II GSK 782/20
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2020-11-10
Skład orzekający: Andrzej Skoczylas, Wojciech Kręcisz, Izabella Janson
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy odmowa poddania się badaniom lekarskim przez adwokata, w sytuacji sprzecznych opinii dotyczących jego stanu zdrowia psychicznego, może stanowić podstawę do utrzymania w mocy uchwały o tymczasowym zawieszeniu w wykonywaniu czynności zawodowych?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że odmowa poddania się badaniom psychiatrycznym przez adwokata, mimo kierowania go na nie przez organy samorządu adwokackiego, uniemożliwia ustalenie jego aktualnego stanu zdrowia. W sytuacji sprzecznych opinii lekarskich, organy mogły utrzymać w mocy uchwałę o tymczasowym zawieszeniu, stawiając interes społeczny ponad interesem prywatnym strony. Sąd podkreślił, że prawomocne orzeczenie sądu administracyjnego wiąże inne sądy i organy, co uniemożliwia ponowne badanie kwestii już rozstrzygniętych.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej A. B. od wyroku WSA w Warszawie, który oddalił jej skargę na uchwałę Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej o odmowie uchylenia uchwały o tymczasowym zawieszeniu w wykonywaniu czynności zawodowych. Skarżąca kwestionowała prawidłowość postępowania dowodowego i ocenę dowodów przez organy administracji oraz sąd pierwszej instancji, wskazując na posiadane zaświadczenia lekarskie potwierdzające jej zdolność do wykonywania zawodu. Naczelny Sąd Administracyjny rozpatrywał zarzuty naruszenia przepisów postępowania i prawa materialnego.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Skoczylas (spr.) Sędzia NSA Wojciech Kręcisz Sędzia del. WSA Izabella Janson po rozpoznaniu w dniu 10 listopada 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej A. B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 stycznia 2020 r., sygn. akt VI SA/Wa 1723/19 w sprawie ze skargi A. B. na uchwałę Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej z dnia [...] maja 2019 r., nr [...] w przedmiocie odmowy uwzględnienia wniosku o uchylenie uchwały w przedmiocie tymczasowego zawieszenia w wykonywaniu czynności zawodowych oddala skargę kasacyjną
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 14 stycznia 2020 r., sygn. akt VI SA/Wa 1723/19, działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.; powoływanej dalej jako: p.p.s.a.), oddalił skargę A. B. na uchwałę Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej z dnia [...] maja 2019 r., w przedmiocie odmowy uwzględnienia wniosku o uchylenie uchwały w przedmiocie tymczasowego zawieszenia w wykonywaniu czynności zawodowych.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożyła A. B., zaskarżając orzeczenie w całości oraz domagając się jego uchylenia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji, ewentualnie zmiany orzeczenia i uchylenia uchwały wydanej przez Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej wydanej w dniu [...] maja 2019 r. oraz poprzedzającej ją uchwały Okręgowej Rady Adwokackiej w Białymstoku, a także przyznania pełnomocnikowi kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w postępowaniu kasacyjnym, w trybie postępowania określonego w art. 258 i nast. p.p.s.a. według norm przepisanych. Pełnomocnik oświadczył, że koszty te nie zostały uiszczone ani w całości, ani w części.
Ponadto wniesiono, na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a., o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z wezwania z dnia [...] lutego 2020 r. do osobistego stawiennictwa na rozprawie w charakterze obwinionej przez skarżącą - na okoliczność wszczęcia postępowania dyscyplinarnego przez ORA wobec A. A. B., a tym samym przyjęciu przez ORA, że jej stan zdrowia pozwala na prowadzenie wobec niej postępowania dyscyplinarnego, tj. nie cierpi ona na chorobę psychiczną uniemożliwiającą jej prawidłowe postrzeganie rzeczywistości i może kierować swym zachowaniem oraz jest zdolna do ponoszenia odpowiedzialności dyscyplinarnej.
Na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a. zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie przepisów postępowania, mającego istotny wpływ na wynik sprawy, a także przepisów prawa materialnego poprzez ich niezastosowanie, a mianowicie:
1. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w zw. z art. 81a § 1 w zw. z art. 7 w zw. z art. 75 § 1 w zw. z art. 77 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 256 ze zm.; powoływanej dalej jako: k.p.a.), poprzez uznanie, że organy I i II instancji prawidłowo przeprowadziły postępowanie dowodowe w niniejszej sprawie, a w szczególności rzetelnie zgromadziły i rozpatrzyły materiał dowodowy, w tym w szczególności zaoferowany przez Skarżącą, w postaci zaświadczeń i orzeczeń lekarskich, w tym wykonanych badań psychologicznych niezbędnych do pełnienia czynnej służby wojskowej w ramach [...], w sytuacji gdy Organy I i II instancji konsekwentnie wskazują, że jedynym dowodem jaki w niniejszej sprawie mógłby ewentualnie wzruszyć uchwałę w przedmiocie tymczasowego zawieszenia Skarżącej w wykonywaniu czynności zawodowych, nie przyznając jednocześnie dokumentom dostarczanym przez Skarżącą żadnego waloru dowodowego, co stanowi oczywistą obrazę przepisów o postępowaniu
dowodowym w ramach postępowania administracyjnego w tym zasady rozstrzygania wątpliwości na korzyść strony. Nadto pominięcie, że organy samorządowe prowadząc postępowanie przeciwko Skarżącej bez podstawy prawnej podejmowały nieuprawnione próby przeprowadzenia dowodu z opinii biegłych, mimo, że żadne przepisy administracyjne – na podstawie których toczy się postępowanie, nie przewidują takiej procedury;
2. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w zw. z art. 81a § 1 w zw. z art. 7 w zw. z art. 75 § 1 w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. poprzez uznanie, że odmowa poddania się badaniom przez lekarzy specjalistów wskazanych przez ORA oraz działających na zlecenie ORA, jako organu prowadzącego postępowanie wywołuje negatywne skutki po stronie Skarżącej A. A. B., przy jednoczesnym zarzucie, iż nie ujawniła ona faktów i dowodów będących w jej posiadaniu, a przyczyniających się do wyjaśnienia sprawy w sytuacji gdy Skarżąca przedstawiła wszystkie posiadane orzeczenia i zaświadczenia lekarskie; przepisy procedury administracyjnej (w przeciwieństwie do postępowania cywilnego) nie przewidują możliwości obciążenia strony negatywnymi konsekwencjami w przypadku niepoddania się badaniom lekarskim, a ponadto nie wprowadzają hierarchizacji dowodów i dzielenia ich na "słabsze" i "mocniejsze", a więc w niniejszej sprawie Organy winny zbadać i ocenić zaświadczenia lekarskie oraz orzeczenia o stanie zdrowia dostarczone w ramach postępowania przez Skarżącą. Nadto do takiego uznania doszło w sytuacji gdy Sąd I instancji pominął, że organy samorządowe przeprowadzając postępowanie dowodowe, nie ustaliły biegłych do jego wykonania, nie ustaliły terminu - czyli faktycznie nie zleciły takiego dowodu, co służyło temu, aby posiłkować się uprzednią opinią wydaną w innym trybie i innym postępowaniu;
3. art. 170 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a poprzez wydanie wyroku
oddalającego skargę, w sytuacji gdy zachodziły okoliczności uzasadniające jej uwzględnienie, w szczególności wykazanie przez Skarżąca za pomocą orzeczeń i zaświadczeń lekarskich stanu zdrowia umożliwiającego jej wykonywanie zawodu adwokata, świadczenia przez nią czynnej służby wojskowej w ramach [...] ([...] [...]), do czego wymagane jest pozytywne przejście badań psychologicznych, a co jednoznacznie świadczy o tym że stan jej zdrowia (w szczególności psychicznego) jest dobry, zaś stan Skarżącej wyklucza jakiekolwiek choroby o naturze psychicznej czy żadne inne zaburzenia. Do powyższego naruszenia doszło bez odniesienia się do uwypuklanej przez Skarżącą okoliczności, że pracuje w w/w jednostce w wydziale administracyjnym jako pomocnik komendanta ochrony, co stanowiło istotny dowód na okoliczność twierdzeń Skarżącej, co do Jej stanu i poddawało pod wątpliwość stanowisko organów samorządowych adwokatury;
4. art. 134 § 1, art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., art. 75 § 1 w zw. z art. 84 § 1 k.p.a. polegające na konsekwentnym nieuwzględnieniu składanych przez adw. A. B. orzeczeń i zaświadczeń lekarskich i odmowie uznania ich za dowód wskazujący na jej zdolność do wykonywania zawodu, a jednoczesnym posiłkowaniu się opinią sporządzoną na cele postępowania karnego, która po pierwsze została wykonana w roku 2015 r., a więc powstałą ponad 4 lat wstecz, której ponadto celem było ustalenie czy opiniowana w czasie popełnienia czynu mogła rozpoznać jego znaczenie i pokierować sowim postępowaniem, a nie ogólna ocena stanu psychicznego i właściwości świadczących o możliwości wykonywania zawodu, w sytuacji gdy przepisy procedury administracyjnej nakazują jako dowód przyjąć wszystko co przyczyni się do wyjaśnienia sprawy, a nie pozostaje sprzeczne z prawem. Nadto przez pominięcie, że do zawieszenia Skarżącej doszło w oparciu o w/w opinię, co czyni całe postępowanie w przedmiocie zawieszenia – bezprawnym;
5. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) w zw. z art. 45 i art. 78 Konstytucji RP oraz art. 6 i 13 EKPCz poprzez ich niezastosowanie skutkujące naruszeniem prawa Skarżącej A. A. B. do rzetelnego rozpoznania odwołania oraz skargi a także działania w oparciu o wynikające z przepisów postępowania administracyjnego zasady, a w szczególności reguły dowodowe - brak hierarchizacji dowodów oraz zasady rozstrzygania wątpliwości na korzyść strony, w sytuacji gdy zarówno Organy I i II instancji, jak i Sąd I instancji w sposób nieprawidłowy dokonały oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego, przy jednoczesnym oparciu orzeczeń wyłącznie na podstawie opinii sporządzonej w roku 2015 r., której celem było ustalenie możliwości rozpoznania znaczenia popełnianego czynu, a nie ustalenie czy Skarżąca może wykonywać zawód adwokata. Nadto przez pominięcie, że w postępowaniu doszło do naruszenia zasady równości broni, co wyrażało się realizacją przez organy samorządowe stanowiska w ramach którego zakwestionowano dowody przedkładane przez Skarżącą - bez podstaw faktycznych ku takiemu stanowisku i bez skutecznego dowodu przeciwnego, co potwierdza iż ze strony organów samorządowych doszło do rażącego nadużycia ich uprawnień, a w szczególności próby przeforsowania badań lekarskich w postępowaniu administracyjnym, bez podstawy prawnej.
Szczegółową argumentację na poparcie zarzutów sformułowanych w petitum skargi kasacyjnej przedstawiono w jej uzasadnieniu.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zarzuty skargi kasacyjnej nie są uzasadnione i dlatego skarga nie może być uwzględniona.
Zgodnie z art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Dodać należy, że w przypadku oparcia skargi kasacyjnej na naruszeniu prawa procesowego (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.) wnoszący skargę kasacyjną musi mieć na uwadze, że dla ewentualnego uwzględnienia skargi kasacyjnej niezbędne jest wykazanie wpływu naruszenia na wynik sprawy.
Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, bowiem stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a., rozpoznając sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze z urzędu pod uwagę jedynie nieważność postępowania. Ze wskazanych przepisów wynika, że wywołane skargą kasacyjną postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym podlega zasadzie dyspozycyjności i nie polega na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie, lecz ogranicza się do rozpatrzenia poszczególnych zarzutów przedstawionych w skardze kasacyjnej w ramach wskazanych podstaw kasacyjnych. Istotą tego postępowania jest bowiem weryfikacja zgodności z prawem orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego oraz postępowania, które doprowadziło do jego wydania.
Wychodząc z tego założenia, należy na wstępie zaznaczyć, że wobec niestwierdzenia z urzędu nieważności postępowania (art. 183 § 2 p.p.s.a.) Naczelny Sąd Administracyjny ogranicza swoje rozważania do oceny zagadnienia prawidłowości dokonanej przez sąd I instancji wykładni wskazanych w skardze kasacyjnej przepisów prawa.
Uwzględniając istotę sporu prawnego rozpatrywanej sprawy, komplementarny charakter zarzutów kasacyjnych uzasadnia, aby rozpatrzeć je łącznie. W skardze kasacyjnej sformułowano zarzuty naruszenia prawa materialnego, jak i procesowego. Podkreślenia przy tym wymaga, że argumentacja zawarta w uzasadnieniu skargi kasacyjnej została przedstawiona w taki sposób, że zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego ściśle powiązano (uzasadniano) z naruszeniem przepisów postępowania i odwrotnie - potencjalne błędy proceduralne skutkowały w ocenie autora skargi kasacyjnej uchybieniami materialnoprawnymi i w związku z tym istnieje konieczność łącznego ich rozpatrzenia.
Na wstępie należy podkreślić, iż WSA w zaskarżonym wyroku trafnie wskazał istotę sporu prawnego rozpatrywanej sprawy i zauważył, że jej przedmiot dotyczy zmiany prawomocnej uchwały ORA z dnia [...] sierpnia 2015 r. w przedmiocie tymczasowego zawieszenia skarżącej w wykonywaniu czynności zawodowych.
Naczelny Sąd Administracyjny podziela stanowisko przedstawione w zaskarżonym wyroku, że przedmiotem badania w tej sprawie nie jest wydanie samego orzeczenia o tymczasowym zawieszeniu w prawie wykonywania zawodu adwokata, bo takie orzeczenie bowiem już zapadło i jest nią prawomocna uchwała ORA z dnia [...] sierpnia 2015 r.
Wbrew zatem twierdzeniom skarżącej kasacyjnie, Sąd I instancji słusznie przyjął, że strona w istocie wnioskowała o zmianę sposobu zabezpieczenia, potwierdzonego prawomocnym wyrokiem WSA w Warszawie z 15 czerwca 2016 r. sygn. VI SA/Wa 3216/15 (o uznaniu, że orzeczenie o tymczasowym zawieszeniu w prawie wykonywania zawodu adwokata jest odpowiednikiem postanowienia o zabezpieczeniu wydawanego w toku toczącego się postępowania głównego przesądzono bowiem w ww. wyroku).
Z powyższych względów prawidłowa jest konstatacja WSA, iż skoro skarżąca wnosiła o zmianę tej uchwały, to powinna była wykazać, że istnieją przesłanki do jej zmiany.
Za usprawiedliwiony wobec tego uznać należy pogląd o istnieniu podstaw do uznania, że skoro sprawa dotyczy oceny zdrowia strony, w tym w szczególności jej zdrowia psychicznego, to bez współpracy ze strony skarżącej, bez jej współdziałania, objawiającego się m.in. w stawiennictwie przed stosownym lekarzem psychiatrą w celu dokonania badania aktualnego stanu zdrowia strony nie ma podstaw do uznania, że zasadna jest zmiana ww. uchwały ORA z dnia [...] sierpnia 2015 r. w przedmiocie tymczasowego zawieszenia skarżącej w wykonywaniu czynności zawodowych.
Prawidłowo zatem zauważył WSA, że w sytuacji sprzecznych opinii lekarskich dotyczących strony, organy adwokatury nie mogły podjąć innego rozstrzygnięcia niż zapadło w sprawie.
W świetle powyższych uwag jako bezzasadny należało ocenić, zawarty w punkcie pierwszym petitum skargi kasacyjnej zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w zw. z art. 81a § 1 w zw. z art. 7 w zw. z art. 75 § 1 w zw. z art. 77 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, poprzez uznanie, że Organy I i II instancji prawidłowo przeprowadziły postępowanie dowodowe w niniejszej sprawie, a w szczególności rzetelnie zgromadziły i rozpatrzyły materiał dowodowy, w tym w szczególności zaoferowany przez Skarżącą, w postaci zaświadczeń i orzeczeń lekarskich, w tym wykonanych badań psychologicznych niezbędnych do pełnienia czynnej służby wojskowej w ramach [...].
Według Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd I instancji w pełni zasadnie przyjął, że skarżąca, odmawiając poddania się badaniom psychiatrycznym, na które kierowała ją ORA, uniemożliwiła w istocie ustalenie jej aktualnego stanu zdrowia. Natomiast sprzeczne opinie lekarskie – ponieważ jak prawidłowo zauważył WSA - inne tezy są wywodzone z opinii z 2015 r. z postępowania karnego, a inne z opinii późniejszych, przedstawionych przez stronę (w tym badań psychologicznych niezbędnych do pełnienia czynnej służby wojskowej w ramach [...]), powodują konieczność przyjęcia, iż organy samorządu adwokackiego słusznie dały w tej sprawie prymat interesowi społecznemu nad interesem prywatnym strony.
Skoro analiza akt sprawy potwierdza, że w toku postępowania ORA próbowała kilkakrotnie spowodować, aby strona poddała się badaniom psychiatrycznym, a skarżąca konsekwentnie temu odmawiała, to prawidłowe jest również stanowisko WSA, iż nie ma postaw do uznania, iż organy zaniechały prowadzenia postępowania dowodowego oraz przerzucały na stronę ciężar dowodu w zakresie zmiany okoliczności faktycznych w sprawie.
W związku z powyższym aprobaty Naczelnego Sądu Administracyjnego nie zyskał również zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w zw. z art. 81a § 1 w zw. z art. 7 w zw. z art. 75 § 1 w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. poprzez uznanie, że odmowa poddania się badaniom przez lekarzy specjalistów wskazanych przez ORA oraz działających na zlecenie ORA, jako organu prowadzącego postępowanie wywołuje negatywne skutki po stronie Skarżącej.
Nie są to zarzuty usprawiedliwione, ponieważ - zdaniem składu orzekającego w niniejszej sprawie - organ prawidłowo wywiódł, że zastosowany środek jest proporcjonalny do zagrożenia, jakie skarżąca stwarzałaby dla prawidłowego funkcjonowania wymiaru sprawiedliwości, pozostając nadal czynnym pełnomocnikiem czy obrońcą.
Poczynione przez Sąd pierwszej instancji w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku rozważania trafnie wskazują, iż Prokuratura Rejonowa w 2015 r. umorzyła śledztwo wobec skarżącej. W tym zakresie Prokuratura Rejonowa kierowała się przy tym opinią biegłych psychiatrów i psychologa, w której stwierdzono, że strona dotknięta jest chorobowym postrzeganiem rzeczywistości. W tej sytuacji, nie ma wątpliwości co do prawidłowości działania organów w zakresie działań prewencyjnych i konieczności zabezpieczenia klientów przed nieprzewidywalnymi efektami działania adwokata (skarżącego). Wbrew zatem twierdzeniom skarżącej kasacyjnie, Sąd I instancji słusznie przyjął, że także brak hierarchizacji dowodów w postępowaniu administracyjnym oraz nowe opinie lekarskie i psychologiczne sporządzone w sprawie nie oznaczają utraty mocy dowodowej opinii psychiatrycznych wobec skarżącej sporządzonych w 2015 r. w toku postępowania karnego, których prawidłowość – co zasadnie podkreślono w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku - została zweryfikowana w prawomocnym wyroku WSA z 15 czerwca 2016 r. (o sygn. VI SA/Wa 3216/15).
Z powyższych względów nie doszło też, w ocenie NSA, do zarzucanego w skardze kasacyjnej naruszenia art. 84 § 1 k.p.a. (w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., art. 134 § 1 p.p.s.a oraz art. 75 § 1 k.p.a.), który stanowi, że gdy w sprawie wymagane są wiadomości specjalne, organ administracji publicznej może zwrócić się do biegłego lub biegłych o wydanie opinii. Należy podkreślić, iż możliwość skorzystania z tego środka dowodowego jest pozostawiona do uznania organu prowadzącego postępowanie. Już z samej istoty funkcjonowania organów wynika, że konkretna sprawa załatwiana jest przez te organy samodzielnie, zaś ocena istotnych jej okoliczności dokonywana jest w granicach obowiązującego prawa i w ramach przyznanych organom kompetencji, a strona konsekwentnie odmawiała poddania się badaniom lekarskim na zlecenie organu prowadzącego postępowanie. Jest to zatem działanie strony nastawione na unikanie badania zleconego przez organ, a przez to stanowi wyraz odmowy poddania się koniecznemu osądowi lekarskiemu, trudno zatem uznać, iż doszło w sprawie do naruszenia wyżej wymienionych przepisów w zakresie konieczności korzystania przez organ z opinii biegłego mającego w sprawie wiadomości specjalne. Wobec powyższych wywodów i okoliczności niniejszej sprawy, stwierdzić należy, że także NSA podziela w tym zakresie prawidłowe ustalenia WSA oraz organu, iż nie jest możliwe jednoznaczne stwierdzenie czy doszło do zmiany okoliczności faktycznych (tj. stanu zdrowia skarżącej) po 2015 r. bez współpracy strony z organami adwokatury w postaci poddania się badaniom lekarskim.
Nie zasługuje na uwzględnienie także zarzut naruszenia art. 134 § 1 p.p.s.a Przepis ten stanowi, że "sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną". W uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego z 26 października 2009 r. (sygn. akt I OPS 10/09, publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl) wyjaśniono, że niezwiązanie granicami skargi oznacza, że sąd ma prawo, a jednocześnie obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został podniesiony w skardze. Sąd nie jest przy tym skrępowany sposobem sformułowania skargi, przytoczonymi argumentami, a także zgłoszonymi wnioskami, zarzutami i żądaniami. Podnieść należy, że zarzut taki może być uzasadniony wówczas, gdyby sąd wyszedł poza granice danej sprawy, albo gdyby w postępowaniu administracyjnym popełniono uchybienia na tyle istotne i przy tym oczywiste, iż sąd powinien je dostrzec i uwzględnić, niezależnie od treści zarzutów podniesionych w skardze do wojewódzkiego sądu administracyjnego. Analiza akt sprawy w zestawieniu z treścią zaskarżonego wyroku jasno wskazuje, że sformułowany w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia tego przepisu należało uznać za chybiony, zwłaszcza że nie wskazano też na czym naruszenie jego polegało.
Za całkowicie chybiony uznać należy zarzut naruszenia art. 170 p.p.s.a. i 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a poprzez wydanie wyroku oddalającego skargę, w sytuacji gdy zachodziły okoliczności uzasadniające jej uwzględnienie, w szczególności wykazanie przez Skarżącą za pomocą orzeczeń i zaświadczeń lekarskich stanu zdrowia umożliwiającego jej wykonywanie zawodu adwokata, świadczenia przez nią czynnej służby wojskowej w ramach [...] ([...] [...]) , do czego wymagane jest pozytywne przejście badań psychologicznych, a co jednoznacznie świadczy o tym, że stan jej zdrowia (w szczególności psychicznego) jest dobry, zaś stan Skarżącej wyklucza jakiekolwiek choroby o naturze psychicznej czy żadne inne zaburzenia.
W tym kontekście należy zauważyć, że w myśl art. 170 p.p.s.a. orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Ustanowiona w art. 170 p.p.s.a. zasada związania powoduje, że skutki wyroku sądu administracyjnego dotyczą każdego nowego postępowania prowadzonego w zakresie danej sprawy i obejmują zarówno postępowanie sądowoadministracyjne, w którym orzeczenie zostało wydane, postępowanie administracyjne, w którym zapadło zaskarżone rozstrzygnięcie administracyjne, jak również wszystkie przyszłe postępowania administracyjne i sądowoadministracyjne dotyczące danej sprawy administracyjnej. Moc wiążąca prawomocnego wyroku sądu administracyjnego związana jest z tożsamością stosunku prawnego będącego przedmiotem sprawy. W sytuacji, gdy sąd administracyjny w prawomocnym wyroku orzekł o zgodności z prawem (oddalił skargę) decyzji administracyjnej, to kwestia ta co do zasady nie może być przedmiotem ponownego rozważania w postępowaniu. Moc wiążąca orzeczenia określona w art. 170 p.p.s.a. w odniesieniu do sądów oznacza, że muszą one przyjmować, iż dana kwestia prawna kształtuje się tak, jak stwierdzono w prawomocnym orzeczeniu. Zatem w kolejnym postępowaniu, w którym pojawia się dana kwestia, nie może ona już być ponownie badana (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 czerwca 2016 r., sygn. akt II FSK 1480/14, publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Konkludując należy stwierdzić, ze skoro prawomocnym wyrokiem WSA w Warszawie z 15 czerwca 2016 r. sygn. VI SA/Wa 3216/15 sąd oddalił skargę na orzeczenie o tymczasowym zawieszeniu w prawie wykonywania zawodu adwokata, to każdy kolejny sąd jest związany tym orzeczeniem i orzekanie na temat rozstrzygnięć zbadanych uprzednio przez inny sąd stanowiłoby o naruszeniu art. 170 p.p.s.a. Tym samym wskazany zarzut należy uznać za bezzasadny.
Zamierzonego skutku nie mógł także odnieść zarzut naruszenia przepisów prawa materialnego, tj. art. 145§ 1 pkt 1 lit. a) w zw. z art. art. 45 i 78 Konstytucji RP oraz art. 6 i 13 EKPCz. Przede wszystkim w samym zarzucie, jak i w uzasadnieniu skargi kasacyjnej jej Autor nie przedstawił w zasadzie żadnej argumentacji na poparcie podniesionych zarzutów prawa materialnego, ponieważ argumenty zawarte w rozbudowanym zarzucie, jak i uzasadnieniu skargi kasacyjnej odnoszą się tylko do kwestii niewłaściwego odniesienia się przez Sąd I instancji do stanu faktycznego sprawy i jego oceny, a więc naruszenia prawa procesowego.
Kasator podkreśla bowiem jedynie, iż zarzuca "ich niezastosowanie skutkujące naruszeniem prawa Skarżącej A. A. B. do rzetelnego rozpoznania odwołania oraz skargi, a także działania w oparciu o wynikające z przepisów postępowania administracyjnego zasady, a w szczególności reguły dowodowe - brak hierarchizacji dowodów oraz zasady rozstrzygania wątpliwości na korzyść strony, w sytuacji gdy zarówno Organy I i II instancji, jak i Sąd I instancji w sposób nieprawidłowy dokonały oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego, przy jednoczesnym oparciu orzeczeń wyłącznie na podstawie opinii sporządzonej w roku 2015 r., której celem było ustalenie możliwości rozpoznania znaczenia popełnianego czynu, a nie ustalenie czy Skarżąca może wykonywać zawód adwokata. Nadto przez pominięcie, że w postępowaniu doszło do naruszenia zasady równości broni, co wyrażało się realizacją przez organy samorządowe stanowiska w ramach którego zakwestionowano dowody przedkładane przez Skarżącą - bez podstaw faktycznych ku takiemu stanowisku i bez skutecznego dowodu przeciwnego, co potwierdza iż ze strony organów samorządowych doszło do rażącego nadużycia ich uprawnień, a w szczególności próby przeforsowania badań lekarskich w postępowaniu administracyjnym, bez podstawy prawnej".
W tym miejscu wymaga podkreślenia, że zarzut naruszenia prawa materialnego nie może być skutecznie uzasadniony próbą zakwestionowania sądowej oceny uchybień procesowych organu w zakresie ustaleń faktycznych sprawy. W sytuacji, gdy - jak wskazano wyżej przy odniesieniu się do zarzutów dotyczących prawa procesowego – oceny tej skutecznie nie podważono, zarzut kasacyjny naruszenia prawa materialnego nie może być uznany za usprawiedliwiony jedynie na skutek dokonania przez Autora rozpoznawanej skargi kasacyjnej odmiennej od przyjętej przez Sąd I instancji kwalifikacji dowodów i wysnucie na tej podstawie innych wniosków co do stanu faktycznego (zob. wyrok NSA z dnia 16 czerwca 2005 r., sygn. akt OSK 832/04, publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 p.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło