II SA/Wa 1531/19
WyrokWSA w Warszawie2020-01-30
Skład orzekający: Sławomir Fularski, Danuta Kania, Joanna Kruszewska-Grońska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy funkcjonariusz Straży Granicznej, przebywający na zwolnieniu lekarskim, który brał udział w kampanii wyborczej poprzez rozdawanie ulotek, wykorzystał zwolnienie lekarskie niezgodnie z jego celem, co skutkuje utratą prawa do uposażenia?Ratio decidendi
Sąd uznał, że aktywność funkcjonariusza polegająca na udziale w kampanii wyborczej poprzez rozdawanie ulotek w trakcie zwolnienia lekarskiego, nawet jeśli lekarz zalecił spacery, wykracza poza cel zwolnienia, jakim jest powrót do zdolności do służby. Takie działania nie mieszczą się w zakresie zwykłych czynności dnia codziennego ani nie są wymuszone obiektywnymi okolicznościami, co prowadzi do utraty prawa do uposażenia.Stan faktyczny
Funkcjonariusz Straży Granicznej D.J. przebywał na zwolnieniu lekarskim z powodu wypadku w trakcie zajęć służbowych. W tym czasie, w okresie kampanii wyborczej, brał udział w rozdawaniu ulotek wyborczych wraz z kandydatem na wójta. Komendant Główny Straży Granicznej stwierdził utratę prawa do uposażenia za okres zwolnienia lekarskiego, uznając, że funkcjonariusz wykorzystał je niezgodnie z celem. Funkcjonariusz wniósł odwołanie, a następnie skargę do WSA, kwestionując ustalenia organu i zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Fularski (spr.), Sędzia WSA Danuta Kania, Asesor WSA Joanna Kruszewska-Grońska, Protokolant referent stażysta Magdalena Morawiec po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 stycznia 2020 r. sprawy ze skargi D. J. na decyzję Komendanta Głównego Straży Granicznej z dnia [...] maja 2019 r. nr [...] w przedmiocie utraty prawa do uposażenia oddala skargę
Komendant Główny Straży Granicznej (dalej jako "organ" lub "Komendant Główny SG") rozkazem personalnym z [...] kwietnia 2019 r. nr [...] działając na podstawie art. 125e ust. 13 i 14 ustawy z dnia 12 października 1990 r. o Straży Granicznej (Dz. U.
z 2019 r. poz. 147 ze zm.), dalej jako "ustawa o Straży Granicznej" stwierdził utratę przez [...] SG D.J. (dalej także jako "funkcjonariusz" lub "strona") prawa do uposażenia za okres od [...] września 2018 r. do [...] października 2018 r.
w związku z nieprawidłowym wykorzystaniem zwolnienia lekarskiego.
W uzasadnieniu organ wskazał, że funkcjonariusz przebywał w okresie od [...] sierpnia 2018 r. do [...] listopada 2018 r. na zwolnieniu lekarskim w związku
z wypadkiem w trakcie zajęć służbowych. Z załączonej do sprawy dokumentacji medycznej wynika, że "chory może chodzić" i wymaga umiarkowanej pomocy przy wykonywaniu niektórych czynności (spożywanie posiłków, utrzymywanie higieny ciała, ubieranie się). Zalecone miał chodzenie w ortezie na ramię – bark oraz oszczędzający tryb życia. Dodatkowo w zaświadczeniu lekarskim z [...] października 2018 r. pacjentowi zalecono ćwiczenia z obciążeniem, spacery oraz terapię indywidualną i grupową.
W dniu [...] listopada 2018 r. zostało sporządzone sprawozdanie z przeprowadzonej kontroli prawidłowości wykorzystania przez funkcjonariusza ww. zwolnienia lekarskiego. W sprawozdaniu wskazano, że funkcjonariusz z ramienia bezpartyjnego Komitetu Wyborczego Wyborców Twoja Gmina [...] kandydował na radnego Okręgu Wyborczego nr [...] – [...],[...],[...]. Ponadto wspierał kandydata na wójta z ww. komitetu wyborczego K.G. poprzez wzięcie udziału
w obchodzie (objeździe) potencjalnych wyborców zamieszkujących okręg wyborczy,
w którym obaj kandydowali. Z oświadczenia funkcjonariusza wynika, że w trakcie zwolnienia lekarskiego w ciągu 4 dni po kilka godzin dziennie towarzyszył pieszo kandydatowi na wójta z jego komitetu w rozdawaniu ulotek wyborczych w kilku miejscowościach w gminie.
W związku z powyższym, zawiadomieniem z [...] grudnia 2018 r. organ wszczął
z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie ustalenia prawa funkcjonariusza do uposażenia za okres od [...] września 2018 r. (do [...] września 2018 r. zgłaszanie kandydatów w wyborach samorządowych) do [...] października 2018 r. (czas trwania kampanii wyborczej).
Pismem z [...] grudnia 2018 r. organ wystąpił do lekarza prowadzącego [...] SG D. J. o udzielenie informacji, czy sposób postępowania strony polegający na towarzyszeniu pieszo kandydatowi na wójta w rozdawaniu ulotek wyborczych w kilku miejscowościach w gminie w ciągu 4 dni w trakcie zwolnienia lekarskiego był zgodny z jego zaleceniami oraz czy mógł mieć niekorzystny wpływ na stan zdrowia funkcjonariusza. W udzielonej pismem z [...] stycznia 2019 r. odpowiedzi [...] J. K. poinformował, że postępowanie strony w kwestii usprawnienia
w okresie pooperacyjnym nie jest sprzeczne z jego zaleceniami. Chory mógł i powinien korzystać ze spacerów w okresie pooperacyjnym. Towarzyszenie osobie ubiegającej się o wybór na stanowisko publiczne (forma spaceru) nie jest sprzeczne z ideą usprawnienia w okresie pooperacyjnym zalecaną w trakcie wizyt w tym okresie.
W toku postępowania organ ustalił, że w dwa dni, tj. [...] października 2018 r.
i (prawdopodobnie) [...] października 2018 r. funkcjonariusz razem z kandydatem na wójta odwiedzili miejscowość [...] oraz [...] i [...]. Funkcjonariusz
w piśmie z [...] marca 2019 r. poinformował wprawdzie organ, że nie był w [...], niemniej jednak z portalu [...] wynika, że [...] października 2018 r. odwiedził jednak i tę miejscowość. Strona poinformowała nadto, że z uwagi na upływ czasu nie jest w stanie wskazać miejscowości, w których była w pozostałe dwa dni. Według funkcjonariusza nie ma to jednak znaczenia, bowiem lekarz zalecił mu spacery i to jest kluczowe w sprawie. Zwolnienie lekarskie wykorzystał więc właściwie, zgodnie z zaleceniami lekarza.
Organ wskazał, że niewątpliwie podstawowym celem zwolnienia lekarskiego jest uzyskanie przez chorego pełnej sprawności i zdolności do pracy czy służby. Funkcjonariusz przebywał na zwolnieniu lekarskim z powodu zwichnięcia stawu barkowo – obojczykowego lewego. Zapis w zaświadczeniu lekarskim wskazujący, że pacjent może chodzić uprawnia jedynie do wykonywania zwykłych czynności życia codziennego, np. poruszania się po mieszkaniu, udania się na zabieg lub kontrolę lekarską. Zakres dopuszczalnego poruszania się funkcjonariusza w takim przypadku winien ograniczać się do najbliższych okolic jego miejsca zamieszkania i tylko do załatwienia podstawowych potrzeb życiowych. Okoliczność, że w trakcie zwolnienia lekarskiego chory może chodzić nie oznacza, że funkcjonariusz przebywający na zwolnieniu lekarskim może traktować okres zwolnienia lekarskiego jako czas wolny od służby, którym swobodnie może dysponować.
W ocenie organu, wyjazdy z kandydatem na wójta do innych miejscowości (np. [...]) położonych poza okręgiem, z którego kandydował funkcjonariusz ewidentnie wykraczały poza jego zobowiązania i nie były wymuszone obiektywnymi okolicznościami. Wprawdzie funkcjonariusz w okresie pooperacyjnym miał zalecone spacery, niemniej jednak czynność w postaci rozdawania ulotek wyborczych w kilku miejscowościach przez 4 dni po kilka godzin dziennie pieszo z całą pewnością nie należy do czynności życia codziennego. Powyższe oznacza, że zwolnienie lekarskie zostało wykorzystane w innym celu niż odzyskanie zdolności do służby, tym samym zostało wykorzystane w sposób nieprawidłowy. Poza tym, wbrew twierdzeniu funkcjonariusza trudno uznać, aby wspomniana wyżej czynność nie wymagała od niego zwiększonego wysiłku kosztem zdrowia. Co innego gdyby funkcjonariusz przebywając na zwolnieniu lekarskim był zobligowany do podjęcia takich działań i gdyby taka aktywność wymuszona była obiektywnymi okolicznościami. Jednakże w niniejszej sprawie taka sytuacja nie miała miejsca. Funkcjonariusz wykonywał czynność niezgodną z istotą wystawionego zwolnienia lekarskiego. Biorąc zaś pod uwagę, że czynność ta miała miejsce w miesiącu październiku 2018 r., zasadnym jest stwierdzenie utraty prawa do uposażenia za okres, jaki obejmowało wystawione zwolnienie lekarskie, tj. od [...] września 2018 r. do [...] października 2018 r.
Pismem z [...] kwietnia 2019 r. funkcjonariusz reprezentowany przez adwokata wniósł odwołanie od ww. rozkazu personalnego. Zarzucił organowi naruszenie przepisów prawa procesowego, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7, art. 77 § 1, art. 80 oraz art. 107 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez błędne ustalenie stanu faktycznego sprawy i niewłaściwe uzasadnienie decyzji,
a w konsekwencji naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 125e ust. 13 w zw. z art. 125e ust. 10 i 12 oraz art. 125e ust. 7 ustawy o Straży Granicznej. Wniósł
o uchylenie przedmiotowego rozkazu personalnego i umorzenie postępowania pierwszej instancji w całości.
Decyzją z [...] maja 2019 r. nr [...] Komendant Główny SG działając na podstawie art. 127 § 3 i art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz. U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm.; zwanej dalej: "k.p.a.") po rozpatrzeniu odwołania funkcjonariusza utrzymał w mocy zaskarżony rozkaz personalny.
W uzasadnieniu organ powtórzył co do zasady argumentację zawartą w rozkazie personalnym z [...] kwietnia 2019 r. nr [...]. Odnosząc się do zarzutów zawartych
w odwołaniu uznał je za niezasadne. Wskazał, że wszystkie okoliczności faktyczne sprawy zostały zgodnie z regułami zawartymi w art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. należycie wyjaśnione, a uzasadnienie zaskarżonego rozkazu personalnego odpowiada wymogom określonym w art. 107 § 3 k.p.a. Powołał się na pogląd Naczelnego Sądu Administracyjnego zawarty w wyroku z 2 marca 2018 r. sygn. akt I OSK 2071/17, publ. CBOSA), w którym stwierdzono, że ustawodawca łączy odebranie uposażenia
z generalnym dokonaniem ustaleń co do nieprawidłowego wykorzystania zwolnienia,
a nie z samymi protokołami kontroli. Wyjaśnił, że swoje ustalenia faktyczne oparł nie tylko na sprawozdaniu z przeprowadzonej kontroli prawidłowości wykorzystania zwolnienia lekarskiego przez funkcjonariusza, ale również na informacjach pochodzących z informacji pochodzących z portalu [...], na opinii lekarza oraz wyjaśnieniach złożonych przez stronę. Funkcjonariusz sam zaś potwierdził, że w trakcie zwolnienia lekarskiego w ciągu 4 dni po kilka godzin dziennie towarzyszył pieszo kandydatowi na wójta w rozdawaniu ulotek wyborczych. Z ww. portalu wynikało z kolei, że w dniu [...] października 2018 r. funkcjonariusz razem
z kandydatem na wójta z ramienia ww. komitetu odwiedził miejscowość [...], natomiast w dniu następnym [...] oraz [...], a także [...]. Jednocześnie funkcjonariusz nie zaprzeczył, aby ustalenia poczynione przez organ
w toku postępowania były niezgodne z prawdą (z wyjątkiem faktu jakoby odwiedził miejscowość [...]), jedynie stwierdził, że nie jest w stanie potwierdzić faktów wskazanych przez organ z uwagi na upływ czasu. Właśnie ze względu na upływ czasu funkcjonariusz nie był w stanie potwierdzić, czy z kandydatem na wójta odwiedził miejscowość [...] w dniu [...] października 2018 r., czy może to był inny dzień. Stąd też organ wskazując w zaskarżonym rozkazie personalnym powyższą datę posłużył się sformułowaniem "prawdopodobnie".
W konkluzji swojego rozstrzygnięcia Komendant Główny SG wskazał, że obowiązek wykorzystywania zwolnienia lekarskiego zgodnie z jego celem stawia wymóg wyeliminowania sytuacji takiemu celowi przeciwnych. Chodzi więc
o zaniechanie zachowań, które są wykorzystywaniem zwolnienia w innym celu niż odzyskanie zdolności do pracy. Wyjazdy zaś funkcjonariusza z kandydatem na wójta do innych miejscowości wykraczały poza jego zobowiązania i nie były wymuszone obiektywnymi okolicznościami. Dlatego też rozkaz personalny z [...] kwietnia 2019 r. nr [...] został wydany zgodnie z obowiązującymi przepisami.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Komendanta Głównego SG z [...] maja 2019 r. nr [...] funkcjonariusz reprezentowany przez adwokata (dalej jako "skarżący") wniósł o jej uchylenie w całości oraz umorzenie postępowania administracyjnego, jak również o uchylenie poprzedzającego rozkazu personalnego organu oraz zasądzenie kosztów postępowania. Autor skargi zarzucił naruszenie:
I. przepisów prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
- art. 80 k.p.a. poprzez dokonanie dowolnej oceny zgromadzonego materiału dowodowego i ustalenie, że skarżący wykonywał czynności niewskazane dla osoby pozostającej na zwolnieniu lekarskim, wykorzystał zwolnienie lekarskie w sposób niezgodny z jego celem, podczas gdy ze sprawozdania z przeprowadzonej kontroli prawidłowości wykorzystania zwolnienia lekarskiego oraz zwolnień i zaświadczeń lekarskich wynika, że brak jest podstaw do takiego stwierdzenia;
- art. 7 oraz art. 77 § 1 k.p.a. poprzez zaniechanie ustalenia w sposób jednoznaczny
w jakie dni skarżący rzekomo wykorzystał zwolnienie lekarskie w sposób niezgodny
z jego celem oraz w jakich miejscowościach wówczas przebywał co skutkowało błędnym ustaleniem, że czynności przez niego podjęte w trakcie zwolnienia lekarskiego są niezgodne z istotą zaświadczenia lekarskiego, a w konsekwencji przyjęcie, że skarżący wykorzystał zwolnienie lekarskie w sposób niezgodny z jego celem
i stwierdzenie utraty prawa do uposażenia za okres od [...] września 2018 r. do [...] października 2018 r.;
II. przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj.
- art. 125e ust. 7 w zw. z art. 125e ust. 3 ustawy o Straży Granicznej poprzez błędną wykładnię i uznanie, że decyzja o utracie uposażenia za okres przebywania na zwolnieniu lekarskim może zostać wydana nawet w przypadku gdy przeprowadzone postępowanie kontrolne nie wykazuje, że funkcjonariusz wykorzystał zwolnienie lekarskie w sposób niezgodny z jego celem, podczas gdy utrata uposażenia jest nierozerwalnie związana z ustaleniami poczynionymi w trakcie postępowania kontrolnego w przedmiocie wykorzystywania zwolnienia lekarskiego przez funkcjonariusza;
- art. 125e ust. 13 w zw. z art. 125e ust. 3 i 10 ww. ustawy, poprzez błędną wykładnię
i uznanie, że wydanie protokołu pokontrolnego nie jest konieczne do uznania, że funkcjonariusz wykorzystał zwolnienie lekarskie w sposób niezgodny z jego celem oraz uznanie, że protokół pokontrolny nie stanowi podstawy do wydania orzeczenia o utracie prawa do uposażenia, w sytuacji gdy jego wydanie jest warunkiem koniecznym do stwierdzenia, że zwolnienie lekarskie zostało wykorzystane niezgodnie z jego celem,
a także wydania decyzji w przedmiocie utraty prawa do uposażenia
- a w konsekwencji naruszenie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy decyzji wydanej przez organ I instancji w sytuacji gdy była ona wadliwa.
Rozwijając zarzuty skargi podniesiono, że ze sprawozdania wydanego w związku z zakończeniem postępowania kontrolnego co do prawidłowości wykorzystania zwolnienia lekarskiego przez skarżącego wynika, że brak jest wystarczających podstaw do stwierdzenia, że skarżący w sposób nieprawidłowy wykorzystał zwolnienie lekarskie. W konsekwencji powyższego osoba kontrolująca odstąpiła od sporządzenia protokołu, o którym mowa w art. 125 ust. 10 ustawy o Straży Granicznej, a który jest podstawą do stwierdzenia utraty prawa do uposażenia za okres przebywania na zwolnieniu lekarskim. Tym samym, organ dokonał dowolnej oceny zgromadzonego materiału dowodowego. Swoje ustalenia oparł bowiem na dokumencie, z którego treści wyraźnie wynika, że skarżący nie wykorzystał zwolnienia lekarskiego w sposób niezgodny z jego celem, mimo tego dokonał ustaleń odmiennych. Z treści zwolnień lekarskich, jak również z opinii lekarza, znajdujących się w aktach sprawy wynika, że skarżącemu
w czasie rekonwalescencji zalecane były spacery oraz ćwiczenia z obciążeniem. Skarżący nie podjął więc żadnych działań, które spowodowałaby pogorszenie jego stanu zdrowia, zaś po upływie czasu, na jaki przysługiwało mu zwolnienie wrócił do pełnienia służby.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie oraz ponowił argumentację prezentowaną w całym postępowaniu uznając przy tym zarzuty skargi za niezasadne.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r., poz. 2167) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325), dalej: "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej.
W myśl art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną,
z zastrzeżeniem art. 57a. Sąd nie może wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego, chyba że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności (§ 2).
Kontrolując sprawę w ramach wskazanych wyżej kompetencji, Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja jak również poprzedzający ją rozkaz personalny odpowiadają prawu.
Zgodnie z art. 125e ust. ustawy o Straży Granicznej, prawidłowość orzekania
o czasowej niezdolności do służby z powodu choroby, prawidłowość wykorzystania zwolnienia lekarskiego, spełnienie wymogów formalnych zaświadczeń lekarskich oraz oświadczenie funkcjonariusza, którym mowa w art. 125c ust. 1 pkt 3, może podlegać kontroli.
Stosownie do art. 125e ust. 2 pkt 2 ww. ustawy kontrolę przeprowadza przełożony funkcjonariusza właściwy do spraw osobowych – w zakresie prawidłowości wykorzystania zwolnienia lekarskiego i spełnienia wymogów formalnych zaświadczeń lekarskich oraz w zakresie oświadczenia funkcjonariusza, o którym mowa w art. 125c ust. 1 pkt 3. Jeżeli w wyniku kontroli zostanie ustalone nieprawidłowe wykorzystanie zwolnienia lekarskiego, funkcjonariusz traci prawo do uposażenia za cały okres zwolnienia (art. 125e ust. 3). Kontrola prawidłowości wykorzystania zwolnień lekarskich polega na ustaleniu, czy funkcjonariusz w okresie orzeczonej niezdolności do służby, nie wykorzystuje zwolnienia lekarskiego w sposób niezgodny z jego celem,
a w szczególności czy nie wykonuje pracy zarobkowej (art. 125e ust. 7). W razie stwierdzenia w trakcie kontroli, że funkcjonariusz wykonuje pracę zarobkową albo wykorzystuje zwolnienie lekarskie w inny sposób niezgodny z jego celem, osoba kontrolująca sporządza protokół, w którym podaje, na czym polegało nieprawidłowe wykorzystanie zwolnienia lekarskiego (art. 125e ust. 10). Na podstawie ustaleń zawartych w protokole przełożony stwierdza utratę prawa do uposażenia za okres
o którym mowa w ust. 3 lub 4 (art. 125e ust.13). Od decyzji, o której mowa w ust. 13, funkcjonariuszowi przysługuje odwołanie do wyższego przełożonego (art. 125e ust.14).
W orzecznictwie sądowym dotyczącym funkcjonariuszy służb mundurowych nie budzi wątpliwości, że celem zwolnienia lekarskiego jest uzyskanie przez chorego pełnej zdolności do służby. Samo bowiem zwolnienie lekarskie przesądza o niezdolności do służby w okresie w nim wskazanym (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 6 kwietnia 2017 r. o sygn. akt II SA/Wa 1687/16; wyrok WSA w Gdańsku z dnia 18 października 2018 r. o sygn. akt III SA/Gd 511/18; orzeczenia sądów administracyjnych są dostępne w internetowej bazie orzeczeń pod adresem: http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Zaznaczyć zatem należy, że czym innym jest okoliczność potwierdzenia niezdolności chorego do służby – poprzez wystawienie zaświadczenia lekarskiego (zwolnienia lekarskiego), czym innym natomiast sama diagnoza lekarska dokonana przez lekarza, jak również zalecony proces leczenia. W tym kontekście, samo zwolnienie lekarskie nie stanowi metody leczenia, lecz ma sprzyjać, obok zaleconego procesu leczenia, powrotowi funkcjonariusza do służby.
Ratio legis omawianej regulacji było ograniczenie absencji funkcjonariuszy służb mundurowych. Zadaniem organu jest zatem wyłącznie dokonanie kontroli tego, w jaki sposób realizowane jest zwolnienie lekarskie w celu uzyskania pełnej zdolności do służby. Natomiast nie może być kwestionowane, że w toku kontroli organ nie ustala stanu zdrowia funkcjonariusza ani nie ocenia prawidłowości realizacji przez niego procesu leczenia.
Sama okoliczność, że aktywność funkcjonariusza przebywającego na zwolnieniu lekarskim nie stanowi przeciwskazań medycznych, a nawet sprzyja procesowi leczenia, jest z punktu widzenia omawianych regulacji obojętna. Istotne jest bowiem to, czy aktywność ta mieści się w ramach dopuszczalnych czynności funkcjonariusza podczas korzystania ze zwolnienia lekarskiego. Innymi słowy rzecz ujmując, pewne zachowania mogą być niezgodne z celem zwolnienia lekarskiego, mimo tego, że pozostają
w zgodzie z procesem leczenia.
Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie podziela stanowisko prezentowane w orzecznictwie – zarówno sądów administracyjnych, jak
i powszechnych – zgodnie z którym, w czasie niezdolności do służby funkcjonariusz nie może podejmować każdej aktywności, bowiem okresu zwolnienia lekarskiego nie można traktować jako czasu wolnego od służby. Orzeczona niezdolność do służby
z możliwością poruszania się stanowi o możliwości wykonywania przez funkcjonariusza zwykłych czynności dnia codziennego: dokonania zakupów żywnościowych, leków, materiałów medycznych; udania się na wizytę do lekarza, na zabiegi medyczne; poruszania się po mieszkaniu; spacerów w celach rekonwalescencji. Dodać należy, że zakres dopuszczalnego poruszania się funkcjonariusza w przypadku orzeczenia
o czasowej niezdolności do służby zawierającego określenie "chory może chodzić" winien ograniczać się do najbliższych okolic jego miejsca zamieszkania i tylko dla załatwienia podstawowych potrzeb życiowych (por. także wyrok Sądu Najwyższego
z dnia 14 grudnia 2005 r. o sygn. akt III UK 120/05; wyrok Sądu Apelacyjnego
w [...] z dnia [...] listopada 2002 r. o sygn. akt [...]).
Przenosząc powyższe na grunt kontrolowanej sprawy, zgodzić należy się
z działającym w sprawie organem, że wyjazdy skarżącego z kandydatem na wójta do innych miejscowości położonych poza okręgiem, z którego kandydował nie mieszczą się w katalogu działań dopuszczalnych w czasie trwania okresu zwolnienia lekarskiego. Zajęcie jakiego podjął się skarżący w okresie absencji kolidowało zatem
z podstawowym celem jakim jest zwolnienie lekarskie.
Okoliczność wykorzystywania przez skarżącego zwolnienia lekarskiego niezgodnie z jego celem potwierdzają przede wszystkim znajdujące się w aktach administracyjnych sprawy informacje i zdjęcia ze stron internetowych przywołanych przez organ z których to jednoznacznie wynika, że spacery skarżącego związane były
z promowaniem jego osoby jako kandydata na radnego, czy też z promowaniem kandydata na wójta. Czym innym jest bowiem spacer mający na celu dotlenienie organizmu, czy też spacer bez dodatkowej aktywności zawodowej, czy też społecznej, a czym innym jest aktywność związana z rozdawaniem przez skarżącego ulotek wyborczych w związku z trwającą w tym czasie samorządową kampanią wyborczą, czy też aktywność z kandydatem na wójta z komitetu wyborczego, z którego startował skarżący na radnego.
Zdaniem Sądu, czynności takich nie można uznać za zwykłe czynności dnia codziennego, a do tego niezbędne dla egzystencji czy leczenia (rekonwalescencji). Nie sposób bowiem uznać, że aktywność związana z rozdawaniem przez skarżącego ulotek wyborczych w związku z trwającą w tym czasie samorządową kampanią wyborczą, czy też jego aktywność z kandydatem na wójta z komitetu wyborczego, z którego startował to skarżący na radnego, służyła zaspokajaniu jakichkolwiek własnych potrzeb bytowych czy też życiowych. Osoba korzystająca ze zwolnienia lekarskiego zobowiązana jest unikać narażenia na niepożądane dla zdrowia zdarzenia. Nie można bowiem wykluczyć negatywnych skutków przebywania w większej grupie, w której mogą być osoby chore na różne przypadłości w początkowym stadium.
Zauważyć również wypada, że zalecenia lekarskie dotyczące ćwiczeń
z obciążeniem (również na świeżym powietrzu), spacerów, uczestniczenia w terapii indywidualnej i grupowej zostały wystawione dopiero w dniu [...] października 2018 r. Obejmują więc wyłącznie ostatni dzień zwolnienia lekarskiego wystawionego do ww. dnia od [...] września 2018 r. i de facto odnoszą się do kolejnego okresu zwolnienia lekarskiego, tj. od [...] do [...] listopada 2018 r., za który to okres skarżący nie utracił uposażenia. W okresie za który skarżącemu orzeczono utratę prawa do uposażenia obowiązywały zaś zalecenia wymienione w dokumencie zatytułowanym "Wskazówki do dalszego postępowania" z [...] września 2018 r. Tam z kolei wobec skarżącego orzeczono: pomoc przy spożywaniu posiłków, pomoc przy toalecie ciała, pomoc przy ubieraniu się. Ponadto zalecono chodzenie w ortezie na ramię barku i oszczędny tryb życia.
W ocenie Sądu, można również dopuścić podejmowanie przez funkcjonariusza przebywającego na zwolnieniu lekarskim innych działań, wykraczających wprawdzie poza zwykłe czynności dnia codziennego, ale tylko wówczas, gdy wynikają one wprost z zaleceń lekarskich, czy też okoliczności nadzwyczajnych i obiektywnie niezależnych od funkcjonariusza. W stanie faktycznym niniejszej sprawy nie można jednak przyjąć, by takie okoliczności wystąpiły.
Trafnie organ powołał się na pogląd Naczelnego Sądu Administracyjnego zawarty w wyroku z 2 marca 2018 r. sygn. akt I OSK 2071/17, również dostępny w internetowej bazie orzeczeń pod adresem: http://orzeczenia.nsa.gov.pl), w którym stwierdzono, że ustawodawca łączy odebranie uposażenia z generalnym dokonaniem ustaleń co do nieprawidłowego wykorzystania zwolnienia, a nie z samymi protokołami kontroli. Protokół kontroli nie stanowi bowiem samodzielnej czynności, oderwanej od pozostałych, zebranych w sprawie dowodów, które świadczą, że funkcjonariusz wykorzystuje zwolnienie lekarskie w sposób niezgodny z jego celem, skoro stanowi efekt tejże kontroli.
Zauważyć należy, że organ w niniejszej sprawie swoje ustalenia faktyczne oparł nie tylko na sprawozdaniu z przeprowadzonej kontroli prawidłowości wykorzystania zwolnienia lekarskiego przez funkcjonariusza, ale również na informacjach pochodzących z informacji pochodzących z portalu [...], na opinii lekarza oraz wyjaśnieniach złożonych przez skarżącego. Co zaś najbardziej istotne, skarżący sam potwierdził, że w trakcie zwolnienia lekarskiego w ciągu 4 dni po kilka godzin dziennie towarzyszył pieszo kandydatowi na wójta w rozdawaniu ulotek wyborczych.
Wbrew zarzutom skargi nie doszło więc do naruszenia wskazanych w niej przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy.
Z tych wszystkich względów Sąd uznał, że uprawnione było stanowisko organu, zgodnie z którym uznano, że skarżący wykorzystywał zwolnienie lekarskie niezgodnie
z jego celem. W analizowanej sprawie nie budzi wątpliwości, że celem zwolnienia lekarskiego nie była aktywność związana z rozdawaniem przez skarżącego ulotek wyborczych w związku z trwającą w tym czasie samorządową kampanią wyborczą, czy też aktywność z kandydatem na wójta z komitetu wyborczego, z którego startował skarżący na radnego.
Zdaniem Sądu, postępowanie przeprowadzone w sprawie było prawidłowe i nie naruszało również przepisów art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. Wyjaśnić należy, że kluczowe w postępowaniu wyjaśniającym, toczącym się na podstawie przepisów postępowania administracyjnego, jest przeprowadzenie nie każdego (jakiegokolwiek) dowodu, ale takiego, który dotyczy okoliczności istotnych
w sprawie i mających wpływ na treść rozstrzygnięcia. Organ zebrał i rozpatrzył materiał dowodowy w sposób kompletny, zaś wydane w sprawie rozstrzygnięcia nie naruszają art. 107 § 3 k.p.a. w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Tym samym, uznać należy, że zaskarżona decyzja i poprzedzający ją rozkaz personalne zostały podjęte w sposób zgodny z prawem.
W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zobowiązany był skargę oddalić, o czym orzekł – na podstawie art. 151 p.p.s.a. – jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło