II OSK 1696/20

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2020-10-29

Skład orzekający: Roman Ciąglewicz, Leszek Kiermaszek, Piotr Broda

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy stwierdzenie nieważności decyzji o pozwoleniu na wznowienie robót budowlanych, która stanowiła podstawę do wydania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie, skutkuje koniecznością stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na użytkowanie, a jeśli tak, to jakie przesłanki (w tym skutki społeczno-gospodarcze) należy brać pod uwagę przy ocenie rażącego naruszenia prawa?
Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, uznając, że Wojewódzki Sąd Administracyjny prawidłowo uchylił decyzje organów obu instancji. Sąd pierwszej instancji trafnie uznał, że organy nie zbadały wystarczająco dogłębnie okoliczności sprawy, w szczególności skutków społeczno-gospodarczych naruszenia prawa, które są kluczowe dla stwierdzenia nieważności decyzji na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. Rozstrzygnięcie o nieważności decyzji o pozwoleniu na użytkowanie wymaga uwzględnienia aktualnych stosunków własnościowych i faktycznego stanu prawnego, a nie tylko momentu wydania decyzji.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi M. W. i Z. W. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego (GINB) stwierdzającą nieważność decyzji PINB z dnia [...] maja 2019 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję GINB oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji. GINB wniósł skargę kasacyjną, zarzucając Sądowi pierwszej instancji naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, w tym błędne przyjęcie, że organy nie poczyniły niezbędnych ustaleń dotyczących rażącego naruszenia prawa. Strona skarżąca wniosła o oddalenie skargi kasacyjnej.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę kasacyjną Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Roman Ciąglewicz (spr.) Sędziowie: sędzia NSA Leszek Kiermaszek sędzia del. WSA Piotr Broda po rozpoznaniu w dniu 29 października 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 stycznia 2020 r., sygn. akt VII SA/Wa 1442/19 w sprawie ze skargi M. W. i Z. W. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2019 r. znak: [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz Z. W. i M. W. solidarnie kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Uzasadnienie. Wyrokiem z dnia 9 stycznia 2020 r., sygn. akt VII SA/Wa 1442/19 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w sprawie ze skargi M. W. i Z. W. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2019 r., znak [...], w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji, uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego. Wyrok zaskarżył w całości. Zarzucił: I. mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy, naruszenie przepisów postępowania, tj.: art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 77 § 1, art. 107 § 3 K.p.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. poprzez błędne przyjęcie przez Sąd pierwszej instancji, że w postępowaniu zakończonym zaskarżoną decyzją organy nie poczyniły niezbędnych ustaleń, mających na celu ustalenie, czy w sprawie doszło do rażącego naruszenia prawa, w następstwie czego doszło do naruszenia wymienionych powyżej przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a w konsekwencji uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji. Il. naruszenie prawa materialnego, tj.: art. 145 § 1 pkt 1 lit. a P.p.s.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. poprzez przyjęcie, że jego niewłaściwe zastosowanie zachodzi w sytuacji gdy został nienależycie przeanalizowany materiał dowodowy, tj. bez dostatecznej analizy w zakresie tego, czy istnieją przesłanki do stwierdzenia, że decyzja PINB, wydana została z rażącym naruszeniem prawa, a nie wyłączenie w sytuacji kiedy nie przeprowadzono w sprawie jakichkolwiek dowodów, niezbędnych dla wyjaśnienia istoty sprawy lub też nie przeprowadzono dowodów obligatoryjnych w danej sprawie. W oparciu o powyższe zarzuty kasacyjne GINB wniósł o uchylenie zaskarżonego orzeczenia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę kasacyjną M. W. i Z. W.i wnieśli o jej oddalenie oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Z uwagi na zaistnienie okoliczności, o których mowa w art. 182 § 2 P.p.s.a., skarga kasacyjna została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym. Przepis art. 193 zdanie drugie P.p.s.a. wyłącza odpowiednie stosowanie do postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym wymogów dotyczących koniecznych elementów uzasadnienia wyroku, które przewidziano w art. 141 § 4 w zw. z art. 193 zdanie pierwsze P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny nie przedstawia więc w uzasadnieniu wyroku oddalającego skargę kasacyjną opisu ustaleń faktycznych i argumentacji prawnej podawanej przez organy administracji i Sąd pierwszej instancji. Zgodnie z art. 183 § 1 P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak pod rozwagę nieważność postępowania. Nie zachodzą okoliczności skutkujące nieważność postępowania, określone w art. 183 § 2 pkt 1 – 6 P.p.s.a., należy zatem ograniczyć się do zagadnień wynikających z zarzutów wyartykułowanych w podstawie skargi kasacyjnej. Na wstępie należy stwierdzić, czego nie kwestionują organy i Sąd pierwszej instancji, że stwierdzenie nieważności decyzji, w oparciu o którą wydano inną przedmiotowo zależną decyzję, może stanowić podstawę do stwierdzenia nieważności decyzji zależnej na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a., jako wydanej z rażącym naruszeniem prawa, a nie do wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 8 K.p.a. (patrz: uchwała NSA z dnia 13 listopada 2012 r., sygn. akt I OPS 2/12, ONSA i wsa 2013/1/1). Jest oczywiste, że główna kontrowersja, której rozstrzygnięcie znalazło wyraz w uchwale odnosiła się do zastosowania w opisanej sytuacji procesowej art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a., a nie art. 145 § 1 pkt 8 K.p.a. Jednak niezależnie od zasadniczego sporu rozstrzygniętego uchwałą, konieczne jest spostrzeżenie, że w uchwale jest mowa o możliwości, a nie obligatoryjnym stwierdzeniu nieważności decyzji zależnej. W konsekwencji, to, czy skutkiem stwierdzenia nieważności pozwolenia na wznowienie robót powinno być stwierdzenie nieważności decyzji o pozwoleniu na użytkowanie, powinno być rozważone w okolicznościach sprawy. Sąd pierwszej instancji trafnie uznał, że w obu decyzjach wydanych w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji o pozwoleniu na użytkowanie nie odniesiono się wystarczająco konkretnie do okoliczności sprawy. Warmińsko-Mazurski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził nieważność decyzji PINB z dnia [...] listopada 2004 r. o pozwoleniu na użytkowanie, wydanej na podstawie art. 55 pkt 2 oraz art. 59 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz. U. z 2003 r. Nr 207, poz. 2016 ze zm.), dalej: "Prawo budowlane". Podkreślić należy, że chodzi o przepisy brzmieniu obowiązującym po wejściu w życie ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o zmianie ustawy – Prawo budowlane (Dz. U. Nr 93, poz. 888), na co wskazuje data wydania postanowienia z dnia 16 czerwca 2004 r. o wstrzymaniu robót budowlanych oraz wydanie w następstwie szeregu rozstrzygnięć, co z kolei wyczerpuje przesłanki hipotezy z art. 2 ust. 1 noweli. Warmińsko-Mazurski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego przyjął, że stwierdzenie nieważności decyzji o pozwoleniu na wznowienie robót budowlanych polegających na przebudowie pomieszczeń biurowych położonych na VI piętrze budynku przy ul. D. w Olsztynie skutkuje koniecznością stwierdzenia nieważności decyzji z nią związanej, tj. decyzji PINB dla m. Olsztyna z dnia 19 listopada 2004 r., udzielającej pozwolenia na użytkowanie pomieszczeń biurowych kancelarii notarialnej. Wojewódzki Inspektor wskazał, powołując się na orzecznictwo i piśmiennictwo, trzy przesłanki świadczące o rażącym naruszeniu prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a., tj. oczywistość naruszenia prawa, charakter przepisu, który został naruszony oraz racje ekonomiczne lub gospodarcze – skutki, które wywołuje decyzja. Dodał, że skutki, które wywołuje decyzja uznana za rażąco naruszającą prawo, to skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia praworządności – skutki gospodarcze lub społeczne skutki naruszenia, których wystąpienie powoduje, że nie jest możliwe zaakceptowanie decyzji jako aktu wydanego przez organ praworządnego państwa. Organ nie przedstawił jednak konkretnych okoliczności świadczących o zaistnieniu tych przesłanek, ograniczając się do stwierdzenia, że "w przedmiotowej sprawie powyższe przesłanki wystąpiły". Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego, uchylając decyzję organu pierwszej instancji i odmawiając stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na użytkowanie uznał, że decyzja o pozwoleniu na użytkowanie jest decyzją zależną od decyzji o pozwoleniu na budowę. Przyjął, że uwagi odnoszące się do bezpośredniego związku między decyzją o pozwoleniu na budowę a decyzją o pozwoleniu na użytkowanie, dotyczą w takim samym stopniu decyzji zatwierdzającej projekt budowlany zamienny, do której, zgodnie z art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego, stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące zatwierdzenia projektu przy pozwoleniu na budowę. Nawiązując do uchwały NSA z dnia 13 listopada 2012 r., sygn. akt I OPS 2/12, stwierdził, że udzielenie pozwolenia na użytkowanie obiektu, który nie posiadał ostatecznej decyzji o pozwoleniu na wznowienie robót budowlanych, stanowi naruszenie art. 59 ust. 1 w związku z art. 55 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego. Główny Inspektor również wskazał, powołując się na orzecznictwo, trzy przesłanki przyjęcia, że doszło do rażącego naruszenia prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. Natomiast powołując się na wyrok TK z dnia 12 maja 2015 r., sygn. akt P 46/13, a także orzecznictwo odnoszące się do tego wyroku, stwierdził, że upływ czasu musi być brany pod uwagę przy ocenie skutków społeczno-gospodarczych, jakie wywołuje rozstrzygnięcie. Tę część rozważań Główny Inspektor podsumował stwierdzeniem, że w sytuacji, gdy od dnia wydania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie do daty wszczęcia postępowania nieważnościowego minęło ponad 14 lat, nie była ona kwestionowana przez strony postępowania i stanowiła podstawę do prowadzenia przez inwestora działalności gospodarczej – brak jest podstaw do uznania, że w powyższym zakresie doszło do kwalifikowanego, niemożliwego do zaakceptowania w praworządnym państwie, naruszenia prawa. Przypominając, że do "zawiadomienia o zakończeniu budowy" inwestor przedłożył m.in. pozytywną opinię rzeczoznawcy ds. zabezpieczeń przeciwpożarowych, zaświadczenie Komendanta Miejskiego Państwowej Straży Pożarnej w Olsztynie, a także odnotowując brak sprzeciwu do użytkowania ze strony Wojewódzkiego Inspektoratu Ochrony Środowiska w Olsztynie, Państwowej Stacji Sanitarno-Epidemiologicznej w Olsztynie i Okręgowego Inspektoratu Pracy w Olsztynie, zajął stanowisko, według którego, nie istnieją takie zagrożenia dóbr prawnie chronionych, wynikające choćby z użytkowania obiektu, które nakazywałyby stwierdzić nieważność decyzji o pozwoleniu na użytkowanie mimo znacznego upływu czasu. Skoro punktem wyjścia do przyjęcia przez GINB tezy o braku podstaw do stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na użytkowanie było ustalenie o upływie 14 lat od dnia wydania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie do daty wszczęcia postępowania nieważnościowego, a także ustalenie o niekwestionowaniu decyzji przez strony postępowania, zauważyć należy, że ocena kontestowania przez inne strony decyzji o pozwoleniu na użytkowanie nie może być oderwana od czynności polegających na zwalczaniu przez inne strony wszelkich aktów wydanych w sprawie przebudowy lokalu. W tym zakresie zaś odnotować trzeba po pierwsze wniesienie przez inne strony, tj. S. H., R. S. oraz Z. W. – współwłaścicieli lokali użytkowych w budynku przy ul. D. [...] , w terminie, odwołania od decyzji PINB z dnia 12 sierpnia 2004 r., wydanej na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, zobowiązującej Ewę M. do sporządzenia projektu obejmującego całość wykonanych robót. Odwołanie to zostało zaś rozpatrzone dopiero decyzją kasacyjną (art. 138 § 2 K.p.a.) Warmińsko-Mazurskiego WINB z dnia [...] sierpnia 2017 r. Wyrokiem NSA z dnia 25 kwietnia 2018 r., sygn. akt II OSK 885/18, oddalono skargę kasacyjną od wyroku WSA w Olsztynie z dnia 18 grudnia 2017 r., sygn. akt II SA/Ol 876/17, oddalającego sprzeciw od decyzji WINB z dnia [...] sierpnia 2017 r., uchylającej decyzję PINB z dnia 12 sierpnia 2004 r., nakazującą inwestorowi, tj. E. M. sporządzenie projektu zamiennego w celu doprowadzenia wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem. Niezależnie od trwającego postępowania odwoławczego w sprawie decyzji PINB z dnia [...] sierpnia 2004 r., nakazującej inwestorowi, tj. E. M. sporządzenie projektu zamiennego, w dniu 8 lutego 2013 r. wpłynął do Warmińsko-Mazurskiego WINB wniosek S. H., Z. K., R. S. oraz Z. W. o stwierdzenie nieważności decyzji PINB z dnia 31 sierpnia 2004 r. o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na wznowienie robót budowlanych. Pierwszą decyzję w tej sprawie Warmińsko-Mazurski WINB wydał w dniu [...] marca 2013 r. Ostateczna decyzja w tym przedmiocie została wydana przez ten organ w dniu [...] lutego 2017 r. W świetle tych czynności procesowych oraz wydanych decyzji i orzeczeń sądowych, ustalenie organu o niekwestionowaniu przez inne osoby, przez okres 14 lat, decyzji o pozwoleniu na użytkowanie, a co za tym idzie niezakłóconym korzystaniu z lokalu, polegającym na prowadzeniu działalności gospodarczej, nie w pełni odpowiada stanowi rzeczywistemu. Trafne jest przyjęcie przez Sąd pierwszej instancji, że odmowa stwierdzenia nieważności nastąpiła przedwcześnie, bez wyczerpującego zbadania istotnych okoliczności sprawy. Od razu skonstatować można, że stan faktyczny w zakresie skutków społeczno-gospodarczych rozstrzygnięcia nie ogranicza się do okresu wydania decyzji lecz dotyczy tych skutków, które występują w dacie stosowania art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. Wyeliminowanie z obrotu prawnego, poprzez stwierdzenie nieważności, decyzji naruszającej prawo ma wszak sens tylko wtedy, gdy naruszenia, o których mowa w art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a., nawet o charakterze oczywistym, w dalszym ciągu, a więc w okresie postępowania o stwierdzenie nieważności, wywołują skutki niemożliwe do zaakceptowania w praworządnym państwie. O ile skutki o takim charakterze już nie występują, nie ma już, w dacie rozstrzygania postępowania nieważnościowego, podstaw do przyjęcia, że naruszenia, które niewątpliwie w dacie wydania decyzji wystąpiły, mają charakter rażący w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. W tym aspekcie ma rację Sąd pierwszej instancji, że zbadania wymagają obecne stosunki własnościowe w odniesieniu do budynku, w którym położony jest lokal objęty przebudową, a następnie trybem naprawczym i postępowaniem o pozwolenie na użytkowanie. Jest oczywiste, że organy administracyjne nie są właściwe do rozstrzygania sporów o charakterze cywilnoprawnym. Mają jednak obowiązek, w zakresie określonym w poszczególnych postępowaniach, respektować stosunki prawnorzeczowe, ukształtowane orzeczeniami sądów powszechnych lub czynnościami cywilnoprawnymi. W rozpatrywanej sprawie, nie tyle z uwagi na przesłanki udzielenia pozwolenia na użytkowanie, ale z powodu omawianej przesłanki rażącego naruszenia prawa (skutki społeczno-gospodarcze) należy ustalić, czy pozostające w obrocie prawnym administracyjne rozstrzygnięcie o pozwoleniu na użytkowanie nie pozostaje w oczywistej sprzeczności z zakresem praw rzeczowych do lokalu i części wspólnych nieruchomości. Ponadto, należało szczegółowiej zbadać, jaki jest rodzaj zależności między obiema decyzjami (pozwoleniem na wznowienie robót oraz pozwoleniem na użytkowanie). Nie można utożsamiać sytuacji, w której uzyskanie pozwolenia na użytkowanie było obowiązkiem wynikającym z ustawy jako następstwo udzielonego wcześniej pozwolenia na budowę i zakończenia budowy oraz sytuacji, takiej jak w niniejszej sprawie, w której, obowiązek uzyskania pozwolenia na użytkowanie został nałożony decyzją o pozwoleniu na wznowienie robót budowlanych. Stwierdzenie nieważności takiej decyzji jednocześnie podważa przecież podstawę orzekania rozumianą jako kompetencja do uruchomienia trybu udzielenia pozwolenia na użytkowanie. W tym kontekście decyzja o pozwoleniu na wznowienie robót stanowi rozstrzygnięcie o innym charakterze, niż decyzja o pozwoleniu na budowę. Dla pełnej jasności dodać warto, że decyzją PINB dla miasta Olsztyna z dnia [...] sierpnia 2004 r., na podstawie art. 51 ust. 4 Prawa budowlanego, zatwierdzono projekt zamienny i udzielono pozwolenia na wznowienie robót budowlanych oraz zobowiązano inwestora do uzyskania pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego. To zobowiązanie oparte zaś było na art. 51 ust. 4 zdanie drugie Prawa budowlanego. W związku z tym, jakkolwiek nie ma to zasadniczego znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy, skonstatować można, że powołanie się w uzasadnieniu skargi kasacyjnej, przy porównywaniu decyzji o pozwoleniu na budowę i decyzji o pozwoleniu na wznowienie robót, na art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego, jest niewystarczająco konkretne, skoro decyzja zobowiązująca do przedłożenia projektu budowlanego była oparta na art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, a kwestia ta, tj. zatwierdzenie projektu budowlanego na podstawie przepisu art. 51 ust. 4, który odwołuje się do art. 51 ust. 1 pkt 3, a nie pkt 2, stanowiła przyczynę stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] sierpnia 2004 r. Ma natomiast znaczenie, wbrew argumentacji zawartej w uzasadnieniu skargi kasacyjnej, stan procesowy w odniesieniu do szeroko rozumianej sprawy materialnoprawnej przebudowy lokalu. Z uzasadnień decyzji obu organów nie wynika, czy po wyeliminowaniu z obrotu prawnego decyzji PINB Miasta Olsztyna z dnia [...] sierpnia 2004 r., znak [...], wydanej na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, nakładającej na E. M. obowiązek sporządzenia projektu zamiennego, zostały wydane rozstrzygnięcia kończące postępowanie w przedmiocie nałożenia obowiązków na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego. Jak już wyżej wskazano, wyrokiem NSA z dnia 25 kwietnia 2018 r., sygn. akt II OSK 885/18, oddalono skargę kasacyjną od wyroku WSA w Olsztynie z dnia 18 grudnia 2017 r., sygn. akt II SA/Ol 876/17, oddalającego sprzeciw od decyzji WINB z dnia [...] sierpnia 2017 r., uchylającej decyzję PINB [...] sierpnia 2004 r., nakazującą inwestorowi, tj. E. M. sporządzenie projektu zamiennego w celu doprowadzenia wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem. Jest oczywiste, że decyzja W-MWINB z dnia [...] sierpnia 2017 r. nie zakończyła postępowania prowadzonego w trybie art. 51 ust. 1 pkt 2, gdyż polegała nie tylko na uchyleniu decyzji organu pierwszej instancji, ale także na przekazaniu sprawy do ponownego rozpatrzenia (art. 138 § 2 K.p.a.). O ile przed rozpatrzeniem wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji o pozwoleniu na użytkowanie, nie zostało zakończone, w sposób merytoryczny bądź tylko formalny, postępowanie oparte na art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, prowadzone w trybie zwykłym, to nawet stwierdzenie nieważności decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego i pozwoleniu na wznowienie robót, nie oznacza, że postępowanie naprawcze zostało zakończone. Zagadnienie relacji postępowania naprawczego do postępowania o pozwolenie na użytkowanie nie jest przedmiotem niniejszej sprawy. Co do zasady, ugruntowany jest pogląd, według którego, nie jest dopuszczalne prowadzenie postępowania na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 i ust. 4 oraz 5 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz.U. z 2013 r. poz. 1409 ze zm.), jeżeli została wydana ostateczna decyzja o pozwoleniu na użytkowanie obiektu budowlanego (patrz m.in. wyrok NSA z dnia 2 grudnia 2015 r., sygn. akt II OSK 201/15, ONSA i wsa 2017/3/49). Można jednak już teraz zauważyć, że sytuacja procesowa w sprawie usunięcia skutków naruszeń prawa związanych z przebudową lokalu na potrzeby kancelarii notarialnej nie polegała na wszczęciu i prowadzeniu postępowania w trybie art. 50-51 Prawa budowlanego w warunkach udzielonego już pozwolenia na użytkowanie. Skoro odwołanie od decyzji o nałożeniu obowiązku (art. 51 ust. 1 pkt 2) zostało uznane za złożone w terminie, to można powiedzieć, że w trakcie tego postepowania odwoławczego doszło do wydania decyzji z dnia [...] listopada 2004 r., udzielającej pozwolenia na użytkowanie. W zakresie skutków społeczno-gospodarczych jakie wywiera w chwili obecnej decyzja o pozwoleniu na użytkowanie, można zatem z jednej strony zauważyć, że trudna do zaakceptowania jest sytuacja, w której odpadła kompetencja do przeprowadzenia postępowania o pozwolenie na użytkowanie (oparta na decyzji o pozwoleniu na wznowienie robót), a z drugiej nie zostało jeszcze przesądzone, czy postępowanie naprawcze rzeczywiście doprowadziło do trwałego wyeliminowania etapu poprzedzającego tryb udzielania pozwolenia na użytkowanie. Rozstrzygnięcie tej kontrowersji bez ustalenia, czy doszło do zakończenia procedury naprawczej, a jeżeli doszło, to jaki jest jej wynik, byłoby przedwczesne. Trafnie zatem Sąd pierwszej instancji wskazał na znaczenie ewentualnych postępowań przed organami nadzoru budowlanego. Biorąc pod uwagę wszystkie wyżej rozważone okoliczności, ocenić należy, że zaskarżony wyrok odpowiada prawu, a zarzuty kasacyjne nie są zasadne. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 P.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną. Koszty postępowania kasacyjnego w kwocie 240 zł zasądzono od organu na rzecz Z. W. i M. W. solidarnie, na podstawie art. 204 pkt 2 P.p.s.a. oraz § 14 ust. 1 pkt 2 lit. b rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 265).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło