VII SA/Wa 1769/19
WyrokWSA w Warszawie2020-01-29
Skład orzekający: Paweł Groński, Mirosława Kowalska, Artur Kuś
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w postępowaniu wznowionym, w którym stwierdzono naruszenie prawa procesowego (brak udziału strony), ale jednocześnie istnieje prawomocny wyrok sądu administracyjnego oddalający skargę na pierwotną decyzję, organ może odmówić uchylenia decyzji na podstawie art. 146 § 2 k.p.a. i ograniczyć się do stwierdzenia wydania decyzji z naruszeniem prawa?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji prawidłowo zastosowały art. 146 § 2 k.p.a. i art. 151 § 2 k.p.a. Mimo stwierdzenia naruszenia prawa procesowego (brak udziału strony w postępowaniu), odmowa uchylenia decyzji była uzasadniona, ponieważ prawomocny wyrok sądu administracyjnego oddalający skargę na pierwotną decyzję przesądził o jej merytorycznej poprawności. W wyniku wznowienia postępowania nie mogłaby zapaść decyzja inna niż dotychczasowa, co uzasadniało jedynie stwierdzenie naruszenia prawa i odmowę uchylenia decyzji.Stan faktyczny
Skarżący R. S. wniósł o wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego decyzją Wojewody, która utrzymała w mocy decyzję Starosty uchylającą poprzednie pozwolenie na budowę. Wojewoda, stwierdzając naruszenie prawa procesowego (brak udziału R. S. w postępowaniu), odmówił uchylenia decyzji, uznając, że w wyniku wznowienia mogłaby zapaść jedynie decyzja o tożsamej treści. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał tę decyzję w mocy. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów k.p.a., w tym art. 146 § 2 k.p.a., argumentując, że jego interes nie został należycie uwzględniony.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Paweł Groński, Sędziowie sędzia WSA Mirosława Kowalska, sędzia WSA Artur Kuś (spr.), Protokolant sekr. sąd. Katarzyna Dawejnis, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 stycznia 2020 r. sprawy ze skargi R. S. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2019 r. znak [...] w przedmiocie stwierdzenia wydania decyzji z naruszeniem prawa oddala skargę
1. Decyzją z [...] stycznia 2019 r. Wojewoda [...] (dalej: "Wojewoda", "organ I instancji"), działając na podstawie art. 151 § 2 w zw. z art. 146 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r., poz. 256, dalej: "k.p.a."), po rozpatrzeniu w tzw. postępowaniu wznowieniowym sprawy R. S., dotyczącej wznowienia postępowania administracyjnego zakończonego ostateczną decyzją Wojewody z [...] maja 2018 r. (znak: [...]) utrzymującą w mocy decyzję Starosty [...] (dalej: "Starosta") z [...] kwietnia 2018 r. (znak: [...]) w sprawie uchylenia decyzji o pozwoleniu na budowę, obejmującą rozbudowę budynku mieszkalnego o pomieszczenie gospodarcze na działce nr ew. [...] położonej w D. i odmowy wydania nowej decyzji o pozwoleniu na budowę, stwierdził, że decyzja z [...] maja 2018 r. (znak: [...]) została wydana z naruszeniem prawa i odmówił uchylenia ww. decyzji na podstawie art. 146 § 2 k.p.a.
Wojewoda przedstawił stan faktyczny i prawny sprawy. R. S. wnioskiem z [...] listopada 2018 r. (uzupełnionym [...] grudnia 2018 r.) zwrócił się do organu I instancji o wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego decyzją Wojewody z [...] maja 2018 r, utrzymującą w mocy decyzję Starosty z [...] kwietnia 2018 r. w sprawie uchylenia decyzji o pozwoleniu na budowę obejmującą rozbudowę budynku mieszkalnego o pomieszczenie gospodarcze na działce nr ew. [...] położonej w D. i odmowy wydania nowej decyzji o pozwoleniu na budowę.
Postanowieniem z [...] grudnia 2018 r. Wojewoda (organ, który w przedmiotowej sprawie wydał decyzję w ostatniej instancji) wznowił postępowanie administracyjne na podstawie art. 149 § 1 w zw. z art. 145 § 1 pkt 4 oraz art. 150 § 1 k.p.a. Analizując wniosek R. S. o wznowienie postępowania, w oparciu o zgromadzony materiał dowodowy, stwierdzono wówczas, że:
a) decyzją z [...] kwietnia 2018 r. (znak: [...]) Starosta uchylił własną ostateczną decyzję Nr [...] z [...] września 2010 r. o pozwoleniu na budowę, obejmującą rozbudowę budynku mieszkalnego o pomieszczenie gospodarcze na działce nr ew. [...] położonej w D., wydaną dla W. S. i odmówił wydania nowej decyzji o pozwoleniu na budowę przedmiotowej inwestycji, podając motywy takiego rozstrzygnięcia sprawy,
b) na skutek wniesionego przez W. S. (poprzednią właścicielkę działki nr ew. [...]) odwołania od decyzji Starosty z [...] kwietnia 2018 r., Wojewoda decyzją z [...] maja 2018 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję; wskazano, że W. S., składając [...] lipca 2010 r. w Starostwie Powiatowym w [...] wniosek o pozwolenia na budowę, podstępnie wyłudziła poświadczenie nieprawdy, w postaci decyzji zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenie na rozbudowę budynku mieszkalnego o pomieszczenie gospodarcze na działce nr ew. [...] położonej w D. w ten sposób, że we wniosku o pozwolenie na rozbudowę wyżej opisanego budynku dołączyła projekt budowlany rozbudowy budynku mieszkalnego, zatajając faktyczne przeznaczenie pomieszczenia gospodarczego jako kotłowni oraz fakt, że budynek o którego pozwolenie wnosiła został już wcześniej w tej części rozbudowany, czym wprowadziła w błąd Starostę co do zasadności wydania decyzji oraz co do oceny wpływu rozbudowy na pogorszenie stanu środowiska i warunków higieniczno-sanitarnej na sąsiedniej działce; poświadczenie nieprawdy zostało potwierdzone przez Sąd Rejonowy w [...], II Wydział Karny, który w wyroku z [...] grudnia 2016 r. (sygn. akt [...]) uznał W. S. winną popełnienia przestępstwa z art. 90 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. prawo budowlane (Dz. U z 2020 r., poz. 148, dalej: "p.b."); prawomocnym wyrokiem z [...] czerwca 2017 r. (sygn. akt [...]) Sąd Okręgowy w [...] II Wydział Karny, po rozpatrzeniu apelacji, utrzymał w mocy zaskarżony wyrok sądu pierwszej instancji. Wojewoda stwierdził wówczas, że Starosta zasadnie uchylił decyzję ostateczną;
c) skargę na decyzję Wojewody z [...] maja 2018 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie złożyła W. S. a prawomocnym wyrokiem z 11 września 2018 r., sąd administracyjny (sygn. akt II SA/Rz 813/18) oddalił powyższą skargę.
Organ I instancji ustalił, że od dnia [...] sierpnia 2015 r. R. S. stał się właścicielem działki nr ew. [...] położonej w D., na której zrealizowano sporną inwestycję (o czym nie poinformowano w trakcie postępowania również organów administracji architektoniczno-budowlanej, prowadzących postępowanie w sprawie uchylenia decyzji Starosty z [...] września 2010 r.). Wojewoda wskazał, że przedmiotowa sprawa wypełnia dyspozycję art. 151 § 2 k.p.a. i należy stwierdzić wydanie zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa oraz wskazać okoliczności, z powodu których nie uchylono tej decyzji. Organ I instancji stwierdził, że choć doszło do naruszenia prawa procesowego przy rozpoznaniu sprawy w przedmiocie uchylenia decyzji o pozwoleniu na budowę i odmowie wydania nowej decyzji o pozwoleniu na budowę, to nie miało ono żadnego znaczenia, gdyż i tak zapadłaby decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej, tj. decyzji tej samej treści, jaką w dniu [...] maja 2018 r. wydał organ I instancji. Kwalifikowana wada postępowania nie miała, zdaniem Wojewody, wpływu na treść zaskarżonej decyzji.
2. Pismem z [...] lutego 2019 r. R. S., reprezentowany przez pełnomocnika adw. A. P., odwołał się od decyzji Wojewody z [...] stycznia 2019 r., zaskarżając ją w części, tj. w pkt 2) oraz wnosząc o jej zmianę w zaskarżonej części poprzez orzeczenie o uchyleniu decyzji wydanej przez Wojewodę z [...] maja 2018 r. Zaskarżonej decyzji zarzucono:
a) naruszenie przepisów prawa materialnego, które miały istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 28 k.p.a. w zw. z art. 28 ust. 2 p.b. w zw. z art. 146 § 2 k.p.a. poprzez odmowę uchylenia decyzji Wojewody z [...] maja 2018 r. z uwagi na fakt, że w wyniku wznowienia postępowania zapadłaby wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej treści decyzji dotychczasowej, podczas gdy w sytuacji wznowienia postępowania z uwagi na to, że odwołujący-strona nie brała udziału w sprawie bez własnej winy, decyzję należy uchylić;
b) naruszenie przepisów prawa procesowego, które miały istotny wpływ na wynik sprawy tj.
- art. 7 w zw. z art. 77 § 1 w zw. z art. 80 k.p.a. poprzez zaniechanie dokładnego rozpatrzenia sprawy tj. brak wzięcia pod uwagę interesu indywidualnego odwołującego w postępowaniu wznowieniowym, co skutkowało wydaniem decyzji niezgodnej z prawem;
- art. 107 § 3 k.p.a. poprzez niedostateczne uzasadnienie decyzji tj. brak wyczerpującego wskazania, dlaczego zdaniem organu w sprawie mogłaby zapaść jedynie decyzja odpowiadająca treści dotychczasowej decyzji, podczas gdy organ był zobowiązany do dokładnego uzasadnienia swojego stanowiska,
- art. 146 § 2 k.p.a. w zw. z art. 151 § 2 k.p.a. poprzez uznanie, że w sprawie mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej, podczas gdy organ nie przeprowadził postępowania dowodowego z udziałem nowej strony.
W uzasadnieniu odwołania podniesiono, że organ I instancji dokonał niewłaściwego stwierdzenia, by w przedmiotowej sprawie nie uchylać decyzji z uwagi na fakt, że w sprawie najprawdopodobniej zapadłaby decyzja odpowiadająca treści decyzji dotychczasowej. Przytoczono linię orzeczniczą sądów administracyjnych oraz pogląd doktryny, wedle którego jeśli strona bez własnej winy nie uczestniczyła w postępowaniu administracyjnym dotyczącym jej nieruchomości w związku z czym nie rozważono jej słusznego interesu, we wznowionym postępowaniu organ nie może zastosować art. 146 § 2 k.p.a. Podniesiono, że odmowa uchylenia decyzji wydana z powołaniem się na art. 146 § 2 k.p.a, wymagałaby przekonującego wykazania, że w sprawie mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swojej istocie decyzji dotychczasowej. Wskazano, że jeżeli strona bez własnej winy nie uczestniczyła w postępowaniu i w tym postępowaniu nie były rozważane również jej interesy, we wznowionym postępowaniu nie mógł być zastosowany art. 146 § 2 k.p.a. bez rozważenia słusznego interesu strony nie kolidującego z interesem społecznym. Pełnomocnik R. S. stwierdził, że niezgodnym z prawem jest odmówienie uchylenia decyzji w sytuacji, gdy strona nie brała udziału w sprawie bez swojej winy.
3. Decyzją z [...] czerwca 2019 r. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej: "GINB", "organ II instancji"), po rozpatrzeniu odwołania R. S. od decyzji Wojewody z [...] stycznia 2019 r. - utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
Organ II instancji omówił instytucję wznowienia postępowania administracyjnego zakończonego ostateczną decyzją i wskazał na dwa etapy postępowania w sprawie wznowienia. Odnosząc się do przedmiotowej sprawy, której przyczyna wznowienia postepowania opisana była w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., GINB wyjaśnił, że po wznowieniu postępowania kolejną fazą jest ocena, czy R. S. posiada przymiot strony w kwestionowaniu danego rozstrzygnięcia. Podkreślono, że decyzja Wojewody z [...] maja 2018 r. stała się przedmiotem skargi do WSA w Rzeszowie, a następnie została oddalona. Organ II instancji przytoczył art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325, dalej: "p.p.s.a.") i objaśnił jakie konsekwencje ma ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu. Wskazał, że zgodnie z art. 146 § 2 k.p.a. nie uchyla się decyzji w przypadku, jeżeli w wyniku wznowienia postępowania mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej, natomiast w myśl przepisu art. 151 § 2 k.p.a., w przypadku gdy w wyniku wznowienia postępowania nie można uchylić decyzji na skutek okoliczności, o których mowa w art. 146 k.p.a., organ administracji publicznej ograniczy się do stwierdzenia wydania zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa oraz wskazania okoliczności, z powodu których nie uchylił tej decyzji. GINB stwierdził, że w wyniku wznowienia postępowania mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej. Odnosząc się również do zarzutu R. S., w myśl którego mógłby on posiadać wiadomości i dowody, które istotnie wpłyną na końcowe rozstrzygnięcie sprawy, organ wskazał, że w toku postępowania odwołujący się, pomimo możliwości procesowych, nie przedstawił jakichkolwiek dowodów, bądź okoliczności mogących mieć wpływ na rozstrzygnięcie sprawy.
4. Pismem z [...] lipca 2019 r. R. S. wniósł do WSA w Warszawie skargę na decyzję GINB z [...] czerwca 2019 r., zaskarżając ją w całości. Orzeczeniu organu II instancji postawiono tożsame zarzuty, co decyzji Wojewody wydanej w I instancji. Pełnomocnik skarżącego wskazał ponownie na wady przeprowadzonego postępowania dowodowego w przedmiotowej sprawie. Podniósł, że nie wzięto pod uwagę faktu, iż R. S. może posiadać wiadomości i dowody, które istotnie wpłyną na końcowe rozstrzygnięcie. Wskazano, że zastosowanie art. 146 § 2 k.p.a. nie powinno mieć miejsca w niniejszej sprawie. W związku z tym, GINB zobowiązany był do wznowienia postępowania w przedmiotowej sprawie i powinien umożliwić R. S. realizację prawa czynnego udziału w postępowaniu.
5. Odpowiadając na skargę GINB wniósł o jej oddalenie. Organ II instancji odnosząc się do skargi R. S. wskazał, że stanowi ona w istocie powtórzenie zarzutów odwołania, do których odniesiono się już w decyzji z dnia [...] czerwca 2019 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Skarga nie jest zasadna.
1. Istota sprawy dotyczy tego, czy organy zasadnie w tzw. postępowaniu wznowieniowym wydały decyzje w których stwierdzono, że decyzja Wojewody [...] z [...] maja 2018 r. (jej istotą było uchylenie decyzji o pozwoleniu na budowę) została wydana z naruszeniem prawa i jednocześnie odmówiono jej uchylenia na podstawie art. 146 § 2 k.p.a., gdyż w wyniku wznowienia postępowania administracyjnego mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej. Przypomnieć należy, że wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego ostateczną decyzją jest wyjątkiem od ogólnej zasady stabilności decyzji (art. 16 § 1 k.p.a.). Wznowienie postępowania administracyjnego jest instytucją procesową umożliwiającą ponowne przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego i ponowne wydanie rozstrzygnięcia w sprawie zakończonej już wydaniem decyzji ostatecznej. Możliwość wznowienia postępowania ma miejsce wtedy, gdy zachodzi uzasadnione przypuszczenie, że postępowanie poprzedzające wydanie owej ostatecznej decyzji administracyjnej było wadliwe. Podstawy wznowienia postępowania zostały wyczerpująco wyliczone w k.p.a. a wykładnia rozszerzająca podstawy wznowienia nie jest dopuszczalna.
Zdaniem Sądu, rację w tym sporze należało przyznać organom a nie stronie skarżącej decyzje.
2. Ze stanu faktycznego i prawnego wynikają następujące ustalenia, mające zasadnicze znaczenie dla rozstrzygnięć organów:
- decyzją z [...] kwietnia 2018 r. Starosta uchylił własną ostateczną decyzję z [...] września 2010 r. o pozwoleniu na budowę, obejmującą rozbudowę budynku mieszkalnego o pomieszczenie gospodarcze na działce nr ew. [...] położonej w D. (wydaną dla W. S.) i odmówił wydania nowej decyzji o pozwoleniu na budowę przedmiotowej inwestycji;
- po rozpatrzeniu odwołania Wojewoda decyzją z [...] maja 2018 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję;
- w decyzji wskazano, że W. S., składając [...] lipca 2010 r. w Starostwie Powiatowym w [...] wniosek o pozwolenia na budowę, podstępnie wyłudziła poświadczenie nieprawdy, w postaci decyzji zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenie na rozbudowę budynku mieszkalnego o pomieszczenie gospodarcze na działce nr ew. [...] położonej w D. w ten sposób, że we wniosku o pozwolenie na rozbudowę wyżej opisanego budynku dołączyła projekt budowlany rozbudowy budynku mieszkalnego, zatajając faktyczne przeznaczenie pomieszczenia gospodarczego jako kotłowni oraz fakt, że budynek o którego pozwolenie wnosiła został już wcześniej w tej części rozbudowany, czym wprowadziła w błąd Starostę co do zasadności wydania decyzji oraz co do oceny wpływu rozbudowy na pogorszenie stanu środowiska i warunków higieniczno-sanitarnej na sąsiedniej działce;
- poświadczenie nieprawdy zostało potwierdzone przez Sąd Rejonowy w [...], II Wydział Karny, który w wyroku z [...] grudnia 2016 r. (sygn. akt [...]) uznał W. S. winną popełnienia przestępstwa z art. 90 p.b.; prawomocnym wyrokiem z [...] czerwca 2017 r. (sygn. akt [...]) Sąd Okręgowy w [...] II Wydział Karny, po rozpatrzeniu apelacji, utrzymał w mocy zaskarżony wyrok sądu pierwszej instancji;
- skargę na decyzję Wojewody [...] z [...] maja 2018 r. do WSA w Rzeszowie złożyła W. S.; prawomocnym wyrokiem z 11 września 2018 r., sąd administracyjny (sygn. akt II SA/Rz 813/18) oddalił skargę;
- w trakcie postępowania ustalono, że od dnia [...] sierpnia 2015 r. R. S. w drodze darowizny od W. S. stał się właścicielem działki nr ew. [...] położonej w D., na której zrealizowano sporną inwestycję (o czym nie poinformowano w trakcie postępowania również organów administracji architektoniczno-budowlanej, prowadzących postępowanie w sprawie uchylenia decyzji Starosty z [...] września 2010 r.).
3. Podstawą wznowienia przedmiotowego postępowania jest przesłanka, o której mowa w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Zgodnie z tym przepisem, w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu. Przepis ten stanowi gwarancję zawartej w art. 10 § 1 k.p.a. zasady czynnego udziału strony w postępowaniu. Przez udział strony w postępowaniu administracyjnym należy rozumieć udział w całym ciągu czynności procesowych. Strona nie będzie brać udziału w postępowaniu zarówno wówczas, gdy nie brała udziału w postępowaniu jako takim, jak i wówczas, gdy nie brała udziału w czynnościach istotnych dla postępowania (por. wyrok WSA w Warszawie z 25 kwietnia 2019 r., sygn. akt VII SA/Wa 2319/18).
Pan R. S. wywodzi swój interes prawny z tytułu posiadania przez niego prawa własności działek nr ew. [...] i [...] położonych w miejscowości D., powstałych z podziału działki inwestycyjnej nr ew. [...] na działki nr ew. [...] i [...] (por. KW Nr [...] prowadzona przez Sąd Rejonowy w [...] V Wydział Ksiąg Wieczystych). Pan R. S. stal się właścicielem wskazanych działek na podstawie umowy darowizny z [...] sierpnia 2015 r. (Rep. A nr [...]). Status stron mogących żądać wznowienia posiadają wszystkie te podmioty, które należały do kręgu stron postępowania jurysdykcyjnego zwyczajnego. Oznacza to, że w omawianym aspekcie uwzględnieniu może podlegać tylko stan prawny i faktyczny obowiązujący na dzień wydania kwestionowanej decyzji, będącej przedmiotem wniosku o wznowienie postępowania (por. wyrok WSA w Gdańsku z 6 marca 2019 r., sygn. akt II SA/Gd 105/19).
Zasadnie ustaliły organy, że R. S. (właściciel wskazanych działek od 2015 r.) nie brał udziału w postępowaniu zakończonym wydaniem kwestionowanej decyzji Wojewody [...] z [...] maja 2018 r. W związku z tym w analizowanej sprawie bezspornie zaszła przesłanka z art. 145 §1 pkt 4 k.p.a. (tzw. przesłanka pozytywna). Nie ulega więc wątpliwości, że zasadnie można było w niniejszej sprawie podnosić zarzut braku udziału strony w postępowaniu administracyjnym. Nie oznacza to jednak automatycznie konieczności uchylenia bądź zmiany zaskarżonej decyzji.
4. Decyzja Wojewody [...] z [...] maja 2018 r. została zaskarżona do sądu administracyjnego przez Panią W. S.. WSA w Rzeszowie wyrokiem z 11 września 2018 r. oddalił skargę. Wyrok ten jest prawomocny.
Zgodnie z art. 151 p.p.s.a. w razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części. Z przepisu tego wynika, że w razie nieuwzględnienia skargi sąd skargę oddala. Przepis ten ma charakter swoistej "instrukcji" dla Sądu, jakiej treści rozstrzygnięcie ma wydać, gdy uzna, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie (por. wyrok NSA z 13 lutego 2019 r., sygn. akt II OSK 683/17).
Zgodnie zaś z art. 153 p.p.s.a., ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie.
Związanie oceną prawną oznacza zakaz formułowania przez organy i sąd nowych ocen prawnych sprzecznych z wyrażonymi wcześniej w orzeczeniu sądowym, i zobowiązanie do podporządkowania się im w pełnym zakresie. Ocena prawna może dotyczyć m.in. stanu faktycznego sprawy, wykładni przepisów prawa materialnego i procesowego, kwestii zastosowania określonego przepisu do wydania rozstrzygnięcia w konkretnej sprawie administracyjnej. Ocena prawna dotyczy tym samym całokształtu dotychczasowego postępowania organów administracyjnych w sprawie. Z kolei wskazania są konsekwencją wyrażonej oceny prawnej odnośnie dotychczasowego postępowania i zawierają wytyczne co do sposobu postępowania w przyszłości (por. wyrok NSA z 8 stycznia 2020 r., sygn. akt I OSK 403/19). Przepis art. 153 p.p.s.a. zasadniczo ma charakter bezwzględnie obowiązujący, co oznacza, że ani organ administracji publicznej, ani Sąd, orzekając ponownie w tej samej sprawie, nie mogą nie uwzględnić oceny prawnej i wskazań wyrażonych wcześniej w orzeczeniu sądu, gdyż są nimi związane. Ciążący na organie i na sądzie obowiązek podporządkowania się ocenie prawnej wyrażonej w wyroku sądu administracyjnego, może być wyłączony tylko w wypadku istotnej zmiany stanu prawnego lub faktycznego, czyniącej pogląd prawny nieaktualnym, a także w razie wzruszenia wyroku w trybie przewidzianym prawem (por. wyrok WSA w Poznaniu z 28 listopada 2019 r., sygn. akt IV SA/Po 797/19).
W związku z tym, skoro WSA w Rzeszowie wyrokiem z 11 września 2018 r. oddalił skargę, to Sąd i organy administracji w niniejszej sprawie mają obowiązek uwzględnienia art. 153 p.p.s.a., tym bardziej, że wyrok WSA jest prawomocny a W. S. nie skorzystała z możliwości weryfikacji tego rozstrzygnięcia przed NSA.
5. W sprawie słusznie zastosowano zatem art. 146 §2 k.p.a., zgodnie z którym, nie uchyla się decyzji także w przypadku, jeżeli w wyniku wznowienia postępowania mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej. Stosownie zaś do art. 151 § 2 k.p.a., w przypadku gdy w wyniku wznowienia postępowania nie można uchylić decyzji na skutek okoliczności, o których mowa w art. 146, organ administracji publicznej ograniczy się do stwierdzenia wydania zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa oraz wskazania okoliczności, z powodu których nie uchylił tej decyzji.
Zdaniem Sądu, organy w niniejszej sprawie w sposób prawidłowy zastosowały wyżej wskazane przepisy.
Biorąc pod uwagę, że postępowanie zostało wznowione z przyczyny formalnej – braku udziału strony w postepowaniu, jak również mając na uwadze prawomocny wyrok WSA w Rzeszowie z 11 września 2018 (sygn. akt II SA/RZ 813/18) przesądzający o poprawności decyzji Wojewody [...] z [...] maja 2018 r. pod względem merytorycznym, stwierdzić należy, że mają rację organy, iż w wyniku wznowienia postępowania mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej. W ocenie Sądu, samo uczestnictwo strony w postępowaniu nie gwarantuje wydania decyzji o treści odmiennej niż ta, która zapadłaby bez jej udziału. Nawet argumentacja podnoszona w tymże postępowaniu nie zawsze przemawia za wydaniem innej decyzji. Rozstrzygnięcie sprawy zależy bowiem od tego, czy podnoszone argumenty są słuszne i czy mają istotny wpływ na wydawane rozstrzygnięcie (por. wyrok NSA z 19 marca 2019 r., sygn. akt II OSK 1123/17). Jeżeli doszło do naruszenia prawa procesowego przez brak zapewnienia stronie pełnego udziału w postępowaniu, ale jednocześnie brak jest podstaw do uchylenia decyzji ostatecznej, ponieważ w wyniku wznowienia postępowania i tak wydana byłaby decyzja tożsama z decyzja pierwotną, to prawidłowo organ odwoławczy wydał decyzję na podstawie art. 146 § 2 k.p.a., zgodnie z którym nie uchyla się decyzji w przypadku, jeżeli w wyniku wznowienia postępowania mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej (por. wyrok WSA w Krakowie z 30 marca 2018 r., sygn. akt II SA/Kr 56/18).
W ocenie Sądu, argumenty strony wskazujące na to, że Skarżący nie mógł składać żadnych wniosków dowodowych, które mogłyby wpłynąć na decyzje organów są bezzasadne, gdyż mogły być przecież podnoszone zarówno w postępowaniu administracyjnym jak i w postępowaniu przed sądem przez W.S. (matkę skarżącego). To, że Skarżący mając świadomość zmian własnościowych w niniejszej sprawie w żaden sposób nie podnosił nowych argumentów i twierdzeń (nawet w skardze do tutejszego sądu) w sposób oczywisty wskazuje na celowe działanie R.S. w kontekście przedłużania niniejszego postępowania. Z doświadczenia życiowego wynika, że syn otrzymując w drodze darowizny od matki nieruchomości powinien znać stan faktyczny i prawny darowanych nieruchomości oraz toczących się w odniesieniu do tych nieruchomości postępowań. Darowizna jest dwustronną czynnością prawną kauzalną, konsensualną, jednostronnie zobowiązującą i darmą. Celem darowizny jest nieodpłatne przysporzenie korzyści obdarowanemu kosztem majątku darczyńcy. U podstaw umowy leży zatem obiektywna i stypizowana prawna przyczyna przysporzenia, określana jako causa donandi. Darowizna ma charakter konsensualny, a zatem dochodzi do skutku już w razie złożenia przez strony oświadczeń woli w odpowiedniej formie (por. wyrok Sądu Apelacyjnego w [...] z [...] lutego 2019 r., sygn. akt [...]). Dla oceny charakteru prawnego umowy darowizny nie ma znaczenia konkretny zindywidualizowany motyw dokonanego nieodpłatnie przysporzenia. Zasadniczą cechą darowizny jest jej nieodpłatność; należy przez nią rozumieć brak ekwiwalentu ekonomicznego jako odpowiednika świadczenia darczyńcy. Prawnie istotny dla zakwalifikowania konkretnej czynności prawnej jako darowizny jest jedynie manifestowany obiektywnie zamiar - motyw nieodpłatnego przysporzenia korzyści majątkowej. Motywy indywidualne nie mają tu rozstrzygającego znaczenia niezależnie od tego czy motywy te były np. altruistyczne, gospodarcze, czy też wizerunkowe (por. wyrok NSA z 22 listopada 2013 r. sygn. akt II FSK 2921/11).
Z treści art. 146 § 2 k.p.a. wynika, że nie wszystkie wady postępowania administracyjnego mają znaczący wpływ na treść rozstrzygnięcia. Wyjawienie tych wad i ich usunięcie we wznowionym postępowaniu prowadzi często do konstatacji, że pomimo usunięcia tych wad, treść rozstrzygnięcia winna pozostać niezmieniona, gdyż jest zgodna z prawem. W tym wypadku nie uchyla się więc zaskarżonej decyzji, jednak w uzasadnieniu decyzji wydanej w trybie art. 151 § 2 k.p.a. należy wykazać, jakiego naruszenia prawa procesowego dopuścił się organ administracji w poprzednim postępowaniu, oraz że naruszenia te nie miały żadnego wpływu na treść podjętego w sprawie merytorycznego rozstrzygnięcia. (por. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 11 lipca 2018 r., sygn. akt IV SA/Po 392/18. Taka też sytuacja wystąpiła w niniejszej sprawie, gdyż;
- w sprawie bez wątpienia zaszła "przesłanka pozytywna" z art. 145 §1 pkt 4 k.p.a. (strona nie brała udziału w postępowaniu administracyjnym);
- jednocześnie w sprawie zaszła "przesłanka negatywna" z art. 146 § 2 k.p.a., gdyż sąd administracyjny ocenił już merytorycznie zaskarżoną decyzję dotyczącą pozwolenia na budowę a w związku z tym nawet po uczestniczeniu strony w ponownym postępowaniu nie można będzie wydać innego rozstrzygnięcia (wyrok WSA w Rzeszowie jest prawomocny); zatem zasadne w sprawie było rozstrzygniecie w którym organy stwierdziły, że decyzja została wydana z naruszeniem prawa i jednocześnie odmówiono jej uchylenia, gdyż w wyniku wznowienia postępowania mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej.
6. Biorąc pod uwagę powyższe, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę jako bezzasadną.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło