II SAB/Po 122/19

Dnia 16 stycznia 2020 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Paluszyńska Sędziowie Sędzia WSA Wiesława Batorowicz (spr.) Asesor WSA Jan Szuma po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu [...] stycznia 2020 roku sprawy ze skargi S. C. na bezczynność Dyrektora Domu Kultury [...] w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej I. umarza postępowanie sądowoadministracyjne w zakresie zobowiązania Dyrektora Domu Kultury [...] do załatwienia wniosku S. C. z dnia [...] sierpnia 2019 r. o udostępnienie informacji publicznej, II. stwierdza, że Dyrektor Miejskiego Domu Kultury [...] dopuścił się bezczynność w załatwieniu powyższego wniosku, III. stwierdza, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, IV. zasądza od Dyrektora Domu Kultury [...] na rzecz skarżącej kwotę [...]- ([...] złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Pismem oznaczonym data [...] września 2019r. S. C., reprezentowana przez r. K., złożyła skargę na bezczynność Dyrektora Miejskiego Domu Kultury [...] (w skrócie: "Dyrektora MDK") w przedmiocie nieudostępnienia w terminie informacji publicznej zgodnie z wnioskiem z dnia [...] sierpnia 2019 r. Skarżąca wniosła o 1. rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym zgodnie z art. 119 pkt 4 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi; 2. zobowiązanie podmiotu do rozpatrzenia wniosku z dnia [...] sierpnia 2019 r. w terminie 7 dni od dnia otrzymania odpisu wyroku; 3. stwierdzenie, że Dyrektor MDK dopuścił się bezczynności; 4. zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego. Strona skarżąca wyjaśnił, iż w dniu [...] sierpnia 2019 r. złożyła, przez platformę ePUAP, wniosek o udostępnienie informacji publicznej dotyczącej ilości wydarzeń zorganizowanych przez Miejskiego Domu Kultury [...] w miesiącach wakacyjnych tj. czerwiec, lipiec, sierpień 2019 wraz z informacją o kosztach organizacji tych wydarzeń. Żądane informacje nie są zamieszczone w Biuletynie Informacji Publicznej, stąd udostępnienie ich na wniosek jest dopuszczalne. Wskazano, iż zgodnie z art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 o dostępie do informacji publicznej ostateczny termin na udostępnienie informacji minął [...] września 2019 r. Od tego czasu podmiot pozostawał w bezczynności. Wskazano, iż wobec braku reakcji podmiotu w terminie ustawowym skarżąca [...] września 2019 r. wystosowała do podmiotu wezwanie do rozpatrzenia wniosku mające charakter wezwania do usunięcia naruszenia prawa. Wobec braku reakcji podmiotu na wniosek o udostępnienie informacji publicznej wniesienie skargi na bezczynność było w pełni uzasadnione. Odpowiadając na skargę Dyrektor MDK wnosił o jej oddalenie i umorzenie postępowania. Organ wyjaśnił, iż nie udzielił w ustawowym terminie odpowiedzi na wniosek udostępnienie informacji publicznej, który złożyła skarżąca w dniu [...] sierpnia 2019 r. za pośrednictwem platformy ePUAP. Wynikało to z faktu, że wniosek oraz wezwanie z dnia [...] września 2019 r. nie zostały odczytane przez pracowników Miejskiego Domu Kultury [...], którzy o złożeniu tych dokumentów dowiedzieli się dopiero w dniu, gdy za pomocą poczty tradycyjnej wpłynęła skarga skarżącej tj. w dniu [...] września 2019 r. Wówczas, w najszybszym możliwym terminie tj. w dniu [...] września 2019 r. udzielono skarżącej odpowiedzi na wniosek za pomocą platformy ePUAP. Dyrektor MDK [...] wyjaśnił, iż przeoczenia, które miało miejsce ze strony organu, nie miało zamierzonego charakteru, o czym świadczy fakt, że po otrzymaniu skargi w dniu [...] września 2019 r., niezwłocznie udzielono odpowiedzi na wniosek z dnia [...] września 2019 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Skarga okazała się zasadna. W świetle art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz.U. z 2019 r. poz. 2325), dalej: P.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje między innymi orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w art. 3 § 2 pkt 1–4 P.p.s.a., to jest mających za przedmiot w szczególności decyzje administracyjne, postanowienia w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie, a także inne akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. W przypadku skarg na bezczynność kontroli sądu poddawany jest brak aktu lub czynności w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w określonej formie i w określonym przez prawo terminie. Dla dopuszczalności skargi na bezczynność nie mają znaczenia powody, dla jakich akt nie został podjęty lub czynność nie została dokonana, jak również to, czy bezczynność organu spowodowana została zawinioną, czy niezawinioną opieszałością organu. W myśl art. 21 in principio ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j. Dz.U. z 2019 r., poz. 1429 – dalej "u.d.i.p."), do skarg rozpatrywanych w postępowaniach o udostępnienie informacji publicznej stosuje się przepisy ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Jednakże, zgodnie z utrwaloną linią orzeczniczą sądów administracyjnych, dla dopuszczalności skargi na bezczynność organu w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej nie jest wymagane poprzedzenie jej jakimkolwiek środkiem zaskarżenia na drodze administracyjnej, ani wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa, o jakim mowa w art. 52 § 3 P.p.s.a. Ponadto do skargi na bezczynność nie mają zastosowania terminy do wniesienia skargi ustalone w przepisach art. 53 P.p.s.a. W rozpoznawanej sprawie wniosek o udzielenie informacji publicznej dotyczącej ilości wydarzeń zorganizowanych przez Miejski Dom Kultury [...] w miesiącach wakacyjnych tj. czerwiec, lipiec, sierpień 2019 wraz z informacją o kosztach organizacji tych wydarzeń został skierowany do Dyrektora Miejskiego Domu Kultury [...]. Nie ulega wątpliwości, że informacje, o udostępnienie których zwróciła się skarżąca mają charakter informacji publicznej w rozumieniu art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. c i pkt 5 u.d.i.p., zaś Dyrektor Młodzieżowego Domu Kultury, jako podmiot reprezentujący samorządową instytucją kultury jest podmiotem, o którym mowa w art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p. Po za sporem pozostaje także, iż wniosek skarżącej z [...] sierpnia 2019 r. złożony w formie elektronicznej przez system ePUAP, dotyczący udzielenia informacji publicznej i skierowany do podmiotu obowiązanego do jej udzielenia, nie doczekał się realizacji zgodnie z obowiązującymi w tym względzie przepisami prawa. Zgodnie bowiem z art. 13 ust. 1 u.d.i.p. udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z zastrzeżeniem ust. 2 i art. 15 ust. 2. Stosownie do art. 13 ust. 2 ustawy, jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku. Jaka wynika z akt sprawy do dnia wniesienia skargi na bezczynność Dyrektor MDK nie udzielił skarżącej żądanych informacji, ani też nie poinformował jej w trybie art. 13 ust. 2 u.d.i.p. Dlatego też stosownie do przepisu art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a. należało stwierdzić, że dopuścił się on bezczynności (pkt II sentencji wyroku). Z uwagi, iż bezczynność ustała po wniesieniu skargi, Sąd umorzył na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a., postępowanie w zakresie zobowiązania do wydania aktu lub dokonania żądanej czynności (o czym orzeczono w punkcie I wyroku). Sąd uznał także, iż stwierdzona bezczynność organu nie miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa (pkt III wyroku). Przyjmuje się, że rażącym naruszeniem prawa, w rozumieniu art. 149 § 1a P.p.s.a, jest stan, w którym bez żadnej wątpliwości i wahań możemy powiedzieć, bez potrzeby odwoływania się do szczegółowej oceny okoliczności sprawy, że naruszono prawo w sposób oczywisty (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 czerwca 2012 r., sygn. akt I OSK 675/12, - dostane na: http://orzeczenia.nsa.gov.pl ). Dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowych terminów załatwienia sprawy. Wspomniane przekroczenie musi być znaczne i niezaprzeczalne, a rażące opóźnienie w podejmowanych przez organ czynnościach ma być oczywiście pozbawione jakiegokolwiek racjonalnego uzasadnienia (postanowienie NSA z dnia 27 marca 2013 r., OSK 468/13, wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 10 kwietnia 2014 r., II SAB/Wr 14/14; wyrok WSA w Poznaniu z dnia 11 października 2013 r., II SAB/Po 69/13 i z dnia 11 marca 2015 r., IV SAB/Po 19/15, dostępny na stronie: orzeczenia.nsa.gov.pl). W niniejszej sprawie taka sytuacja nie zaistniała. W okolicznościach badanej sprawy, nie sposób zarzucić organowi lekceważenia strony. Jak wynika z odpowiedzi na skargę i akt sprawy , bezczynność podmiotu zobowiązanego do udostępnienia informacji publicznej nie było działaniem celowym, podjętym z premedytacją, ale wynikało niewłaściwej organizacji funkcjonowania tego podmiotu. Zatem jakkolwiek Sąd stwierdził, że w sprawie doszło do bezczynności, to nie miała ona charakteru rażącego, o czym na podstawie art. 149 § 1a P.p.s.a. orzeczono w punkcie III sentencji wyroku. O kosztach postępowania Sąd orzekł (pkt IV wyroku) na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 oraz art. 206 P.p.s.a. W poczet zasądzonych kosztów postępowania sądowego, w łącznej wysokości [...],- zł, WSA zaliczył wpis od skargi - [...] zł, opłatę skarbową od pełnomocnictwa w kwocie [...]zł oraz wynagrodzenie pełnomocnika w wysokości [...] zł, odpowiadające [...] stawki minimalnej, określonej w § 14 ust. 1 pkt 1 lit c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U z 2018 r., poz. 265). Sąd, na podstawie art. 206 P.p.s.a. obniżył wysokość wynagrodzenia pełnomocnika skarżącego w stosunku do kwoty [...]zł wynikającej z § 14 ust. 1 pkt lit. c ww. rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] października 2015 r. Zgodnie z art. 206 p.p.s.a. Sąd może odstąpić od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania w całości lub w części, w szczególności jeżeli skarga została uwględniona w części niewspółmiernej w stosunku do wartości przedmiotu sporu ustalonej w celu pobrania wpisu. Przepis ten dopuszcza możliwość tzw. miarkowania przy zasądzaniu zwrotu kosztów postępowania od organu na rzecz skarżącego. Sąd stosuje go z urzędu, według swobodnej oceny okoliczności sprawy, a na przeszkodzie w zastosowaniu tego przepisu (o charakterze ustawowym) nie stoi treść przepisów wykonawczych, w tym § 14 powołanego rozporządzenia. Przepis art. 206 p.p.s.a. dotyczy kosztów niezbędnych do celowego dochodzenia praw, o czym mowa w art. 205 p.p.s.a., zatem obejmuje on swoim zakresem także miarkowanie wysokości wynagrodzenia zawodowego pełnomocnika procesowego. Określając wysokość wynagrodzenia takiego pełnomocnika procesowego sąd uwzględnia zarówno stopień zawiłości sprawy jak i nakład pracy radcy prawnego (adwokata), przyczyniający się do wyjaśnienia sprawy pod względem faktycznym, jak i wyjaśnienia istotnych zagadnień prawnych, które mogą budzić wątpliwości judykatury bądź doktryny. W ocenie Sądu charakter przedmiotowej sprawy, w której nie zaistniał spór co do stanu bezczynności organu w wykonaniu obowiązku udzielenia informacji publicznej oraz nakład pracy pełnomocnika, który ogranicza się do złożenia niespełna dwustronicowej skargi, której argumentacja prawna nie przyczyniła się w istotny sposób do wyjaśnienia sprawy, uzasadniały miarkowanie wysokości wynagrodzenia zawodowego pełnomocnika Sąd zauważył też z urzędu , iż S. C., w imieniu której działa ten sam zawodowy pełnomocnik, wniosła liczne skargi w takich samych sprawach dotyczących bezczynności różnych organów – domów kultury, na tle tego samego zapytania o udostępnienie informacji publicznej, zawisłych przed różnymi wojewódzkimi sądami administracyjnymi ( por. m.in. wyroki WSA: w Gorzowie Wielkopolskim z 19 grudnia 2019 r. o sygn. akt II SAB/Go 186/19, we Wrocławiu z 6 grudnia 2019 r., sygn. akt IV SAB/Wr 209/19; w Lublinie z 5 grudnia 2019 r., sygn. akr II SAB/Lu 82/19; w Kielcach z 27 listopada 2019 r., sygn. akt II SAB/Ke 44/19; w Opolu z 19 listopada 2019 r., sygn. akt II SAB/Op 67/19; w Gliwicach z 18 listopada 2019 r., sygn. akt III SAB/Gl 288/19; w Olsztynie z 13 listopada 2019 r., sygn. akt II SAB/Ol 72/19; w Bydgoszczy z 6 listopada 2019 r., sygn. akt II SAB/Bd 83/19; w Opolu z 29 października 2019 r., sygn. akt II SAB/Op 65/19; w Białymstoku z 24 października 2019 r., sygn. akt II SA/Bk 99/19) . Sporządzenie skargi o charakterze szablonowym, wielokrotnie wykorzystywanym w przedmiotowo tożsamych sprawach, w ocenie Sądu także uzasadnia zastosowanie art. 206 p.p.s.a. w zakresie wynagrodzenia zawodowego pełnomocnika. Sprawę rozpoznano na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 119 pkt 4 P.p.s.a.