I OSK 3586/18
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2020-01-22
Skład orzekający: Małgorzata Pocztarek, Jolanta Rudnicka, Dariusz Chaciński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wymiana przewodów i słupów linii elektroenergetycznej na nowe, o większych przekrojach, stanowi remont, czy przebudowę obiektu budowlanego, w kontekście możliwości zobowiązania właściciela nieruchomości do jej udostępnienia na podstawie art. 124b ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami?Ratio decidendi
Wymiana przewodów linii elektroenergetycznej na nowe o większych przekrojach oraz wymiana słupów, nawet jeśli nie zmienia długości linii, stanowi przebudowę, a nie remont, jeśli prowadzi do zmiany parametrów użytkowych lub technicznych obiektu, takich jak zwiększenie możliwości przesyłu prądu. W takiej sytuacji brak jest podstaw do wydania decyzji zobowiązującej właściciela nieruchomości do jej udostępnienia na podstawie art. 124b ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami.Stan faktyczny
Spółka energetyczna wniosła o zobowiązanie właścicieli nieruchomości do jej udostępnienia w celu remontu linii elektroenergetycznej, polegającego na wymianie słupów i przewodów. Organy administracji odmówiły, uznając prace za przebudowę ze względu na zmianę parametrów technicznych (większe przekroje przewodów). Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzje organów, uznając prace za remont. Wojewoda wniósł skargę kasacyjną, kwestionując stanowisko WSA.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżony wyrok i oddalił skargę; zasądził od [...] S.A. na rzecz Wojewody Kujawsko-Pomorskiego kwotę 460 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Małgorzata Pocztarek Sędziowie sędzia NSA Jolanta Rudnicka (spr.) sędzia del. WSA Dariusz Chaciński po rozpoznaniu w dniu 22 stycznia 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Wojewody Kujawsko – Pomorskiego od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 17 kwietnia 2018 r. sygn. akt II SA/Bd 914/17 w sprawie ze skargi [...] S.A. w G. na decyzję Wojewody Kujawsko – Pomorskiego z dnia [...] czerwca 2017 r., nr [...] w przedmiocie udostępnienia nieruchomości 1. uchyla zaskarżony wyrok i oddala skargę; 2. zasądza od [...] S.A. w G. na rzecz Wojewody Kujawsko-Pomorskiego kwotę 460,00 (czterysta sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy wyrokiem z 17 kwietnia 2018 r., sygn. akt II SA/Bd 914/17, po rozpoznaniu skargi [...] S.A. w G. na decyzję Wojewody K. z [...] czerwca 2017 r., nr [...], w przedmiocie udostępnienia nieruchomości, w pkt 1. uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty C. z [...] kwietnia 2017 r. nr [...]; w pkt 2. zasądził od Wojewody K. na rzecz [...] S. A. w G. kwotę 697 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Wyrok zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy:
Wnioskiem z 15 lutego 2017 r. skarżąca [...] S.A. w G. wystąpiła o zobowiązanie K. i J. C., właścicieli nieruchomości położonej w obrębie R., gmina S., oznaczonej jako działka nr [...] o powierzchni 10,1200 ha, zapisanej w księdze wieczystej nr [...], do jej udostępnienia w celu wykonania czynności polegających na remoncie napowietrznej linii elektroenergetycznej SN 15 kV relacji GPZ [...], polegającym na wymianie fundamentów, słupów, przewodów oraz izolatorów. Wnioskodawca wskazał na konieczność przeprowadzenia remontu linii ze względu na jej zły stan techniczny, konieczność zapewnienia jej dalszego bezpiecznego i niezakłóconego funkcjonowania.
Decyzją z 25 kwietnia 2017r. Starosta C. odmówił zobowiązania K. i J. C. do udostępnienia nieruchomości skarżącej spółce w celu wykonania czynności polegających na remoncie napowietrznej linii elektroenergetycznej. Organ stwierdził, że zakres opisanych przez wnioskodawcę prac nie mieści się w definicji remontu istniejącej linii elektroenergetycznej.
Decyzją z [...] czerwca 2017r. Wojewoda K. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W ocenie organu, remont nie może polegać na całkowitej lub częściowej rozbiórce obiektu, a następnie jego wznoszeniu od nowa. Demontaż istniejącej linii [...] i postawienie w jej miejscu zupełnie nowego urządzenia, nie spełnia przesłanek definicji remontu. Organ wskazał, że na przedmiotowej linii przewody typu AFL 50mm zostaną zastąpione przewodami AFL 70mm na linii głównej, a na odgałęzieniach AFL 25mm i 35mm zostaną wymienione odpowiednio na AFL 35 i 50mm, zgodnie z wytycznymi programowymi. Nie może więc budzić wątpliwości, że spowoduje to trwałe, zwiększone możliwości przesyłu prądu. W związku z faktem, że inwestor zapewnia o utrzymaniu parametrów technicznych linii, nie mogą się jednak ostać zapewnienia o wielkości przesyłanej energii elektrycznej, a tym samym i natężenia prądu, gdyż takowe umożliwiają większe przekroje przewodów - linek. Zmianie ulegną zatem parametry użytkowe linii (niezależnie od tego, czy właściciel sieci ze zwiększonych możliwości przesyłu skorzysta), a to - w opinii Wojewody- uniemożliwia zakwalifikowanie robót jako remontu. Zakres i rodzaj prac wskazanych we wniosku spółki i załącznikach stanowi więc określoną w art. 3 pkt 7a p.b. "przebudowę", przez którą należy rozumieć wykonywanie robót budowlanych, w wyniku których następuje zmiana parametrów użytkowych lub technicznych istniejącego obiektu budowlanego, z wyjątkiem charakterystycznych parametrów, jak: kubatura, powierzchnia zabudowy, wysokość, długość, szerokość bądź liczba kondygnacji.
Według Wojewody, użycie przez inwestora jedynie nowych technologicznie materiałów, w stosunku do wykorzystanych pierwotnie, nie pozostawałoby w sprzeczności z definicją remontu. Jednak w przedmiotowej sprawie miałoby dojść do zmiany parametrów technicznych i użytkowych linii napowietrznej, co potwierdza przedstawiona powyżej charakterystyka przewodów.
Wobec tego organ stwierdził, że ingerencja w dotychczasową substancję linii na poziomie 100% i faktyczne budowanie linii etapami od nowa nie pozwala zakwalifikować wskazanych prac jako remontu w rozumieniu art. 124b u.g.n.
Na powyższą decyzję spółka wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy powołanym na wstępie wyrokiem z 17 kwietnia 2018 r. skargę uwzględnił.
Na wstępie Sąd wskazał, że w wyroku z dnia 25 października 2017r. sygn. akt II SA/Bd 817/17 rozstrzygał identyczne zagadnienie prawne w sprawie o takim samym stanie faktycznym (decyzje Starosty C. w odniesieniu do linii napowietrznej [...]). Wobec czego Sąd odwołał się do uzasadnienia powołanego orzeczenia.
Sąd zaznaczył, że sama wymiana słupów i przewodów na części linii czy trakcji elektrycznej będzie spełniała definicję remontu o ile nie dojdzie do zmiany parametrów technicznych. Okoliczność ta wymaga jednak dokładnego zbadania, czego zaniechał organ pierwszej instancji i czego nie dostrzegł Wojewoda. Postępowanie prowadzone w przedmiocie udostępnienia nieruchomości w trybie art. 124b u.g.n. wymaga przede wszystkim dokumentacji technicznej, której organ nie żądał, zwracając się do inwestora jedynie o oświadczenia, których w dalszej konsekwencji nie uwzględnił lub też zakwestionował. Według Sądu ustalenia wymaga, jakie parametry linia energetyczna ma aktualnie i jakie uzyska po przeprowadzeniu robót, istotna jest bowiem ewentualna zmiana parametrów technicznych całego urządzenia liniowego (nie tylko jego poszczególnych odcinków) takich jak zmiana napięcia, długości linii napowietrznej, zmiana jej przebiegu, zwiększenie mocy lub zwiększenie pola elektromagnetycznego. Zmiana parametrów technicznych linii napowietrznej musi wynikać z dokumentacji technicznej przewidzianych w ramach remontu elementów linii podlegających wymianie. Przy linii energetycznej zmiana parametrów musi polegać chociażby na zwiększeniu mocy, czy też zwiększeniu wytwarzania pola elektromagnetycznego. Zmiana parametrów technicznych nie zależy od wymiany zużytego słupa na nowy, nowszej generacji, czy też zastąpienia przewodów linii napowietrznej lepszymi o nowszej technologii.
Sąd podkreślił, że co do zasady, wymiana słupów i przewodów w orzecznictwie sądów administracyjnych traktowana jest, jako remont. Roboty budowlane polegające na wymianie słupów drewnianych stanowiących część obiektu budowlanego, jakim jest linia elektroenergetyczna na wykonane z innego materiału w sytuacji, gdy nie następuje zmiana przebiegu trasy owej linii mogą być zakwalifikowane jako remont. W ocenie Sądu, zarówno Starosta jak i Wojewoda zaniechali dokładnego ustalenia stanu faktycznego, a wyciągnięte przez ww. organy wnioski przedstawione w decyzjach wzbudzają wątpliwości. Działania planowane przez inwestora sieci, polegające na wymianie zużytych jej elementów, lin i słupów, mogą stanowić remont w rozumieniu art. 3 pkt 8 p.b. Zdaniem Sądu rację ma organ twierdząc, że w sytuacji, gdy będziemy mieli do czynienia z obiektem budowlanym, rozebranie go do podstaw i wzniesienie na nowo nie będzie remontem tylko odbudową tego obiektu. Natomiast w przypadku obiektu liniowego, który jest również obiektem budowlanym, należy postrzegać budowlę jako całość. Sad podkreślił przy tym, że nie można pomijać charakterystycznego parametru tego obiektu, jakim jest długość. Remont obiektu liniowego może polegać na wymianie zużytych jego fragmentów nowymi, takimi jak liny, słupy. Ważne jest, aby przy tego typu robotach nie doszło do zmiany parametru długości (wydłużenia linii napowietrznej), czy parametrów technicznych takich jak moc przesyłu i zwiększenie pola elektromagnetycznego. W takiej sytuacji, zakres prac będzie stanowił przebudowę, a nie remont. Natomiast w sprawie niniejszej inwestor wyraźnie określił, że czynności miały zostać przeprowadzone na istniejącej linii elektroenergetycznej, bez zmiany trasy tej linii, jak również bez zmiany parametrów technicznych.
W ocenie Sądu w przedmiotowej sprawie organy nie ustaliły parametrów technicznych urządzeń, które mają zastąpić zużyte elementy linii istniejącej, co ma istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd wskazał, że przy ponownym rozpatrywaniu sprawy w pierwszej kolejności rozważenia wymagać będzie ta kwestia.
Od powyższego wyroku skargę kasacyjną wniósł Wojewoda K., zaskarżając go w całości i wnosząc o:
1) uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Bydgoszczy;
2) zasądzenie od strony przeciwnej na rzecz skarżącego kasacyjnie kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
Złożono oświadczenie o zrzeczeniu się rozprawy.
Na podstawie 174 pkt 1 i 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 z późn. zm. – dalej "p.p.s.a."), zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
- art. 145 § 1 lit. c) p.p.s.a., poprzez błędne ustalenie stanu faktycznego w sprawie, wyrażające się w błędnym przyjęciu, że organy administracji zaniechały dokładnego ustalenia stanu faktycznego sprawy, w tym w szczególności nie ustaliły parametrów technicznych urządzeń, które mają zastąpić zużyte elementy istniejącej linii, co miało istotny wpływ na wynik sprawy,
- naruszenie art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017, poz. 2188 z późn. zm.) oraz art. 3 § 1 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a., poprzez uwzględnienie skargi, mimo że zaskarżona decyzja nie jest obarczona wskazanymi przez Sąd I instancji wadami prawa materialnego tj. nie narusza art. 7 i art. 77 § 1 kpa, co doprowadziło do dokonania wadliwej kontroli decyzji Wojewody K.,
- art. 145 § 1 lit. a) p.p.s.a. w zw. z art. 3 pkt 8 i art. 3 pkt 7 a) p.b., poprzez błędne ustalenie, że działania planowane przez inwestora stanowią remont, a nie przebudowę obiektu liniowego, podczas gdy w ramach planowanej inwestycji miały ulec zmianie parametry linii pozwalające potencjalnie zwiększyć moc przesyłu i pole elektromagnetyczne,
- art. 124 b) ust. 1 u.g.n. w zw. z art. 3 pkt. 8 p.b., poprzez jego zastosowanie mimo, że planowana inwestycja nie stanowi remontu, a przebudowę linii i brak było podstawy prawnej do wydania decyzji administracyjnej w oparciu o wskazany przepis u.g.n.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, że zgromadzone w przedmiotowej sprawie informacje o zakresie planowanych robót są w opinii organu skarżącego kasacyjnie wystarczające do uznania, że zakres planowanych prac nie stanowi remontu obiektu. Większe przekroje linek umożliwią zwiększenie natężenia prądu, a tym samym przesyłanej energii, niezależnie od tego czy właściciel linii z tych możliwości korzysta. Wiedza ta wynika z praw fizyki i doświadczenia życiowego. Inwestor zwiększa przekroje linek, bo na skutek rozwoju budownictwa, czy przemysłu musi zaopatrywać coraz większą ilość odbiorców. Obecnie funkcjonujące linki o przekrojach 50mm, 35 mm i 25 mm nie są w stanie takiego obciążenia udźwignąć, dlatego koniecznym jest ich wymiana na takie o zwiększonych możliwościach przesyłu. Powyższe nie wymaga przeprowadzania szczególnej ekspertyzy, gdyż wynika to z praw fizyki oraz obserwacji życiowych. Zmianie ulegną zatem parametry użytkowe i techniczne linii. Podano, że sam wnioskodawca przyznał, że część słupów będzie wyższa. Zdaniem skarżącego kasacyjnie inna kubatura poszczególnych słupów spowoduje zmianę kubatury obiektu liniowego jako całości.
Autor skargi kasacyjnej wskazał, że użycie przez inwestora jedynie nowych technologicznie materiałów, w stosunku do wykorzystanych pierwotnie, nie pozostawałoby w sprzeczności z definicją remontu. Jednak w przedmiotowej sprawie miałoby dojść do zmiany parametrów technicznych i użytkowych linii napowietrznej, co potwierdza choćby charakterystyka przewodów. Do parametrów technicznych linii napowietrznej, poza napięciem i polem elektromagnetycznym, zaliczyć bowiem należy między innymi parametry jej podstawowych elementów konstrukcyjnych, czyli słupów i przewodów. Zdaniem Wojewody organy w sposób wyczerpujący ustaliły, że planowane przez inwestora działania będą wypełniały definicję przebudowy, a nie remontu wobec zmiany parametrów technicznych obiektu takich jak moc przesyłu czy kubatura.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną [...] S.A., wniosła o jej oddalenie oraz o zasądzenie kosztów postępowania.
Spółka wskazała, że materiał zebrany w sprawie, a więc oświadczenia wykonawcy robót pozwalają uznać, iż przedmiotowe prace stanowić będą remont, a nie przebudowę. W ocenie Spółki słusznie wskazano, że prace te odbywać się będą nie na całej linii, a jedynie na jej odcinkach, oraz że przekrój przewodów nie ulegnie zmianie, nie dojdzie montażu zupełnie nowych elementów, a jedynie stare urządzenia, nie nadające się do eksploatacji zostaną wymienione na nowe – co odpowiada definicji remontu. Podniesiono, że przyznanie przez inwestora, że niektóre ze słupów będą wyższe, nadal nie pozwala przesądzić o charakterze przedmiotowych robót. Wskazano, że organ w zupełności pominął wyjaśnienia spółki. Podkreślono, że sytuacji w której złożone oświadczenia pozostają w ocenie organu w sprzeczności z przedłożoną dokumentacją, winien on poddać materiał zgromadzony w sprawie szczegółowej analizie. Analiza ta nie powinna jednak opierać się jedynie o bezkrytyczne i schematyczne przyjęcie wybiórczo wybranych danych z wytycznych.
Spółka podniosła, że w zaskarżonym wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny nakazał organowi ustalenie, jakie konkretnie parametry ma linia energetyczna obecnie oraz jakie konkretnie parametry ma uzyskać w wyniku przeprowadzenia wskazanych przez Spółkę robót budowlanych; przeanalizowanie, jakiej części elementów obiektu liniowego (tj. linii elektroenergetycznej) dotyczy zmiana parametrów i na ile – w odniesieniu do każdego poszczególnego elementu – jest to zmiana istotna, a dopiero następnie – czy suma zmian w zakresie poszczególnych elementów uzasadnia tezę, że nastąpić ma zmiana parametrów obiektu budowlanego jako całości. Organ zaniechał jednak poczynienia wyczerpujących ustaleń w tym zakresie, poprzestając na uznaniu, że samo zwiększenie przekrojów linek prowadzi do zmiany parametrów technicznych przedmiotowej linii elektroenergetycznej. W szczególności organ nie przedstawia jakiegokolwiek dowodu, z którego wynikałoby, iż zwiększenie przekrojów tych linek będzie skutkowało zmianą parametrów przedmiotowej linii elektroenergetycznej jako całości, pomimo iż zobowiązują go do tego podstawowe zasady postępowania administracyjnego.
Spółka wskazała ponadto, że w toku postępowania wyjaśniono, iż zmianie nie ulegnie nie tylko długość samej linii i szerokość zewnętrzna przebiegu przewodów, ale również częstotliwość i pole magnetyczne linii. Okoliczności te wskazują, iż wskutek planowanych prac nie dojdzie do zmiany parametrów linii. Podkreślono, że w aktach postępowania brak jest przy tym jakichkolwiek dowodów podważających ten pogląd.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna jest uzasadniona.
Stosownie do art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie stwierdzono żadnej z przesłanek nieważności wymienionych w art. 183 § 2 p.p.s.a., wobec czego rozpoznanie sprawy nastąpiło w granicach zgłoszonych podstaw i zarzutów skargi kasacyjnej.
Skoro w niniejszej sprawie pełnomocnik – na podstawie art. 176 § 2 p.p.s.a. – zrzekł się rozprawy, a strona przeciwna w ustawowym terminie nie zawnioskowała o przeprowadzenie rozprawy, to rozpoznanie skargi kasacyjnej nastąpiło na posiedzeniu niejawnym, zgodnie z art. 182 § 2 i 3 p.p.s.a.
Skarga kasacyjna zasługuje na uwzględnienie, chociaż dwa pierwsze jej zarzuty nie są poprawnie sformułowane.
Pierwszy z postawionych zarzutów dotyczy naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. Należy podkreślić, że wskazany przepis jest przepisem tzw. wynikowym., co oznacza, że jego naruszenie jest zawsze następstwem naruszenia innych przepisów. Wobec tego zarzut naruszenia tego przepisu nie może stanowić samodzielnej podstawy kasacyjnej. Chcąc powołać się na zarzut jego naruszenia, należy bezpośrednio powiązać go z naruszeniem innych konkretnych przepisów, którym uchybił Sąd I instancji, czego jednak nie uczyniono w niniejszej skardze kasacyjnej.
W odniesieniu do drugiego z zarzutów, tj. naruszenia art. 1 § 1 i 2 ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych, należy wskazać, że i ten zarzut został sformułowany nieprawidłowo. Nie mógł zatem zostać uwzględniony. Należy bowiem pamiętać, że wskazane przepisy mają charakter prawno – ustrojowy i nie mogą stanowić samoistnej podstawy kasacyjnej bez wskazania konkretnej normy procesowej, która została naruszona. Fakt, że skarżący kasacyjnie nie podziela oceny Sądu I instancji nie oznacza, że Sąd naruszył art. 1 § 1 i 2 tej ustawy. Stawiając ten zarzut skarżący kasacyjnie powiązał co prawda naruszenie przepisów ustrojowych z przepisami postępowania sądowoadministracyjnego, tj. art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a., jednakże nie mogło to przynieść zamierzonego skutku. Przepis art. 3 § 1 p.p.s.a. ma bowiem charakter kompetencyjny i nie zawiera samodzielnej treści normatywnej, zatem o jego naruszeniu można mówić jedynie w sytuacji wykroczenia poza kompetencje sądu, zastosowania środka nieprzewidzianego w ustawie, bądź w sytuacji, gdy sąd uchyla się od obowiązku wykonania kontroli, o której w przepisie mowa. Przepis ten nie określa wzorca, według którego kontrola ta ma być wykonana. Z kolei art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. jest przepisem wynikowym, o czym już była mowa powyżej. Natomiast wskazanie w dalszej części tego zarzutu na przepisy art. 7 i art. 77 k.p.a. zredagowane zostało w sposób, który uniemożliwia odczytanie, na czym miałoby polegać ich naruszenie. Zatem sama tylko okoliczność, że autor skargi kasacyjnej nie zgadza się z orzeczeniem Sądu I instancji nie oznacza naruszenia tego przepisu.
Za zasadne uznać natomiast należy zarzuty naruszenia prawa materialnego.
Stosownie do art. 124b ust. 1 u.g.n - wskazanego w skardze kasacyjnej jako naruszony - starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, w drodze decyzji zobowiązuje właściciela, użytkownika wieczystego lub osobę, której przysługują inne prawa rzeczowe do nieruchomości do udostępnienia nieruchomości w celu wykonania czynności związanych z konserwacją, remontami oraz usuwaniem awarii ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń, nienależących do części składowych nieruchomości, służących do przesyłania lub dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej oraz urządzeń łączności publicznej i sygnalizacji, a także innych podziemnych, naziemnych lub nadziemnych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń, a także usuwaniem z gruntu tych ciągów, przewodów, urządzeń i obiektów, jeżeli właściciel, użytkownik wieczysty lub osoba, której przysługują inne prawa rzeczowe do nieruchomości nie wyraża na to zgody.
Zgodnie z art. 3 pkt 7 a ustawy Prawo budowlane pod pojęciem przebudowy należy rozumieć wykonywanie robót budowlanych, w wyniku których następuje zmiana parametrów użytkowych lub technicznych istniejącego obiektu budowlanego, z wyjątkiem charakterystycznych parametrów, jak: kubatura, powierzchnia zabudowy, wysokość, długość, szerokość bądź liczba kondygnacji; w przypadku dróg są dopuszczalne zmiany charakterystycznych parametrów w zakresie niewymagającym zmiany granic pasa drogowego. Natomiast według art.3 pkt 8 wskazanej ustawy pod pojęciem remontu należy rozumieć wykonywanie w istniejącym obiekcie budowlanym robót budowlanych polegających na odtworzeniu stanu pierwotnego, a niestanowiących bieżącej konserwacji, przy czym dopuszcza się stosowanie wyrobów budowlanych innych niż użyto w stanie pierwotnym.
Wobec tego dla rozstrzygnięcia rozpoznawanej sprawy istotne jest ustalenie, czy zakres prac planowanych przez inwestora można zaliczyć do remontu, stanowiącego jedną z przesłanek umożliwiających udostępnienie nieruchomości, czy też będzie stanowił przebudowę lub rozbudowę istniejącej linii napowietrznej, jak również czy materiał dowodowy zebrany w niniejszej sprawie pozwalał na dokonanie takiego ustalenia.
W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego niejednokrotnie już podkreślano, że linia energetyczna stanowi obiekt budowlany jako całość. Z tej perspektywy należy więc oceniać prace wykonywane na obiekcie liniowym. Jeżeli zatem roboty budowlane prowadzone są w stosunku do całego obiektu, a tylko realizowane są etapami w stosunku do poszczególnych jego fragmentów i de facto efektem tych robót będzie demontaż całej linii przesyłowej (lub znacznej jej części) i zastąpienie jej nową substancją, o innych parametrach, to tym samym nie można takich robót kwalifikować jako remontu, lecz jako przebudowę lub odbudowę obiektu budowlanego. Dopuszczalność kwalifikacji robót budowlanych jako remontu dotyczy sytuacji, gdy w wyniku prac polegających na wymianie słupów i przewodów na części linii czy trakcji elektrycznej nie dojdzie do zmiany parametrów technicznych takich, jak zmiana napięcia, długości linii napowietrznej, zmiana jej przebiegu, zmiana wysokości, miejsca lub sposobu posadowienia poszczególnych słupów, zwiększenie mocy lub zwiększenie pola elektromagnetycznego (zmiana tych parametrów oznacza, że nie jest to remont, lecz np. przebudowa w rozumieniu art. 3 pkt 7a p.b.). Roboty budowlane polegające na całkowitym zdemontowaniu, rozebraniu obiektu budowlanego i zastąpienie go nową substancją należy traktować jako przebudowę lub odbudowę obiektu budowlanego (pr. wyrok NSA z 6 grudnia 2016 r., sygn. akt I OSK 1509/16).
W rozpoznawanej sprawie inwestor wystąpił, na podstawie art.124 b u.g.n., o wydanie decyzji zobowiązującej właściciela nieruchomości do jej udostępnienia w celu " przeprowadzenia remontu linii napowietrznej SN 15 kV relacji GPZ [...] polegającego na wymianie przewodów, słupów oraz wymianie izolatorów". Z załączonych przez inwestora do wniosku "Wytycznych Programowych na remont kapitalny linii SN-15 kV GPZ [...] od odłącznika 3580 G. do 2655 C.; 2626 O. i 2632 S. wraz z odgałęzieniami" wynika, że przewody typu AFL 50 mm zostaną zastąpione przewodami AFL 70 mm na linii głównej, a na odgałęzieniach przewody AFL 35 mm zostaną wymienione na AFL 50 mm. Nastąpi także wymiana odłączników napowietrznych na rozłączniki przystosowane do zdalnego sterowania, a na słupach mają być stosowane mostki izolowane.
Ponadto, jak wynika z pisma inwestora z dnia 31 marca 2017 r. "dotychczasowe słupy betonowe żelbetowe oraz drewniane zostaną wymienione na słupy betonowe wirowane bez zmiany wysokości, jednakże w niektórych przypadkach słupy będą wyższe..."
W tych okolicznościach prawidłowo wywiódł Wojewoda, że zmianie ulegną parametry użytkowe linii (spowoduje to trwałe, zwiększone możliwości przesyłu prądu). Wskutek zmiany przekroju linek inwestor będzie mógł wykorzystywać przebudowywaną linię w szerszym zakresie (będzie miał zwiększone możliwości przesyłania energii elektrycznej). Nie ma przy tym znaczenia, czy inwestor skorzysta z tych zwiększonych możliwości przesyłu, czy też nie. Należy także zauważyć, że planowana przez skarżącą inwestycja będzie polegała na innej zmianie jakościowej tj. wymianie odłączników napowietrznych na przystosowane do zdalnego sterowania (por. pkt 2 ppkt 4 "Wytycznych programowych") – a więc wskutek planowanej inwestycji obiekt zyska nową funkcję, której dotychczas w ogóle nie posiadał.
Wobec tego należy podzielić stanowisko organów administracyjnych orzekających w niniejszej sprawie, iż zakres planowanych robót przesądza o tym, że będą one polegać na przebudowie lub rozbudowie istniejącej dotychczas linii, a nie na jej remoncie, nie było więc podstaw do kwalifikacji określonych we wniosku prac jako remontu, a w konsekwencji do wydania decyzji zobowiązującej, o której mowa w art. 124b ust. 1 u.g.n. Zmiana parametrów użytkowych obiektu budowlanego, będącego obiektem liniowym, stanowi bowiem kwalifikację zamierzonych przez inwestora prac jako mieszczących się ewentualnie w kategorii przebudowy.
Należy także zwrócić uwagę, że w związku z zakresem planowanych robót obejmującym znaczący odcinek przedmiotowej linii elektroenergetycznej, powyższa ocena opiera się na całokształcie planowanych prac, a nie tylko na tym ich fragmencie, które są planowane na działce uczestników postępowania.
Naczelny Sąd Administracyjny podziela tym samym stanowisko wyrażone w wyroku NSA z dnia 6 listopada 2019 r., sygn. akt I OSK 2999/18, wydanym w tożsamych okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy.
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 188 i art. 151 oraz art. 182 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.
O kosztach orzeczono na podstawie art. 203 pkt 2 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło