III FSK 2364/21
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2023-07-07
Skład orzekający: Sędzia NSA Jolanta Sokołowska, Sędzia NSA Sławomir Presnarowicz, Sędzia WSA (del.) Bogusław Woźniak (sprawozdawca)
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy naruszenie art. 135 P.p.s.a. może stanowić skuteczną podstawę skargi kasacyjnej?Ratio decidendi
Naruszenie art. 135 P.p.s.a. nie może być przedmiotem skutecznego zarzutu skargi kasacyjnej, ponieważ przepis ten stanowi uprawnienie sądu do orzekania w granicach sprawy, a nie podstawę do kwestionowania przez stronę konkretnego aktu organu administracji. Uzasadnienie skargi kasacyjnej musi zawierać rozwinięcie zarzutów i wykazać wpływ uchybienia na wynik sprawy, a lakoniczne sygnalizowanie zagadnień uniemożliwia zakwestionowanie stanowiska sądu pierwszej instancji.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej R.M. od wyroku WSA we Wrocławiu, który uchylił decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu o solidarnej odpowiedzialności podatkowej za zaległości z tytułu podatku od towarów i usług. Skarżący kasacyjnie zarzucił naruszenie art. 135 w zw. z art. 141 § 4 P.p.s.a. przez nieuchylenie przez WSA decyzji organu pierwszej instancji i nieodniesienie się do wszystkich zarzutów skargi. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jolanta Sokołowska, Sędzia NSA Sławomir Presnarowicz, Sędzia WSA (del.) Bogusław Woźniak (sprawozdawca), po rozpoznaniu w dniu 7 lipca 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej R.M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 28 stycznia 2020 r. sygn. akt I SA/Wr 451/19 w sprawie ze skargi R.M. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu z dnia 25 lutego 2019 r. nr [...] w przedmiocie odpowiedzialności osób trzecich za zaległości podatkowe spółki oddala skargę kasacyjną.
Zaskarżonym wyrokiem z 28 stycznia 2020 r., sygn. akt I SA/Wr 541/19, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu po rozpoznaniu skargi R.M. uchylił decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu z 25 lutego 2019 r., nr [...] w przedmiocie orzeczenia solidarnej odpowiedzialności podatkowej za zaległości z tytułu podatku od towarów i usług za marzec, kwiecień, maj 2015 r. wraz z odsetkami za zwłokę i kosztami egzekucyjnymi. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia Sąd I instancji wskazał art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.) – dalej jako: "P.p.s.a".
Skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu wniósł R.M. zaskarżając ten wyrok w całości. Na podstawie art. 173 i art. 174 pkt 2 P.p.s.a. zarzucił zaskarżonemu wyrokowi naruszenie przepisów prawa procesowego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy, tj. art. 135 w zw. z art. 141 § 4 P.p.s.a. przez nieuchylenie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu poprzedzającej zaskarżoną decyzję decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego W. [...] z 13 listopada 2018 r., nr [...] a w konsekwencji także nie odniesienie się do wszystkich zarzutów podniesionych w skardze, tj. zarzutów dotyczących konieczności uchylenia w całości decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego W. [...] z 13 listopada 2018 r.
Skarżacy wniósł o:
- uchylenie zaskarżonego wyroku w zaskarżonej części i w tym zakresie przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu we Wrocławiu,
- rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie,
- zasądzenie od organu na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego według norm przepisanych w oparciu o art. 200 P.p.s.a.
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniósł o jej oddalenie oraz o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego.
Zarządzeniem Przewodniczący Wydziału III Izby Finansowej NSA, działając na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 w zw. z ust. 1 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2020 r. poz. 1842 ze zm.), z uwagi na konieczność jej rozpatrzenia bez zbędnej zwłoki oraz brak możliwości technicznych przeprowadzenia w krótkim terminie rozprawy na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku, zadecydował o skierowaniu sprawy na posiedzenie niejawne. Strony, po otrzymaniu informacji o posiedzeniu niejawnym i podstawach jego zarządzenia, nie wnosiły zastrzeżeń do takiego trybu rozpoznania sprawy.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych zarzutów, dlatego podlega oddalaniu.
Dokonując oceny podniesionych w skardze kasacyjnej zarzutów należy przede wszystkim zwrócić uwagę, że zgodnie z art. 176 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 259) – dalej jako: "P.p.s.a." elementem składowym skargi kasacyjnej jest, oprócz przytoczenia podstaw kasacyjnych, ich uzasadnienie. Powinno ono zawierać rozwinięcie zarzutów kasacyjnych przez wyjaśnienie, na czym konkretnie polegało naruszenie wskazanych w zarzutach przepisów, a także wykazanie wpływu takiego uchybienia na wynik sprawy. Pominięcie, czy też zbyt lakoniczne sygnalizowanie określonych zagadnień w uzasadnieniu skargi kasacyjnej skutkuje niemożnością zakwestionowania przez Naczelny Sąd Administracyjny stanowiska wyrażonego w ich zakresie przez sąd pierwszej instancji.
W zakresie zarzutu naruszenie art. 135 P.p.s.a. uzasadnienie sprowadza się do zacytowania poglądów doktryny i orzecznictwa na temat wykładni i stosowania art. 135 P.p.s.a. bez jakiegokolwiek powiązania tych poglądów ze stanem faktycznym rozpoznawanej sprawy.
Zgodnie z art. 135 P.p.s.a. sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.
W orzecznictwie sądów administracyjnych prezentowane jest stanowisko, że naruszenie art. 135 P.p.s.a. nie może być przedmiotem skutecznego zarzutu skargi kasacyjnej, ponieważ wspomniany przepis stanowi uprawnienie dla wojewódzkiego sądu administracyjnego do orzekania w granicach danej sprawy, a nie dla wnoszącego skargę na ściśle określony akt lub czynność organu administracji publicznej (wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 21 października 2022 r., III OSK 5636/21, z 12 marca 2013 r., I OSK 1199/12, z 11 grudnia 2014 r., II GSK 1979/13, z 17 maja 2018 r., I FSK 205/18). Przepis art. 135 p.p.s.a. stanowi, że sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. Norma z art. 135 P.p.s.a. wyznacza jedynie zakres kompetencji orzeczniczych sądu, uzależniając uruchomienie przewidzianych przez ustawę środków od "niezbędności" końcowego załatwienia sprawy, której dotyczy skarga. Ustalenie, że poza zaskarżonym aktem konieczne jest jeszcze wzruszenie (zweryfikowanie) innych aktów organu administracji, powoduje po stronie sądu obowiązek zastosowania tego przepisu (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 3 lutego 2011 r., II GSK 50/10). W sytuacji, gdy sąd nie korzysta z przepisu art. 135 p.p.s.a., to znaczy nie uchyla lub nie stwierdza nieważności decyzji organu pierwszej instancji lub innego rozstrzygnięcia wydanego w granicach sprawy, w sentencji wyroku nie zamieszcza się rozstrzygnięcia w tym zakresie (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 13 września 2012 r., I OZ 677/12). Jednocześnie żaden przepis nie nakłada na sąd administracyjny obowiązku wyjaśnienia, dlaczego nie zastosował art. 135 P.p.s.a.
Należy podkreślić także, że w uzasadnieniu skargi kasacyjnej w żaden sposób nie wykazano aby uchylenie decyzji organu I instancji było niezbędne do końcowego załatwienia sprawy.
Bezzasadny jest również zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Jeżeli w wyniku uwzględnienia skargi sprawa ma być ponownie rozpatrzona przez organ administracji, uzasadnienie powinno ponadto zawierać wskazania co do dalszego postępowania. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego uzasadnienie zaskarżonego wyroku zawiera wszystkie wskazane w tym przepisie elementy.
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sad Administracyjny na podstawie art. 184 P.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną.
Mając na uwadze treść art. 203 oraz 204 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny nie orzekał o kosztach postępowania kasacyjnego.
sędzia WSA (del.) Bogusław Woźniak sędzia NSA Jolanta Sokołowska sędzia NSA Sławomir Presnarowicz
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło