II SA/Gd 495/19

WyrokWSA w Gdańsku2020-01-29

Skład orzekający: Diana Trzcińska, Mariola Jaroszewska, Magdalena Dobek-Rak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja administracyjna wydana wobec osoby zmarłej, która była stroną postępowania, stanowi podstawę do stwierdzenia jej nieważności?
Ratio decidendi
Decyzja administracyjna skierowana do osoby zmarłej, która była stroną postępowania, stanowi rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. i uzasadnia stwierdzenie jej nieważności. Organ administracji ma obowiązek na każdym etapie postępowania ustalić krąg stron, a status strony wygasa z chwilą śmierci.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skarg na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie lokalizacji inwestycji celu publicznego (budowy gazociągu). W toku postępowania sądowego ustalono, że jedna ze stron postępowania, E. P., zmarła w trakcie postępowania odwoławczego, przed wydaniem zaskarżonej decyzji. Decyzja ta została skierowana do zmarłej strony. Skarżący zarzucali naruszenia przepisów proceduralnych, w tym dotyczące zawiadomienia o wszczęciu postępowania oraz doręczeń.
Rozstrzygnięcie
Stwierdzono nieważność zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 5 czerwca 2019 r. Zasądzono solidarnie na rzecz skarżących zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Diana Trzcińska (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Mariola Jaroszewska Asesor WSA Magdalena Dobek-Rak Protokolant Asystent sędziego Krzysztof Pobojewski po rozpoznaniu w dniu 29 stycznia 2020 r. w Gdańsku na rozprawie sprawy ze skarg A. M. i J. M. oraz M. G. i M. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 5 czerwca 2019 r. nr [...] w przedmiocie lokalizacji inwestycji celu publicznego 1. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji, 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego solidarnie na rzecz skarżących A. M. i J. M. kwotę 500 (pięćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania oraz solidarnie na rzecz skarżących M. G. i M. G. kwotę 1014 (jeden tysiąc czternaście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Wnioskiem z 7 sierpnia 2017 r. A. zwróciła się o ustalenie lokalizacji inwestycji celu publicznego, polegającej na budowie gazociągu średniego ciśnienia [..], MOP 0,5 MPa wraz z infrastrukturą towarzyszącą, realizowanego w ramach inwestycji pn. "Budowa sieci gazowej w miejscowościach [..]-[..]" na nieruchomościach położonych w gminach [..]-[..], w tym na działce nr [..] obręb [..], gmina P., której współwłaścicielami aktualnie są M.G.i M. G. oraz na działce nr [..] obręb [..], gmina P., której współwłaścicielami są J. M. i A. M. Decyzją z 25 października 2017 r. Wójt Gminy ustalił lokalizację ww. inwestycji celu publicznego. Odwołanie od tej decyzji złożyli m.in. J. M. i A. M., współwłaściciele działki nr [..] obręb [..], gmina P., przez którą przebiegać ma planowana inwestycja, a także M. G. i M. G., aktualni współwłaściciele działki nr [..] obręb [..], gmina P., przez którą również przebiegać ma zaplanowana inwestycja. Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z 4 stycznia 2018 r. stwierdziło, że J. M. i A. M. wnieśli odwołanie z uchybieniem terminu. Natomiast, po rozpoznaniu odwołania wniesionego przez M. G. i M. G., Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z 28 marca 2018 r. utrzymało w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji. Skargę na powyższą decyzję wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku M. G. i M. G., zarzucając naruszenie art. 53 ust. 1 i 5 u.p.z.p. poprzez niezawiadomienie na piśmie stron o wszczęciu przedmiotowego postępowania oraz o wystąpieniu do właściwych organów o uzgodnienie projektu decyzji, a także naruszenie art. 7 w zw. z art. 8 i art. 82 oraz art. 106 § 2 k.p.a. Sąd wyrokiem z 13 listopada 2018 r., sygn. akt II SA/Gd 314/18, stwierdzając nieważność zaskarżonej decyzję wskazał, że skarga zasługuje na uwzględnienie, aczkolwiek z powodów innych, niż podnoszone przez skarżących. W toku postępowania sądowego sąd ustalił, że strona postępowania administracyjnego, J. K. – właściciel nieruchomości nr [..] w P., na której będzie lokalizowana inwestycja celu publicznego, zmarł 20 marca 2018 r. Miało to więc miejsce w toku postępowania odwoławczego, przed rozpoznaniem odwołania wniesionego przez M. G. i M. G. i wydaniem przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze 28 marca 2018 r. decyzji ostatecznej. Tym samym decyzja ta została skierowana do nieżyjącej strony, co stanowi rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Wadliwość ta nie podlega konwalidacji. Jednocześnie stwierdził, że dostrzeżone wady formalne postępowania odwoławczego zwalniają go na obecnym etapie od merytorycznej oceny prawidłowości zapadłej w sprawie decyzji administracyjnej. W wytycznych dla organu sąd wskazał, że rozpatrując ponownie sprawę organ powinien przede wszystkim prawidłowo ustalić krąg stron postępowania, którym należy zapewnić udział w postępowaniu i do których należy skierować podjęte w sprawie rozstrzygnięcie. Samorządowe Kolegium Odwoławcze, rozpoznając na nowo sprawę, po weryfikacji i ustaleniu kręgu stron postępowania, tj. ustaleniu spadkobierców ustawowych J. K. (właściciela działki [..]) i ustaleniu obecnych właścicieli działki nr [..], decyzją z 5 czerwca 2019 r. utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy. Organ odwoławczy nie doszukał się naruszenia przepisów odrębnych, mogących skutkować odmową wydania decyzji pozytywnej dla wnioskodawcy. Wskazując w uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia, że projekt decyzji uzyskał wymagane uzgodnienia, a sama decyzja zawiera odpowiednie załączniki oraz spełnia wymogi wskazane w art. 54 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (t.j. Dz.U. z 2018 r., poz. 1945), zwanej dalej u.p.z.p., i art. 107 k.p.a. Odnosząc się zaś do zarzutów odwołania Kolegium uznało, że organ pierwszej instancji prawidłowo zawiadomił o wszczęciu postępowania na piśmie wszystkie strony tj. inwestora i właścicieli nieruchomości, na których będzie lokalizowana inwestycja, zaś strony pozostałe zawiadomiono poprzez obwieszczenie. Stosowne obwieszczenia zostały umieszczone na tablicach ogłoszeń w Urzędzie Gminy, Urzędzie Gminy, Urzędzie Gminy oraz w sołectwach, a także na stronie internetowej Gminy. Wprawdzie o wystąpieniu do wyszczególnionych organów o uzgodnienie projektu decyzji nie zawiadomiono w formie obwieszczenia stron postępowania innych, niż inwestor i właściciele nieruchomości, lecz zdaniem Kolegium wobec prawidłowego zastosowania art. 10 § 1 k.p.a., uchybienie to nie miało istotnego charakteru. Także fakt, że zaskarżona decyzja, wydana po zbyciu w dniu 17 października 2017 r. nieruchomości nr [..], została doręczona na piśmie byłemu właścicielowi – J. K., a nowym właścicielom – M. G. i M. G., tylko w trybie obwieszczenia, choć stanowi naruszenie art. 53 ust. 1 u.p.z.p., to nie miało wpływu na wynik sprawy, gdyż uprawnienia procesowe odwołujących się zostały zrealizowane przez skorzystanie ze środka zaskarżenia i ponowną weryfikację sprawy na etapie postępowania odwoławczego. W kwestii braku zgody odwołujących się na realizację planowanej inwestycji na ich nieruchomości Kolegium wskazało, że sprzeciw lokalnych mieszkańców nie może decydować o wydaniu bądź odmowie wydania decyzji lokalizacyjnej inwestycji celu publicznego. Przepisy ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym nie przewidują takiej podstawy do odmowy. Wynika to z charakteru decyzji o lokalizacji inwestycji celu publicznego. Kolegium nadmieniło ponadto, że planowany przebieg gazociągu przez działkę odwołujących się nie ingeruje nadmiernie w ich prawo własności. Gazociąg ma być bowiem zlokalizowany tuż przy granicy z działką drogową, co jest konsekwencją racjonalnego przebiegu inwestycji. Nadto, w decyzji organu pierwszej instancji zawarte zostały odpowiednie warunki, które służyć mają zapewnieniu ochrony interesów także odwołujących się w toku realizacji inwestycji, jak i po jej zakończeniu i podlegają uwzględnieniu w toku dalszego postępowania przez organy architektoniczno-budowlane przy wydawaniu pozwolenia na budowę. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z 5 czerwca 2019 r. wnieśli J. M. i A. M. zarzucając jej naruszenie przepisów postępowania mający istotny wpływ na wynik postępowania, tj. doręczenie wszystkich pism w toku postępowania oraz samej zaskarżonej decyzji bezpośrednio im, zamiast ustanowionemu przez nich pełnomocnikowi. Tym samym wnioskowali o jej uchylenie w całości oraz zasądzenie na ich rzecz kosztów postępowania. Skarżący w uzasadnieniu skargi podnieśli, że 14 listopada 2017 r. udzielili radcy prawnemu W. S. pełnomocnictwo ogólne upoważniające go do działania w ich imieniu w niniejszym postępowaniu. Pełnomocnik ten wniósł odwołanie od decyzji pierwszej instancji, które nie zostało rozpatrzone przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze, gdyż zostało wniesione z uchybieniem terminu. Nie zmienia to faktu, że w aktach sprawy znajduje się cały czas przedmiotowe pełnomocnictwo. Pomimo tego organ odwoławczy wszystkie pisma w toku postępowania, jak również zaskarżoną decyzję, doręczał bezpośrednio skarżącym. Ich zdaniem zostali przez to pozbawieni możliwości sprawdzenia, czy wydana decyzja odpowiada prawu, gdyż samodzielnie nie są w stanie tego zweryfikować. Poprzez udzielone pełnomocnictwo chcieli mieć pewność, że ich interesy nie zostaną naruszone. Co prawda, po odbiorze zaskarżonej decyzji 17 czerwca 2019 r., zwrócili się 10 lipca 2019 r. do pełnomocnika z zapytaniem, czy zamierza złożyć w ich imieniu środek zaskarżania. Jednak pełnomocnik poinformował ich, że od 13 lipca 2019 r. będzie przebywać na zaplanowanym urlopie, tym samym będzie bardzo ograniczony czasowo. Skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z 5 czerwca 2019 r. wnieśli również M. G. i M. G., domagając się jej uchylenia oraz poprzedzającej jej decyzji organu pierwszej instancji, a także zasądzenia na ich rzecz solidarnie kosztów postępowania, zarzucając ponownie naruszenie art. 53 ust. 1 i 5 u.p.z.p. poprzez niezawiadomienie na piśmie stron o wszczęciu przedmiotowego postępowania oraz o wystąpieniu do właściwych organów o uzgodnienie projektu decyzji, a także naruszenie art. 7 w zw. z art. 8 i art. 82 oraz art. 106 § 2 k.p.a. Skarga ta została zarejestrowana pod sygn. akt II SA/Gd 496/19. W odpowiedzi na powyższe skargi Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o ich oddalenie. Wskazując, że zarzuty zawarte w skardze M.G. i M.G. stanowią powtórzenie argumentacji zawartej w odwołaniu, do których odniósł się w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Tym samym, Kolegium podtrzymało swoje stanowisko w sprawie. Odnosząc się natomiast do zarzutów J. M. i A. M. organ drugiej instancji wskazał, powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych, że nie każde naruszenie przepisów prawa procesowego skutkuje uchyleniem decyzji administracyjnej, a tylko takie, które realnie mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Skarżący natomiast w żaden sposób nie wykazali, że doręczenie zaskarżonej decyzji do ich rąk zamiast do ich pełnomocnika mogło mieć wpływ na wynik sprawy, w szczególności, że sami z zachowaniem terminu ustawowego wnieśli skargę na tą decyzję. Innych doręczeń, poza wezwaniem następców prawnych do udziału w postępowaniu w toku postępowania odwoławczego przed Kolegium nie było. Skarga J. M. i A. M. została zarejestrowana pod sygn. akt II SA/Gd 495/19, zaś skarga M. G. i M. G. została zarejestrowana pod sygn. akt II SA/Gd 496/19. Postanowieniem z 18 października 2019 r., sygn. akt II SA/Gd 496/19, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, działając na podstawie art. 111 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zdecydował połączyć obie sprawy do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia i dalej je prowadzić pod sygn. akt II SA/Gd 495/19. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325, dalej powoływana jako p.p.s.a.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Oznacza to, że bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze - w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu. Sąd, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracji publicznej, musi stwierdzić, że doszło nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.) lub stwierdzenia nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Z istoty kontroli wynika, że zasadność zaskarżonej decyzji podlega ocenie przy uwzględnieniu stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie podejmowania zaskarżonego rozstrzygnięcia. Niniejsze skargi zasługują na uwzględnienie, aczkolwiek z powodów innych, niż wskazane przez skarżących. W ocenie sądu, zaskarżona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego została wydana w warunkach, o których mowa w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., tj. rozstrzyga o sytuacji prawnej osoby, która zmarła po wszczęciu postępowania odwoławczego. Rozpoznając przedmiotową sprawę należy podkreślić, że wszczynając postępowanie organ administracji jest zobligowany ustalić krąg stron tego postępowania, przy czym musi mieć na względzie, że osoba fizyczna może być stroną postępowania, jeżeli ma zdolność do bycia podmiotem praw i obowiązków, a zatem ma zdolność prawną. Zdolność tę, zgodnie z art. 30 § 1 k.p.a., należy oceniać według przepisów prawa cywilnego. Jak stanowi natomiast art. 8 § 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (t.j. Dz.U. z 2019 r., poz. 1145 ze zm.) zdolność prawna osoby fizycznej powstaje z chwilą narodzin, a kończy się z chwilą śmierci. Z powyższego wynika zatem, że status strony postępowania, przysługujący osobie fizycznej, wygasa z chwilą jej śmierci. Osoba zmarła nie może bowiem mieć ani zdolności prawnej, ani być podmiotem praw i obowiązków z zakresu prawa administracyjnego. Innymi słowy, w stosunku do osoby zmarłej nie można wszcząć, ani prowadzić postępowania, jak również nie mogą być do niej kierowane wydawane w sprawie rozstrzygnięcia (zob. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 listopada 2012 r., I SA/Wa 2076/11, LEX nr 1336809; Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 5 grudnia 2012 r., II SA/Ke 572/12, LEX nr 1234958). Zgodnie bowiem z treścią art. 109 § 1 k.p.a. decyzję doręcza się stronom na piśmie lub za pomocą środków komunikacji elektronicznej, zaś stosownie do treści art. 110 § 1 k.p.a. organ administracji publicznej, który wydał decyzję, jest nią związany od chwili jej doręczenia lub ogłoszenia, o ile kodeks nie stanowi inaczej. Przywołane przepisy dają więc organowi prawo doręczenia decyzji administracyjnej jedynie stronom postępowania, a z doręczeniem rozstrzygnięcia w postaci decyzji wiążą się przewidziane w Kodeksie postępowania administracyjnego skutki prawne. Nałożony na organ obowiązek prawidłowego ustalenia, na każdym etapie postępowania administracyjnego, kręgu stron postępowania administracyjnego ma w świetle art. 156 § 1 k.p.a. szczególne znaczenie także z tego powodu, że - jak przyjmuje się w orzecznictwie - jego naruszenie i w konsekwencji skierowanie decyzji do osoby zmarłej, stanowi rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., uzasadniające stwierdzenie nieważności takiej decyzji. Uchybienie w tym zakresie powoduje bowiem, że powstają skutki niemożliwie do zaakceptowania z punktu widzenia praworządności (zob. m.in. wyrok NSA z 20 września 2002 r., I SA 428/01, OSP 2004, nr 3, poz. 33). Skierowanie decyzji do zmarłej strony, tj. osoby, która w danym momencie nie miała już przymiotu strony, jest zatem wadliwością decyzji, która nie podlega konwalidacji i stanowisko w tym zakresie, w pełni akceptowane przez orzekający w niniejszej sprawie sąd, jest ugruntowane zarówno w orzecznictwie jak i doktrynie (zob. m.in. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 18 lutego 2016 r., I OSK 1150/14, LEX nr 2114245; z 22 stycznia 2014 r., I OSK 708/14, LEX nr 1452172; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z 15 września 2010 r., II SA/Gd 43/10, LEX nr 752499; Jaśkowska M. [w:] Jaśkowska M., Wróbel A., Komentarz aktualizowany do Kodeksu postępowania administracyjnego, LEX/el. 2016). Powyższe uwagi odnoszą się zarówno do postępowania prowadzonego przez organ pierwszej instancji, jak postępowania przed organem odwoławczym. Zakres postępowania przed organem odwoławczym, zgodnie z wynikającą z art. 15 k.p.a. zasadą dwuinstancyjności, jest bowiem taki sam, jako że organ odwoławczy rozpatruje i rozstrzyga tą samą sprawę administracyjną. Jeżeli zatem organ administracji wydał decyzję z naruszeniem przepisu art. 30 § 4 k.p.a., czy też skierował decyzję do osoby zmarłej, to wadliwość takiego rozstrzygnięcia pozwala na ewentualne jego uchylenie, jeżeli jest ono badane w trybie odwoławczym, zaś sądowi administracyjnemu dokonującemu kontroli legalności pozwala na stwierdzenie nieważności. Rozważając kwestię obowiązku organu ustalenia kręgu stron postępowania, należy w niniejszej sprawie uwzględnić przedmiot postępowania podlegającego kontroli instancyjnej a następnie sądowej, i jego wpływ na ustalenie tego kręgu oraz prawa i obowiązki ustalonych stron. Dla ustalenia przymiotu strony w sprawach o wydanie decyzji o lokalizacji inwestycji celu publicznego będzie miał zastosowanie art. 28 k.p.a. Zgodnie z tym przepisem, stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Postępowanie dotyczy interesu prawnego określonego podmiotu wówczas, gdy rozstrzygnięcie w sprawie oddziałuje na sytuację prawną tego podmiotu. W świetle powyższego do kręgu stron tego postępowania zaliczyć należy właścicieli i użytkowników wieczystych nieruchomości, przez które przebiegać ma inwestycja oraz podmioty mające tytuł prawny do nieruchomości położonych w bezpośrednim sąsiedztwie zamierzonego przedsięwzięcia, które będą narażone na jego oddziaływanie. Zgodnie z art. 53 ust. 1 u.p.z.p. o wszczęciu postępowania w sprawie wydania decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego oraz postanowieniach i decyzji kończącej postępowanie strony zawiadamia się w drodze obwieszczenia, a także w sposób zwyczajowo przyjęty w danej miejscowości. Inwestora oraz właścicieli i użytkowników wieczystych nieruchomości, na których będą lokalizowane inwestycje celu publicznego, zawiadamia się na piśmie. Mając to na uwadze należy wskazać, że fakt, że część zawiadomień w toku przedmiotowego postępowania ma charakter obwieszczeń, nie zwalnia organów z obowiązku ustalenia stron postępowania na każdym jego etapie (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 19 lutego 2013 r., sygn. akt II SA/Łd 627/12, LEX nr 1287086). Podkreślić również należy, że zastosowanie zawiadomień przez obwieszczenia nie niweczy skutków procesowych wynikających z doręczenia bezpośredniego, do rąk adresatów personalnie ustalonych i postrzeganych przez organ jako strony postępowania (por. wyrok NSA z dnia 8 grudnia 2009 r., II OSK 1871/08, dostępny na stronie https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy wskazać należy, że w toku postępowania sądowego sąd ustalił, że strona postępowania administracyjnego, E. P., zmarła. Z uwagi na to, że fakt śmierci i jej datę ustala się na podstawie aktu zgonu, wystawionego przez właściwy Urząd Stanu Cywilnego, zgodnie z Prawem o aktach stanu cywilnego i przepisami wykonawczymi, sąd zwrócił się do Urzędu Stanu Cywilnego o nadesłanie aktu zgonu strony. Z przesłanego przez Urząd odpisu skróconego aktu zgonu wynika natomiast, że E. P. zmarła 30 kwietnia 2019 r. Miało to więc miejsce w toku postępowania odwoławczego, przed rozpoznaniem odwołania wniesionego przez M. G. i M. G. i wydaniem przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w dniu 5 czerwca 2019 r. decyzji ostatecznej. W tym miejscu należy podkreślić, że na ocenę zaistnienia wad, o których mowa w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., nie ma wpływu to, czy organ wiedział o śmierci strony postępowania oraz czy jego niewiedza była zawiniona czy też nie. Powołany przepis w ogóle nie nawiązuje do wiedzy organu o okolicznościach skutkujących nieważnością decyzji. Ponadto, jak już wskazano, to organ jest zobowiązany ustalić występujące w sprawie strony postępowania, a podstawową regułą postępowania administracyjnego jest jego prowadzenie wobec osób żyjących i w konsekwencji doręczanie wyłącznie takim osobom decyzji. Nie ma przy tym znaczenia również, czy następcy prawni zmarłej strony wykazali zainteresowania sprawą, czy też nie, ani okoliczność, że fakt śmierci strony został ujawniony dopiero w postępowaniu sądowym. Reasumując, skoro w niniejszej sprawie organ drugiej instancji prowadził postępowanie, którego stroną była m.in. współwłaścicielka nieruchomości nr [..] w P., na której będzie lokalizowana inwestycja celu publicznego – E. P., i na skutek wniesionego w sprawie odwołania wydał decyzję, którą skierował do nieżyjącej już strony, to nie ulega wątpliwości, że rozstrzygnięcie to rażąco narusza prawo w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Decyzja ta została bowiem skierowana do osoby niebędącej w tym momencie stroną w sprawie i wadliwość ta nie podlega konwalidacji. Mając to wszystko na uwadze, ze względu na stwierdzone naruszenia wskazanych wyżej przepisów postępowania administracyjnego, na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w związku z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., sąd stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji. Jednocześnie, dostrzeżone wady formalne postępowania odwoławczego zwalniają na obecnym etapie sąd od merytorycznej oceny prawidłowości zapadłej w sprawie decyzji administracyjnej. Z uwagi na uwzględnienie skargi sprawa będzie ponownie rozpoznawana przez organ odwoławczy, który winien uwzględnić powyższe uwagi przy podejmowaniu rozstrzygnięcia. Zgodnie bowiem z treścią art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Rozpatrując ponownie sprawę organ przede wszystkim prawidłowo ustali krąg stron postępowania, którym należy zapewnić udział w postępowaniu i do których należy skierować podjęte w sprawie rozstrzygnięcie. O kosztach postępowania sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. zasądzając solidarnie na rzecz skarżących M. G. i M. G. kwotę 1014 zł, na którą oprócz wpisu sądowego od skargi w kwocie 500 zł składało się również wynagrodzenie pełnomocnika strony skarżącej w wysokości 480 zł, ustalone na podstawie § 14 ust. 1 pkt 1 lit c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (t. j. Dz.U. z 2018 r. poz. 265 ze zm.) oraz opłaty skarbowe od pełnomocnictwa (2 x 17 zł), a także zasądzając, na mocy art. 200 i 205 § 1 p.p.s.a., na rzecz J. M. i A.M. solidarnie kwotę 500 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania, na którą złożył się uiszczony w sprawie wpis od skargi.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło