I SA/Kr 1230/19
WyrokWSA w Krakowie2020-01-28
Skład orzekający: Wiesław Kuśnierz, Piotr Głowacki, Urszula Zięba
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Gmina, realizując projekt usuwania i utylizacji wyrobów zawierających azbest z obszaru Gminy w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego, działa jako podatnik podatku VAT, co uprawniałoby ją do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego?Ratio decidendi
Gmina, realizując projekt usuwania i utylizacji wyrobów zawierających azbest z obszaru Gminy w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego, nie działa jako podatnik podatku VAT. Działania te stanowią realizację zadań własnych gminy w zakresie ochrony środowiska, a otrzymana dotacja ma charakter refundacji poniesionych kosztów, a nie dopłaty do ceny usługi. W związku z tym Gmina nie ma prawa do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego.Stan faktyczny
Gmina A. złożyła wniosek o wydanie indywidualnej interpretacji podatkowej dotyczącą prawa do obniżenia kwoty podatku należnego o podatek naliczony w związku z realizacją projektu "Usuwanie i utylizacja wyrobów zawierających azbest z obszaru Gminy A.". Projekt ten, finansowany częściowo ze środków unijnych w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego, polega na demontażu, transporcie i utylizacji wyrobów azbestowych z gospodarstw domowych. Gmina uważała, że nie działa jako podatnik VAT, a dotacja ma charakter kosztowy. Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej uznał stanowisko Gminy za nieprawidłowe, twierdząc, że Gmina działa jako podatnik VAT, a dotacja stanowi dopłatę do ceny usługi.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną interpretację indywidualną Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia: WSA Wiesław Kuśnierz Sędziowie: WSA Piotr Głowacki WSA Urszula Zięba (spr.) Protokolant: specjalista Krystyna Mech po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 stycznia 2020 r. sprawy ze skargi Gminy A. na interpretację indywidualną Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia 3 września 2019 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług I. uchyla zaskarżoną interpretację indywidualną, II. zasądza od Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej na rzecz strony skarżącej koszty postępowania w kwocie [...]zł ([...] złotych).
Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej wydał w dniu 3 września 2019r. interpretację indywidualną o nr [...], w której uznał za nieprawidłowe stanowisko Gminy A. , przedstawione we wniosku z dnia 31 maja 2019r. (data wpływu 7 czerwca 2019r.) o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie braku prawa do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego w związku z realizacją projektu pn. "Usuwanie i utylizacja wyrobów zawierających azbest z obszaru Gminy A. ".
Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym. W dniu 7 czerwca 2019r. wpłynął do ww. organu wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej. Wniosek został uzupełniony pismem z dnia 16 sierpnia 2019r. (data wpływu 19 sierpnia 2019r.), będącym odpowiedzią na wezwanie organu z dnia 13 sierpnia 2019r.
We wniosku i piśmie uzupełniającym przedstawiono następujący stan faktyczny. Gmina jest zarejestrowana, jako czynny podatnik podatku VAT. Jest także osobą prawną -jednostką samorządu terytorialnego. Gmina realizuje projekt pn. "Usuwanie i utylizacja wyrobów zawierających azbest z obszaru Gminy A. w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Małopolskiego na lata 2014-2020, Priorytet 5. Ochrona środowiska, Działanie 5.2 Rozwijanie systemu gospodarki odpadami, Poddziałanie 5.2.2 Gospodarka odpadami - SPR". W ramach projektu, koszt podatku VAT został ujęty w całości, jako koszt kwalifikowany, w związku z czym, objęty jest refundacją. Przedmiotem projektu jest bezpieczne usunięcie wyrobów zawierających azbest z obszaru Gminy (gospodarstwa domowe osób fizycznych) obejmujące demontaż (m.in. eternitowe pokrycia dachowe i elewacje budynków), zbieranie, załadunek oraz przygotowanie do transportu i transport, a także przekazanie i utylizacja wyrobów zawierających azbest do unieszkodliwienia - ok. 594 ton (Mg) z 206 obiektów. W niektórych przypadkach dokonywany jest jedynie załadunek gruzu ze zdemontowanych przez mieszkańców wyrobów. W ramach projektu, zatrudniony jest inspektor nadzoru nad działaniami, prowadzonymi przez wykonawcę prac, przewidziane jest przeprowadzenie działań informacyjno-promocyjnych. Podmiotem zarządzającym projektem jest Wnioskodawca, który po uzyskaniu środków finansowych i zabezpieczeniu własnych środków finansowych wyłonił w postępowaniu przetargowym wykonawcę, który będzie prowadził prace demontażowe oraz zbierał, jak również transportował i składował odpady zawierające azbest na składowisku odpadów niebezpiecznych, jako wytwórca odpadów, staje się ich posiadaczem zobowiązanym do ich unieszkodliwienia zgodnie w obowiązującymi przepisami prawa. Usuwanie wyrobów zawierających azbest, należy każdorazowo do właściciela nieruchomości, na której znajduje się dany wyrób. W ramach przedmiotowego projektu może on skorzystać z pomocy Wnioskodawcy w postaci kompletnej usługi demontażu, wywozu i utylizacji wyrobów zawierających azbest. Mieszkańcy nie są obciążani kosztami realizacji, podpisują z Wnioskodawcą umowę na nieodpłatny odbiór tych materiałów. Projekt nie ma charakteru inwestycyjnego - zakłada cele stricte środowiskowe i społeczne. Usuwanie wyrobów azbestowych należy do zadań własnych gminy, związanych z ochroną środowiska. Wsparcie udzielone Wnioskodawcy nie zalicza się do kategorii pomocy publicznej. Przysporzenie ma charakter dotacji bezzwrotnej i nie jest związane z uzyskaniem przez darczyńcę przychodów w postaci prowizji lub odsetek. W ramach przedmiotowego projektu, Wnioskodawca nie przewiduje żadnych przychodów w trakcie i po realizacji projektu. Mieszkańcy nie ponoszą i nie będą ponosić żadnych opłat z tytułu wywozu z ich nieruchomości odpadów zawierających azbest. Instytucją, która nadzoruje realizację projektu jest Urząd Marszałkowski Województwa. Przepływ środków jest następujący: Wnioskodawca ponosi koszty demontażu i wywozu przez wyłonionego w przetargu wykonawcę materiałów zawierających azbest z gospodarstw domowych osób fizycznych. Następnie składa wnioski o płatność (refundację) do Urzędu Marszałkowskiego. Urząd Marszałkowski refunduje Wnioskodawcy poniesione koszty, a następnie wnioskuje - w ramach wniosków zbiorczych - do Komisji Europejskiej o zwrot poniesionych wydatków refundacyjnych. Dofinansowanie ze środków UE otrzymane przez Wnioskodawcę na realizację projektu, nie stanowi zapłaty za dostawę towarów lub świadczenie usług. W ramach realizacji projektu, Wnioskodawca ponosi wydatki jedynie w związku z działaniami w projekcie i nie zawiera żadnych umów cywilnoprawnych dotyczących świadczenia przez niego odpłatnej dostawy towarów lub odpłatnego świadczenia usług. Wnioskodawca nie wykorzystuje towarów lub usług nabytych w ramach projektu do wykonywania czynności opodatkowanych podatkiem od towarów i usług.
W uzupełnieniu wniosku, Wnioskodawca wskazał, że Gmina nie będzie wystawiać żadnych faktur mieszkańcom w związku z realizacją na ich posesjach zadań związanych z realizacją przedmiotowego projektu. Mieszkańcy w ramach realizowanego przez Gminę projektu nie będą ponosić żadnych kosztów. Głównym składnikiem kosztów jest ilość odpadów zawierających azbest, utylizowanych w ramach projektu. Przyjmując średnią wartość ilości takich odpadów utylizowanych z jednego gospodarstwa domowego, wyliczono wartość bezpośrednią kosztów kwalifikowanych zadania. Oprócz tego, projekt zakłada stałe koszty, jak nadzór inwestorski i działania informacyjno-promocyjne, niezależne od ilości właścicieli budynków zaangażowanych w realizację projektu. Gmina będąc wnioskodawcą i wyłącznym operatorem projektu, poza otrzymanym dofinansowaniem ze środków RPOWM w wysokości 77% wartości kosztów kwalifikowalnych z własnego budżetu pokrywa pozostałą część wkładu pieniężnego w ramach realizacji przedmiotowego projektu w wysokości 23% kosztów kwalifikowalnych projektu. Brak dofinansowania, oznaczałby pokrycie 100% kosztów realizacji projektu, co stanowiłoby zbyt duże obciążenie budżetu Gminy. W związku z powyższym, przy nie uzyskaniu dofinansowania, przedmiotowy projekt nie zostałby zrealizowany. W ramach rozliczenia projektu, gmina będzie składać wnioski o płatność do instytucji pośredniczącej, czyli UMW. Wnioski będą miały charakter refundacji poniesionych kosztów kwalifikowalnych. Wartość dofinansowania będzie bezpośrednio związana z wartościami faktur przedstawionymi do rozliczenia. Refundacja będzie wynosić 77% kosztów zawartych na przestawionych fakturach. Jedynie koszty pośrednie o wartości [...] zł oraz wydatki związane z promocją projektu w wysokości [...] zł rozliczane będą w formie ryczałtowej. Gmina w formie przetargu wyłoniła firmę odpowiedzialną za realizację merytorycznej części wniosku. Realizacją zadań promocyjnych projektu będą zajmować się pracownicy wydziału Ochrony Środowiska UM. Nie osiągnięcie zawartych we wniosku o dofinansowanie wskaźników realizacji projektu będzie wiązać się z koniecznością zwrotu części bądź całości (zależnie od procentu niezrealizowanych wartości wskaźników) uzyskanego dofinansowania. W ramach realizacji przedmiotowego projektu, Gmina pokryje następujące rodzaje wydatków: demontaż, wywóz i utylizacja wyrobów zawierających azbest; wywóz i utylizacja gruzu zawierającego azbest; nadzór inwestorski; działania informacyjno- promocyjne; koszty pośrednie.
Wniosek o dofinansowanie szczegółowo opisuje zakres wydatków związanych z realizacją projektu, z czym wiąże się bezpośrednio wartość otrzymanego dofinansowania. Zgodnie z zapisami zawartymi w umowie o dofinansowanie projektu musi on być realizowany, zgodnie z przedstawionym wnioskiem o dofinansowanie. Inny zakres wydatków, niż opisane we wniosku o dofinansowanie, stanowiłby koszty niekwalifikowane, za które nie przysługuje otrzymanie refundacji poniesionych wydatków.
W związku z powyższym opisem, zadano następujące pytanie: Czy Wnioskodawca w świetle obowiązujących przepisów, ma prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego w związku z realizacją projektu pn. "Usuwanie utylizacja wyrobów zawierających azbest z obszaru G. A.?".
Zdaniem Wnioskodawcy, w związku z realizacją projektu nie będzie mu przysługiwało prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego. Wnioskodawca, uzasadniając swoje stanowisko powołał się, m.in. na treść art. 86 ust. 1, ust. 2 pkt 1 lit. a, art. 88, art. 15 ust. 1-2, ust. 6 ustawy z 11 marca 2004r. o podatku od towarów i usług (t.j. Dz. U. z 2018r. poz. 2174, dalej: "u.p.t.u.", "ustawa o VAT"), art. 13 Dyrektywy 2006/112/WE Rady z dnia 28 listopada 2006r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz.Urz. UE L Nr 347 s. 1 ze zm.), art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym (t.j. Dz. U. z 2013r., poz. 594 ze zm.). Z ww. przepisów wywiedziono m.in., że prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, przysługuje wówczas, gdy łącznie zostaną spełnione określone warunki, tzn. odliczenia tego dokonuje podatnik podatku VAT oraz gdy towary i usługi, z których nabyciem podatek został naliczony, są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych. Zwrócono też uwagę, że organy władzy publicznej nie są podatnikami podatku VAT w związku z realizacją zadań, które podejmują, jako podmioty prawa publicznego, nawet jeśli pobierają z tego tytułu należności, opłaty lub składki. Organy te są natomiast podatnikami podatku VAT w przypadku wykonywanych przez nie czynności, na podstawie zawartych umów cywilnoprawnych - o ile umowy te są one związane z prowadzeniem działalności gospodarczej. Kryterium podziału, stanowi charakter (wykonywanych czynności: czynności o charakterze publicznoprawnym wyłączają te podmioty z kategorii podatników, natomiast czynności o charakterze cywilnoprawnym, o ile są związane z prowadzeniem działalności gospodarczej, skutkują uznaniem tych podmiotów za podatników) podatku VAT, a realizowane przez nie odpłatne dostawy towarów i świadczenie usług, podlegają opodatkowaniu podatkiem VAT.
Zdaniem Wnioskodawcy, w omawianej sprawie, warunki uprawniające do odliczenia podatku VAT naliczonego w związku z realizacją opisanego we wniosku projektu nie są spełnione. Towary i usługi nabyte przez Wnioskodawcę związane z realizacją powyższego Projektu nie były wykorzystywane do czynności opodatkowanych podatkiem VAT, generujących po stronie Wnioskodawcy podatek należny. Nie zaistniał żaden bezpośredni lub pośredni związek dokonanych przez Wnioskodawcę w ramach Projektu zakupów z jakimikolwiek wykonanymi czynnościami opodatkowanymi. Wnioskodawca realizując opisany projekt, polegający na demontażu, odbiorze, transporcie i utylizacji wyrobów zawierających azbest, nie będzie działać w charakterze podatnika VAT, a zakupione towary i usługi w ramach projektu nie będą wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych podatkiem VAT. Wnioskodawca nabyte towary i usługi w ramach realizacji projektu wykorzystywał w zakresie realizowanych przez siebie zadań publicznych, nałożonych na Wnioskodawcę odrębnymi przepisami prawa, do realizacji których został Wnioskodawca, jako jednostka samorządu terytorialnego powołany. Zatem Wnioskodawca nabywał towary i usługi związane z realizacją projektu, nie jako podatnik podatku VAT, lecz jako organ władzy. Tym samym, ze względu na niespełnienie podstawowej pozytywnej przesłanki warunkującej prawo do odliczenia podatku naliczonego, jaką jest związek zakupów z wykonanymi czynnościami opodatkowanymi, jak również fakt, że Wnioskodawca nabywał towary i usługi związane z realizacją projektu, nie jako podatnik podatku VAT, lecz jako organ władzy, Wnioskodawca nie ma prawa do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego w związku z realizacją projektu pn. "Usuwanie i utylizacja wyrobów zawierających azbest z obszaru Gminy A. ".
Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej w interpretacji indywidualnej z dnia 3 września 2019r., w świetle obowiązującego stanu prawnego, uznał stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego stanu faktycznego za nieprawidłowe. W uzasadnieniu powołano się m.in. na treść art. 86 ust. 1-2, art. 5 ust. 1 pkt 1, art. 2 pkt 22, art. 7 ust. 1, art. 8 ust. 1, ust. 2a, art. 15 ust. 1-2, ust. 6, art. 29a ust. 1, ust. 6 u.p.t.u. i wywiedziono, że prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, przysługuje wówczas, gdy zostaną spełnione określone warunki, tzn. odliczenia tego dokonuje podatnik zarejestrowany, jako podatnik VAT czynny, a towary i usługi, z których nabyciem podatek został naliczony, są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, tzn. takich, których następstwem jest określenie podatku należnego (powstanie zobowiązania podatkowego). Przedstawiona wyżej zasada, wyklucza zatem możliwość dokonania obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego związanego z towarami i usługami, które nie są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, czyli w przypadku ich wykorzystania do czynności zwolnionych od podatku VAT lub/i niepodlegających temu podatkowi. Zatem, podstawowym warunkiem, którego spełnienie należy analizować w aspekcie prawa do odliczenia podatku VAT, jest związek dokonywanych nabyć towarów i usług ze sprzedażą, uprawniającą do dokonywania takiego odliczenia, czyli sprzedażą generującą podatek należny.
Zdaniem organu, w omawianej sprawie związek taki występuje, bowiem w ramach realizowanego zadania, Gmina dokona zakupu usług w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy, a tym samym, dokonując zakupów będzie działała - wbrew twierdzeniom Wnioskodawcy - w charakterze podatnika podatku VAT.
Następnie organ zwrócił uwagę, że dana czynność, podlega opodatkowaniu jedynie wówczas, gdy wykonywana jest w ramach umowy zobowiązaniowej, a jedna ze stron transakcji może zostać uznana za bezpośredniego beneficjenta tej czynności. Przy czym związek, pomiędzy otrzymywaną płatnością, a świadczeniem na rzecz dokonującego płatności musi mieć charakter bezpośredni i na tyle wyraźny, aby można powiedzieć, że płatność następuje w zamian za to świadczenie.
Organ zauważył także, że jednostki samorządu terytorialnego nie są podatnikami podatku VAT w związku z realizacją zadań, które podejmują, jako podmioty prawa publicznego, nawet jeśli pobierają z tego tytułu należności, opłaty lub składki. Podmioty te są natomiast podatnikami podatku VAT w przypadku wykonywanych przez nie czynności na podstawie zawartych umów cywilnoprawnych. Kryterium podziału, stanowi charakter wykonywanych czynności: czynności o charakterze publicznoprawnym, wyłączają te podmioty z kategorii podatników, natomiast czynności o charakterze cywilnoprawnym, skutkują uznaniem tych podmiotów za podatników podatku VAT, a realizowane przez nich odpłatne dostawy towarów i świadczenie usług, podlegają opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. W tym zakresie organ powołał się na treść art. 2 ust. 1, art. 6 ust. 1, art. 7 ust. 1 pkt 1, pkt 3 ustawy z dnia 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2019r., poz. 506 ze zm., dalej: "u.s.g."), a następnie wskazał, że podstawę opodatkowania w podatku VAT, stanowi wynagrodzenie, które dostawca lub usługodawca otrzymał lub ma otrzymać z tytułu dostawy towarów albo świadczenia usług. Wynagrodzenie to oznacza wartość rzeczywiście otrzymaną (lub która ma być otrzymana) w konkretnym przypadku. Dla określenia, czy dane dotacje (subwencje i inne dopłaty o podobnym charakterze) są, czy też nie są opodatkowane, istotne są szczegółowe warunki ich przyznawania, określające cele realizowanego w określonej formie dofinansowania. Kryterium uznania dotacji za stanowiącą podstawę opodatkowania, jest zatem stwierdzenie, że dotacja dokonywana jest w celu sfinansowania konkretnej czynności, podlegającej opodatkowaniu podatkiem VAT. Natomiast dotacje niedające się powiązać z konkretnymi czynnościami, podlegającymi opodatkowaniu podatkiem VAT, nie stanowią podstawy opodatkowania w rozumieniu przepisu art. 29a ust. 1 u.p.t.u. Nie jest więc podstawą opodatkowania ogólna dotacja (subwencja, inna dopłata o podobnym charakterze) uzyskana przez podatnika, niezwiązana z dostawą towaru lub świadczeniem usługi. W przypadku natomiast, gdy podatnik otrzymuje dofinansowanie, które jest związane z dostawą lub świadczeniem usług, jako pokrycie części ceny konkretnego świadczenia lub rekompensatę z tytułu wykonania określonego świadczenia po cenach obniżonych, płatność taką należy zaliczyć do podstawy opodatkowania podatkiem VAT. Istotnym zatem dla wykładni art. 29a ust. 1 ustawy, było zdaniem organu, wyjaśnienie pojęcia "subwencja bezpośrednio związana z ceną". W tym celu istotne znaczenie ma orzecznictwo Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (wyroki w sprawach C-184/00 (Office des products wallons ASBL v. Belgian State) oraz C-353/00 (Keeping Newcastle Warm Ltd. v. Commisioners od Customs and Excise, w skrócie KNW). Organ uznał, że jeżeli otrzymana dotacja jest w sposób zindywidualizowany i policzalny związana z ceną danego świadczenia (tj. świadczenie dzięki dotacji ma cenę niższą o konkretną kwotę lub świadczeniobiorca otrzymuje je za darmo), taka dotacja podlega VAT. Jeżeli natomiast związek tego rodzaju nie występuje i równocześnie dotacja nie jest elementem wynagrodzenia związanego z danymi dostawami towarów lub usług, wówczas można - i należy - potraktować ją, jako płatność niepodlegającą podatkowi VAT. Z art. 29a ust. 1 ustawy wynika, że nie ma znaczenia, od kogo dostawca towaru lub świadczący usługę otrzymuje zapłatę - czy od nabywcy, czy od osoby trzeciej, ważne jest, aby było to wynagrodzenie za dane konkretne świadczenie lub za konkretną dostawę.
Zdaniem organu, w analizowanym przypadku mamy do czynienia z czynnością, podlegającą opodatkowaniu podatkiem VAT (tj. odsprzedażą usług zakupionych przez Gminę od wyspecjalizowanej firmy na rzecz osób fizycznych, będących właścicielami gospodarstw domowych, biorących udział w zadaniu), a nie z realizacją zadań własnych przez Gminę w charakterze organu władzy publicznej. Gmina bowiem nabędzie przedmiotowe usługi od wykonawcy we własnym imieniu, ale na rzecz właścicieli gospodarstw domowych, a więc stosownie do art. 8 ust. 2a ustawy, zawierając umowę z wykonawcą na świadczenie ww. usługi, wejdzie w rolę podmiotu ją świadczącego. Z opisu sprawy wynika, że mieszkańcy nie są obciążani kosztami realizacji zadania. Nie będą ponosić żadnych opłat z tytułu wywozu z ich nieruchomości odpadów zawierających azbest. Wnioskodawca wskazał, że ponosi wydatki jedynie w związku z działaniami w projekcie i nie zawiera żadnych umów cywilnoprawnych dotyczących świadczenia przez niego odpłatnej dostawy towarów lub odpłatnego świadczenia usług.
W ocenie organu, powyższe nie powoduje, że Gmina w tym przypadku działa, jako organ władzy publicznej, realizujący zadania własne. Zauważono, że to Gmina, (a nie mieszkańcy) wyłoniła w postępowaniu przetargowym wykonawcę, który będzie prowadził prace demontażowe oraz zbierał, jak również transportował i składował odpady zawierające azbest na składowisku odpadów niebezpiecznych. Środki finansowe pozyskane przez Gminę (dofinansowanie uzyskane z RPOWM) w tym przypadku są przeznaczone na refundację kosztów konkretnego zadania związanego z określonymi wydatkami. Co istotne, Gmina jak wynika z wniosku, nie może przeznaczyć środków dofinansowania na inny cel, projekt musi być realizowany zgodnie z przedstawionym wnioskiem o dofinansowanie. Z tytułu innego zakresu wydatków, refundacja nie przysługuje. W konsekwencji, środki te należało uznać za wynagrodzenie z tytułu świadczenia usługi przez Gminę na rzecz osób fizycznych (właścicieli nieruchomości), uiszczane przez podmiot trzeci (tj. podmiot dokonujący finansowania - RPOWM). Przedmiotowa dotacja nie mogła więc zostać uznana za dotację kosztową, przeznaczoną na ogólną działalność, jej celem bowiem nie jest dotowanie całej działalności Gminy, ale konkretnych czynności wykonywanych w ramach ww. zadania. Jak wynika z opisu sprawy, przedmiotowy projekt przy braku dofinansowania nie byłby realizowany. Otrzymana dotacja będzie refundować część poniesionych przez Gminę wydatków związanych z projektem. Skoro więc ostateczny odbiorca usługi nie będzie musiał zapłacić za usługę z powodu przyznanego dofinansowania, to należało stwierdzić, że dofinansowanie to bezpośrednio wpłynie na cenę świadczonej usługi, gdyż pozwoli usługobiorcy korzystać z niej za darmo. Stwierdzono zatem, że dofinansowanie otrzymane z RPOWM bezpośrednio wpływa na cenę świadczonej usługi, polegającej na usuwaniu i utylizacji wyrobów zawierających azbest.
W związku z powyższym uznano, że świadczenia, co do których, Gmina się zobowiązała, stanowią odpłatne świadczenia usług, które - zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy - podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, a Gmina, w związku z ww. czynnościami występuje - wbrew twierdzeniom Wnioskodawcy - w charakterze podatnika tego podatku. Tym samym, dotacja przyznana Gminie na realizację projektu z RPOWM, będzie podlegać opodatkowaniu podatkiem VAT, stanowiąc w oparciu o art. 29a ust. 1 ustawy, podstawę opodatkowania z tytułu wykonania przez Gminę usług w zakresie usuwania i utylizacji wyrobów zawierających azbest, a Wnioskodawca w tym zakresie będzie działał, jako podatnik VAT. Zaznaczono, że zastosowanie obniżonych stawek podatku lub zwolnienia od podatku możliwe jest tylko wówczas, gdy wynika to wprost z ustawy lub przepisów wykonawczych do ustawy. Świadczone w ramach zadania usługi na rzecz mieszkańców, nie zostały przez ustawodawcę wymienione wśród usług zwolnionych od podatku, w konsekwencji czego, będą one podlegać opodatkowaniu, według właściwej dla nich stawki VAT. W przedmiotowej sprawie zostanie spełniony podstawowy warunek uprawniający do odliczenia podatku VAT - ponoszone wydatki związane z nabyciem usług, o których mowa we wniosku, związane będą bowiem z czynnościami opodatkowanymi podatkiem VAT. Podsumowując stwierdzono, że Gmina będąca czynnym podatnikiem podatku VAT - wbrew stanowisku Wnioskodawcy - będzie miała prawo do odliczenia podatku naliczonego z otrzymanych faktur dokumentujących wydatki związane z realizacją czynności w zakresie usuwania i utylizacji wyrobów zawierających azbest w ramach realizacji zadania, pod warunkiem niezaistnienia innych przesłanek negatywnych wymienionych w art. 88 ustawy. W konsekwencji stanowisko Wnioskodawcy, w myśl którego, w związku z realizacją projektu nie będzie mu przysługiwało prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego – uznano za nieprawidłowe. Dodano, że powołane w treści wniosku wyroki sądów administracyjnych nie mogły wpłynąć na ocenę prawidłowości przedmiotowej kwestii, bowiem stanowią one rozstrzygnięcia w konkretnej sprawie, osądzonej w konkretnym stanie faktycznym.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie strona skarżąca ww. interpretacji indywidualnej zarzuciła naruszenie:
- art. 29a ust. 1 ustawy o VA T, poprzez jego błędną interpretację prowadzącą do wniosku, że otrzymane przez Gminę dofinansowanie na pokrycie kosztów projektu, stanowi jednocześnie dofinansowanie, stanowiące dopłatę do ceny oraz ma ono bezwzględny i bezpośredni wpływ na cenę wykonywanych przez Gminę czynności, a tym samym, podlega opodatkowaniu VAT, podczas gdy nie ma ona bezpośredniego wpływu na cenę wykonywanych przez skarżącą czynności;
- art. 15 ust. 6 ustawy o VAT, poprzez jego błędną interpretację prowadzącą do wniosku, że Gmina jest uznawana za podatnika w zakresie realizowanych zadań nałożonych odrębnymi przepisami prawa, dla realizacji których zostały one powołane;
- art. 8 ust. 2a ustawy o VAT, poprzez jego zastosowanie, w sytuacji, gdy przepis ten nie znajdował zastosowania;
- art. 86 ust. 1 ustawy o VAT poprzez uznanie, że Gmina ma prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego z faktur otrzymywanych w związku z realizacją zadań polegających na usuwaniu i unieszkodliwianiu wyrobów zawierających azbest w sytuacji, gdy Gminie takie prawo nie przysługuje;
- art. 14c § 1 i § 2 w zw. z art. 14b § 1 i 3 oraz art. 120 i 121 § 1 w zw. z art. 14h ustawy
z dnia 29 sierpnia 1997r. - Ordynacja podatkowa (tj. Dz. U. z 2018r. poz. 800 ze zm., dalej: "o.p."), poprzez sporządzenie uzasadnienia interpretacji w sposób wadliwy, czym w konsekwencji, organ naruszył również zasadę pogłębiania zaufania do organów podatkowych ze względu na przyjęcie zasady wykładni profiskalnej oraz brak merytorycznej poprawności i staranności działania Dyrektora KlS, a także poprzez przyjęcie stanowiska odmiennego od prezentowanego przez Dyrektora KlS w wydawanych w analogicznych stanach faktycznych interpretacjach indywidualnych;
- działanie z obrazą zasady prawdy obiektywnej wyrażonej w przepisie art. 122 o.p., polegające na wydaniu interpretacji bez wszechstronnej, pełnej i opartej na dyrektywach dojścia do prawdy obiektywnej analizy stanu faktycznego opisanego we wniosku o wydanie interpretacji.
W uzasadnieniu skargi, strona skarżąca przedstawiła uzasadnienie merytoryczne ww. zarzutów z przytoczeniem orzecznictwa sądów administracyjnych w tym zakresie.
W związku z powyższym wniesiono o uchylenie zaskarżonej interpretacji i zasądzenie na rzecz strony skarżącej kosztów postępowania wg norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę organ interpretacyjny podtrzymał w całości dotychczasowe stanowisko w sprawie. W zakresie zarzutów skargi, uznał je za bezpodstawne i powołał się na treść zaskarżonej interpretacji. Na poparcie swojego stanowiska, organ przytoczył orzecznictwo sądów administracyjnych oraz wyroki TSUE. W konsekwencji nie znaleziono podstaw do uznania zarzutów dotyczących naruszenia prawa materialnego. Natomiast w zakresie zarzutów dotyczących naruszenia przepisów postępowania, organ powołał się na zasady wynikające z Ordynacji podatkowej i uznał, że działał na ich podstawie, a wydanie interpretacji odmiennej od stanowiska strony skarżącej nie oznacza, że wydana ona została z naruszeniem przepisów. W konsekwencji wniesiono o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych, sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Z kolei przepis art. 3 § 2 pkt 4a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2018 poz. 1302 ze zm. dalej: p.p.s.a.), stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na pisemne interpretacje przepisów prawa wydawane w indywidualnych sprawach.
Na podstawie art. 146 § 1 p.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na akt lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 i pkt 4a, uchyla ten akt lub interpretację albo stwierdza bezskuteczność tej czynności, a art. 145 § 1 pkt 1 stosuje się odpowiednio. Art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. stanowi zaś, że sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Podkreślenia wymaga, że specyfika postępowania w sprawie wydania pisemnej interpretacji polega między innymi na tym, iż organ interpretacyjny rozpatruje sprawę tylko i wyłącznie w ramach zagadnienia prawnego zawartego w pytaniu podatnika, stanu faktycznego przedstawionego przez niego oraz wyrażonej przez podatnika oceny prawnej (stanowisko podatnika). Organ nie przeprowadza w tego rodzaju sprawach postępowania dowodowego, ograniczając się do analizy okoliczności podanych we wniosku. W stosunku tylko do tych okoliczności wyraża następnie swoje stanowisko, które winno być ustosunkowaniem się do stanowiska prezentowanego w danej sprawie przez wnioskodawcę, a w razie negatywnej oceny stanowiska wyrażonego we wniosku winno wskazywać prawidłowe stanowisko z uzasadnieniem prawnym (art. 14b § 3 i art. 14c § 1 i § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz.U.2019 poz. 900 ze zm.; dalej zwana jako: "o.p.").
Trzeba również wyjaśnić, że zgodnie z art. 57a p.p.s.a. skarga na pisemną interpretację przepisów prawa podatkowego wydaną w indywidualnej sprawie, opinię zabezpieczającą i odmowę wydania opinii zabezpieczającej może być oparta wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd administracyjny jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W doktrynie podkreśla się, że w świetle przytoczonego przepisu sąd bada prawidłowość zaskarżonej interpretacji indywidualnej tylko z punktu widzenia zarzutów skargi i wskazanej w niej podstawy prawnej. W szczególności sąd nie może podjąć żadnych czynności zmierzających do ustalenia innych, poza wskazanymi w skardze, naruszeń prawa. W wypadku zaś ustalenia takich wad w toku kontroli przeprowadzonej w granicach wyznaczonych skargą, nie może ich uwzględnić przy formułowaniu rozstrzygnięcia w sprawie (por. A. Kabat, Komentarz do art. 57 (a) ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, w: B. Dauter, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wydanie VI Wolters Kluwer, wyd. elektr.; zob. też S. Babiarz (red.), K. Aromiński, Postępowanie sądowoadministracyjne w praktyce, publ. Lex 2015).
Rozpoznając sprawę w tak zakreślonej kognicji i będąc związany zarzutami skargi, Sąd stwierdził, że podniesione w skardze zarzuty naruszenia przepisów ustawy z dnia 11 marca 2004r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2017r., póz. 1221 ze. zm.; dalej ustawa o VAT) okazały się zasadne. Stanowisko merytoryczne organu w spornym między stronami zakresie nie mogło zostać uznane za prawidłowe. Naruszenie tych przepisów miało wpływ na wynik sprawy, a zatem musiało skutkować wydaniem orzeczenia opartego o przepis art. 145 §1 pkt 1 lit.a w zw z art. 146 § 1 p.p.s.a.
Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlegają odpłatna dostawa towarów oraz odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju. Przez dostawę towarów, na podstawie art. 7 ust. 1 tej ustawy, rozumieć należy przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel. Z kolei według art. 8 ust. 1 ustawy o VAT przez świadczenie usług rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej nie mającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7.
Z kolei wedle art. 29a ust. 1 ustawy o VAT podstawą opodatkowania, z zastrzeżeniem ust. 2-5, art. 30a-30c, art. 32, art. 119 oraz art. 120 ust. 4 i 5 jest wszystko, co stanowi zapłatę, którą dokonujący dostawy towarów lub usługodawca otrzymał lub ma otrzymać z tytułu sprzedaży od nabywcy, usługobiorcy lub osoby trzeciej, włącznie z otrzymanymi dotacjami, subwencjami i innymi dopłatami o podobnym charakterze mającymi bezpośredni wpływ na cenę towarów dostarczanych lub usług świadczonych przez podatnika. Powołany przepis koresponduje z art. 73 dyrektywy 2006/112/WE z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej, zgodnie z którym podstawą opodatkowania jest w odniesieniu do dostaw towarów i usług innych niż wymienione w art. 74-77, wszystko co stanowi zapłatę otrzymaną lub którą dostawca lub usługodawca otrzyma w zamian za dostawę towarów lub świadczenie usług, od nabywcy, usługobiorcy lub osoby trzeciej, włącznie z subwencjami związanymi bezpośrednio z ceną takiej dostawy lub świadczenia.
Dokonując wykładni pojęcia "dotacja mająca bezpośredni wpływ na cenę", należy odwołać się do orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, w szczególności do wyroków w sprawach C-184/00 (Office de produits wallons ASBF przeciwko Państwu Belgijskiemu) oraz C-381/01 (Komisja Wspólnot Europejskich przeciwko Republice Włoskiej).
W pierwszym z nich Trybunał stwierdził, że dotacje na pokrycie części kosztów prowadzenia działalności niemal zawsze mają wpływ na kalkulowaną na bazie kosztów cenę towarów i usług dostarczanych/świadczonych przez podmiot dotowany. W takim zakresie, w jakim oferuje on określone towary lub usługi, może on zazwyczaj oferować je po cenach, których nie byłby w stanie zaproponować, gdyby musiał jednocześnie pokryć swoje koszty i osiągnąć zysk. Jednakże sam fakt, że dotacja może mieć wpływ na cenę towarów lub usług dostarczanych lub świadczonych przez podmiot dotowany nie wystarcza, by dotacja ta podlegała opodatkowaniu. Aby dotacja była bezpośrednio powiązana z ceną takich dostaw konieczne jest także, by była ona wypłacana danemu podmiotowi bezpośrednio w celu umożliwienia mu dostarczania określonych towarów lub świadczenia określonych usług. Jedynie w tym przypadku dotację należy uznać za wynagrodzenie za dostawę towarów lub świadczenie usług, a w konsekwencji za podlegającą opodatkowaniu. Nie jest konieczne, aby cena towarów lub usług bądź część tej ceny została ustalona. Wystarczy, by możliwe było jej ustalenie. Cena, jaką płaci nabywca, musi być ustalana w taki sposób, że zmniejsza się ona w proporcji do dotacji przyznanej sprzedawcy towarów lub świadczącemu usługi, co zatem stanowi element ustalania ceny, jakiej żąda ten ostatni. Należy obiektywnie zbadać, czy fakt, iż dotacja jest wypłacana sprzedawcy lub świadczącemu, pozwala mu sprzedawać towary lub świadczyć usługi po cenie niższej, niż musiałby on żądać w braku tej dotacji. W świetle faktu, iż beneficjent wykonuje szereg czynności należy zweryfikować, czy każda z tych czynności daje podstawę do konkretnej i identyfikowalnej płatności, czy też dotacja jest wypłacana globalnie na pokrycie ogólnych kosztów działalności. W każdym razie, jedynie część dotacji identyfikowana, jako wynagrodzenie za dostawę podlegającą opodatkowaniu może podlegać VAT.
W celu ustalenia, czy dotacja stanowi część wynagrodzenia i w jakiej części, należy m.in. porównać cenę sprzedaży towaru i cenę towaru skalkulowaną na podstawie poniesionych kosztów. Nie jest przy tym konieczne, by dotacja odpowiadała bezpośrednio zmniejszeniu ceny dostarczanych towarów, wystarczy, by relacja pomiędzy zmniejszeniem ceny a dotacją, która może być wyrażana ryczałtowo, była istotna (por. J. Martini, Ł. Karpiesiuk, VAT w orzecznictwie Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości, Warszawa 2005, s. 265-269).
W kolejnym z wymienionych wyroków Trybunał Sprawiedliwości stwierdził, że aby subwencja była bezpośrednio związana z ceną danej transakcji powinna być ona przede wszystkim przyznawana konkretnie podmiotowi subwencjonowanemu po to, by dostarczał on określonego towaru lub wykonywał określoną usługę. Jedynie w tym przypadku subwencja może być uznana za świadczenie wzajemne względem dostawy towaru lub świadczonej usługi, a w związku z tym podlegać opodatkowaniu. Niezbędne jest również, by cena, którą ma zapłacić nabywca lub usługobiorca, była ustalona w taki sposób, by zmniejszała się w stosunku odpowiadającym subwencji przyznanej sprzedawcy towarów lub świadczącemu usługi, która stanowiłaby zatem element determinujący ceny, jakiej ten ostatni żąda. Należy zatem zbadać, czy okoliczność, że subwencja jest przyznawana sprzedawcy lub świadczącemu usługi, pozwala mu obiektywnie na sprzedaż towarów lub świadczenie usług po cenie niższej od tej, której by żądał, gdyby nie otrzymał subwencji. Powinno być w każdym razie możliwe zidentyfikowanie świadczenia wzajemnego, które stanowi subwencja.
Dokonując syntezy przedstawionych poglądów należy przyjąć, że dla uznania dotacji za zwiększającą podstawę opodatkowania konieczne jest stwierdzenie, że jest ona dokonywana w celu sfinansowania konkretnej czynności opodatkowanej i odpowiada całości lub części wynagrodzenia z tytułu tej czynności, czyli jest związana z konkretną, oznaczoną dostawą lub usługą. Inaczej mówiąc, dotacja będzie podlegać opodatkowaniu VAT, gdy przy jej uwzględnieniu świadczenie będzie mieć niższą cenę o konkretną kwotę, natomiast bezpośredni wpływ na cenę zachodzi wtedy, gdy da się przyporządkować dotację konkretnej usłudze i jednocześnie dofinansowuje ona sprzedaż tych usług. Otrzymana dotacja nie będzie podlegała opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, jeżeli brak jest elementu bezpośredniego związku dotacji z ceną konkretnej, świadczonej usługi (możliwości alokacji dotacji w cenie usługi).
W zaskarżonej interpretacji organ przyjął, że w analizowanym przypadku mamy do czynienia z czynnością podlegającą opodatkowaniu podatkiem VAT, a nie z realizacją zadań własnych przez Gminę w charakterze organu władzy publicznej. Gmina bowiem nabywa przedmiotowe usługi od firmy zajmującej się usuwaniem tego typu odpadów we własnym imieniu, ale na rzecz osób trzecich (podmiotów posiadających tytuł prawny do dysponowania nieruchomościami z terenu Gminy), a więc stosownie do art. 8 ust. 2a ustawy o VAT, zawierając umowę z wykonawcą na świadczenie ww. usługi, wchodzi w rolę podmiotu świadczącego usługę. Konsekwencją powyższego jest, że Gmina występuje w ramach tej czynności, jako podatnik podatku od towarów i usług w rozumieniu art. 15 ust. 1 ustawy o VAT, a świadczone na rzecz mieszkańców usługi wykonywać będzie w ramach prowadzonej działalności gospodarczej w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy.
Wedle sądu w sprawie nie ma jednak zastosowania art. 8 ust. 2a ustawy o VAT, który zasadniczo doprecyzowuje uregulowanie dotyczące świadczenia usług, o których mowa w art. 8 ust. 1 tej ustawy, w zakresie tzw. refakturowania, czyli odprzedaży usług. Przeciwnie, skarżąca wskazała, że w ramach zadań własnych realizuje projekt polegający na usuwaniu i unieszkodliwianiu wyrobów zawierających azbest z terenu administracyjnego Gminy, co istotnie znajduje odzwierciedlenie w treści przepisów podanych we wniosku, regulujących zadania własne gminy. Należy podkreślić, że w myśl art. 15 ust. 6 ustawy o VAT nie uznaje się za podatnika organów władzy publicznej oraz urzędów obsługujących te organy w zakresie realizowanych zadań nałożonych odrębnymi przepisami prawa, dla realizacji których zostały one powołane, z wyłączeniem czynności wykonywanych na podstawie zawartych umów cywilnoprawnych. Trafne jest spostrzeżenie skarżącej, że procedura występowania do organu władzy publicznej z wnioskiem przez zainteresowanego jest powszechnie stosowana przy realizacji publicznych zadań. Wniosek o wykonanie przez organ władzy publicznej określonej czynności w zakresie publicznego władztwa nie jest ani ofertą ze strony organu, ani zamówieniem składanym przez mieszkańca, charakterystycznymi dla transakcji gospodarczych.
Skarżąca wskazała, że gmina przy wykonywaniu zadań z zakresu publicznego władztwa nie korzysta z pomocy tylko zatrudnionej przez nią kadry, ale także posiłkuje się usługami wykonywanymi przez inne wyspecjalizowane podmioty, które wystawiają fakturę na potrzeby własnych rozliczeń podatkowych. Z kolei gmina, otrzymując fakturę, tym samym uzyskuje dokument potwierdzający wydatkowanie posiadanych przez nią środków finansowych, własnych czy zewnętrznych. Istotnie więc nie można zgodzić się z zapatrywaniem organu, według którego samo otrzymanie faktury miałoby czynić z gminy uczestnika obrotu gospodarczego. Skarżąca wskazała, że o aktywności w obrocie gospodarczym rozstrzyga nie posiadanie faktury, ale charakter, w jakim gmina podejmuje określone czynności (od strony podmiotowej) oraz przedmiot i zasady ich realizowania (z punktu widzenia przedmiotowego).
Z treści wniosku nie wynika, aby otrzymaną dotację można powiązać ze świadczeniem odpłatnych usług na rzecz mieszkańców czy innych podmiotów posiadających tytuł prawny do dysponowania nieruchomościami z terenu Gminy oraz, że dotacja ma wpływ na cenę za świadczoną usługę. Świadczenie Gminy miało charakter jednorazowy, nieodpłatny i związane było z realizacją zadań własnych w dziedzinie ochrony środowiska.
Nie wynika też, aby faktycznie zachodziła wyraźna, ekonomiczna zależność pomiędzy dotacją, a wykonaną usługą i jej ceną oraz czy i w jaki sposób skalkulowano cenę za wykonaną usługę. Rozważania organu w tym zakresie opierają się na domniemaniach, a nie na przedstawionym stanie faktycznym sprawy.
Wniosek nie wskazuje, aby dotacja w niniejszej sprawie odnosiła się do ceny konkretnego towaru, czy usługi, ale przeciwnie, że ma charakter ogólny, odnosi się do realizacji projektu jako pewnej całości i ma charakter kosztowy. Dotacja nie jest związana z odpłatnym świadczeniem przez Gminę na rzecz podmiotów posiadających tytuł prawny do dysponowania nieruchomościami z terenu Gminy i nie ma wpływu na cenę świadczenia. Dotacją pokrywane są tylko koszty związane z realizacją zadania własnego w zakresie usuwania oraz unieszkodliwiania wyrobów zawierających azbest. Przyznane Gminie dofinansowanie nie będzie więc stanowiło dopłaty do ceny świadczonych usług, lecz zwrot poniesionych wydatków. Dotacja ma zatem charakter zakupowy, a skarżąca nie otrzyma sfinansowanego dotacją wynagrodzenia za świadczone usługi w rozumieniu przepisów ustawy o VAT, lecz częściową refundację poniesionych kosztów.
W opisanych okolicznościach gmina nie występuje więc, jako usługodawca i jednocześnie podatnik VAT. Nie oferuje świadczenia usług (usuwania azbestu z nieruchomości zainteresowanych klientów - konsumentów) w sposób charakterystyczny dla obrotu gospodarczego. Całokształt omawianych czynności gminy należy wiązać wyłącznie z wywiązywaniem się przez nią - jako organ władzy publicznej - z zadań publicznych, ukierunkowanych bezpośrednio na ochronę zdrowia i życia jej mieszkańców oraz na ochronę środowiska naturalnego na administrowanym przez gminę obszarze (por. art. 7 ust. 1 pkt 1, pkt 5 ustawy o samorządzie gminnym).
W związku z niewystępowaniem Gminy w charakterze podatnika VAT w odniesieniu do wskazanych czynności należy stwierdzić, że nie będzie istniało prawo do odliczenia podatku VAT od faktur zakupowych związanych z realizowanym zadaniem polegającym na usunięciu azbestu i wyrobów zawierających azbest z terenu Gminy A.
Zarzuty skargi dotyczące naruszenia przepisów art. 15 ust. 6, art. 29a ust. 1 i art. 86 ust. 1 ustawy o VAT okazały się zatem uzasadnione. W konsekwencji sąd podzielił również stanowisko skarżącej, co do naruszenia art. 14c § 1 i § 2 w zw. z art. 14b § 1 i 3 oraz art. 120 i 121 § 1 w zw. z art. 14h Ordynacji podatkowej poprzez dokonanie oceny wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej bez wszechstronnej i całościowej analizy jego treści i poczynienie błędnych ustaleń.
Analogiczne stanowisko prezentowane było w licznych i jednolitych orzeczeniach sądów administracyjnych. Jako reprezentatywne powołać można wyroki wydane w sprawach; I SA/Kr 1114/19 - Wyrok WSA w Krakowie z 2019-12-13 oraz I SA/Kr 1188/19 z 2019-12-30, I SA/Gl 1146/19 - Wyrok WSA w Gliwicach z 2019-12-23, VIII SA/Wa 752/19 - Wyrok WSA w Warszawie z 2019-12-19, I SA/Op 349/19 - Wyrok WSA w Opolu z 2019-12-11, I SA/Lu 394/19 - Wyrok WSA w Lublinie z 2019-12-04, I SA/Rz 721/19 - Wyrok WSA w Rzeszowie z 2019-11-21, III SA/Łd 602/19 - Wyrok WSA w Łodzi z 2019-11-12. Organ wydający zaskarżona interpretację w swym rozstrzygnięciu, abstrahował jednak całkowicie od przedstawionych tam poglądów.
Ponownie rozpoznając wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej organ uwzględni stanowisko wyrażone w uzasadnieniu co do statusu Gminy jako podatnika podatku VAT realizującej gminny program usuwania azbestu i charakteru prowadzonej w tym zakresie działalności związanej z realizacją zadania własnego z zakresu ochrony środowiska, w tym niepobierania od mieszkańców opłat i nieobciążania ich kosztami usuwania i unieszkodliwiania tego odpadu, a także tego, że korzystając z usług wykonawcy Gmina nie działa w charakterze usługodawcy, lecz organu władzy publicznej.
Z podanych względów, na podstawie art. 146 § 1 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. Sąd uchylił zaskarżoną interpretację. O kosztach postępowania, które objęły wpis od skargi w kwocie [...]zł Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło