IV SA/Wr 436/19

WyrokWSA we Wrocławiu2020-01-30

Skład orzekający: Mirosława Rozbicka-Ostrowska, Ewa Kamieniecka, Wanda Wiatkowska-Ilków

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej, uwzględniając skargę w trybie autokontroli na podstawie art. 54 § 3 p.p.s.a., może uchylić zaskarżoną decyzję i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia samemu sobie, stosując art. 138 § 2 k.p.a.?
Ratio decidendi
Organ administracji publicznej, uwzględniając skargę w trybie autokontroli na podstawie art. 54 § 3 p.p.s.a., nie może przekazać sprawy do ponownego rozpatrzenia samemu sobie, stosując art. 138 § 2 k.p.a. Taka czynność stanowi rażące naruszenie prawa, ponieważ przepis ten przewiduje przekazanie sprawy innemu organowi, a nie temu samemu, który już rozpoznał sprawę. W przypadku uwzględnienia skargi w całości, organ powinien wydać rozstrzygnięcie co do istoty sprawy lub umorzyć postępowanie, a nie przekazywać sprawy sobie.
Stan faktyczny
Skarżąca M. M. wniosła o przyjęcie do Szkoły Doktorskiej Uniwersytetu W. Komisja Rekrutacyjna odmówiła jej przyjęcia decyzją z dnia [...] lipca 2019 r., powołując się na przepisy, które miały wejść w życie dopiero od 1 października 2019 r. Skarżąca złożyła odwołanie (wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy), a następnie skargę do WSA. Komisja Rekrutacyjna, w trybie autokontroli (art. 54 § 3 p.p.s.a.), uchyliła swoją poprzednią decyzję, uznając ją za wydaną bez podstawy prawnej. WSA uchylił decyzję Komisji Rekrutacyjnej z dnia [...] września 2019 r., uznając, że organ nie mógł zastosować art. 138 § 2 k.p.a. do przekazania sprawy samemu sobie.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu uchylił zaskarżoną decyzję Komisji Rekrutacyjnej z dnia [...] września 2019 r. i zasądził od Komisji na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Mirosława Rozbicka-Ostrowska (spr.) Sędziowie sędzia WSA Ewa Kamieniecka, sędzia WSA Wanda Wiatkowska-Ilków, , Protokolant starszy sekretarz sądowy Dorota Hurman, po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 21 stycznia 2020 r. sprawy ze skargi M. M. na decyzję Komisji Rekrutacyjnej do Szkoły Doktorskiej Uniwersytetu W. - Kolegium [...] z dnia [...] września 2019 r. nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji odmawiającej przyjęcia na I rok kształcenia w dyscyplinie nauk [...] - w Kolegium [...] I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Komisji Rekrutacyjnej do Szkoły Doktorskiej Uniwersytetu W. - Kolegium [...] na rzecz skarżącej M. M. kwotę 200 (słownie: dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Podaniem z dnia [...] czerwca 2019 r. , adresowanym do Wydziałowej Komisji Rekrutacyjnej, M. M. ( dalej : strona, skarżąca ) zwróciła się o przyjęcie do Szkoły Doktorskiej Uniwersytetu W. – Kolegium [...] w roku akademickim 2019/2020. Po przeprowadzeniu postępowania rekrutacyjnego, decyzją z dnia [...] lipca 2019 r. nr [...] , wydaną z powołaniem się na przepisy art. 200 ust. 5 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz. U. z 2018 r., poz. 1668 ze zm.), art. 104 i art. 107 § 1 i § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz. U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm.), § 13 uchwały nr [...] Senatu Uniwersytetu W. z dnia [...] maja 2019 r. w sprawie zasad rekrutacji do Szkoły Doktorskiej Uniwersytetu W. rozpoczynającej kształcenie w roku akademickim 2019/2020 oraz Zarządzenia nr [...] Rektora Uniwersytetu W. z dnia [...] kwietnia 2019 r. w sprawie utworzenia Szkoły Doktorskiej Uniwersytetu W., Komisja Rekrutacyjna do Szkoły Doktorskiej Uniwersytetu W. – Kolegium [...], odmówiła przyjęcia strony na I rok kształcenia w roku akademickim 2019/2020 w Szkole Doktorskiej Uniwersytetu W. na program kształcenia w dyscyplinie naukowej nauk prawnych – w Kolegium [...]. W uzasadnieniu decyzji pierwszo-instancyjnej wskazano, że warunkiem przyjęcia na I rok kształcenia w Szkole Doktorskiej Uniwersytetu W. – Kolegium [...] było uzyskanie minimum kwalifikacyjnego wynoszącego [...] punktów, w tym zdanie egzaminu kwalifikacyjnego oraz zajęcie miejsca na liście rankingowej, mieszczącego się w limicie przyjęć do Szkoły Doktorskiej Uniwersytetu W. Natomiast kandydatka nie uzyskała pozycji w rankingu, mieszczącej się w ustalonym limicie miejsc do Szkoły Doktorskiej Uniwersytetu W., który wynosił [...] miejsc, przy uwzględnieniu miejsc przypisanych zarządzeniem Dziekana do określonych jednostek Wydziału, ponieważ zajęła [...] miejsce w rankingu. W odwołaniu do decyzji pierwszo-instancyjnej strona wniosła o przyjęcie na I rok kształcenia w roku akademickim 2019/2020 w Szkole Doktorskiej Uniwersytetu W. – Kolegium [...], zarzucając naruszenie przepisów , a to : - art. 1 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 3 lipca 2018 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce, zgodnie z którym m. in. art. 198 – 216 wchodzą w życie z dniem 1 października 2019 r., a zatem art. 200 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce nie obowiązywał w dniu przeprowadzenia konkursu i konkurs został przeprowadzony w oparciu o przepisy nieobowiązujące, - art. 291 ustawy z dnia 3 lipca 2018 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce, zgodnie z którym zasady rekrutacji do szkoły doktorskiej, o których mowa w art. 200 ust. 2 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce oraz program kształcenia w szkole doktorskiej, o którym mowa w art. 201 ust. 3 tej ustawy, podaje się po raz pierwszy do wiadomości publicznej do dnia 31 maja 2019 r. w związku z art. 201 ust. 3 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce, zgodnie z którym zasady rekrutacji oraz program kształcenia, podmiot prowadzący szkołę doktorską udostępnia nie później niż 5 miesięcy przed rozpoczęciem edukacji. W uzasadnieniu odwołania strona wywodziła , że egzamin zgodnie z intencją ustawodawcy winien zostać przeprowadzony w październiku 2019 r., po wejściu w życie przepisów określających zasady rekrutacji, po uprzednim ogłoszeniu do dnia [...] maja 2019 r. zasad rekrutacji, programu szkolenia i regulaminów. Tak długie vacatio legis służyć miało przygotowaniu transparentnych zasad rekrutacji, programów nauczania i regulaminów, aby przepisy wprowadzające nową instytucję mogły wejść w życie z dniem wskazanym w ustawie wprowadzającej. Nadto intencją ustawodawcy było wyrównanie szans kandydatów, aby mogli zapoznać się i przygotować zgodnie z nowymi zasadami konkursu. Odwołująca się wskazała , że w Uniwersytecie W. zasady rekrutacji zostały ogłoszone w dniu [...] maja 2019 r., a w dniu [...] czerwca 2019 r. termin egzaminu wyznaczono na dzień [...] lipca 2019 r. Kandydaci mieli jedynie kilka dni na złożenie zgłoszenia w systemie internetowym, a osoba spoza uczelni nie miała szans na złożenie dokumentów bez pomocy pracowników dziekanatu. Pomimo, że zgodnie z § 5 pkt 2 ppkt 6 uchwały Senatu kandydaci ubiegający się o przyjęcie na studia w Instytucie [...] zdają egzamin ze specjalności [...], [...], [...], to w części pisemnej egzaminu znalazło się szereg pytań z [...] i to nie tylko z zakresu [...], ale z [...], m. in. z [...]. Ponadto przyznaje się aż [...] punktów za dotychczasowe publikacje, a nie przyznaje się żadnych punktów za dotychczasową praktykę w zawodzie [...], która winna być również doceniona. Tak skonstruowane zasady rekrutacji w sposób oczywisty faworyzują osoby wcześniej związane z uczelnią i powodują dyskryminację osób, które do tej pory skupiły się na pracy zawodowej. Nie określono również maksimum punktów, które można było uzyskać, co jest istotne z uwagi na systemy obliczania średniej ocen i odmienne skale ocen na różnych uczelniach. Również przekładanie ogłoszenia wyników z dnia na dzień budzi poważne wątpliwości co do ich rzetelności. Według strony przeprowadzenie konkursu przed wejściem w życie przepisów dotyczących rekrutacji pozbawione jest podstaw prawnych, co spowodowało nieważność decyzji na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Pismem z dnia [...] sierpnia 2019 r., doręczonym stronie w dniu [...] sierpnia 2019 r., Przewodniczący Komisji Rekrutacyjnej zawiadomił stronę o wyznaczeniu nowego terminu załatwienia sprawy do dnia [...] września 2019 r. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia [...] sierpnia 2019 r. ( data wpływu do organu : [...] sierpnia 2019r. ) strona wniosła o uchylenie decyzji, odmawiającej przyjęcia na I rok kształcenia w roku akademickim 2019/2020 w Szkole Doktorskiej Uniwersytetu W. na program kształcenia w dyscyplinie naukowej nauk [...] – w Kolegium Doktorskim [...], ponawiając zarzuty i argumentację zawartą w odwołaniu. Decyzją z dnia [...] września 2019 r. nr [...], wydaną na podstawie przepisów art. 54 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.), art. 23 ust. 4 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz. U. z 2018 r., poz. 1668 ze zm.) i § 12 uchwały nr [...] Senatu Uniwersytetu W. z dnia [...] maja 2019 r. w sprawie uchwalenia Statutu Uniwersytetu W., Komisja Rekrutacyjna do Szkoły Doktorskiej Uniwersytetu W. – Kolegium [...] uwzględniła w całości skargę wniesioną przez stronę pismem z dnia [...] sierpnia 2019 r. i w zakresie swojej właściwości uchyliła w całości decyzję Komisji Rekrutacyjnej do Szkoły Doktorskiej Uniwersytetu W. - Kolegium [...] z dnia [...] lipca 2019 r. nr [...], odmawiającą przyjęcia strony na I rok kształcenia w dyscyplinie nauk [...] – w Kolegium [...]. W motywach powyższej decyzji Komisja Rekrutacyjna wskazała, że wyniki postępowania rekrutacyjnego do Szkoły Doktorskiej w roku akademickim 2019/2020 zostały ogłoszone w dniu [...] lipca 2019 r. Wyniki te zostały wprowadzone do elektronicznego systemu rekrutacji [...], a następnie przygotowane zostały decyzje dotyczące odmowy przyjęcia na I rok kształcenia w dyscyplinie nauk prawnych w Kolegium [...]. Natomiast w przypadku kandydatów zakwalifikowanych do kształcenia w Szkole Doktorskiej przyjęcie nastąpiło w drodze wpisu na listę osób przyjętych do Szkoły Doktorskiej. Komisja Rekrutacyjna wydala w dniu [...] lipca 2019 r. decyzję odmawiającą przyjęcia strony na I rok kształcenia, powołując w podstawie m. in. art. 200 ust. 5 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym, który wejdzie w życie dopiero z dniem 1 października 2019 r. Oznacza to, że w toczących się postępowaniach rekrutacyjnych decyzje o odmowie przyjęcia powinny być wydane nie wcześniej niż [...] października 2019 r. Komisja Rekrutacyjna powinna zatem wydać decyzję z datą po [...] października 2019 r. Zdaniem Komisji Rekrutacyjnej, wydanie decyzji w terminie wcześniejszym powoduje odpadnięcie podstawy prawnej do formalnego wydania decyzji, odmawiającej przyjęcia do Szkoły Doktorskiej. Komisja mogła prowadzić wszelkie czynności w zakresie postępowania rekrutacyjnego, w tym m. in. ogłosić wyniki postępowania i przedstawić listy rankingowe. Jednakże z wydaniem decyzji powinna wstrzymać się do dnia [...] października 2019 r. Dlatego też decyzja w stosunku do strony tego postępowania została wydana bez podstawy prawnej. Należało uchylić wydaną przez Komisję Rekrutacyjną w dniu [...] lipca 2019 r. decyzję odmawiającą przyjęcia do Szkoły Doktorskiej i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia. Powyższa decyzja stała się przedmiotem skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu , w której skarżąca wniosła o uchylenie decyzji z dnia [...] września 2019 r. i przyjęcie na studia doktoranckie w Szkole Doktorskiej Uniwersytetu W. przez wpisanie na listę doktorantów Szkoły Doktorskiej Uniwersytetu W. - Kolegium [...] na I rok kształcenia w dyscyplinie nauk prawnych w roku akademickim 2019/2020. Według skarżącej bezpodstawne było przedłużenie terminu, ustanowionego w uchwale Senatu Uniwersytetu W., do rozpoznania wniosku strony o ponowne rozpatrzenie sprawy. Nawet, gdyby dopuścić możliwość przedłużenia tego terminu, to musiałoby to być uzasadnione potrzebą prowadzenia czynności wyjaśniających z uwagi na skomplikowany charakter sprawy, a nie jak wskazano sezonem urlopowym członków Komisji. Doszło zatem do obrazy art. 36 § 2 k.p.a. Komisja zobowiązana była w terminie 14 dni, wynikającym z uchwały Senatu, rozpoznać wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. W ocenie skarżącej, Komisja Rekrutacyjna w decyzji z dnia [...] września 2019 r. nie podzieliła w całości jej argumentacji i nie odniosła się do zarzutów merytorycznych skargi, dotyczących postępowania rekrutacyjnego. Dokonując autokorekty własnej decyzji, Komisja dopuściła się rażącego naruszenia prawa, wskazując że skarga została w całości uwzględniona, a de facto nie uwzględniając w całości żądania strony i nie wpisując skarżącej na listę doktorantów Szkoły Doktorskiej. W tej sytuacji, organ nie mógł skorzystać z trybu samokontroli w rozumieniu art. 54 § 3 p.p.s.a. i powinien przekazać skargę do rozpoznania sądowi administracyjnemu. W trybie art. 54 § 3 p.p.s.a. niedopuszczalne jest wybiórcze traktowanie skargi, jak i niedopuszczalne jest naprawianie błędów, które popełnił organ, jeżeli nie prowadzi to do wydania orzeczenia zgodnego z interesem skarżącej. Wydana decyzja rażąco narusza art. 54 § 3 p.p.s.a., ma charakter jedynie pozorny i w żaden sposób nie załatwia interesu strony przez wpisanie jej na listę doktorantów. Naprawiając własne błędy, organ ma zamiar po [...] października 2019 r. wydać decyzję takiej samej treści, już na podstawie obowiązujących przepisów prawa. Nie stanowi również uwzględnienia skargi w całości uchylenie zaskarżonej decyzji bez rozstrzygnięcia co do istoty sprawy. Późniejsze wydanie odrębnej decyzji merytorycznej nie ma podstawy prawnej, a zawarcie w niej takiego samego rozstrzygnięcia, jak w decyzji uchylonej w ramach autokontroli, rażąco narusza prawo. W tej sytuacji Komisja zgodnie z art. 55 § 2 p.p.s.a. powinna była w terminie 30 dni przekazać sądowi administracyjnemu złożoną skargę wraz z aktami i odpowiedzią na skargę. W odpowiedzi na skargę Uniwersytet W. wniósł o jej oddalenie, podnosząc , że przedłużenie terminu do wydania decyzji ze względu na brak możliwości poprawnego procedowania, spowodowane sezonem urlopowym, nie niweczy zasadności decyzji i nie stanowi działań noszących znamiona rażącego naruszenia prawa. Ponadto, uchylając decyzję z dnia [...] lipca 2019 r., organ nie był ani zobowiązany ani też władny do wydania rozstrzygnięcia merytorycznego w przedmiocie wpisania skarżącej na listę doktorantów ze względu na ustawowe pozbawienie organu możliwości do wydawania decyzji administracyjnych w tym zakresie. Wbrew twierdzeniom skarżącej, organ uwzględnił decyzję w całości, celowo nie odnosząc się do kwestii wpisania na listę doktorantów, gdyż żądanie to pozostawało poza normą kompetencyjną, zawartą w przepisach prawa materialnego. Stąd też organ nie miał prawnej możliwości do uwzględnienia żądania skarżącej, co w żaden sposób nie niweczy poglądu o uwzględnieniu w całości pozostałych żądań w granicach prawa. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Kognicja sądu administracyjnego ogranicza się wyłącznie do badania legalności zaskarżonych aktów administracyjnych, rozumianej jako zgodność z przepisami prawa materialnego i procesowego , o czym stanowi przepis art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( tj. Dz. U. z 2018 r. , poz. 2107 ze zm. ). Przy ocenie legalności aktu administracyjnego wojewódzki sąd administracyjny nie jest skrępowany wyartykułowanymi w skardze zarzutami i sformułowanymi w niej wnioskami , lecz ocenia ją w całokształcie okoliczności faktycznych i prawnych danej sprawy , o czym stanowi art.134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( tj. Dz. U. z 2019 r., poz.2325 ze zm.) , zwanej dalej p.p.s.a. W punkcie wyjścia oceny zasadności wywiedzionej skargi zauważyć należy, że przedmiotem osądu w badanej sprawie jest decyzja z dnia [...] września 2019 r. wydana w trybie art. 54 § 3 p.p.s.a., którą Komisja Rekrutacyjna uwzględniła w całości skargę wniesioną przez stronę pismem z dnia [...] sierpnia 2019 r. i uchyliła w całości decyzję Komisji Rekrutacyjnej z dnia [...] lipca 2019 r., odmawiającą przyjęcia strony na I rok kształcenia w dyscyplinie nauk [...] – w Kolegium [...]. Na wstępie wypada przytoczyć brzmienie art. 54 § 3 p.p.s.a. , wedle którego organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania zaskarżono, może w zakresie swojej właściwości uwzględnić skargę w całości w terminie trzydziestu dni od dnia jej otrzymania. W przypadku skargi na decyzję, uwzględniając skargę w całości, organ uchyla zaskarżoną decyzję i wydaje nową decyzję. Uwzględniając skargę, organ stwierdza jednocześnie, czy działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce bez podstawy prawnej albo z rażącym naruszeniem prawa. Przepis § 2 stosuje się odpowiednio. Przytoczony art. 54 § 3 p.p.s.a. stanowi samoistną podstawę prawną do dokonania autokontroli przez organ administracji. Przyjmuje się, że celem autokontroli jest umożliwienie organowi administracji ponownej weryfikacji własnego działania (lub braku działania) bez konieczności angażowania sądu administracyjnego w ocenę jego zgodności z prawem. Autokontrola prowadzi w związku z tym do szybszego załatwienia sprawy, i to zgodnie z żądaniem skarżącego, a zatem służy realizacji zasady szybkości postępowania wyrażonej w art. 7 p.p.s.a. Jak wynika z materiału aktowego badanej sprawy, skarżąca pismem z dnia [...] lipca 2019 r. ( data wpływu do organu – [...] lipca 2019 r.) złożyła na podstawie § 13 ust. 1 w związku z § 5 ust. 1 pkt 6 uchwały Senatu Uniwersytetu W. z dnia [...] maja 2019 r. w sprawie zasad rekrutacji do Szkoły Doktorskiej Uniwersytetu W. rozpoczynającej kształcenie w roku akademickim 2019/2020, odwołanie ( będące w istocie wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy) od wydanej przez Komisję Rekrutacyjną w dniu [...] lipca 2019 r. decyzji odmawiającej przyjęcia jej na studia doktoranckie. Stosownie do powołanego przez skarżącą § 5 ust. 1 pkt 6 uchwały Senatu do zadań komisji rekrutacyjnej należy również rozpatrywanie wniosków o ponowne rozpatrzenie sprawy, a stosownie do § 13 ust. 1 tej uchwały odmowa przyjęcia do Szkoły Doktorskiej następuje w drodze decyzji administracyjnej doręczonej kandydatowi na zasadach ogólnych. Nie budzi zatem wątpliwości ,że skarżąca skorzystała z uprawnienia przewidzianego w § 13 ust. 2 omawianej uchwały, zgodnie z którym od decyzji o odmowie przyjęcia do Szkoły Doktorskiej kandydatowi przysługuje, w terminie 14 dni od dnia jej doręczenia, wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Złożenie zatem przez skarżącą odwołania ( a de facto wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy ) spowodowało uruchomienie administracyjnego postępowania odwoławczego, zaś decyzja Komisji Rekrutacyjnej z dnia [...] lipca 2019 r. odmawiająca przyjęcia strony do Szkoły Doktorskiej nie stała się ostateczna w administracyjnym toku instancji. Z akt sprawy ponadto wynika ,że pismem z dnia [...] sierpnia 2019 r. ( data wpływu do organu – [...] sierpnia 2019 r.) , zatytułowanym " odwołanie" , powołując się ponownie na przepisy § 13 ust. 1 w związku z § 5 ust. 1 pkt 6 uchwały Senatu Uniwersytetu W. z dnia [...] maja 2019 r. , skarżąca złożyła również do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego za pośrednictwem Komisji Rekrutacyjnej skargę na decyzję z dnia [...] lipca 2019 r. odmawiającą przyjęcia jej na studia doktoranckie , opartą na zarzucie wydania jej bez podstawy prawnej. W tym miejscu zauważyć należy , że stosownie do przepisu § 13 ust. 2 zd. 2 uchwały Senatu Uniwersytetu W. kandydat może również w terminie 30 dni od dnia doręczenia decyzji wnieść skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu za pośrednictwem komisji rekrutacyjnej, bez konieczności składania wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Przy wnoszeniu skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na decyzję komisji rekrutacyjnej obowiązują zasady przewidziane w przepisach ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zgodnie z art. 52 § 1 p.p.s.a. skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka. Przy czym definicję pojęcia "wyczerpanie środków zaskarżenia" zawiera art. 52 § 2 p.p.s.a. , wedle którego przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub ponaglenie, przewidziany w ustawie. Z treści cytowanych przepisów wynika więc ,że ustawodawca nie nałożył na stronę postępowania administracyjnego obowiązku zwrócenia się do organu z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy przed wniesieniem skargi do sądu administracyjnego. Jednakże stosownie do art. 52 § 3 p.p.s.a., jeżeli stronie przysługuje prawo do zwrócenia się do organu, który wydał decyzję z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy, strona może wnieść skargę na tę decyzję bez skorzystania z tego prawa. Komentowany przepis dopuszcza zatem możliwość zaskarżenia do sądu administracyjnego decyzji nieostatecznej w administracyjnym toku instancji, od której stronie przysługuje zwyczajny środek prawny, jakim jest wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Oznacza to, że ustawodawca pozostawił w tym przypadku stronom wybór środka ochrony prawnej. Przechodząc do realiów analizowanej sprawy , stwierdzić należy ,że skoro skarżąca pismem z dnia [...] lipca 2019 r złożyła odwołanie , będące w istocie wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy, zakończonej nieostateczną decyzją Komisji Rekrutacyjnej z dnia [...] lipca 2019 r., to przed rozpoznaniem tegoż odwołania (wniosku) przez Komisję Rekrutacyjną nie była ona uprawniona do wniesienia skargi na tę samą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu postanowieniem z dnia 21 stycznia 2020 r. sygn. akt IV SA/Wr 379/19 odrzucił skargę strony na decyzję z dnia [...] lipca 2019 r. w przedmiocie odmowy przyjęcia na I rok studiów doktoranckich, uznając że skoro skarżąca skutecznie wystąpiła z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy, to nie mogła już skorzystać z prawa do zaskarżenia tej samej decyzji w drodze skargi do sądu administracyjnego. Dlatego też skarga z dnia [...] sierpnia 2019r. wniesiona do tutejszego Sądu podlegała odrzuceniu jako niedopuszczalna na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. W konsekwencji również Komisja Rekrutacyjna nie była uprawniona do dokonania na podstawie art. 54 § 3 p.p.s.a. autokontroli decyzji z dnia [...] lipca 2019 r. i uwzględnienia skargi, podlegającej odrzuceniu jako niedopuszczalnej. Skoro skarżąca zainicjowała kolejno dwa postępowania , a mianowicie administracyjne w wyniku złożenia odwołania ( tj. wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy) i następnie sądowe w wyniku wniesienia skargi do Sądu , to organ zobowiązany był do rozpoznania skierowanego do niego wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Natomiast skargę organ zobowiązany był do przekazania Sądowi w trybie art. 54 § 2 p.p.s.a. w celu podjęcia przez Sąd stosownych działań. Jak już była o tym mowa wyżej , warunkiem skorzystania przez organ z uprawnienia przewidzianego w art. 54 § 3 p.p.s.a. i dokonania autokontroli własnej decyzji jest uwzględnienie skargi w całości. Przy czym organ podejmujący rozstrzygnięcie w tym trybie jest związany treścią żądań i zarzutów skarżącego i nie ma możliwości wybiórczego uwzględnienia skargi. W złożonej skardze strona wniosła o uchylenie decyzji, odmawiającej przyjęcia na I rok kształcenia w Szkole Doktorskiej Uniwersytetu W., przede wszystkim zarzucając, że konkurs został przeprowadzony w oparciu o przepisy nieobowiązujące w chwili jego przeprowadzenia. Zdaniem skarżącej , egzamin zgodnie z intencją ustawodawcy winien zostać przeprowadzony w październiku 2019 r., po wejściu w życie przepisów określających zasady rekrutacji. Ponadto strona zgłosiła szereg zastrzeżeń dotyczących zasad i toku prowadzenia postępowania rekrutacyjnego , a mianowicie związanych z wyborem przedmiotów egzaminacyjnych, niewłaściwą punktacją , krótkim terminem na złożenie podania. Treść zarzutów skarżącej jednoznacznie wskazuje na żądanie wpisania jej na listę doktorantów. Wobec tego samo uchylenie decyzji z dnia [...] lipca 2019 r. odmawiającej przyjęcia do Szkoły Doktorskiej jako wydanej przedwcześnie i zapowiedź wydania kolejnej decyzji po wejściu w życie właściwych przepisów ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce nie stanowiło uwzględnienia skargi strony w całości w myśl art. 54 § 3 p.p.s.a. Wymaga bowiem zaakcentowania ,że w przypadku skargi do sądu administracyjnego na decyzję i zastosowania przez organ trybu autokontroli , organ uwzględniając skargę w całości, uchyla zaskarżoną decyzję i wydaje nową decyzję. Innymi słowy, organ uwzględniając w ramach autokontroli skargę na decyzję, nie może ograniczyć się wyłącznie do uchylenia zaskarżonego aktu. Zgodnie bowiem z brzmieniem analizowanego przepisu organ ma obowiązek orzec w sposób ostateczny w sprawie administracyjnej bądź przez jej rozstrzygnięcie co do istoty, bądź przez umorzenie postępowania (vide: Kabat A. w: Dauter Bogusław, Kabat Andrzej, Niezgódka-Medek Małgorzata, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. VII, LEX). Wobec powyższego, w przypadku uwzględnienia skargi strony w całości w trybie art. 54 § 3 p.p.s.a., organ winien nie tylko uchylić zaskarżoną decyzję, ale również wpisać kandydatkę na listę doktorantów w Szkole Doktorskiej. Wymaga również podkreślenia ,że w orzecznictwie sądów administracyjnych prezentowany jest pogląd, wedle którego organ administracji publicznej, uwzględniając skargę w całości, może skorzystać ze wszystkich uprawnień przysługujących organowi odwoławczemu na podstawie art. 138 k.p.a., a więc w sytuacji, kiedy zachodzi konieczność przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części, uchylić decyzję organu I instancji w całości i sprawę przekazać temu organowi do ponownego rozpatrzenia. Jeżeli zostaje spełniona podstawowa przesłanka decyzji autokontrolnej, a mianowicie uwzględnienie skargi przez organ w całości, to nie ma żadnych przeszkód do zastosowania przez ten organ również art. 138 § 2 k.p.a. ( vide: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 sierpnia 2008 r., sygn. akt II OSK 935/07). Godzi się również zauważyć ,że instytucja przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia polega (przy uwzględnieniu aktualnego brzmienia art. 138 § 2 k.p.a.) na uchyleniu decyzji w całości i przekazaniu sprawy przez organ odwoławczy organowi pierwszej instancji, w sytuacji gdy istnieje konieczność ponownego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego przez organ pierwszej instancji. Natomiast nie jest możliwe uchylenie decyzji przez dany organ i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia samemu sobie. Poza tym przepisy procedury administracyjnej nie znają swoistego odroczenia w czasie wydania przez dany organ kolejnej decyzji po uprzednim uchyleniu przez ten organ decyzji wadliwej, do czego w istocie dążyła Komisja Rekrutacyjna. Wojewódzki Sąd Administracyjny w składzie orzekającym w niniejszej sprawie w pełni aprobuje wyrażany w literaturze przedmiotu pogląd, wedle którego przepis art. 138 § 2 k.p.a. nie ma zastosowania do wniosku, o którym mowa w art. 127 § 3 k.p.a. (wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy). Wprawdzie zgodnie z tym przepisem do wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące odwołań od decyzji, jednakże należy mieć na uwadze, że w przepisie art. 138 § 2 k.p.a. jest mowa o przekazaniu sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, a więc "przekazanie sprawy sobie" stanowi rażące naruszenie powyższego przepisu (vide: M. Jaśkowska, M. Wilbrandt-Gotowicz, A. Wróbel, Komentarz aktualizowany do Kodeksu postępowania administracyjnego, LEX/el 2019). Również w orzecznictwie sądowo-administracyjnym prezentowane jest stanowisko ,zgodnie z którym ten sam organ, który rozpoznał już sprawę, ma możliwość na skutek wniesionego wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy dokonać samokontroli wydanego rozstrzygnięcia. Nie może jednak organ przekazać sobie sprawy do ponownego rozpoznania (art. 138 § 2 k.p.a.), bowiem przekazać można sprawę tylko innemu organowi. Nie można przekazać sobie sprawy, którą się ten organ zajmuje i którą ma obowiązek rozstrzygnąć decyzją ( zob. wyrok NSA z 5.07.2006 r., II OSK 940/05, LEX nr 275527). Reasumując powyższe , stwierdzić należy ,że pod adresem Komisji Rekrutacyjnej musi być skutecznie wyartykułowany zarzut naruszenia – przy wydawaniu zaskarżonej decyzji - przepisów art. 54 § 3 p.p.s.a. oraz art. 138 § 2 k.p.a.. Wobec odrzucenia skargi na decyzję z dnia [...] lipca 2019 r. przez tutejszy postanowieniem z dnia 21 stycznia 2020 r., sygn. akt IV SA/Wr 379/19, na obecnym etapie postępowania brak jest już możliwości dokonania przez organ w trybie art. 54 § 3 p.p.s.a. autokontroli wydanej decyzji. Stwierdzenie powyższego oznacza ,że skarga przedstawia się jako zasadna , co obligowało Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. do orzeczenia jak w pkt I sentencji wyroku. O kosztach procesu w pkt II sentencji wyroku orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a (wpis od skargi 200 zł).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło