I OZ 1356/19

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Monika Nowicka (spr.) po rozpoznaniu w dniu 24 stycznia 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia [...] S.A. w [...] na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 września 2019 r., sygn. akt II SO/Wa 37/19 o wymierzeniu grzywny za nieprzekazanie w ustawowym terminie skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w sprawie z wniosku [...] w [...] o wymierzenie grzywny za nieprzekazanie w ustawowym terminie skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę postanawia: oddalić zażalenie. Postanowieniem z dnia 20 września 2019 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wymierzył [...] S.A. w [...] grzywnę w wysokości 1500 zł oraz zasądził na rzecz wnioskodawcy 100 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania. W uzasadnieniu postanowienia Sąd wskazał, że [...] w [...] złożyło do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosek z dnia 11 lipca 2019 r. o wymierzenie grzywny [...] S.A. w [...] za nieprzekazanie do Sądu skargi z dnia 14 grudnia 2018 r. na bezczynność tego podmiotu w przedmiocie rozpatrzenia wniosku z dnia 26 października 2018 r. o udostępnienie informacji publicznej. Wnoszący nadmienił, że w dniu 26 października 2018 r. zwrócił się do [...] S.A. z wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej. W odpowiedzi podmiot pismem z 7 listopada 2018 r. wskazał, że [...] S.A. nie jest spółką Skarbu Państwa i tym samym nie udostępnia informacji publicznej. W dniu 14 grudnia 2018 r. Stowarzyszenie wniosło skargę na bezczynność organu do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie za pośrednictwem [...]S.A. Następnie Stowarzyszenie skierowało w dniu 29 stycznia 2019 r. pierwszy wniosek o ukaranie [...]S.A. grzywną za nieprzekazanie do Sądu skargi z dnia 14 grudnia 2018 r. (zarejestrowany pod sygn. akt II SO/Wa 8/19). WSA w Warszawie postanowieniem z dnia 8 marca 2019 r. postanowił wymierzyć [...] S.A. grzywnę (karta 32 akt sprawy o sygn. II SO/Wa 8/19). Od ww. postanowienia organ wniósł zażalenie, które Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z 23 maja 2019 r., sygn. I OZ 426/19 oddalił (karta 54 akt sprawy o sygn. II SO/Wa 8/19). Stowarzyszenie stwierdziło, że do dnia złożenia wniosku z 11 lipca 2019 r. (17 lipca 2019 r. data na kopercie, karta 10 akt sprawy o sygn. II SO/Wa 37/19) skarga z dnia 14 grudnia 2018 r. nie została przekazana do WSA w Warszawie. W treści pisma z dnia 6 sierpnia 2019 r. [...] S.A. zażądała oddalenia wniosku o wymierzenie grzywny. [...] S.A. poinformowała, że przekazała skargę na bezczynność wraz z aktami sprawy do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w dniu 18 lipca 1019 r. Stwierdziła, że Spółka przekazała skargę do Sądu bez nieuzasadnionej zwłoki. W dniu 16 czerwca 2019 r. Spółka otrzymała od Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie odpis prawomocnego postanowienia WSA w Warszawie, na mocy którego zobowiązana była zapłacić orzeczoną grzywnę. Spółka niezwłocznie po skompletowaniu akt sprawy oraz sporządzeniu odpowiedzi na skargę, przesłała do Sądu skargę na bezczynność wraz z odpowiedzią na skargę i aktami sprawy. [...] S.A. nadmieniła też, że jako spółka prawa handlowego nie wykonuje - co do zasady - obowiązków przynależnych organom administracji. Pierwszy raz zobowiązana była do przygotowania i zebrania akt sprawy. Potrzebowała zatem czasu na kompletowanie dokumentów i informacji. [...] S.A. podkreśliła też, że przekazanie skargi nie nastąpiło w wyniku otrzymania informacji o złożeniu wniosku o wymierzenie grzywny, lecz z inicjatywy samej Spółki. Przekazując skargę, Spółka nie miała świadomości istnienia wniosku z dnia 11 lipca 2019 r. o wymierzeniu grzywny, o czym świadczy m.in. korespondencja e-mail prowadzona ze Stowarzyszeniem. Podsumowując, Spółka stwierdziła, iż wywiązała się z ustawowego obowiązku określonego w art. 54 § 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, przekazała skargę wraz aktami sprawy i odpowiedzią na skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, bez zbędnej zwłoki. W ocenie Sądu wniosek o wymierzenie grzywny za nieprzekazanie sądowi skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę zasługuje na uwzględnienie. Sąd wyjaśnił, że prawa ze skargi [...] w [...] z dnia 14 grudnia 2018 r. na bezczynność tego podmiotu w przedmiocie rozpatrzenia wniosku z dnia 26 października 2018 r. o udostępnienie informacji publicznej, została zarejestrowana w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Warszawie pod sygnaturą akt II SAB/Wa 526/19. Z akt tej sprawy wynika, że [...] S.A. przekazała do Sądu skargę wraz z odpowiedzią na skargę i aktami sprawy w dniu 19 lipca 2019 r. (data pieczęci na kopercie, karta 25 akt sprawy o sygn. II SAB/Wa 526/19). Odpis orzeczenia WSA w Warszawie wydanego w sprawie sygn. akt II SO/Wa 8/19 ze stwierdzeniem prawomocności wpłynął do organu w dniu 13 czerwca 2019 r. (zwrotne potwierdzenie odbioru, karta 65 akt sprawy o sygn. II SO/Wa 8/19). Termin do wykonania obowiązku określonego w art. 54 § 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 21 pkt 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, w upłynął w tej sytuacji w dniu 28 czerwca 2019 r. Opóźnienie organu wyniosło zatem 21 dni. Sąd podkreślił, że fakt przekazania skargi do Sądu nie czyni orzekania w przedmiocie wymierzenia grzywny bezprzedmiotowym, postępowanie nie podlega umorzeniu na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Przekazanie skargi nie zmienia zaistniałego uchybienia terminowi ustanowionemu w art. 54 § 2 tej ustawy. Przekazanie skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę jest bezwzględnym obowiązkiem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania zaskarżono. Nie może wpływać na realizację tego obowiązku przekonanie organu zobowiązanego, że skarga jest bezzasadna. Zasadność skargi jest przedmiotem oceny sądu, do którego skarga jest kierowana. A ocena taka może być przeprowadzona dopiero po przekazaniu przez organ skargi do Sądu. Sąd zwrócił uwagę, że [...] S.A. już w dniu 31 maja 2019 r. (potwierdzenie odbioru, karta 68 akt sprawy o sygn. II SO/Wa 8/19), czyli w dniu doręczenia mu odpisu postanowienia NSA z dnia 23 maja 2019 r., sygn. akt I OZ 426/19 oddalającego zażalenie na postanowienie WSA z dnia 8 marca 2019 r. o wymierzeniu grzywny, wiedziała, że ciążą na niej obowiązki wynikające z art. 54 § 2 p.p.s.a. w związku z art. 21 pkt 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej. Wobec powyższego nie powinno budzić wątpliwości podmiotu zobowiązanego, że skargę należało przekazać do Sądu wraz z aktami sprawy najpóźniej w dniu 28 czerwca 2019 r., tj. z upływem 15 - dniowego terminu, o którym mowa w art. 21 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej. Sąd stwierdził, że biorąc pod uwagę okoliczność, iż organ ostatecznie przekazał do Sądu skargę wraz aktami sprawy i odpowiedzią na skargę, wymierzenie grzywny w tej sytuacji ma przede wszystkim charakter restrykcyjny. Grzywna ma także charakter prewencyjny, nie jest bowiem pożądane, aby zaniedbania jakich dopuścił się organ, występowały w przyszłości. Wymierzając grzywnę Sąd wziął pod uwagę skalę opóźnienia, przedmiot sprawy (udostępnienie informacji publicznej), a także fakt przekazania do Sądu przedmiotowej skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę przed powzięciem informacji o złożeniu ponownego wniosku o wymierzenie grzywny. Sąd miał również na uwadze fakt, że Spółka na gruncie ustawy o dostępie do informacji publicznej jest podmiotem administrującym o charakterze funkcjonalnym oraz że w toku sprawy była reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika. Zażalenie na powyższe postanowienie wniosły [...] S.A., zarzucając zaskarżonemu orzeczeniu naruszenie art. 55 § 1 w zw. z art. 54 § 2 p.p.s.a. poprzez nałożenie na Spółkę grzywny za nieprzekazanie skargi wraz a aktami sprawy mimo wykonania przez Spółkę tego obowiązku bez zbędnej zwłok, które to naruszenie miało istotny wpływ na wynik sprawy. W odpowiedzi na zażalenie [...] w [...] wniosło o jego oddalenie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie jest zasadne. Zgodnie z art. 54 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej jako "p.p.s.a.") w zw. z art. 21 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 1330, dalej jako "u.d.i.p."), skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi. Organ przekazuje skargę sądowi wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie 15 dni od dnia jej otrzymania. Stosownie zaś do art. 55 § 1 p.p.s.a. w razie niezastosowania się do ww. obowiązków sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. W okolicznościach niniejszej sprawy nie budzi wątpliwości Naczelnego Sądu Administracyjnego, że wymierzenie grzywny [...] S.A. było zasadne. Z uwagi na wydane w sprawie wcześniejsze postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 8 marca 2019 r., sygn. akt II SO/Wa 8/19 oraz Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 maja 2019 r., sygn. akt I OZ 426/19 (w którym to postanowieniu wyraźnie wskazano, iż [...] S.A. zobowiązane były do przekazania w 15-dniowym terminie skargi [...] w [...] z dnia 14 grudnia 2018 r. na bezczynność tego organu), przyjąć bowiem należało za Sąd I instancji, iż 15 dniowy termin, o którym mowa w art. 21 pkt 1 u.d.i.p. rozpoczął najpóźniej swój bieg w dniu otrzymania odpisu prawomocnego postanowienia WSA z dnia 8 marca 2019 r., tj. w dniu 13 czerwca 2019 r. Organ miał zatem obowiązek przekazać skargę wraz z aktami sprawy do dnia 28 czerwca 2019. Uczynił to jednak dopiero w dniu 19 lipca 2019 r., a zatem zwłoka wynosiła 21 dni. W związku z powyższym, mając na uwadze, iż sam fakt przekazania skargi do Sądu nie czyni orzekania w przedmiocie grzywny bezprzedmiotowym (grzywna, o której mowa w art. 55 § 1 p.p.s.a. ma bowiem charakter mieszany dyscyplinująco-represyjno-prewencyjny), przyjąć należało, że w sprawie zostały spełnione przesłanki warunkujące wymierzenie organowi grzywny w trybie art. 55 § 1 p.p.s.a. Odnośnie zaś wysokości grzywny wskazać należy, iż została ona wymierzona w granicach określonych w art. 154 § 6 p.p.s.a. Wysokość grzywny jest bowiem uzasadniona okolicznościami niniejszej sprawy i odzwierciedla naruszenie prawa, którego dopuścił się organ. Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.