IV SA/Wa 2359/19
WyrokWSA w Warszawie2020-01-22
Skład orzekający: Alina Balicka, Kaja Angerman, Anna Sidorowska-Ciesielska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o wymeldowaniu z pobytu stałego może zostać wydana bez uwzględnienia toczących się postępowań cywilnych i karnych dotyczących dobrowolności opuszczenia lokalu oraz bez umożliwienia stronie wypowiedzenia się co do zebranych dowodów, w tym opinii biegłego?Ratio decidendi
Decyzja o wymeldowaniu z pobytu stałego jest uzasadniona jedynie w przypadku trwałego i dobrowolnego opuszczenia lokalu lub eksmisji. Organy administracji muszą dokładnie wyjaśnić stan faktyczny, zapewnić stronom czynny udział w postępowaniu i umożliwić wypowiedzenie się co do zebranych dowodów. Pominięcie istotnych dowodów, takich jak opinia biegłego dotycząca autentyczności podpisu na oświadczeniu o dobrowolnym opuszczeniu lokalu, oraz brak umożliwienia stronie wypowiedzenia się co do zebranych materiałów, stanowi naruszenie przepisów postępowania, które może mieć istotny wpływ na wynik sprawy.Stan faktyczny
Skarżący W. C. został wymeldowany z pobytu stałego decyzją Prezydenta, utrzymaną w mocy przez Wojewodę. Skarżący kwestionował dobrowolność opuszczenia lokalu, twierdząc, że został podstępem usunięty i nie mógł wrócić do mieszkania. Podniósł, że pod jego nieobecność wymieniono zamki w drzwiach. Wskazywał na toczące się postępowania cywilne o przywrócenie posiadania i karne dotyczące utrudniania korzystania z lokalu, a także na opinię biegłego, która podważyła autentyczność jego podpisu na oświadczeniu o dobrowolnym opuszczeniu lokalu. Organy administracji uznały, że skarżący dobrowolnie opuścił lokal, opierając się na jego oświadczeniu i nie przyznając wagi toczącym się postępowaniom.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Prezydenta, zasądzając od Wojewody na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Alina Balicka, Sędziowie sędzia WSA Kaja Angerman (spr.), asesor WSA Anna Sidorowska- Ciesielska, Protokolant referent Katarzyna Matecka - Caban, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 stycznia 2020 r. sprawy ze skargi W. C. na decyzję Wojewody [...] z dnia[...] lipca 2019 r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania z pobytu stałego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Prezydenta [...] z [...] czerwca 2019 r. nr [...]; 2. zasądza od Wojewody [...] na rzecz skarżącego W. C. kwotę 580 (pięćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej, na skutek skargi W. C. (dalej również "skarżący"), była decyzja Wojewody [...] (dalej również "organ" lub "wojewoda") z [...] lipca 2019 r. nr [...], wydana na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 2096 ze zm., dalej również "k.p.a.") w związku z art. 35 ustawy z 24 września 2010 r. o ewidencji ludności (Dz. U. z 2019 r. poz. 1397, dalej również "ustawa o ewidencji ludności"), utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta [...] (dalej również "organ pierwszej instancji" lub "prezydent") z [...] czerwca 2019 r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania W. C. z pobytu stałego w lokalu nr [...] przy ul. [...] w [...] (dalej również "lokal").
Zaskarżona decyzja została wydana w oparciu o następujące ustalenia faktyczne i ocenę prawną.
B. K.(dalej również "uczestnik postępowania") nabył – w drodze licytacji prowadzonej przez Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym [...] (sygn. akt [...]) - spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu. Następnie, wnioskiem z 4 stycznia 2019 r. wystąpił do prezydenta o wymeldowanie skarżącego z pobytu stałego w lokalu, wskazując, że skarżący dobrowolnie opuścił lokal 12 października 2018 r. i zabrał wszystkie swoje rzeczy. Zdaniem uczestnika postępowania skarżący przebywa obecnie w lokalu nr [...] przy ul. [...] w [...].
Prezydent - po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego - decyzją z [...] czerwca 2019 r. orzekł o wymeldowaniu skarżącego z pobytu stałego w lokalu, uznając, że w sprawie zostały spełnione przesłanki, o których mowa w działając na postawie art. 35 ustawy o ewidencji ludności.
Organ pierwszej instancji przyjął, w oparciu o informację Komendy Rejonowej Policji [...], że, skarżący od 12 października 2018 r. nie przebywa w miejscu zameldowania. Lokal, zgodnie z pisemnym oświadczeniem skarżącego z 4 października 2018 r., skarżący opuścił dobrowolnie, zabierając wszystkie swoje rzeczy. Prezydent wskazał, że okoliczność dobrowolnego opuszczenia lokalu potwierdził również uczestnik postępowania (składając oświadczenia osobiście - we wniosku z 4 października 2018 r. i protokole przesłuchania z 23 stycznia 2019 r., jak również za pośrednictwem pełnomocnika - w piśmie z 24 kwietnia 2019 r. i protokole przesłuchania z 21 maja 2019 r.).
Bez znaczenia na wynik sprawy, w ocenie prezydenta, miały natomiast twierdzenia skarżącego zawarte m.in. w piśmie skarżącego z 19 lutego 2019 r., w którym zaprzeczył, że podpisał oświadczenie 4 października 2018 r. o wydaniu lokalu i dobrowolnym jego opuszczeniu. Skarżący dodał wówczas m.in., że został podstępem usunięty z lokalu, gdyż uczestnik postępowania wymienił zamki w drzwiach i uniemożliwił mu powrót do lokalu. Organ wywiódł, że ww. oświadczenie jako dokument prywatny korzysta z domniemania autentyczności (art. 245 ustawy Kodeks cywilny). Domniemanie to dotychczas nie zostało obalone, w szczególności nie została sporządzona opinia grafologa.
Organ pierwszej instancji nie widział również podstaw do uwzględnienia przy wydawaniu decyzji tego, że skarżący podjął kroki zmierzające do ochrony swoich prawa, a mianowicie złożył zawiadomienie w Prokuraturze Rejonowej [...] (sygn. akt [...]) o popełnieniu przestępstwa polegającego na utrudnianiu w korzystaniu z lokalu mieszkalnego (art. 191 § 1a ustawy z 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny), oraz wystąpił do Sądu Rejonowego [...] (sygn. akt [...]) z pozwem o przywrócenie naruszonego posiadania. Z ustaleń organu wynikało, że żadne z ww. postępowań nie zostało zakończone prawomocnym orzeczeniem.
Wojewoda [...] zaskarżoną decyzją - po rozpatrzeniu odwołania skarżącego od ww. decyzji Prezydenta [...] z [...] czerwca 2019 r. - utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
Wojewoda zgodził się z prezydentem, że pisemne oświadczenie skarżącego z 4 października 2018 r. o dobrowolnym przekazaniu lokalu uczestnikowi postępowania jako dokument prywatny korzysta z domniemania autentyczności. Domniemanie nie zostało obalone. Wojewoda wskazał, że aktualnie trwa postępowanie sądowe o przywrócenie naruszonego posiadania lokalu i w jego toku poddano badaniom podpis złożony pod ww. oświadczeniem. Na chwilę wydawania decyzji, brak było prawomocnego wyroku w tej sprawie. Nie zostało również w żaden sposób zakończone postępowanie prowadzone przez prokuraturę w sprawie zmuszania skarżącego do określonego zachowania - opuszczenia lokalu mieszkalnego nr [...] przy ul. [...] w [...]. Tym samym na dzień wydania decyzji nie zostały udowodnione twierdzenia skarżącego o niedobrowolnym opuszczeniu przez niego miejsca pobytu stałego.
Odnosząc się natomiast do zarzutu odwołania dotyczącego naruszenia przez organ pierwszej instancji art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie, wojewoda wyjaśnił, że wynik sprawy o wymeldowanie - wbrew twierdzeniu skarżącego - nie zależy od wyniku toczących się postępowań, tj. cywilnego przez Sądem Rejonowym [...], Wydział [...] i karnego prowadzonego przez Prokuraturę Rejonową [...]. W ocenie organu okoliczności, jakie miałyby być ustalone w toku ww. postępowań nie stanowią zagadnienia wstępnego, o którym mowa w ww. przepisie. Co więcej, w postępowaniu o wymeldowanie organ administracji publicznej samodzielnie bada czy osoba opuściła miejsce zameldowania i w zależności od dokonanych ustaleń wydaje stosowne rozstrzygnięcie.
Skargę na decyzję Wojewody [...] z [...] lipca 2019 r. wywiódł W. C. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie przepisów:
1. prawa procesowego mające wpływ na wynik postępowania tj.:
a. art. 97 § 1 pkt. 4 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie, a w konsekwencji nie zawieszenie postępowania administracyjnego, mimo, że jego wynik uzależniony był od toczących się postępowań:
– cywilnego, przed Sądem Rejonowym [...] (w toku którego zlecono sporządzenie opinii grafologa celem dokonania oceny autentyczności podpisu oświadczenia z 4 października 2018 r.),
– karnego przed Prokuraturą Rejonową [...] (dotyczy możliwości popełnienia przestępstwa z art. 270 § 1 k.k., art. 217 k.k. oraz art. 191 § 1a k.k.),
b. art. 7 w zw. art. 9 w zw. z art. 77 k.p.a. poprzez ich pominięcie przy wydawaniu decyzji istotnych elementów stanu faktycznego sprawy oraz niedających się usunąć wątpliwości, a w konsekwencji nierozważenie całego materiału dowodowego,
c. art. 8 "k.p.c." (powinno być "art. 8 § 2 k.p.a." – przyp. sądu) poprzez odstąpienie od utrwalonej praktyki rozstrzygania spraw w kontekście dobrowolności, jako przesłanki wymeldowania;
d. art. 7a k.p.a. poprzez wydanie decyzji o wymeldowaniu skarżącego, mimo toczącego się postępowania karnego w przedmiocie fałszowania dokumentów oraz postępowania cywilnego w przedmiocie naruszenia posiadania,
e. art. 10 § 1 k.p.a. w związku z art. 77 § 1 k.p.a. poprzez nie zawiadomienie o zakończeniu postępowania dowodowego i uniemożliwienie ustosunkowania się stronie do zgromadzonego materiału a w konsekwencji wydanie decyzji w oparciu o niekompletny materiał dowodowy;
2. prawa materialnego tj.:
a. art. 33 ustawy o ewidencji ludności, poprzez błędne uznanie, że skarżący opuścił lokal dobrowolnie, a w konsekwencji wydanie decyzji o wymeldowaniu;
b. art. 35 ustawy o ewidencji ludności, poprzez uznanie spełnienia przesłanek i wydanie decyzji o wymeldowaniu.
W oparciu o tak sformułowane zarzuty skarżący wniósł o:
– uchylenie zaskarżonej decyzji,
– dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego z 23 lipca 2019 r., który to dowód zostałby zgłoszony gdyby organ zawiadomił skarżącego o zamiarze wydania decyzji w sprawie;
– zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego.
Wojewoda [...] w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
Uczestnik postępowania w piśmie z 23 grudnia 2019 r. wniósł o oddalenie skargi i złożył kopię opinii pozasądowej z 30 sierpnia 2019 r. sporządzonej w [...].
Skarżący na rozprawie 22 stycznia 2019 r. oświadczył, że pozew o przywrócenie posiadania wniósł 13 listopada 2018 r., zaś zawiadomienie do prokuratury zostało nadane w urzędzie pocztowym 2 stycznia 2019 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Skarga była zasadna, choć nie wszystkie zarzuty usprawiedliwione.
Kwestię wymeldowania uregulowano w art. 35 ustawy o ewidencji ludności, zgodnie z którym organ gminy, właściwy ze względu na położenie nieruchomości, wydaje z urzędu lub na wniosek właściciela lub podmiotu dysponującego tytułem prawnym do lokalu, decyzję w sprawie wymeldowania obywatela polskiego, który opuścił miejsce pobytu stałego albo opuścił miejsce pobytu czasowego przed upływem deklarowanego okresu pobytu i nie dopełnił obowiązku wymeldowania się. Pobytem stałym jest zamieszkanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania, zaś pobytem czasowym jest przebywanie bez zamiaru zmiany miejsca pobytu stałego w innej miejscowości pod oznaczonym adresem lub w tej samej miejscowości, lecz pod innym adresem (art. 28 ust. 1 i ust. 2 ustawy o ewidencji ludności).
Konstrukcja wymeldowania w aktualnie obowiązujących przepisach jest podobna i wywodzi się wprost z regulacji zawartej w poprzednio obowiązującej ustawie z 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz.U. z 2006 r. nr 139 poz. 993 ze zm.). Zgodnie z art. 15 ust. 2 ustawy z 10 kwietnia 1974 r., organ gminy wydawał na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. Dlatego orzecznictwo sądów administracyjnych odnoszące się do regulacji art. 15 ust. 2 ustawy z 10 kwietnia 1974 r. zachowuje w pełni aktualność w odniesieniu do treści art. 35 ustawy o ewidencji ludności. W tym miejscu należało wskazać, że w orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalił się pogląd, w świetle którego miejsce stałego pobytu danej osoby to miejsce, w którym osoba ta stale realizuje swoje podstawowe funkcje życiowe, a w szczególności mieszka, nocuje, spożywa posiłki, wypoczywa, przechowuje swoje rzeczy niezbędne do codziennego funkcjonowania (odzież, żywność, meble), przyjmując wizyty członków rodziny lub znajomych, utrzymuje chociażby okazjonalne kontakty z sąsiadami, przyjmuje i nadaje korespondencję (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z 6 grudnia 2007 r. III SA/Gd 281/07; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 12 marca 2008 r. VIII SA/Wa 600/07, wskazane orzeczenia i orzeczenia powołane poniżej dostępne są w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Z kolei o opuszczeniu miejsca pobytu stałego można mówić wówczas, gdy ma ono charakter trwały i jest dobrowolne. Co istotne, o trwałym opuszczeniu dotychczasowego miejsca pobytu stałego świadczy nie tylko fizyczne i długotrwałe nieprzebywanie osoby pod wskazanym adresem, ale także zamiar zainteresowanej osoby założenia w nowym miejscu ośrodka swoich spraw osobistych, rodzinnych i majątkowych, który jest połączony z jednoczesnym zerwaniem wszelkich związków z dotychczasowym lokalem i brakiem woli powrotu do miejsca swojego dotychczasowego zameldowania (por. np. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z 7 marca 2013 r. III SA/Kr 654/12; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z 19 stycznia 2012 r. III SA/Łd 1058/11).
Ubocznie należało wskazać, że organ może odstąpić do ustalenia czy osoba dobrowolnie opuściła miejsce stałego pobytu, w wyjątkowych sytuacjach. Przykładem tego jest wykonanie - na drodze postępowania egzekucyjnego - prawomocnego wyroku sądu powszechnego orzekającego eksmisję. Dochodzi wówczas do przymusowego opuszczenia miejsca pobytu o charakterze najczęściej trwałym, skutkujące powstaniem obowiązku wymeldowania (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 19 lutego 2013 r. II OSK 1976/11) i działanie takie nie można uznawać za działanie nielegalne (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 6 października 2005 r. II OSK 65/05).
W świetle powyższego decyzja o wymeldowaniu osoby jest uzasadniona w przypadku, gdy osoba, której decyzja ma dotyczyć, opuściła w sposób trwały i dobrowolny miejsce stałego pobytu, bądź w stosunku do tej osoby przeprowadzona została eksmisja. Zatem organ przed wydaniem decyzji w przedmiocie wymeldowania winien podjąć wszelkie niezbędne kroki do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy (art. 7 k.p.a. i art. 77 § 1 k.p.a.), celem ustalenia czy dana osoba opuściła lokal, czy też w lokalu tym przebywa oraz czy opuszczenie lokalu wynikało z woli tej osoby. Organy administracji publicznej obowiązane są również zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań (art. 10 § 1 k.p.a.). Wydając rozstrzygnięcie organ powinien mieć na względzie zasadę rozstrzygania wątpliwości na korzyść strony (art. 7a § 1 k.p.a.) oraz zasadę nie odstępowania - bez uzasadnionej przyczyny - od utrwalonej praktyki rozstrzygania spraw w takim samym stanie faktycznym i prawnym (art. 8 § 2 k.p.a.).
Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy, sąd uznał, że zaskarżona decyzja Wojewody [...] z [...] lipca 2019 r. oraz utrzymana nią w mocy decyzja Prezydenta [...] z [...] czerwca 2019 r. w przedmiocie wymeldowania W. C. z lokalu nr [...] przy ulicy [...] w [...] naruszały prawo. Organy administracji przy wydaniu ww. decyzji naruszyły przepisy postępowania, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 7 i art. 77 k.p.a. oraz art. 10 k.p.a.) oraz doszło do naruszenia prawa, które dawało podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a.).
Istota sporu dotyczyła prawidłowości ustaleń organu w zakresie okoliczności opuszczenia lokalu przez skarżącego, w szczególności, czy lokal ten został opuszczony przez skarżącego dobrowolnie. Organ przyjął, że skarżący dobrowolnie opuścił lokal i wydał go uczestnikowi postępowania, a na trafność takiego stanowiska miały wskazywać: oświadczenie skarżącego z 4 października 2018 r. oraz wyjaśnienia uczestnika postępowania (i jego żony, działającej jako pełnomocnik), który jest obecnym właścicielem lokalu. Organ nie dał przy tym wiary twierdzeniom skarżącego, że nie składał podpisu pod oświadczeniem z 4 października 2018 r., a lokal opuścił 12 października 2012 r. z uwagi na wymianę zamka w lokalu i nie mógł się do niego dostać, mimo interwencji policji. Organ nie odniósł się przy tym do zeznań świadków, tj. B. G. (siostry skarżącego przesłuchanej 12 lutego 2019 r.) oraz M. G. i P. G. (siostrzenicy i siostrzeńca skarżącego przesłuchanych 25 marca 2019 r.), którzy wskazywali, że skarżący nie opuścił lokalu dobrowolnie i relacjonowali przebieg zdarzeń jakie miały miejsce 12 października 2018 r. w lokalu i jego okolicach. Co więcej, w ocenie organu, na wynik sprawy nie mogły mieć wpływu działania prawne skarżącego jakie podjął po zdarzeniach 12 października 2018 r., tj. wytoczenie powództwa o naruszenie posiadania oraz zawiadomienie organów ścigania o podejrzeniu popełnienia przestępstwa polegającego na utrudnianiu w korzystaniu z lokalu.
W ocenie sądu o nieprawidłowościach w ustaleniu stanu faktycznego sprawy (art. 7 i art. 77 k.p.a.) świadczyło przede wszystkim to, że organ w sposób nieuprawniony pominął okoliczność, podnoszoną przez skarżącego w toku sprawy, że podjął on środki prawne zmierzające do przywrócenia posiadania lokalu. Z oświadczenia pełnomocnika skarżącego, złożonego na rozprawie 22 stycznia 2020 r. przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie wynikało, że i pozew o naruszenie posiadania, i zawiadomienie o popełnienie przestępstwa z art. 191 § 1a Kodeksu karnego skarżący złożył jeszcze przed wszczęciem postępowania o jego wymeldowaniu z lokalu. Tym samym sąd przychylił się do stanowiska skarżącego, że oba postępowania poddawały w wątpliwość dobrowolność opuszczenia lokalu przez skarżącego.
Prowadzenie ww. postępowań, w ocenie sądu, nie obligowało jednak organu do zastosowania art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. i zawieszenia postępowania administracyjnego. Wbrew twierdzeniom skarżącego prowadzenie postępowania cywilnego czy karnego nie mogło być uznane za zagadnienie wstępne w odniesieniu do postępowania administracyjnego w sprawie wymeldowania. Wytoczenie powództwa posesoryjnego, o którym mowa art. 344 § ustawy Kodeks cywilny, zdaniem sądu, nie stanowiło przeszkody do samodzielnego ustalenia stanu faktycznego przez organ. Istotne było to, że skarżący skutecznie zainicjował postępowanie zmierzające do przywrócenia mu utraconego posiadania. Już samo żądanie skarżącego w udzieleniu przez sąd ochrony posesoryjnej danego lokalu miało wpływ na ocenę przez organ meldunkowy przesłanki dobrowolności opuszczenia lokalu, bez względu na to, czy postępowanie w tym przedmiocie zostało zakończone przed wydaniem decyzji. Wyraźnie należało zaakcentować, że ewidencja ludności ma na celu rejestrację faktów, tj. tego, czy dana osoba stale lub czasowo przebywa w określonym lokalu. Postępowanie w niniejsze sprawie nie dotyczy zatem ani praw, ani roszczeń związanych z tymi prawami, w szczególności nie determinuje ani wyniku, ani przesłanek postępowania związanego z rozstrzyganiem stosunków cywilnoprawnych lub prawnokarnych. Ogranicza się ono wyłącznie do badania stanu faktycznego zakreślonego hipotezą art. 35 ustawy o ewidencji ludności i mieści się tylko w jego zakresie.
Ponadto, organ dokonując ustaleń stanu faktycznego naruszył art. 10 k.p.a. Bezspornym było, że wojewoda przed wydaniem decyzji nie zawiadomił stron postepowania o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań przed wydaniem zaskarżonej decyzji. Organ uniemożliwił tym samym skarżącemu dokonania konkretnej czynności procesowej, tj. złożenia opinii biegłego sądowego z zakresu badań pisma ręcznego i dokumentów z 23 lipca 2019 r., wydanej w toku postępowania o naruszenie posiadania toczącej przed Sądem Rejonowym [...] w [...] ([...]). Opinia ta, została dołączona do skargi i z jej treści wynika, że podpis złożony na oświadczeniu z 4 października 2018 r. nie należy do skarżącego. Zdaniem sądu, dowód z ww. opinii mógł mieć wpływ na wynik sprawy, na co trafnie wskazał skarżący. Skoro organ uznał ww. oświadczenie jako zasadniczy dowód w sprawie świadczący o dobrowolnym opuszczeniu lokalu przez skarżącego, to zgodzić się należało skarżącym, że ww. opinia mogłaby wpłynąć na stan faktyczny sprawy i podważyć jej wynik, gdyby został zawiadomiony o zebraniu materiału dowodowego oraz możliwości wypowiedzenia się i składania wniosków. Z pola widzenia sądu nie mogło przy tym umknąć to, że ww. opinia (z 23 lipca 2019 r.) była nowym dowodem w sprawie, który istniał w dniu wydania zaskarżonej decyzji ([...] lipca 2019 r.) i nie była znana organowi, który wydał decyzję, a więc zachodzą podstawy do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a.).
Z uwagi na stwierdzone uchybienia procesowe, sąd stwierdził, że przedwczesne byłoby zajmowanie stanowiska w zakresie naruszenia przepisów prawa materialnego, a mianowicie art. 33 i art. 35 ustawy o ewidencji ludności.
Przy ponownym rozpatrywaniu sprawy organ winien rozważyć wszystkie podniesione wyżej okoliczności z poszanowaniem dla przepisów postępowania, w tym ocenić opinię złożoną przez skarżącego oraz kontropinię przedstawioną przez uczestnika postępowania w toku postępowania sądowoadministracyjnego (opinia konsultacyjna sporządzona 30 sierpnia 2019 r. - ekspertyza kryminalistyczna z zakresu pisma ręcznego i podpisów). Następnie uzasadniając swoje rozstrzygnięcie organ powinien wskazać fakty, które uznał za udowodnione, dowody, na których się oparł, oraz przyczyny, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej oraz wyjaśnić podstawę prawną decyzji (art. 107 § 3 k.p.a.), pamiętając, że prawidłowo sporządzone uzasadnienie służy realizacji zasady postępowania administracyjnego, w szczególności zasady prowadzenia postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej (art. 8 k.p.a.) oraz zasady przekonywania (art. 11 k.p.a.).
Mając na uwadze powyższe Sąd, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) i c) ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325), orzekł jak w punkcie pierwszym wyroku. Jednocześnie Sąd uznał, że dla końcowego załatwienia sprawy zasadnym będzie uchylenie decyzji organu pierwszej instancji, która również została wydana z naruszeniem przepisów postępowania (art. 135 p.p.s.a.).
O kosztach postępowania orzeczono w punkcie drugim wyroku, na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. W związku z uwzględnieniem skargi przez sąd pierwszej instancji skarżącemu, reprezentowanemu przez adwokata, przysługiwał od organu, który dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania, zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia. Na koszty postępowania składał się: wpis od skargi w wysokości 100 (sto) złotych, określony na podstawie § 2 ust. 3 pkt 9 rozporządzenia Rady Ministrów z 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.), oraz koszty zastępstwa procesowego w wysokości 480 (czterysta osiemdziesiąt) złotych, ustalone na podstawie § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokatów (Dz. U. z 2015 r. poz. 1800).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło