczem zwierzęcia, którym - w świetle definicji zawartej w art. 2 ust. 1 pkt 11 lit. c u.s.i.r.z. - jest władający tymże zwierzęciem. Na potrzeby niniejszej sprawy należy przyjąć, że właściciel zwierzęcia to podmiot, które ma pełnię władz do dysponowania danym zwierzęciem. Natomiast posiadaczem zwierzęcia w rozumieniu art. 2 ust. 1 pkt 11 lit. c u.s.i.r.z. jest władający zwierzęciem, który ma ograniczone prawa do dysponowania zwierzęciem. Spółdzielnia jest właścicielem zwierząt, które po ich zakupie fizycznie pozostają w dotychczasowym miejscu pobytu (czyli w dotychczasowym gospodarstwie rolnym). W tej sytuacji nałożenie obowiązku prowadzenia księgi rejestracji bydła na Spółdzielnię znajduje uzasadnienie w świetle art. 2 ust. 1 pkt 11 lit. c u.s.i.r.z.
W skardze kasacyjnej Spółdzielnia [...] zaskarżyła ww. wyrok w całości zarzucając mu naruszenie:
1. przepisów prawa materialnego:
a) art. 2 tiret trzecie rozporządzenia Nr 1760/2000 oraz art. 2 ust. 1 pkt. 11 lit. a u.s.i.r.z. polegające na jego błędnej wykładni poprzez błędne przyjęcie, iż posiadaczem zwierząt w rozumieniu ww. przepisów w pierwszej kolejności jest właściciel, a nie podmiot faktycznie władający zwierzętami i nieuzasadnione przyjęcie, że to Skarżąca jest posiadaczem zwierząt w rozumieniu ww. przepisów, a nie rolnik członek Spółdzielni, który nimi włada i w którego gospodarstwie zwierzęta nadal faktycznie przebywają;
b) art. 7 ust. 1 tiret pierwsze rozporządzenia 1760/2000 w zw. z art. 3 pkt d Rozporządzenia 1760/2000 poprzez ich błędną wykładnię i nieuzasadnione przyjęcie, iż na Skarżącej ciąży obowiązek prowadzenia księgi rejestracji bydła pomimo, iż Skarżąca nie posiada "gospodarstwa",
c) art. 7 ust. 1 tiret drugie rozporządzenia 1760/2000 oraz art. 23 ust. 1 u.s.i.r.z. w zw. z art. 8 rozporządzenia Komisji (WE) nr 911/2004 z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie wykonania rozporządzenia (WE) nr 1760/2000 Parlamentu Europejskiego i Rady w zakresie kolczyków, paszportów i rejestrów gospodarstw (Dz.U. L 204, 11.8.2000, s.1; zwanego dalej "rozporządzeniem 911/2004") poprzez ich błędną wykładnię polegającą na nieuzasadnionym przyjęciu, iż w niniejszej sprawie dochodzi do przemieszczeń zwierząt, albowiem tylko z faktem przemieszczeń zwierząt związany jest obowiązek prowadzenia księgi rejestracji bydła;
d) art. 23 ust. 3 u.s.i.r.z. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i nieuzasadnione przyjęcie, iż przepis ten ma zastosowanie w sprawie, podczas gdy Skarżąca zajmuje się pośrednictwem w obrocie bydła i nie jest posiadaczem świń, co jednoznacznie wynika z akt postępowania przed organami administracji zarówno I jak i II instancji;
2. przepisów prawa procesowego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy:
a) art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm., zwanej dalej "p.u.s.a.") w zw. z art. 7, 77 § 1, 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2013 r. poz. 267, zwanej dalej "k.p.a."), poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i zaniechanie przez Sąd I instancji wnikliwej kontroli legalności zaskarżonej decyzji oraz nieuzasadnione oddalenie skargi z przytoczeniem błędnej podstawy prawnej rozstrzygnięcia i błędnej wykładni przepisów prawa materialnego;
b) art. 133 § 1 p.p.s.a. poprzez jego niezastosowanie i dokonanie dowolnych ustaleń stanu faktycznego i nieuzasadnione przyjęcie, że Skarżąca jest posiadaczem świń, co nie znajduje uzasadnienia w stanie faktycznym sprawy i dowodach zgromadzonych w aktach administracyjnych organu I i II instancji, powyższe naruszenie de facto uniemożliwia Skarżącej podjęcie skutecznej obrony i powoduje, że Sąd I instancji nie rozpoznał istoty sprawy, postępowanie administracyjne dotyczyło pośrednictwa w obrocie bydłem;
c) art. 151 p.p.s.a. poprzez oddalenie skargi z uwagi na nieuzasadnione przyjęcie przez Sąd I instancji, iż w sprawie nie doszło do naruszenia art. 23 ust. 3 w zw. z art. 2 ust. 1 pkt 11 lit. c u.s.i.r.z. podczas gdy w sprawie przepis ten nie miał zastosowania, albowiem Skarżąca nie jest posiadaczem świń, a tym samym Sąd I instancji nie rozpoznał istoty sprawy;
d) art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez powołanie w pisemnym uzasadnieniu wyroku podstawy prawnej rozstrzygnięcia tj. art. 23 ust. 3 u.s.i.r.z. dotyczącego obowiązków posiadaczy świń, podczas gdy postępowanie przed organami administracji dotyczyło pośrednictwa w obrocie bydłem, a więc zastosowanie ewentualnie znajdował art. 23 ust. 1 u.s.i.r.z., tym samym Sąd I instancji powołał podstawę prawną, która nie znajdowała zastosowania w sprawie;
e) błąd w ustaleniach faktycznych polegający na błędnym przyjęciu, iż Skarżąca jest posiadaczem świń, co nie znajduje uzasadnienia w stanie faktycznym sprawy i dowodach zgromadzonych w aktach administracyjnych organu I i II instancji.
Skarżąca Spółdzielnia wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości oraz uchylenie w całości zaskarżonej decyzji Wojewódzkiego Lekarza Weterynarii w [...] nr [...] z dnia [...] lipca 2019 roku oraz poprzedzającej ją decyzji Powiatowego Lekarza Weterynarii w [...] nr [...] z dnia [...] maja 2019 r., a także o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną z 24 sierpnia 2020 r. organ wniósł o jej oddalenie oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie zasługiwała na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 182 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 z późn. zm.; zwanej dalej "p.p.s.a.") Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje skargę kasacyjną na posiedzeniu niejawnym, gdy strona, która ją wniosła, zrzekła się rozprawy, a pozostałe strony, w terminie czternastu dni od dnia doręczenia skargi kasacyjnej, nie zażądały przeprowadzenia rozprawy. Mając na uwadze, że w rozpoznawanej sprawie skarżący kasacyjnie zrzekł się rozprawy, Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną na posiedzeniu niejawnym.
Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. Skład orzekający w niniejszej sprawie nie znalazł podstaw do stwierdzenia nieważności postępowania, w którym wydano zaskarżony wyrok.
W świetle art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Zarzuty skargi kasacyjnej oparto na obu podstawach kasacyjnych wymienionych w art. 174 p.p.s.a. W takiej sytuacji w pierwszej kolejności Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje zarzut naruszenia przepisów postępowania, ponieważ dopiero po przesądzeniu, że stan faktyczny przyjęty przez Sąd w zaskarżonym wyroku jest prawidłowy albo nie został skutecznie podważony, można przejść do skontrolowania procesu subsumcji danego stanu faktycznego pod zastosowany przez sąd przepis prawa materialnego.
Niezasadny okazał się zarzut naruszenia art. 1 § 1 i 2 p.u.s.a. w zw. z art. 7, 77 § 1, 80 k.p.a. Przepis art. 1 p.u.s.a. jest przepisem ustrojowym normującym zakres i kryterium kontroli działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne, a jego naruszenie może mieć miejsce wtedy, gdyby sąd nie dokonał kontroli stanowiącego przedmiot skargi aktu, zastosowałby inny rodzaj oceny niż zgodność z prawem odwołując się np. do zasad słuszności czy współżycia społecznego względnie wyszedłby poza zakres przedmiotowy postępowania sądowoadministracyjnego rozpoznając skargę na akt lub czynność niepoddane jego kognicji, ewentualnie zastosował środki ustawie nieznane. Żadna z takich sytuacji w sprawie nie zaistniała. Z uzasadnienia skargi kasacyjnej wynika, że jej autor upatruje naruszenia omawianych przepisów w ten sposób, że Sąd I instancji nie dostrzegł, iż organ II instancji nie odniósł się do zarzutów zawartych w odwołaniu. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego Sąd I instancji przeprowadził kontrolę aktu objętego zakresem jego właściwości. Fakt, że ocena ta jest odmienna od oceny skarżącego kasacyjnie nie może stanowić o naruszeniu art. 1 § 1 p.u.s.a.
Częściowo zasadny okazał się zarzut naruszenia art. 133 § 1 p.p.s.a. bowiem autor skargi kasacyjnej trafnie dostrzegł, że Sąd I instancji w sposób nieznajdujący potwierdzenia w aktach sprawy przyjął, iż Spółdzielnia jest posiadaczem świń. Niemniej jednak autor skargi kasacyjnej wydaje się nie dostrzegać, że w dalszej części uzasadnienia Sąd I instancji prawidłowo przyjął, że Spółdzielnia w ramach swojej działalności dokonuje zakupu zwierząt, a zakupione bydło odsprzedaje do wybranych odbiorców. Ponadto dokonując wykładni pojęcia posiadacza Sąd I instancji przywołał ustawową definicje posiadacza zwierzęcia w odniesieniu do bydła. Mając to na uwadze podkreślić trzeba, że o skuteczności zarzutów opartych na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. nie decyduje każde uchybienie przepisów postępowania, lecz tylko i wyłącznie takie, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co oznacza istnienie związku przyczynowego pomiędzy uchybieniem procesowym stanowiącym przedmiot zarzutu skargi kasacyjnej, a wydanym w sprawie zaskarżonym orzeczeniem sądu administracyjnego I instancji. Nie chodzi więc o to, że ewentualne uchybienie mogło mieć jakikolwiek wpływ na wynik sprawy, lecz wpływ istotny. Takiego wpływu na wynik sprawy nie wykazał autor skargi kasacyjnej. Co istotne sam przyznał, że okoliczność, iż Spółdzielnia zajmuje się pośrednictwem w obrocie bydłem pozostaje bezsporna między stronami postępowania. W konsekwencji Naczelny Sąd Administracyjny podzielając stanowisko autora skargi kasacyjnej co do dostrzeżonego uchybienia, ocenił, że nie miało ono istotnego wpływu na wynik sprawy. Tak samo Naczelny Sąd Administracyjny ocenił zarzut naruszenia art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 23 ust. 3 i art. 2 ust. 1 pkt 11 lit. c u.s.i.r.z.
Nie jest zasadny zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. Przepis art. 141 § 4 p.p.s.a. jest przepisem proceduralnym, regulującym wymogi uzasadnienia wyroku. Z treści przepisu, którego naruszenia miałby dopuścić się Sąd I instancji wynika, że uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie W ramach rozpatrywania zarzutu naruszenia tego przepisu Naczelny Sąd Administracyjny zobowiązany jest jedynie do kontroli zgodności uzasadnienia zaskarżonego wyroku z wymogami wynikającymi z tej normy prawnej. Dlatego też o naruszeniu art. 141 § 4 p.p.s.a. można mówić w przypadku, gdy uzasadnienie zaskarżonego wyroku nie spełnia jednego z ustawowych warunków. Autor skargi kasacyjnej dopatruje się naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez wskazanie w uzasadnieniu wyroku błędnej podstawy prawnej. Na podstawie art. 141 § 4 p.p.s.a. można jednak kwestionować kompletność elementów uzasadnienia, a nie jego prawidłowość merytoryczną, a do tego zmierza zarzut podniesiony w niniejszej skardze kasacyjnej.
Odnosząc się natomiast do ostatniego zarzutu podniesionego w ramach podstawy kasacyjnej z art. 174 pkt 2 p.p.s.a. wskazać należy, że autor skargi kasacyjnej zarzucając "błąd w ustaleniach faktycznych" nie wskazał żadnego przepisu postępowania, któremu miałby uchybić Sąd I instancji kontrolując prawidłowość zaskarżonej decyzji. Tymczasem art. 176 p.p.s.a. nakłada na stronę skarżącą obowiązek przytoczenia podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie. Wymóg przytoczenia podstaw kasacyjnych, o którym mowa w komentowanym przepisie polega na sprecyzowaniu, jaki przepis prawa został naruszony i na czym to naruszenie polegało. Wymogi te nie zostały spełnione przy konstruowaniu omawianego zarzutu skargi kasacyjnej
Przechodząc do analizy zarzutów podniesionych w ramach podstawy kasacyjnej z art. 174 pkt 1 p.p.s.a. zasadnicze znaczenie z punktu widzenia rozstrzygnięcia sprawy miała ocena, czy Spółdzielnia może zostać uznana za posiadacza zwierząt w rozumieniu art. 2 ust. 1 pkt 11 lit. a u.s.i.r.z. w związku z art. 2 tiret trzecie rozporządzenia nr 1760/2000. W myśl art. 2 ust. 1 pkt 11 lit. a u.s.i.r.z. posiadaczem zwierzęcia w odniesieniu do bydła jest podmiot, o którym mowa w art. 2 tiret trzecie rozporządzenia nr 1760/2000. Ostatni z przepisów stanowi natomiast, że "posiadacz" oznacza osobę fizyczną lub prawną odpowiedzialną za zwierzęta, na stałe lub tymczasowo, w tym także w czasie transportu oraz na rynku.
W dotychczasowym orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego przyjmowano, że omawiane pojęcia nie jest powiązane z cywilistycznym pojęciem posiadacza, bowiem na gruncie omawianych przepisów prawodawca operuje w pełni autonomiczną legalną definicją tego pojęcia (por. wyroki NSA z dnia 20 lipca 2016 r. sygn. akt II GSK 132/15, z dnia 11 lutego 2015 r. sygn. akt II GSK 2224/13, z dnia 19 marca 2014 r. sygn. akt II GSK 23/13; http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Przyjęte przez autora skargi kasacyjnej rozumienie pojęcia posiadacza zwierząt zakłada, że jako właściciel tych zwierząt Spółdzielnia za nie nie odpowiada i w konsekwencji nie ciążą na niej obowiązki zgłoszenia przybycia do miejsca prowadzenia działalności i ubycia z tego miejsca bydła będącego przedmiotem działalności. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego Sąd I instancji dokonał prawidłowej wykładni pojęcia posiadacza zwierząt wiążąc je w pierwszej kolejności z kwestią własności zwierząt. W konsekwencji Sąd I instancji nie naruszył wskazanych w skardze kasacyjnej przepisów uznając, że to właśnie skarżąca kasacyjnie Spółdzielnia ma pełnię władzy w dysponowaniu zwierzęciem. Ponoszona przez Spółdzielnię okoliczność, iż będąc właścicielem zwierząt, nie przetrzymuje ich we własnym gospodarstwie nie ma znaczenia dla oceny, czy jest ona posiadaczem zwierząt w rozumieniu omawianych przepisów.
Jako niezasadny Naczelny Sąd Administracyjny ocenił również zarzut naruszenia art. 7 ust. 1 tiret pierwsze w związku z art. 3 pkt d rozporządzenia nr 1750/2000. Pierwszy ze wskazanych przepisów nakłada na posiadaczy zwierząt obowiązek prowadzenia aktualnego rejestru. Drugi natomiast, że system identyfikacji i rejestracji bydła obejmuje indywidualne rejestry, prowadzone dla każdego gospodarstwa. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego okoliczność, iż Spółdzielnia sama nie jest właścicielem gospodarstwa, a będące jej własnością bydło przetrzymuje w gospodarstwach członków Spółdzielni, nie zwalania jej z omawianego obowiązku. Okoliczność ta nie stanowi bowiem przeszkody do prowadzenia księgi rejestracji bydła. Bez znaczenia dla takiej oceny pozostaje przywołany w uzasadnieniu skargi kasacyjnej motyw 8 preambuły rozporządzenia 1760/2000. Wynika bowiem z niego jedynie, że zwierzęta mające stanowić przedmiot handlu wewnątrzwspólnotowego muszą być identyfikowane zgodnie z zasadami Wspólnoty oraz rejestrowane w taki sposób, aby możliwe było ustalenie gospodarstwa, centrum lub organizacji, z których zwierzęta pochodzą lub w których zwierzęta przebywały. Nie wynika z niego natomiast, że posiadacz zwierząt musi być jednocześnie właścicielem gospodarstwa, w którym aktualnie znajdują się zwierzęta.
Nie mógł odnieść zamierzonego przez autora skargi kasacyjnej skutku zarzut naruszenia art. 7 ust. 1 tiret drugie rozporządzenia 1760/2000 oraz art. 23 ust. 1 u.s.i.r.z. w zw. z art. 8 rozporządzeniem 911/2004, bowiem argumentacja przedstawiona w ramach tego zarzutu zasadniczo opiera się na kwestionowaniu stanu faktycznego sprawy, a ten w wyniku zarzutów kasacyjnych podniesionych w ramach art. 174 pkt 1 p.p.s.a. nie został skutecznie zakwestionowany.
Niezasadny okazał się również zarzut naruszenia art. 23 ust. 3 u.s.i.r.z. z powodów przedstawionych przez Naczelny Sąd Administracyjny w części uzasadnienia dotyczącej zarzutu naruszenia art. 133 § 1 p.p.s.a.
W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł o oddaleniu skargi kasacyjnej. Sąd nie uwzględnił wniosku organu o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, gdyż odpowiedź na skargę kasacyjną została wniesiona po terminie określonym w art. 179 p.p.s.a. Zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego może mieć miejsce w przypadku wniesienia odpowiedzi na skargę kasacyjną zgodnie z wymogami określonymi w art. 179 p.p.s.a., tj. w terminie 14 dni od doręczenia stronie skargi kasacyjnej.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło