II SA/Po 619/19

Dnia 5 lutego 2020 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wiesława Batorowicz (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Barbara Drzazga Asesor WSA Jan Szuma Protokolant St. sekr. sąd. Ewa Wąsik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 stycznia 2020 roku sprawy ze skargi P. D. na decyzję [...] Inspektora Sanitarnego z dnia [...] maja 2019 r., nr [...] w przedmiocie odmowy wydania zezwolenia na ekshumację. I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. zasądza od Inspektor Sanitarny na rzecz skarżącego kwotę [...]- zł ([...] złotych) tytułem zwrotu kosztów sądowych. Pismem z dnia [...] stycznia 2019 roku P. D. wniósł o wydanie zezwolenia na ekshumację zwłok H. B. pochowanego na Cmentarzu komunalnym [...] i pochowanie zwłok na Cmentarzu parafialnym Parafii p.w. [...] przy [...] w [...]. Wnioskodawca oświadczył, że obecnie jest jedyną osobą (wraz z córkami i zięciem) opiekującą się grobem H. B., męża szwagierki H. B., która była pod opieką wnioskodawcy i jego rodziny. Formalnościami związanymi z pogrzebem zajmował się P. D. wraz ze swoją rodziną, gdyż H. i H. B. nie mieli dzieci. Następnie rodzina P. D. zajmowała się chorą H. B., a po jej śmierci zorganizowali jej pogrzeb i zamówili nagrobek (potwierdza to załączona dokumentacja), ze względu na wiek i problemy z poruszaniem się P. D. przeniósł szczątki bliskich zmarłych na cmentarz parafialny Parafii pw. [...] przy [...] w [...], blisko miejsca zamieszkania, aby ułatwić opiekę nad grobem i kultywowanie pamięci o zmarłych; chciałby również do grobu najbliższych przenieść szczątki śp. H. B., gdyż jest jedyną osobą (wraz z córkami i zięciem), która opiekuje się grobem wyżej wymienionego. Decyzja z dnia [...] kwietnia 2019 r., nr [...], [...] Powiatowy Inspektor Sanitarnego w [...] nie zezwolił na ekshumację zwłok/szczątków H. B.. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, iż P. D. nie należy do kręgu osób najbliższych (krewnych, powinowatych) określonych w art. 10 w związku z art. 15 ustawy o cmentarzach i chowaniu zmarłych z dnia 31 stycznia 1959 r. (Dz.U. z 2018 r. poz. 912, ze zm.), którym przysługuje prawo ubiegania się o dokonanie ekshumacji zwłok i szczątków ludzkich. Pismem z dnia [...] kwietnia 2019 r. P. D. wniósł odwołanie. odwołujący zarzucił, że decyzja PPIS w [...] nie wyjaśniła, dlaczego organ odmówił zgody na ekshumację, przedmiotowa decyzja nie wskazuje, jakimi przesłankami kierował się organ ustalając, że P. D. nie posiada prawa do przeniesienia zwłok szwagra, uzasadnienie zawarte w decyzji nie odnosi się do konkretnej sprawy, lecz jest powtórzeniem ustawy o cmentarzach i chowaniu zmarłych. Organ I-instancji błędnie ustalił, że nie należy on do kręgu osób uprawnionych i w związku z tym nie przysługuje mu prawo do ekshumacji szczątków śp. H. B.. W dniu [...] maja 2019 r. D. L. - córka P. D. podtrzymała stanowisko odwołującego, uzupełniając jeszcze informację o fakt, że rodzina poszukiwała ewentualnych członków rodziny zmarłego H. B., jednak bez rezultatu. Decyzją z dnia [...] maja 2019 roku, nr [...], Inspektor Sanitarny, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1, art. 104 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego z dnia 14 czerwca 1960 r. (Dz. U. z 2018 r. poz. 2096, ze zm.) w związku z art. 37 ust. 1 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej z dnia 14 marca 1985 r. (Dz.U. z 2019 r. poz. 59), art. 15 ust. 1 w związku z art. 10 ust. 1 ustawy o cmentarzach i chowaniu zmarłych z dnia 31 stycznia 1959 r. (Dz. U. z 2017 r. poz. 912, ze zm.) utrzymał w mocy decyzję [...] Powiatowego Inspektora Sanitarnego w [...] z dnia [...] kwietnia 2019 r., nr [...] dotyczącą odmowy zezwolenia na ekshumację zwłok/szczątków H. B.. Organ odwoławczy nie zgodził się, że organ pierwszej instancji nie wyjaśnił dlaczego odmówił zgody na ekshumację zwłok H. B., a także nie wyjaśnił jakimi przesłankami się kierował ustalając, że nie ma takiego prawa i uzasadnienie decyzji nie odnosiło się do konkretnej sprawy, tylko było powtórzeniem zapisów ustawy o cmentarzach. W decyzji organu I-instancji zostało wyjaśnione, iż w oparciu o analizę wniosku i przepisy prawne w tym zakresie ustalono, że wnioskodawca nie należy do kręgu osób najbliższych, określonych w art. 10 ustawy o cmentarzach i chowaniu zwłok, oraz że organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej nie są uprawnione do rozstrzygania komu prawo pochowania/ekshumacji zwłok przysługuje. Organ podkreślił, że kult osób zmarłych sprzeciwia się ekshumacji zwłok ludzkich, o ile nie przemawiają za tym ważne względy społeczne lub osobiste osób uprawnionych do podjęcia takich decyzji. Prawo osobiste jednostki do oddawania kultu zmarłemu musi być przestrzegane przez pryzmat ochrony pamięci tej osoby i prawa do kultywowania pamięci innych osób uprawnionych. Prawo do pochowania zwłok wraz z prawem do ekshumacji oraz prawo do kultywowania pamięci o niej stanowi dobro osobiste, zwane prawem do grobu, chronione przepisami art. 23 i 24 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz.U. z 2018 r. poz. l025) (np. II SA/Bk 728/05, sygn. akt III SA/Łd 1213/17). Organ odwoławczy zaznaczył również, że prawo do wystąpienia z wnioskiem o ekshumację może przyznać sąd powszechny, a nie organ administracji publicznej. Organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej nie są uprawnione do orzekania, czy danej osobie przysługuje prawo do ekshumacji. Państwowa Inspekcja Sanitarna nie ma możliwości sprawdzenia bazy danych osób spokrewnionych ze zmarłym (uprawnionych do złożenia takiego wniosku), w sytuacji nieoczywistej nie jest możliwe udzielenie zgody na ekshumację w postępowaniu administracyjnym. Pismem z dnia [...] czerwca 2019 roku P. D. wniósł skargę na decyzję Inspektor Sanitarny z dnia [...] maja 2019 roku, znak [...] w przedmiocie utrzymania w mocy decyzji [...] Powiatowego Inspektora Sanitarnego w [...], znak [...] odmawiającej zezwolenia na ekshumację szczątków H. B.. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie następujących przepisów postępowania: 1) art. 6 Kodeksu postępowania administracyjnego, poprzez oparcie rozstrzygnięcia na "doświadczeniu związanego z rozpatrywaniem odwołań od decyzji organów I instancji oraz skarg w temacie ekshumacji zwłok", a nie na przepisach prawa, jak również wymaganie od Wnioskodawcy przedłożenia dokumentu urzędowego, do czego nie zobowiązuje go żadne przepis ustawowy, 2) art. 8 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez takie prowadzenie sprawy, które nie tylko nie budzi zaufania obywateli do organów państwa, a wręcz przeciwnie, poważnieje nadwyręża, 3) art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez całkowity brak przeprowadzenia postępowania dowodowego, niezgromadzenie materiału dowodowego, niewypowiedzenie się co do złożonych przez wnioskodawcę dowodów, brak ich analizy i oceny, jak również brak wyciągnięcia z nich wniosków oraz brak wyjaśnienia wszystkich okoliczności sprawy, w szczególności w zakresie okoliczności czy Wnioskodawca jest osobą o której mowa w art. 15 w zw. z art. 10 ust. 1 in fine ustawy z dnia 31 stycznia 1959 r. o cmentarzach i chowaniu zmarłych. 4) art. 78 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez całkowite zaniechanie przeprowadzenia dowodów z zeznań świadków wnioskowanych przez stronę w odwołaniu, jak również całkowite zaniechanie wypowiedzenia się co do niech przez organ. 5) art. 79a § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez całkowite zaniechanie wskazania przesłanek zależnych od strony, które nie zostały na dzień wysłania informacji o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów, spełnione lub wykazane oraz brak wskazania, iż może to skutkować wydaniem decyzji niezgodnej z żądaniem strony, 6) art. 11 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez całkowite odstąpienie od racjonalnego wyjaśnienia przez organ II instancji jakimi przesłankami kieruje się przy wydaniu decyzji, w szczególności w kontekście całkowitej wewnętrznej sprzeczności uzasadnienia, w którym organ wskazuje, że Wnioskodawca nie jest osobą uprawnioną do wystąpienia z wnioskiem, a następnie wskazuje, iż nie jest władny do ustalenia, czy Wnioskodawca jest osobą uprawnioną do wystąpienia z wnioskiem, 7) art. 107 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez jego niezastosowanie, przez co uzasadnienie decyzji nie zawiera wskazania faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne decyzji nie zawiera wyjaśnienia podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. 8) art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez jego niewłaściwe zastosowania i utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji, podczas gdy decyzja organu pierwszej instancji powinna podlegać uchyleniu na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego jako nieprawidłowa. Ponadto skarżący zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego mające wpływ na wynik sprawy, a mianowicie art. 10 w zw. z art. 15 ustawy z dnia 31 stycznia 1959 r. o cmentarzach i chowaniu zmarłych poprzez jego nieprawidłową wykładnię i uznanie, iż Wnioskodawca nie jest osobą o której mowa w art. 15 w zw. z art. 10 ust. 1 in fine ustawy z dnia 31 stycznia 1959 r. o cmentarzach i chowaniu zmarłych, podczas gdy Wnioskodawca jest osobą, która dobrowolnie zobowiązuje się do przeniesienia szczątków osoby, której wniosek dotyczył, wraz ze szczątkami jego żony (na której ekshumację zgodę otrzymał) jako ostatni żyjący, najbliższy stopniem pokrewieństwa członek rodziny zmarłego. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasowe rozstrzygnięcie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Skarga jest uzasadniona. Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 2107 z późn. zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325. z późn. zm.) dalej "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola, o której mowa, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W ramach kontroli działalności administracji publicznej sąd uprawniony jest do badania, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego oraz prawa procesowego, a także naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. W przedmiotowej sprawie skarżący sformułował różnego rodzaju zarzuty - zarówno procesowe, jak i oparte na analizie przepisów prawa materialnego. Skarżący stoi bowiem na stanowisku, że prawo do ekshumowania zwłok lub szczątków przysługuje każdej osobie, która się do przeprowadzenia ekshumacji dobrowolnie zobowiąże, a jednocześnie wniosek o wydanie zezwolenia na ekshumację jest należycie uzasadniony (umotywowany) oraz wydaniu zezwolenia nie sprzeciwiają się (lub nie istnieją) osoby dysponujące prawem do grobu, w którym zwłoki lub szczątki osób im bliskich są pochowane. W rozpoznawanej sprawie spór koncentruje się wokół oceny zasadności pozbawienia skarżącego prawa do ekshumacji zwłok H. B.. Materialnoprawną podstawą na której oparta została zaskarżona decyzją jest art. 15 ust 1 pkt 1 ustawy z dnia 31 stycznia 1959 r. o cmentarzach i chowaniu zmarłych (t.j. Dz.U. z 2019, poz. 1473), zgodnie z którym ekshumacja zwłok i szczątków może być dokonana na umotywowaną prośbę osób uprawnionych do pochowania zwłok, za zezwoleniem właściwego państwowego powiatowego inspektora sanitarnego. Przepisu tego nie można jest stosować w przypadku ekshumacji samodzielnie, a jedynie z uwzględnieniem treści art. 10 ust 1 ustawy o cmentarzach i chowaniu zmarłych, zgodnie z którym Prawo pochowania zwłok ludzkich ma najbliższa pozostała rodzina osoby zmarłej, a mianowicie: 1) pozostały małżonek(ka); 2) krewni zstępni; 3) krewni wstępni; 4) krewni boczni do 4 stopnia pokrewieństwa; 5) powinowaci w linii prostej do 1 stopnia. Prawo pochowania zwłok osób wojskowych zmarłych w czynnej służbie wojskowej przysługuje właściwym organom wojskowym w myśl przepisów wojskowych. Prawo pochowania zwłok osób zasłużonych wobec państwa i społeczeństwa przysługuje organom państwowym, instytucjom i organizacjom społecznym. Prawo pochowania zwłok przysługuje również osobom, które do tego dobrowolnie się zobowiążą. W niniejszej sprawie uprawnienie do ekshumacji zwłok wynika z treści art. 15 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 10 ust. 1 u.c.c.z. Ustawodawca nie pozostawia wątpliwości co do tego, że ekshumacja zwłok może być dokonana na umotywowaną prośbę osób uprawnionych do pochowania zwłok (por. art. 15 ust. 1 pkt 1 u.c.c.z.). Art. 10 ust. 1 jedynie stanowi, komu przysługuje prawo (w zasadzie - kogo obciąża obowiązek) pochowania. W zakresie zaś, w którym art. 10 ust. 1 dotyczy prawa osobistego, podlega reżimowi art. 24 § 1 k.c. Wynika z tego, że każda z osób wymienionych w art. 10 ust. 1 władna jest przystąpić do wykonania prawa pochowania, a inne z osób należące do tego kręgu mogą skutecznie domagać się stosownego zaniechania jedynie wtedy, gdy wspomniane działanie przedstawia się jako bezprawne. W wypadku sporu między osobami, którym przysługuje prawo ekshumacji, osoba uprawniona do niej, może skutecznie domagać się zobowiązania innej uprawnionej osoby do złożenia stosownego oświadczenia woli dopiero wtedy, gdy dobro osobiste osoby domagającej się ekshumacji (sfera kultu dla zmarłego) zostaje zagrożone cudzym działaniem bezprawnym w takim stopniu, że samo zaniechanie tego działania, przedstawia się jako niewystarczające (art. 15 ust. 1 u.c.c.z. w zw. z art. 24 k.c.). Wykładnia powyższych przepisów ustawy o cmentarzach i chowaniu zmarłych, w tym mającego zastosowanie w tym przypadku art. 15 ust. 1 pkt 1 tej ustawy, doprowadziła Sąd do wniosku, że ekshumacja zwłok lub szczątków za zezwoleniem właściwego inspektora sanitarnego może być dokonana na umotywowaną prośbę osób, ale osób uprawnionych do pochowania zwłok. Krąg tych osób został wskazany w art. 10 ust. 1 ustawy (por. wyrok WSA w [...] z [...] lutego 2018 r., sygn. akt IV SA/Gl [...]; LEX nr 2464978). Prawo do pochowania zwłok osoby zmarłej wraz z prawem do ekshumacji, pamięć o zmarłym (prawo kultu osoby zmarłej) są prawnie chronionymi dobrami osobistymi każdego człowieka (art. 23 i 24 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t. jedn., Dz. U. z 2018 r. poz. 1025, zwanej dalej w skrócie - k.c.; por. też wyroki Sądu Najwyższego z 13 lipca 1977 r., sygn. akt I CR 234/77, z dnia 31 marca 1980 r., sygn. akt II CR 88/80). Prawo to przysługuje więc też osobom, które do tego się dobrowolnie zobowiążą (art. 10 ust. 1 in fine ustawy). Unormowania umieszczone w art. 10 ust. 1 zd. 1 wskazujące uprawnionych do pochowania zwłok, a także ich ekshumacji, pomyślane zostały głównie na użytek pozostałych regulacji cmentarnego prawa administracyjnego. Przepis, zgodnie z którym "prawo pochowania zwłok przysługuje również osobom, które do tego dobrowolnie się zobowiążą" uzmysławia, że ustawodawca przewidział uprawnienie, którego kreacja zależy wyłącznie od przejawu woli osoby, która chce to uprawnienie uzyskać, pomijając jednocześnie uprawnienie tego, kogo jako uprawnionego wskazał zmarły. Zresztą, gdyby poprzestać na tej regulacji zbędne okazałyby się postanowienia zawarte w zd. 1 art. 10, bowiem osoby tam wskazane również mogłyby dobrowolnie takie zobowiązanie podjąć. Również osoba wskazana przez zmarłego mogłaby na pozór łatwo uzyskać status osoby uprawnionej, oczywiście pod warunkiem, że nikt by jej w staraniach o taki status nie ubiegł. Zdaniem składu orzekającego literalnie interpretując przepis art. 10 ust. 1 zd. ostatnie ustawy o cmentarzach, prawo pochowania zwłok przysługuje również osobom, które do tego dobrowolnie się zobowiążą. Wprowadzając tą regulację ustawodawca miał na względzie tylko i wyłącznie aspekt sanitarny pochówku zwłok i w żadnym razie nie stanowi ona ingerencji ustawowej w sferę dóbr osobistych człowieka. Tymczasem prawo do pochówku jest jednym z takich dóbr (art. 23 k.c.) i podlega ono ochronie cywilnoprawnej - i to niezależnie od ochrony przewidzianej w innych przepisach - na zasadach określonych w art. 24 k.c. (por. wyrok NSA z dnia 22 października 2009 r. II OSK 1620/08). Prawo do pochowania zwłok osoby zmarłej (art. 10 ust. 1 ustawy o cmentarzach i chowaniu zmarłych) wraz z prawem do ekshumacji (art. 15 ust. 1 pkt 1 tej ustawy) oraz prawo do kultywowania pamięci o niej stanowi dobro osobiste, zwane prawem do grobu, chronione przepisami art. 23 i 24 k.c. (wyrok SN z 10 grudnia 2015 r., sygn. V CSK 201/15, Lex 2004215). Prawo to nie zostało zastrzeżone na rzecz pewnych osób z pierwszeństwem przed prawem innych osób. Przepis ten jedynie stanowi, komu przysługuje prawo pochowania. W zakresie zaś, w którym art. 10 ust. 1 dotyczy prawa osobistego, podlega reżimowi art. 24 k.c. Wynika z tego, że każda z osób wymienionych w art. 10 ust. 1 władna jest przystąpić do wykonania prawa pochowania, a inna z osób należących do tego kręgu może skutecznie domagać się stosownego zaniechania jedynie wtedy, gdy wspomniane działanie przedstawia się jako bezprawne. Przepis art. 15 ust. 1 pkt 1 ustawy o cmentarzach i chowaniu zmarłych w zw. z art. 10 ust. 1 tej ustawy, nie zastrzega na rzecz pewnych osób prawa ekshumacji z pierwszeństwem przed prawem innych osób. W wypadku sporu między osobami, którym przysługuje prawo ekshumacji, osoba uprawniona do niej, może skutecznie domagać się zobowiązania innej uprawnionej osoby do złożenia stosownego oświadczenia woli dopiero wtedy, gdy dobro osobiste osoby domagającej się ekshumacji (sfera kultu dla zmarłego) zostaje zagrożone cudzym działaniem bezprawnym w takim stopniu, że samo zaniechanie tego działania, przedstawia się jako niewystarczające (art. 15 ust. 1 w zw. z art. 24 k.c.). Prawo osobiste do zmiany miejsca spoczywania zwłok jest bowiem prawem wspólnym wszystkich żyjących członków najbliższej rodziny zmarłego. Z istoty tej wspólności wynika, że do zmiany powyższej wymagana jest zgoda wszystkich uprawnionych. W wypadku sporu między osobami, którym przysługuje prawo ekshumacji, osoba uprawniona do niej, może zatem skutecznie domagać się zobowiązania innej osoby uprawnionej do złożenia stosownego oświadczenia woli (por. wyrok Sądu Apelacyjnego w [...] z [...] czerwca 2018 r., sygn. I ACa [...], Lex 2567669). W sytuacji braku innych osób spokrewnionych z osobą zmarłą skarżący, jako wnioskodawca o dokonanie ekshumacji w niniejszym postępowaniu administracyjnym, został jedyną osobą uprawnioną do tego. Skarżący jest bowiem osobą, która czerpie tylko legitymację do pochowania wraz z prawem do ekshumacji jedynie na podstawie dalszego powinowactwa ze zmarłym oraz faktycznego sprawowania opieki nad grobem. W rozpoznawanej sprawie zmarły, którego dotyczył wniosek o wydanie zezwolenia na ekshumację, H. B. był mężem siostry żony P. D.. Jak wynika z obszernej relacji skarżącego zmarły nie ma już żadnej żyjącej wstępnych i nie posiadał żadnych zstępnych. Natomiast relacje łączące zmarłego i jego żonę ze skarżącym i jego żoną było dość bliskie ze względu na pokrewieństwo obu pań. W istocie to skarżący organizował pogrzeby zarówno zmarłego H. B. i jego żony H. B. i do chwili obecnej opiekuje się ich grobami. Ze względów logistyczno-organizacyjnych oraz zaawansowany wiek skarżącego wystąpił on dobrowolnie o zgodę na ekshumację zwłok zmarłego, którego grobem się opiekuje. Organ II instancji w ogóle nie odniósł się do podniesionych przez skarżącego kwestii w pisemnym uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, przez co uchyla się ona w tym zakresie od kontroli sądu administracyjnego. Uzasadnienie ogranicza się do krótkiego i lakonicznego stwierdzenia, iż jako dalszy powinowaty nie ma prawa do wystąpienia z wnioskiem o ekshumację. Nie wskazuje jednak, dlaczego, pomimo jasnego wskazania argumentów i podstawy prawnej w odwołaniu nie uznał wnioskodawcy za osobę, która dobrowolnie zobowiązuje się do ekshumacji i pochówku o której stanowi art. 10 ust 1 zdanie czwarte ustawy o cmentarzach i chowaniu zmarłych. Uzasadnienie organu odwoławczego nie zawiera w tym względzie należytego wyjaśnienia podstawy prawnej decyzji, ani wystarczającej analiz obowiązujących przepisów w odniesieniu do należycie wyjaśnionych okolicznościach rozpoznawanej sprawy. W ocenie Sądu obowiązkiem organów administracji było wnikliwe zbadanie i wyjaśnienie powyższych kwestii tak aby można było wydać jednoznaczne rozstrzygnięcie dotyczące możliwości uznania skarżącego P. D. w świetle art. 10 ust 1 zdanie czwarte w zw. z art. 15 ust 1 pkt 1 ustawy o cmentarzach i chowaniu zmarłych za osobę, która dobrowolnie zobowiązała się do przeprowadzenia ekshumacji zwłok H. B.. Skoro zatem za osobę dobrowolnie się zobowiązującą do pochówku w rozumieniu art. 10 Ustawy z dnia 31 stycznia 1959 r. o cmentarzach i chowaniu zmarłych, można rozumieć także wykonawcę testamentu, tym bardziej można pod tym pojęciem rozumieć szwagra, czyli powinowatego, czy też dalszą, choćby też powinowatą rodzinę. Podkreślić zatem należy, iż w rodzinie nie występuje żaden konflikt czy też rozbieżne stanowisko. W okolicznościach rozpoznawanej sprawy należało w szczególności uwzględnić, że jedynym spadkobiercą H. B. była jego żona H. B., a jej jedynym spadkobiercą była żona wnioskodawcy Z. D., a po jej śmierci w 2011 roku jej jedynym spadkobiercą jest P. D. przez co przejął on całkowicie opiekę nad grobem H. i H. B.. Resumując przedstawione wyżej uchybienia oznaczają, że organ nie dokonał prawidłowej wykładni treści art. 15 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 10 ust. 1 u.c.c.z., a także nie wyjaśnił istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności faktycznych, co stanowi naruszenie zasad postępowania wyjaśniającego wyrażonej w art. 6, art. 7, art. 8, art. 11, art. 77 § 1, art. 107 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego. Rozpoznając ponownie sprawę organ odwoławczy w uzasadnieniu decyzji powinien szczegółowo wyjaśnić, jakie okoliczności związane z wnioskowaną ekshumacją mieszczą się w granicach wykładni obowiązujących przepisów prawnych. Jeśli procedura ekshumacji nie jest zasadna wówczas organ odwoławczy powinien się do tego odnieść wyczerpująco w uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia. Wobec powyższego Sąd uznał, że stwierdzone naruszenia prawa materialnego oraz przepisów postępowania mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co powoduje konieczność uchylenia zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i lit. c P.p.s.a.