I SA/Ol 753/19
WyrokWSA w Olsztynie2020-02-05
Skład orzekający: Przemysław Krzykowski, Tadeusz Lipiński, Katarzyna Górska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ podatkowy jest bezwzględnie związany danymi zawartymi w ewidencji gruntów i budynków przy ustalaniu wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości, czy też może uwzględnić stan rzeczywisty, jeśli dane ewidencyjne są z nim sprzeczne?Ratio decidendi
Organ podatkowy jest co do zasady związany danymi zawartymi w ewidencji gruntów i budynków przy ustalaniu zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości. Dane te, dotyczące m.in. przeznaczenia i funkcji użytkowych budynków, mają moc dokumentu urzędowego i nie mogą być samodzielnie korygowane przez organ podatkowy w toku postępowania, chyba że podatnik uprawdopodobni, że zainicjował procedurę zmiany ewidencji, a organy ewidencyjne nie dokonały korekty wbrew przesłankom. W braku takich okoliczności, ewidencja stanowi wiążącą podstawę wymiaru podatku.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła łącznego zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za część roku 2018. Organ I instancji ustalił zobowiązanie, uwzględniając dane z ewidencji gruntów i budynków. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu I instancji, wskazując, że o rodzaju opodatkowania decydują zapisy w ewidencji gruntów, która ma moc dokumentu urzędowego. Skarżąca zarzuciła organom naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej i ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, kwestionując związanie organów danymi ewidencyjnymi i domagając się uwzględnienia rzeczywistego sposobu wykorzystania budynków.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Przemysław Krzykowski (sprawozdawca) Sędziowie sędzia WSA Tadeusz Lipiński asesor WSA Katarzyna Górska Protokolant starszy sekretarz sądowy Monika Rząp po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 lutego 2020r. sprawy ze skargi K. A. A. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie łącznego zobowiązania podatkowego za okres od 1 maja do 31 grudnia 2018r. oddala skargę
Zaskarżoną decyzją z "[...]", nr "[...]", Samorządowe Kolegium Odwoławcze (dalej jako "SKO", "Kolegium", "organ odwoławczy") utrzymało w mocy decyzję Burmistrza Miasta i Gminy (dalej jako "organ I instancji") z "[...]" ustalającej K. A. (dalej jako "strona", "podatnik", "skarżąca") łączne zobowiązanie podatkowe na rok 2018r. w wysokości 2.207 zł.
W uzasadnieniu decyzji organ I instancji podniósł, iż w skład zobowiązania podatkowego wchodzi:
- podatek rolny (za okres od 1 maja 2018r. do 31 grudnia 2018r.) 325 zł za użytki rolne: podstawa opodatkowania 2,4746 ha
- podatek od nieruchomości (za okres od 1 maja 2018r. do 31 grudnia 2018r.) 2.882 zł, w tym: budynek mieszkalny 316 m2, budynek związany z prowadzeniem działalności gospodarczej 107,58 m2, budynki gospodarcze 496,76 m2 oraz grunty związane z prowadzeniem działalności gospodarczej 150 m2.
W niniejszej sprawie wskazał, że zwolnieniu jako budynki gospodarcze lub ich części położone na gruntach gospodarstw rolnych służące wyłącznie działalności rolniczej podlegają tylko stajnia i stodoła. Organ stwierdził, iż dla budynku gospodarczego zaadaptowanego na cele mieszkalne oraz pozostałej części budynku w którym prowadzona jest działalność gospodarcza zastosował stawkę przewidzianą jak dla budynków gospodarczych - łączna powierzchnia 496,76 m2. Organ wskazał również, iż z ewidencji gruntów i budynków wynika, że budynki posiadają funkcje budynków gospodarczych, za wyjątkiem jednego o funkcji mieszkalnej. Uznał zatem, że nie ma podstaw do pomijania tych danych w postępowaniu podatkowym.
W odwołaniu od ww. decyzji podatnicy, zarzucili:
- naruszenie tj. art. 187 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (tj. Dz. U. z 2019r., poz. 900 ze zm., dalej jako O.p.), polegające na niezbadaniu, jaki charakter mają budynki i pominięciu stanowiska strony, zgodnie z którym budynek posadowiony na działce oznaczonej numerem "[...]" wykorzystywany w jest części 107,58 m2 na działalność gospodarczą (pokoje dla gości) a w części 251,81 m2 jest wykorzystywany rolniczo na magazyny, co skutkowało niezasadnym zastosowaniem stawki 4,13 zł za 1 m2, podczas gdy dana część budynku jako wykorzystywana na cele rolnicze powinna skorzystać ze zwolnienia przedmiotowego od podatku;
- naruszenie art. 187 § 1 O.p. w zw. z art. 199 tej ustawy poprzez zaniechanie przeprowadzenia dowodu z przesłuchania strony na okoliczność, jaki charakter ma część budynku o powierzchni 251,816 m2 oraz cały budynek o powierzchni 244,946 m2, do jakich celów są użytkowane dane nieruchomości, co skutkowało błędnym
przyjęciem, że przedmiotowe budynki są budynkami gospodarczymi i zastosowaniem wobec nich stawki 4,13 zł za 1 m, w sytuacji, gdy część budynku o powierzchni 251,816 m2 jest wykorzystywana wyłącznie do celów rolniczych, zaś budynek o powierzchni 244,946 m2 jest budynkiem mieszkalnym;
- naruszenie prawa materialnego, tj. art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. e) ustawy z dnia 12 stycznia 1991r. o podatkach i opłatach lokalnych (tj. dz. U. z 2019r., poz. 1170 ze zm., dalej jako u.p.o.l.) w zw. z § 1 pkt 5 lit. b) Uchwały Nr "[...]" z dnia "[...]" w sprawie określenia wysokości stawek podatku od nieruchomości poprzez jego nieprawidłowe zastosowanie, polegające na określeniu wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości odnośnie budynków i ich części o łącznej powierzchni 496,76 m2 przy zastosowaniu stawki dotyczącej pozostałych budynków gospodarczych, w sytuacji kiedy część budynku o powierzchni 251,816 m2 jest wykorzystywana wyłącznie do celów rolniczych i tym samym jest zwolniona z podatku od nieruchomości, zaś budynek o powierzchni 244,946 m2 jest budynkiem mieszkalnym;
- naruszenie art. 233 § 2 O.p. poprzez nieuwzględnienie wytycznych zawartych w decyzji Kolegium z dnia "[...]", dotyczących ustaleń odnośnie budynków o powierzchni 244,946 m2 i części budynku znajdującego się na działce "[...]" o powierzchni 251,816 m2, co skutkowało niezasadnym uznaniem, że dane budynki pełnią funkcję gospodarczą, podczas gdy pierwszy budynek jest budynkiem mieszkalnym, zaś drugi budynek jest wykorzystywany na cele rolnicze.
Po rozpatrzeniu odwołania, zaskarżoną decyzją SKO utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu decyzji Kolegium podkreśliło, że z akt sprawy wynika, że K. A. prowadzi działalność gospodarczą od listopada 2014r. w zakresie usług hotelarskich. W dniu 21 czerwca 2018r. do organu wpłynęło zawiadomienie o zmianie nr "[...]" dotyczące podziału majątku wspólnego na podstawie aktu notarialnego Rep. A Nr "[...]" z dnia "[...]", z którego wynika, że K. A. nabyła własność działki oznaczonej nr geod. "[...]". W dniu 27 czerwca 2018r. K. A. złożyła w Urzędzie:
1. informację w sprawie podatku od nieruchomości IN-1 za rok 2018, w której wykazała:
- grunty związane z prowadzeniem działalności gospodarczej, bez względu na sposób zakwalifikowania w ewidencji gruntów i budynków - 150 m2
- budynki związane z prowadzeniem działalności gospodarczej oraz części budynków
mieszkalnych zajęte na prowadzenie działalności gospodarczej - 74,60 m2, w tym
kondygnacji o wysokości powyżej 2,20 m - 85,20 m2
2. informację w sprawie podatku rolnego IR-1 za rok 2018, w której wykazała:
- grunty orne: IVa-0,0528 ha, IVb-1,8158 ha, V-2,9079 ha, VI-0,3667 ha
- łąki i pastwiska: IV-1,3802 ha, V-1,0565 ha
- grunty rolne zabudowane: V- 1,3881 ha
- razem 8,968 ha.
Jako podstawę prawną SKO powołało treść art.2 ust.1, art. 7 ust. 1 pkt. 4 lit. b u.p.o.l., art. 1 ustawy z dnia 15 listopada 1984r. o podatku rolnym (tj. dz. U. z 2019r., poz. 1256 ze zm.), art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (tj. Dz. U. z 2018r., poz. 1669, dalej jako u.p.g.k.). Wskazując, że o rodzaju opodatkowania decydują zapisy w ewidencji gruntów. Ewidencja ma moc dokumentu urzędowego, więc zgodnie z art. 194 § 1 O.p. stanowi dowód tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone. Organy ustalające wysokość zobowiązań w podatku od nieruchomości nie są uprawnione do przyjęcia innej podstawy wymiaru podatku niż dane wskazane w ewidencji gruntów. Dopóki dane te nie zostaną zmienione w odpowiednim trybie, dopóty organ podatkowy będzie zobowiązany uwzględniać je przy ustalaniu wymiaru podatku. Przyjęcie przez organ podatkowy innych danych niż te, które wynikają z ewidencji gruntów i budynków, naruszałoby art. 21 ust. 1 u.p.g.k., a więc byłoby działaniem sprzecznym z prawem.
Organ odwoławczy za bezzasadny uznał wniosek strony, o przeprowadzenie dowodu z przesłuchania jej na okoliczność ustalenia faktycznego sposobu wykorzystywania spornych nieruchomości. Wskazując, że okoliczność ta nie miałaby żadnego znaczenia dla sprawy.
SKO wskazało, że poza sporem jest fakt wykorzystywania wyłącznie do działalności rolniczej budynków gospodarczych położonych na działce "[...]" - stajni i stodoły. Nie budzi wątpliwości także kwestia opodatkowania budynku mieszkalnego oraz części budynku związanej z działalnością gospodarczą. Wymiar zobowiązania podatkowego od tych budynków jest prawidłowy. Nie jest też kwestionowana wysokość zobowiązania podatkowego od gruntów. Oś sporu między stronami stanowi opodatkowanie pozostałego budynku gospodarczego (244,946 m2) oraz pozostałej części budynku, w którym prowadzona jest działalność gospodarcza (251,816 m2), zaewidencjonowanych jako budynki gospodarcze. Jako takie też
zostały przez organ podatkowy pierwszej instancji opodatkowane. Organ nie zaliczył
spornych budynków do budynków gospodarczych związanych z działalnością rolniczą i nie zastosował wobec nich zwolnienia, o którym mowa w art. 7 ust. 1 pkt 4 lit. b) u.p.o.l.
Odnosząc się do pierwszego spornego budynku gospodarczego o pow. 244,946 m2, Kolegium wskazało, że organ podatkowy pierwszej instancji zasadnie zastosował stawkę opodatkowania jak dla budynku gospodarczego, zgodnie z zapisem znajdującym się w ewidencji gruntów i budynków. Jednocześnie w toku postępowania podatkowego dostatecznie wykazano, iż przedmiotowy budynek w żaden sposób nie jest wykorzystywany do prowadzenia działalności rolniczej. Sama strona wielokrotnie wskazywała, iż budynek ten jest zaadaptowany na cele mieszkalne, do jej użytku prywatnego.
W stosunku do budynku gospodarczego znajdującego się na działce "[...]" w ocenie Kolegium, zasadnie organ podatkowy I instancji, dla części budynku o powierzchni użytkowej 251,816 m2 zastosował stawkę jak dla budynków
gospodarczych. Organ odwoławczy nie zgodził się z twierdzeniem, że powierzchnia wynosząca 251,816 m2, w spornym budynku gospodarczym, jest wykorzystywana rolniczo. W aktach sprawy znajduje się dokumentacja fotograficzna, sporządzona w trakcie oględzin przeprowadzonych w dniu 6 sierpnia 2018r. Wynika z niej, że w tej części budynku znajdują się pokoje z łazienkami (zarys pomieszczeń), w których składowane są np. zasoby pościeli, materacy czy przedmioty użytku codziennego tj. szczotki, odkurzacz, suszarka domowa na bieliznę, czy też ubrania. Zwolnienie budynków gospodarczych lub ich części położonych na gruntach rolnych ustawodawca przewidział dla budynków służących wyłącznie działalności rolniczej. Tymczasem, za słuszne uznano stanowisko organu I instancji, poparte materiałem dowodowym, że ww. pomieszczenia nie służą wyłącznie do działalności rolniczej.
Stanowią jedynie pomieszczenia wykorzystywane do celów własnych strony. Zatem
stosownym jest zastosowanie stawki dla budynków gospodarczych zgodnie z funkcją
budynku jaka widnieje w rejestrze ewidencji budynków prowadzonej przez Starostwo
Powiatowe.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie skarżąca, reprezentowana przez pełnomocnika – adwokata, wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie od organu zwrotu kosztów sądowych według norm przepisanych. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie:
1. art. 21 ust. 1 u.p.g.k. poprzez niezasadne uznanie, że w zakresie wymiaru
podatku organ jest bezwzględnie związany danymi ujawnionymi w ewidencji gruntów i budynków, podczas gdy w sytuacji kiedy z innych dowodów wynika niezgodność danych ujawnionych w ewidencji ze stanem rzeczywistym należy ustalić wysokość zobowiązania podatkowego z uwzględnieniem stanu rzeczywistego.
2. przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy
tj. art. 194 § 3 O.p. poprzez posłużenie się do ustalenia przeznaczenia budynku o powierzchni 244,946m2 położonego na działce "[...]" oraz przeznaczenia części budynku o powierzchni 251,816 m2 wyłącznie danymi wynikającymi z ewidencji gruntów i budynków jako dokumentami urzędowymi, w sytuacji kiedy zgodność z prawdą informacji ujawnionych w ewidencji gruntów i budynków została obalona innymi dowodami, co miało wpływ na treść decyzji, gdyż doprowadziło do błędnego uznania, że wymienione powyżej budynki posiadają gospodarcze przeznaczenie i skutkowało niezasadnym zastosowaniem stawki 4,13
zł/m2 podczas budynek o powierzchni 244,946 m2 posiada mieszkalne przeznaczenia, zaś część o powierzchni 251,816 m2 budynku jest wykorzystywana na cele rolnicze.
3. przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na treść skarżonej
decyzji tj. art. 187 § 1 O.p. poprzez niewyczerpujące zebranie i rozpatrzenie materiału dowodowego, polegające na niezbadaniu jaki charakter mają budynki znajdujące się pod adresem "[...]"i pominięciu stanowiska strony przedstawionego w piśmie z dnia 23 maja 2019r. zgodnie, z którym budynek posadowiony na działce oznaczonej nr "[...]" ew. "[...]" wykorzystywany jest w części 107,58 m2 na działalność gospodarczą (pokoje dla gości) a w części 251,816 m2 jest wykorzystywany rolniczo na magazyny, co skutkowało niezasadnym zastosowaniem stawki 4,13 zł/m2 podczas gdy dana część budynku jako wykorzystywana na cele rolnicze powinna skorzystać ze zwolnienia przedmiotowego od podatku.
4. przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na treść skarżonej decyzji tj. art. 187 § 1 O.p. w zw. z art. 199 O.p. poprzez zaniechanie przeprowadzenia dowodu z przesłuchania strony, na okoliczność tego jaki charakter ma część budynku o powierzchni 251,816 m2 oraz cały budynek o powierzchni 244,946 m2 położone na działce "[...]", do jakich celów są użytkowane dane nieruchomości, co skutkowało błędnym przyjęciem, że przedmiotowe budynki są budynkami gospodarczymi i zastosowaniem wobec nich stawki 4,13 zł za m2, w sytuacji gdy część budynku o powierzchni 251,816 m2 jest wykorzystywana wyłącznie do celów rolniczych, zaś budynek o powierzchni 244,946 m2 jest budynkiem mieszkalnym.
5. prawa materialnego tj. art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. e u.p.o.l. w zw. z § 1 pkt 5 lit. b Uchwały Nr "[...]" z dnia "[...]" w sprawie określenia wysokości stawek podatku od nieruchomości (dalej jako Uchwała) poprzez jego nieprawidłowe zastosowanie, polegające na określeniu wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości odnośnie budynków i ich części o łącznej powierzchni 496,76 m2 przy zastosowaniu stawki dotyczącej pozostałych budynków gospodarczych, w sytuacji kiedy część budynku o powierzchni 251,816 m2 jest wykorzystywana wyłącznie do celów rolniczych i tym samym jest zwolniona z podatku od nieruchomości, zaś budynek o powierzchni 244,946 m2 jest budynkiem mieszkalnym.
W uzasadnieniu skargi skarżąca podkreśliła, że nie zgadza się ze stanowiskiem SKO, zgodnie z którym na podstawie art. 21 ust. 1 u.p.g.k. organ podatkowy jest związany danymi wynikającymi z ewidencji gruntów i budynków. W ich ocenie przepis ten nie ma charakteru absolutnego i okoliczności każdej sprawy wymagają indywidualnego podejścia. Przeprowadzone w sprawie dowody tj. pisma strony i oględziny wskazują wprost, że sporne budynki nie mają przeznaczenia gospodarczego. W związku z tym domniemanie wynikające z ewidencji gruntów i budynków zostało obalone. Organ powinien wydać decyzję zgodnie z stanem rzeczywistym, bowiem stan ujawniony w ewidencji jest niezgodny z stanem rzeczywistym. Prawidłowe rozstrzygnięcie powinno polegać zaś na zmianie decyzji organu I instancji poprzez ustalenie, że część budynku położonego na działce "[...]" o powierzchni 251,816 m2 jest zwolniona od podatku od nieruchomości, zaś odnośnie budynku położonego na działce "[...]" o powierzchni 244,946 m2 podatek od nieruchomości wynosi 56,34 zł.
W odpowiedzi na skargę, organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny, zważył co następuje:
Stosownie do art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2019r., poz. 2325 ze zm., dalej jako p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie.
Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji, zgodnie z powołanym wyżej przepisem Sąd stwierdził, że skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.
Oś sporu między stronami stanowi opodatkowanie pozostałego budynku gospodarczego (244,946 m2) oraz pozostałej części budynku, w którym prowadzona jest działalność gospodarcza (251,816 m2), zaewidencjonowanych jako budynki gospodarcze. Jako takie też zostały przez organ podatkowy pierwszej instancji opodatkowane. Organ nie zaliczył spornych budynków do budynków gospodarczych związanych z działalnością rolniczą i nie zastosował wobec nich zwolnienia, o którym mowa w art. 7 ust. 1 pkt 4 lit. b) u.p.o.l. o co wnosiła strona skarżąca.
Wskazać należy również, że z dołączonej do akt sprawy ewidencji gruntów i budynków z dnia 5 czerwca 2018r. wynika, że na terenie działki o numerze "[...]" znajdują się budynki sklasyfikowane jako: budynek mieszkalny - o powierzchni zabudowy 228 m2, budynek produkcyjny, usługowy i gospodarczy dla rolnictwa - o powierzchni zabudowy 131 m2, budynek produkcyjny, usługowy i gospodarczy dla rolnictwa - o powierzchni zabudowy 367 m2, budynek produkcyjny, usługowy i gospodarczy dla rolnictwa o powierzchni zabudowy 97 m2 (drewniany) oraz budynek produkcyjny, usługowy i gospodarczy dla rolnictwa o powierzchni zabudowy 177 m2 (drewniany).
Skarżąca kwestionuje oparcie się organów na danych wynikających z ewidencji przy obliczaniu wymiaru podatku od nieruchomości.
Odnosząc się do powyższego zarzutu Sąd wskazuje, że podstawowym dokumentem urzędowym, na podstawie którego organ określa powierzchnię i rodzaj przedmiotu opodatkowania jest ewidencja gruntów i budynków prowadzona przez starostę powiatowego. Jak stanowi art. 21 ust. 1 u.p.g.k., dane zwarte w ewidencji gruntów i budynków stanowią m.in. podstawę wymiaru podatków i świadczeń. Ewidencja ta obejmuje informacje dotyczące m.in. budynków, tj. ich położenia, przeznaczenia, funkcji użytkowych i ogólnych danych technicznych (art. 20 ust. 1 pkt 1 i 2 u.p.g.k.). Podkreślić należy, że użyte w art. 21 ust. 1 u.p.g.k. wyrażenie "wymiar podatku" należy interpretować w ten sposób, że przy ustalaniu zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości winny zostać uwzględnione elementy przedmiotowe zawarte w ewidencji gruntów i budynków. Informacje dotyczące funkcji (użytkowego przeznaczenia) budynku mają dla organu podatkowego charakter wiążący. Od tej reguły nie zostały przewidziane żadne wyjątki, a zatem organy ustalające wysokość zobowiązań podatkowych, co do zasady, nie są uprawnione do przyjęcia innej podstawy wymiaru podatku niż dane wskazane w ewidencji gruntów. Pogląd ten znajduje oparcie w bogatym orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. np. wyroki: z dnia 13 stycznia 2015 r., sygn. akt II FSK 3227/12; z dnia 5 listopada 2009 r., sygn. II FSK 836/08; z dnia 2 kwietnia 2009 r., sygn. akt II FSK 1949/07; z dnia 12 marca 2009 r., sygn. FSK 49/08; z dnia 15 kwietnia 2008 r., sygn. II FSK 372/07 – dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych: http://www.orzeczenia.nsa.gov.pl/).
Dogłębnej charakterystyki sposobu rozumienia tej zasady dokonywał w szeregu orzeczeń Naczelny Sąd Administracyjny, w tym w wyroku z dnia 13 stycznia 2015r. sygn. akt II FSK 3226/12 (dostępny w bazie orzeczeń na stronie: orzeczenia.nsa.gov.pl). W sprawie będącej przedmiotem rozpoznania przed NSA kluczowe znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy miała odpowiedź na pytanie, w jakim zakresie organ podatkowy, w ramach postępowania dotyczącego wymiaru zobowiązania pieniężnego, związany jest informacjami zawartymi w ewidencji gruntów i budynków. Analizując powyższą kwestię NSA wskazał, iż w orzecznictwie sądów administracyjnych dość powszechnie przyjmowany jest pogląd, w świetle którego, stosownie do przywołanej regulacji, organ podatkowy nie może samodzielnie dokonywać klasyfikacji funkcji nieruchomości, lecz powinien odwołać się do odpowiednich zapisów ewidencji gruntów i budynków (por. m.in. uchwała 7 sędziów NSA z dnia 27 kwietnia 2009 r. sygn. akt II FPS 1/09, ONSAiWSA 2009/5/88). Oznacza to, że co do zasady o sposobie kwalifikacji gruntu (budynku), dla celów podatkowych w podatku od nieruchomości decyduje nie tyle sposób rzeczywistego wykorzystania nieruchomości, ile jej funkcje (przeznaczenie) wskazane w ewidencji gruntów i budynków. Jednakże, na co również zwracał uwagę Naczelny Sąd Administracyjny, m.in. w uchwale składu siedmiu sędziów z dnia 18 listopada 2013 r. sygn. akt II FPS 2/13, ONSAiWSA 2014/2/21, wskazana reguła bezwzględnego związania danymi ewidencyjnymi, w pewnych - niejako wyjątkowych - przypadkach może zostać w ramach postępowania podatkowego podważona, nawet bez potrzeby uprzedniej zmiany samej ewidencji. Odstępstwa od bezwzględnego związania wpisami zawartymi w ewidencji gruntów i budynków mogą mieć miejsce w sytuacji, gdy informacje zawarte w tej ewidencji pozostają w sprzeczności z danymi zamieszczonymi w innych rejestrach publicznych, których pierwszeństwo (przed danymi ewidencyjnymi) wynika z regulujących ich prowadzenie bezwzględnie obowiązujących przepisów, lub też w przypadku, gdy posłużenie się wyłącznie danymi ewidencyjnymi musiałoby się wiązać z pominięciem przepisów zawartych w ustawie podatkowej, mających wpływ na wymiar podatku (możliwe do zastosowania symbole ewidencyjne nie przewidują oznaczenia dla pewnych przedmiotów opodatkowania, wymienionych wprost w ustawie podatkowej). W takim przypadku organ podatkowy obowiązany będzie do pominięcia informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków, sprzecznych z prawnie wiążącymi danymi innego rejestru publicznego lub tych danych ewidencyjnych, które wykluczają zastosowanie regulacji zawartych w ustawie podatkowej, mających znaczenie dla wymiaru podatku.
W wyroku z dnia 26 września 2014r. sygn. akt II FSK 3099/12 Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że uwzględniając kryterium mocy wiążącej ewidencji gruntów i budynków dla wymiaru podatku od nieruchomości, tj. ustalenia elementów przedmiotowych i podmiotowych zobowiązania podatkowego, zawarte w niej informacje można podzielić na dwie kategorie:
– pierwszą z nich tworzą dane bezwzględnie wiążące organ podatkowy (dopóki ewidencja nie zostanie zmieniona w przewidzianym prawem trybie administracyjnym, dane te nie mogą być przez organ w toku postępowania podatkowego samodzielnie korygowane);
– drugą kategorię stanowią natomiast informacje o względnej mocy wiążącej, tj. takie, których zgodność z rzeczywistym stanem prawnym lub faktycznym może być przy wymiarze podatku weryfikowana, przy zastosowaniu dopuszczalnych instrumentów procesowych (art. 180 § 1 w zw. z art. 194 § 3 O.p.).
Do pierwszej grupy, jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny, zaliczyć można dane ewidencyjne wskazujące położenie, granice i powierzchnię gruntów oraz rodzaj użytków gruntowych i klasy gleboznawcze, a w odniesieniu do budynków - także informacje dotyczące ich położenia, przeznaczenia, funkcji użytkowych i powierzchni użytkowej lokali (art. 20 ust. 1 u.p.g.k.).
W drugiej grupie znajdą się z kolei dane dotyczące tych elementów przedmiotowych, które zostały wskazane w ustawie podatkowej (jako podlegające opodatkowaniu bądź nie), a jednocześnie przepisy dotyczące prowadzenia ewidencji gruntów i budynków nie przewidują dla tych kategorii oznaczenia stosownym, skonkretyzowanym symbolem (por. ww. uchwała z dnia 18 listopada 2013 r. sygn. akt II FPS 2/13), czy też np. dane dotyczące zlokalizowanych na działce gruntu budynków, które w rzeczywistości nie istnieją (por. wyrok NSA z dnia 5 czerwca 2014r. sygn. akt II FSK 1647/12, LEX nr 1504306).
Tym samym, mając na uwadze uprzednio poczynione uwagi, Sąd w pełni podziela stanowisko organu odwoławczego o związaniu organu podatkowego - przy wymiarze podatku od nieruchomości – danymi zawartymi w ewidencji gruntów i budynków, w przypadku niekwestionowania przez strony, że grunt jest zabudowany, informacjami o kwalifikacji danego obiektu jako budynku oraz jego przeznaczeniu. Jak już wskazywano danych tych nie można korygować w toku prowadzonego postępowania podatkowego (np. na podstawie art. 194 § 3 O.p.), bez stosownej zmiany zapisów ewidencyjnych w odrębnym trybie.
W tym zakresie rozwiązania przyjęte w u.p.g.k. skorelowane są z treścią art. 26 ust. 1 oraz art. 27 ust. 1 ustawy o księgach wieczystych i hipotece. Zgodnie z pierwszym z wymienionych przepisów, podstawą oznaczenia nieruchomości w księdze wieczystej są dane katastru nieruchomości. Do czasu przekształcenia ewidencji gruntów i budynków w kataster nieruchomości przez pojęcie katastru należy rozumieć ewidencję gruntów i budynków (art. 53a u.p.g.k.). W razie natomiast, gdy dane katastru nieruchomości (tj. ujawnione w ewidencji, gdy nie została ona przekształcona w kataster) są niezgodne z oznaczeniem nieruchomości w księdze wieczystej, sąd rejonowy dokonuje - na wniosek właściciela nieruchomości lub wieczystego użytkownika - sprostowania oznaczenia nieruchomości na podstawie danych katastru nieruchomości (art. 27 ust. 1 ustawy o księgach wieczystych i hipotece). Powyższe wskazuje wyraźnie na zależność opisu nieruchomości w dziale pierwszym księgi wieczystej od danych ewidencyjnych, co potwierdza słuszność tezy o bezwzględnym związaniu tymi informacjami również organu podatkowego. Zwrócił na to również uwagę Naczelny Sąd Administracyjny m.in. w wyrokach z dnia 15 lipca 2014r. sygn. akt II FSK 2234/12 i II FSK 2565/12.
Do tożsamych wniosków prowadzi także analiza przepisów regulujących prowadzenie ewidencji gruntów i budynków. Stosownie do art. 22 ust. 1 u.p.g.k. ewidencję gruntów i budynków oraz gleboznawczą klasyfikację gruntów prowadzą starostowie. Z kolei właściciele i osoby władające obowiązane są zgłaszać właściwemu staroście wszelkie zmiany danych objętych ewidencją gruntów i budynków, w terminie 30 dni licząc od dnia powstania tych zmian (art. 22 ust. 2 tej ustawy). W myśl § 47 ust. 1 aktualizacji operatu ewidencyjnego dokonuje się niezwłocznie, nie później niż w terminie 30 dni od dnia otrzymania przez starostę odpowiednich dokumentów określających zmiany danych ewidencyjnych. Zgodnie natomiast z § 49 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 pkt 1 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (t.j. Dz. U. z 2019r., poz. 393 ze zm.) o dokonanych zmianach w danych ewidencyjnych starosta zawiadamia organy podatkowe - w przypadku zmian danych mających znaczenie dla wymiaru podatków : od nieruchomości, rolnego i leśnego. Zawiadomienie to zawiera w szczególności oznaczenie dokumentu, który stanowił podstawę do zmiany, oraz datę jej wprowadzenia. Podzielić zatem należy stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego zaprezentowane w wyroku z dnia 21 grudnia 2012 r. sygn. akt II FSK 986/11 (LEX nr 1415193), że z przytoczonej regulacji wynika, iż datą zmiany treści ewidencji jest data określona w skierowanym do organu podatkowego zawiadomieniu starosty. Powinna być ona również odnotowana w dzienniku zmian. Dopiero z tą datą określone obiekty zmieniają swój charakter dla celów podatkowych.
Reasumując powyższe rozważania, w ocenie Sądu, można zatem przyjąć, że uprawnienie organów podatkowych do podjęcia dodatkowych czynności wyjaśniających odnośnie przedmiotu opodatkowania podatkiem od nieruchomości zachodzi wówczas, gdy zapisy zawarte w ewidencji gruntów i budynków są niewystarczające dla potrzeb ustalenia stanu faktycznego, tj. gdy wynikające z nich dane nie pozwalają na ustalenie podstaw opodatkowania. Podobnie w sytuacji, gdy podatnik uprawdopodobni, że w przewidzianej prawem procedurze zainicjował uzgodnienie klasyfikacji danej nieruchomości w ewidencji gruntów i budynków ze stanem rzeczywistym, a wbrew przesłankom do takiej zmiany organy ewidencyjne nie skorygowały klasyfikacji, organy podatkowe są zobowiązane do krytycznej oceny danych z ewidencji gruntów, aby uczynić zadość naczelnej zasadzie postępowania podatkowego, tj. zasadzie prawdy obiektywnej, wyrażonej w art. 122 O.p. W takiej sytuacji ewidencja gruntów ma moc dokumentu urzędowego, przeciwko treści którego mogą być przeprowadzone dowody przeciwne, zgodnie z art. 194 § 3 O.p. (tożsamy pogląd został już wyrażony w doktrynie – por. np. L. Etel, Dane z ewidencji gruntów i budynków jako podstawa opodatkowania gruntów i budynków, "Finanse Komunalne" 2008, nr 6, s. 26 i 28).
Tymczasem, w niniejszej sprawie, zapisy zawarte w ewidencji gruntów i budynków były wystarczające dla potrzeb ustalenia stanu faktycznego, tj. ustalenia podstaw opodatkowania. Skarżąca nie uprawdopodobniła także, że w przewidzianej prawem procedurze zainicjowała uzgodnienie klasyfikacji danej nieruchomości w ewidencji gruntów i budynków ze stanem rzeczywistym, a wbrew przesłankom do takiej zmiany organy ewidencyjne nie skorygowały klasyfikacji. Dlatego nie znajduje uzasadnienia zarzut skarżącej dotyczący naruszenia art. 194 § 3 O.p. oraz art. 187 § 1 i art. 199 O.p. Organ nie miał więc obowiązku prowadzić wbrew zapisom ewidencji dowodu w postaci przesłuchania strony w celu ustalenia charakteru przedmiotowych budynków, czy żadnych innych dowodów wskazujących na charakter budynków, skoro charakter taki wynikał bezsprzecznie z niezakwestionowanych zapisów ewidencji. Tym samym, nie zasługuje również na uwzględnienie zarzut skargi dotyczący naruszenia art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. e u.p.o.l. w zw. z § 1 pkt 5 lit. b Uchwały.
Dodatkowo wskazać należy, że w aktach sprawy znajduje się dokumentacja fotograficzna, sporządzona w trakcie oględzin przeprowadzonych w dniu 6 sierpnia 2018r. Wynika z niej, że w części budynku znajdują się pokoje z łazienkami (zarys pomieszczeń), w których składowane są np. zasoby pościeli, materacy czy przedmioty użytku codziennego tj. szczotki, odkurzacz, suszarka domowa na bieliznę, czy też ubrania. Tymczasem za SKO powtórzyć należy, że zwolnienie budynków gospodarczych lub ich części położonych na gruntach rolnych ustanowione przez ustawodawcę na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 4 lit. b) u.p.o.l. przewidziane jest dla budynków służących wyłącznie działalności rolniczej, za którą w rozumieniu ustawy o podatkach i opłatach lokalnych art. 1a ust. 1. pkt 6 uważa się - produkcję roślinną, zwierzęcą, w tym również produkcję materiału siewnego, szkółkarskiego, hodowlanego oraz reprodukcyjnego, produkcję warzywniczą, roślin ozdobnych, grzybów uprawnych, sadownictwo, hodowlę i produkcję materiału zarodowego zwierząt, ptactwa i owadów użytkowych, produkcję zwierzęcą typu przemysłowego fermowego oraz chów i hodowlę ryb. Zatem także i ta okoliczność przemawia za słusznością stanowiska organów podatkowych, popartego materiałem dowodowym, że ww. pomieszczenia nie służą wyłącznie do działalności rolniczej. Stanowią jedynie pomieszczenia wykorzystywane do celów własnych strony. Zatem stosownym było zastosowanie stawki dla budynków gospodarczych zgodnie z funkcją budynku jaka widnieje w rejestrze ewidencji budynków prowadzonej przez Starostwo Powiatowe.
Mając na uwadze powyższe rozważania wskazać należy, że SKO prawidłowo ustaliło charakter budynków podlegających opodatkowaniu i zastosowało odpowiadającą temu charakterowi stawkę podatku.
W związku z powyższym, Sąd uznał, że zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem i w konsekwencji, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło