II SA/Bd 1052/19

WyrokWSA w Bydgoszczy2020-02-05

Skład orzekający: Joanna Brzezińska, Jerzy Bortkiewicz, Anna Klotz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy uchwała Rady Miejskiej w Kcyni dotycząca trybu i sposobu powoływania i odwoływania członków zespołu interdyscyplinarnego oraz szczegółowych warunków jego funkcjonowania, narusza przepisy ustawy o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie oraz zasady techniki prawodawczej w stopniu uzasadniającym stwierdzenie jej nieważności?
Ratio decidendi
Sąd stwierdził nieważność uchwały Rady Miejskiej w Kcyni, uznając, że zawiera ona istotne naruszenia prawa. Uchwała modyfikowała i powtarzała przepisy ustawowe, wykraczała poza delegację ustawową, a także naruszała zasady techniki prawodawczej w sposób prowadzący do sprzeczności z prawem. Sąd podkreślił, że naruszenia te miały charakter istotny i uzasadniały wyeliminowanie całej uchwały z obrotu prawnego.
Stan faktyczny
Prokurator Rejonowy w Szubinie zaskarżył uchwałę Rady Miejskiej w Kcyni z 2010 r. dotyczącą zespołu interdyscyplinarnego ds. przeciwdziałania przemocy w rodzinie. Zarzucił naruszenie przepisów ustawy o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie oraz zasad techniki prawodawczej, w tym m.in. nieprawidłową numerację paragrafów, rozszerzenie katalogu koordynowanych podmiotów, narzucenie formy pisemnego oświadczenia o poufności oraz wyjście poza delegację ustawową w zakresie regulacji zadań zespołu. Burmistrz Kcyni wniósł o umorzenie postępowania, informując o podjęciu nowej uchwały uchylającej zaskarżoną.
Rozstrzygnięcie
Stwierdzono nieważność zaskarżonej uchwały w całości.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt II SA/Bd 1052/19 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 5 lutego 2020 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Joanna Brzezińska (spr.) Sędziowie sędzia WSA Jerzy Bortkiewicz sędzia WSA Anna Klotz Protokolant starszy sekretarz sądowy Elżbieta Brandt po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 lutego 2020 r. sprawy ze skargi Prokuratora Rejonowego w Szubinie na uchwałę Rady Miejskiej w Kcyni z dnia 9 września 2010 r. nr LI/514/2010 w przedmiocie trybu i sposobu powoływania i odwoływania członków zespołu interdyscyplinarnego oraz szczegółowych warunków jego funkcjonowania stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały. Prokurator Rejonowy w Szubinie, pismem z 18 października 2019r., wniósł skargę na uchwałę nr LI/514/2010 Rady Miejskiej w Kcyni z dnia 9 września 2010r. w sprawie warunków funkcjonowania oraz trybu i sposobu powoływania i odwoływania członków Zespołu Interdyscyplinarnego w Kcyni, żądając stwierdzenia nieważności uchwały w całości. Prokurator zarzucił naruszenie: 1. § 57 ust. 1 w zw. z § 124 w zw. z § 143 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 czerwca 2002r. w sprawie Zasad techniki prawodawczej (Dz.U. z 2016r. poz. 283) poprzez niezachowanie ciągłości numeracji paragrafów w obrębie całej uchwały; 2. art. 9b ust. 2 ustawy o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie oraz § 118 w zw. z § 143 rozporządzenia w sprawie Zasad techniki prawodawczej, poprzez rozszerzenie w § 2 rozdziału I załącznika do uchwały katalogu podmiotów, których działania są koordynowane przez zespół interdyscyplinarny; 3. art. 9c ust. 3 ww. ustawy poprzez wskazanie, że przed powołaniem członek Zespołu Interdyscyplinarnego składa burmistrzowi pisemne oświadczenie o zachowaniu poufności, co stanowi naruszenie ustawy, która dopuszcza inne formy złożenia powyższego oświadczenia, 4. art. 9a i 9b ustawy oraz § 118, § 135 i § 147 rozporządzenia w sprawie Zasad techniki prawodawczej, poprzez wyjście poza delegację upoważnienia ustawowego i powierzenie burmistrzowi regulacji zadań realizowanych przez członków Zespołu Interdyscyplinarnego, na mocy porozumień zawartych pomiędzy burmistrzem, a instytucjami, podczas gdy zakres zadań został uregulowany w art. 9b ustawy 5. art. 87 ust. 1 i 2 Konstytucji RP poprzez wskazanie w rozdziale 4 załącznika do uchwały, iż w sprawach nieuregulowanych załącznikiem zastosowanie mają przepisy ustawy o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie, co stanowi naruszenie zasady hierarchiczności aktów prawnych i nadanie normom aktów prawa miejscowego prymatu nad postanowieniami ustaw, Prokurator uzasadnił, że przepisy ww. rozporządzenia o zasadach techniki prawodawczej regulują oznaczenie przepisów ustawy i ich systematyzację. Paragraf 57, który stosuje się odpowiednio do aktów prawa miejscowego nakazuje zachowanie ciągłości numeracji artykułów w obrębie całej ustawy. Tymczasem w zaskarżonej uchwale nie zachowano takiej ciągłości, lecz każdy rozdział zaczyna się od paragrafu 1. W konsekwencji w zaskarżonej uchwale trzykrotnie występuje punkt 1oraz odpowiednio punkty kolejne, natomiast rozdział 4 załącznika do uchwały nie zawiera żadnej numeracji. Taki sposób numeracji, zdaniem prokuratora powoduje chaos i w sposób istotny utrudnia stosowanie uchwały oraz zapoznanie się z treścią zawartych w niej norm. Wobec tego koniecznym jest dokonanie zmiany numeracji w ramach całej uchwały, dlatego uchwałę należało zaskarżyć w całości. Zapis § 2 rozdziału I załącznika do uchwały jest niezgodny z ustawą albowiem stanowi modyfikację zapisu art. 9b ust. 2 uchwały. Ustawodawca określił jednoznacznie podmioty, których działania są koordynowane przez Zespół Interdyscyplinarny, tymczasem Rada Miejska przyjęła szerszy katalog podmiotów, posługując się nieprecyzyjnym pojęciem: "różnych podmiotów". Niezgodna z ustawą jest również regulacja § 2 pkt 3 rozdziału 2 załącznika do uchwały nakazująca złożenie przez członka Zespołu przed udziałem w pierwszym posiedzeniu burmistrzowi pisemnego oświadczenia o poufności, podczas gdy ustawa dopuszcza też inne formy złożenia powyższego oświadczenia. Przepis art. 9c ust. 3 ustawy nie przewiduje, aby inną formą złożenia oświadczenia była forma pisemna. Wobec powyższego oświadczenie takie może zostać złożone w formie ustnej. Nadto, Prokurator zarzucił, że art. 9a ust. 10 ustawy nie upoważnia Rady Miejskiej do powierzenia Burmistrzowi ustalenia zakresu realizowanych zadań w odrębnych porozumieniach. Zakres działań wynika wprost z art. 9a i 9b ustawy. Zapis stanowi przekroczenie delegacji ustawowej. W odpowiedzi na skargę Burmistrz Kcyni wniósł o umorzenie postępowania na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz odstąpienie od obciążania organu kosztami postępowania, oświadczając iż Rada Miejska uwzględnia zarzuty skargi. Celem wyeliminowania wadliwych zarzutów Burmistrz przedłoży Radzie projekt uchwały w sprawie warunków funkcjonowania oraz trybu i sposobu powoływania i odwoływania członków zespołu interdyscyplinarnego, mocą której uchyli skarżoną uchwałę. Zdaniem organu wobec tej postawy, postępowanie staje się bezprzedmiotowe. Pismem z 29 stycznia 2010r. Burmistrz Kcyni poinformował, że w dniu 30 grudnia 2019r. Rada Miejska w Kcyni podjęła uchwałę nr XVII/151/19 w sprawie określenia trybu i sposobu powoływania i odwoływania członków zespołu interdyscyplinarnego ds. przeciwdziałania przemocy w rodzinie oraz szczegółowych warunków jego funkcjonowania (Dz.Urz.Woj.Kuj.-Pom z dnia 7 stycznia 2020r. poz. 139). Na podstawie § 2 tej uchwały, zaskarżona uchwała z dnia 9 września 2010r. utraciła moc. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga podlegała uwzględnieniu. Kontrola działalności administracji publicznej sprawowana przez sądy administracyjne obejmuje między innymi orzekanie w sprawach ze skarg na uchwały organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej, będące aktami prawa miejscowego (art. 3 § 2 pkt 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, t.j. Dz.U. z 2019r. poz. 2325, dalej jako: "p.p.s.a."). Stosownie do art. 147 § 1 p.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na akt, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 5, stwierdza nieważność aktu w całości lub w części albo stwierdza, że zostały wydane z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności. W zakresie kontroli uchwał organów gmin kryterium zgodności z prawem zostało sprecyzowane w art. 91 ust. 1 i ust. 4 ustawy z dnia 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym (dalej jako "u.s.g."). W myśl cyt. przepisu, uchwała lub zarządzenie organu gminy sprzeczne z prawem są nieważne. Podstawą stwierdzenia takiego faktu jest uznanie, że doszło do istotnego naruszenia prawa. Według bowiem ust. 4 powołanego artykułu, w przypadku nieistotnego naruszenia prawa organ nadzoru nie stwierdza nieważności uchwały ograniczając się do wskazania, iż uchwałę wydano z naruszeniem prawa. Wprowadzając sankcję nieważności jako następstwo naruszenia prawa, ustawodawca nie określił rodzaju naruszenia prawa, które prowadziłoby do zastosowania tej sankcji. W tej kwestii odwołać się należy do cyt. art. 91 ust. 1 u.s.g., w którym wskazano dwa rodzaje naruszeń prawa, jakie mogą być wywołane przez ustanowienie aktów uchwalanych przez organy gminy. Mogą być to naruszenia istotne lub nieistotne. Za "istotne" naruszenie prawa uznaje się uchybienie prowadzące do skutków, które nie mogą być tolerowane w demokratycznym państwie prawnym. Do nich zalicza się między innymi naruszenie przepisów prawa ustrojowego oraz prawa materialnego, a także przepisów regulujących procedury podejmowania uchwał (por. M. Stahl, Z. Kmieciak, Akty nadzoru nad działalnością samorządu terytorialnego w świetle orzecznictwa NSA i poglądów doktryny, Samorząd Terytorialny 2001, z. 1-2, s. 101-102). W judykaturze za istotne naruszenie prawa, będące podstawą do stwierdzenia nieważności aktu, uznaje się takiego rodzaju naruszenia prawa jak: podjęcie uchwały przez organ niewłaściwy, brak podstawy do podjęcia uchwały określonej treści, niewłaściwe zastosowanie przepisu prawnego będącego podstawą podjęcia uchwały, naruszenie procedury podjęcia uchwały. Stwierdzenie nieważności uchwały może nastąpić więc tylko wtedy, gdy uchwała pozostaje w wyraźnej sprzeczności z określonym przepisem prawnym, co jest oczywiste i bezpośrednie oraz wynika wprost z treści tego przepisu. Mając powyższe na uwadze Sąd, w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę, stwierdza, iż nie wszystkie wskazane w skardze naruszenia prawa spełniają powyższe przesłanki dla uznania ich za na tyle istotne aby skutkowały nieważnością konkretnych zapisów aktu prawa miejscowego stanowionego przez właściwy organ gminy, a tym bardziej tej uchwały w całości. Uwagę tę należy uczynić mając na uwadze sposób sformułowania zarzutów skargi w odniesieniu do okoliczności, iż prokurator dostrzegł zarzucane wady skarżonej uchwały dopiero po 9 latach jej obowiązywania. Trudno zatem twierdzić, iż tego typu naruszenie w tej uchwale jak tylko niewłaściwa numeracja poszczególnych jednostek redakcyjnych – brak zachowania ich ciągłości w obrębie całej treści uchwały w istocie powodowały w tym przypadku trudności z odczytaniem norm prawnych, czy też inne wskazane w skardze skutki. To zatem uchybienie zasadom techniki prawodawczej nie stanowi podstawy do stwierdzenia nieważności skarżonego w tej sprawie aktu prawa miejscowego – powszechnie obowiązującego na terenie gminy. Odnośnie do naruszenia § 57 ust. 1 w zw. z § 12 i § 143 załącznika do rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 czerwca 2002 r. w sprawie "Zasad techniki prawodawczej" – czyli braku ciągłości numeracji zapisów załącznika do zaskarżonej uchwały Sąd w całości podziela stanowisko wyrażone w uzasadnieniu wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 października 2018r. sygn. II OSK 2498/16 (publ. CSBOSA), zgodnie z którym zasady te nie są klasycznymi dyrektywami o charakterze normatywnym i nawet ustanowienie ich w formie aktu normatywnego nie zmienia tego, że mają jedynie charakter wskazówek (zaleceń); są zbiorem dyrektyw skierowanych do legislatorów wskazujących, jak poprawnie wyrażać normy prawne w przepisach prawnych i jak je grupować w aktach normatywnych. Tym samym należy przyjąć, że nie służą one ocenie ważności obowiązującego prawa, a ich naruszenie nie stanowi o sprzeczności uregulowań z prawem w stopniu uzasadniającym stwierdzenie nieważności kontrolowanych aktów w całości bądź w części. Wskazać wypada, że Trybunał Konstytucyjny wypracował stanowisko, zgodnie z którym naruszenie zasad techniki prawodawczej może prowadzić do uznania danego aktu prawnego, w całości lub w części, za niezgodny z Konstytucją, jednak tylko wtedy, gdy naruszenie to jest poważne i powoduje naruszenie którejś z zasad konstytucyjnych, w szczególności zasady demokratycznego państwa prawa (art. 2 Konstytucji) i wynikającej z niego zasady poprawnej legislacji, a także zasady praworządności (art. 7 Konstytucji) wymagającej, aby materia regulowana wydanym aktem normatywnym wynikała z upoważnienia ustawowego i nie przekraczała zakresu tego upoważnienia (zob. wyrok TK z dnia 24 lutego 2003r. w sprawie o sygn. K 28/02, OTK-A 2003; wyrok TK z dnia 29 października 2003r., w sprawie o sygn. K 53/02, OTK-A 2003; wyrok TK z dnia 12 grudnia 2006r. w sprawie o sygn. P 15/05, OTK-A 2006). Stąd, tylko w sytuacji powiązania naruszenia zasad techniki prawodawczej z naruszeniem zasady konstytucyjnej można mówić o wystąpieniu istotnego naruszenia prawa uzasadniającego stwierdzenie nieważności aktu prawnego, co ma miejsce chociażby wówczas, kiedy w wyniku naruszenia zasad techniki prawodawczej dochodzi do sytuacji, kiedy prawodawca lokalny reguluje materię uregulowaną już aktami wyższego rzędu (tj. ustawami), ewentualnie wykracza poza zakres upoważnienia ustawowego do wydania aktu prawa miejscowego. W zakresie istotnym dla rozstrzygnięcia kontrolowanej sprawy, ustawa o samorządzie gminnym stanowi, że: do wyłącznej właściwości rady gminy należy stanowienie w innych sprawach zastrzeżonych ustawami do kompetencji rady gminy (art. 18 ust. 2 pkt 15). Na podstawie upoważnień ustawowych gminie przysługuje prawo stanowienia aktów prawa miejscowego obowiązujących na obszarze gminy (art. 40 ust. 1). Zgodnie z art. 94 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997r. (Dz.U. 78/97/483 ze zm) organy samorządu terytorialnego, na podstawie i w granicach upoważnień zawartych w ustawie, ustanawiają akty prawa miejscowego, obowiązujące na obszarze działania tych organów. W doktrynie wskazuje się, że art. 94 Konstytucji RP określa względnie luźny związek między upoważnieniem (tym samym ustawą) a aktem prawa miejscowego, wydanym na jego podstawie. Luźniejszym w każdym razie niż ten, jaki wynika z formuły art. 92 ust. 1 Konstytucji RP, nakazującej wydawanie rozporządzeń w celu wykonania ustaw. Wyklucza on co do zasady wymóg wykonawczego charakteru aktów prawa miejscowego jako warunek ich legalności (K. Działocha w: Konstytucja RP. Komentarz, Wyd. Sejm. 2001 t. II uw. 4 s. 5 do art. 94; B. Banaszak, Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej. Komentarz, C. H. Beck 2012 s. 547 nb 3). W tej sytuacji należy przyjąć, że swoboda organu samorządu terytorialnego w przyjętej regulacji aktem prawa miejscowego jest większa, niż organu administracji publicznej przy stanowieniu aktu podustawowego. W doktrynie wskazuje się, że upoważnienia zawarte w ustawie mogą mieć charakter: 1) upoważnień szczególnych - określających organ właściwy do wydania aktu, zakres spraw przekazanych do uregulowania i wytyczne dotyczące treści aktu; 2) upoważnień generalnych - określających właściwy organ oraz przesłanki wydania aktu (B. Banaszak – j.w.). Podstawę wydania zaskarżonej uchwały, stanowiącej – co do czego nie ma wątpliwości – akt prawa miejscowego, stanowił art. 9a ust. 15 ustawy z dnia 29 listopada 2005 r. o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie (w dacie podjęcia uchwały Dz.U. Nr 180, poz. 1493, dalej jako "ustawa"), zgodnie z którym rada gminy określi, w drodze uchwały, tryb i sposób powoływania i odwoływania członków zespołu interdyscyplinarnego oraz szczegółowe warunki jego funkcjonowania. Przy czym zgodnie z art. 6 ust. 2 pkt 4 ustawy, do zadań własnych gminy w ramach tworzenia gminnego systemu przeciwdziałania przemocy w rodzinie należy między innymi – tworzenie zespołów interdyscyplinarnych. W tym miejscu podkreślenia wymaga, że normodawca gminny nie jest uprawniony do modyfikowania określonego ustawowo zakresu działania zespołów interdyscyplinarnych. Lokalny prawodawca nie jest również zasadniczo uprawniony do powtarzania norm ustawowych. W utrwalonym orzecznictwie sądowoadministracyjnym uznaje się, że powtórzenie regulacji ustawowych bądź ich modyfikacja i uzupełnienie przez przepisy gminne jest niezgodne z zasadami legislacji. Uchwała rady gminy nie może regulować jeszcze raz tego, co jest już zawarte w obowiązującej ustawie. W sytuacji gdy jednocześnie nastąpi modyfikacja, uzupełnianie i.t.p. zasadniczych regulacji taka uchwała, jako istotnie naruszająca prawo, jest nieważna. Zawsze bowiem tego rodzaju powtórzenie jest normatywnie zbędne, gdyż powtarzany przepis już obowiązuje, jak też jest dezinformujące. Trzeba bowiem liczyć się z tym, że nawet powtórzony przepis będzie interpretowany w kontekście uchwały, w której go powtórzono, co może prowadzić do całkowitej lub częściowej zmiany intencji prawodawcy. Uchwała organu gminy nie powinna zatem powtarzać przepisów ustawowych, jak też nie może zawierać postanowień sprzecznych z ustawą (por. wyroki NSA: z dnia 14 października 1999r., II SA/Wr 1179/98; z 16 czerwca 1992r., II SA 99/92 - ONSA 1993/2/44; z 6 października 2015r. sygn. II OSK 1084/15; wyrok Sądu Najwyższego z 5 stycznia 2001r., III RN 40/00, OSNP 2001/13/424). Stosownie do treści art. 9a ustawy, gmina podejmuje działania na rzecz przeciwdziałania przemocy w rodzinie, w szczególności w ramach pracy w zespole interdyscyplinarnym (ust.1). Zespół interdyscyplinarny powołuje wójt, burmistrz albo prezydent miasta (ust. 2). W skład zespołu interdyscyplinarnego wchodzą przedstawiciele: 1) jednostek organizacyjnych pomocy społecznej; 2) gminnej komisji rozwiązywania problemów alkoholowych; 3) Policji; 4) oświaty; 5) ochrony zdrowia; 6) organizacji pozarządowych oraz kuratorzy sądowi (ust. 3 i 4). Ponadto w skład zespołu interdyscyplinarnego mogą wchodzić także prokuratorzy oraz przedstawiciele innych podmiotów, działających na rzecz przeciwdziałania przemocy w rodzinie (ust. 5). Jak natomiast stanowi ust. 1 Rozdziału 2 załącznika do zaskarżonej uchwały: w skład zespołu interdyscyplinarnego wchodzą przedstawiciele: a) Miejsko-Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w Kcyni; b) Gminnej Komisji Rozwiązywania Problemów Alkoholowych w Kcyni; c) Komisariatu Policji w Kcyni; d) Gminnego Zespołu Oświaty w Kcyni; e) zakładów opieki zdrowotnej działających na terenie gminy Kcynia f) organizacji pozarządowych działających na terenie gminy Kcynia 11) Kuratorskiej Służby Sądowej Sądu Rejonowego w Szubinie. Jak wynika z cytowanych przepisów art. 9a ust. 3, 4 i 5 ustawy, przepisy te określają w sposób szczegółowy skład zespołu interdyscyplinarnego. Art. 9a ust. 15 ustawy nie przyznaje natomiast radzie gminy kompetencji do określania składu, a jedynie do określenia trybu i sposobu powoływania i odwoływania członków zespołu interdyscyplinarnego oraz szczegółowych warunków jego funkcjonowania. Przepis ten nie przewiduje zatem dla rady kompetencji do samodzielnego wskazywania podmiotów, których przedstawiciele wchodzą w skład tego zespołu. Ponadto dokonano modyfikacji zapisu art. 9a ust. 4 ustawy, stanowiąc w lit. g ust. 1Rozdziału 2, że w skład zespołu wchodzą przedstawiciele Kuratorskiej Służby Sądowej, podczas gdy ustawodawca jako obligatoryjnych członków zespołu interdyscyplinarnego wskazał wprost kuratorów sądowych. W tej sytuacji w omawianym zakresie Rada Miejska naruszyła przepisy art. 9a ust. 15 w zw. z ust. 3, 4 i 5 ustawy oraz art. 7 i art. 94 Konstytucji RP, co stanowiło o zasadności zarzutu istotnego naruszenia prawa. Niedopuszczalną modyfikację i powtórzenia zapisów ustawy w kontekście powyższych wskazań stanowią, w ocenie Sądu, w całości zapisy Rozdziału 1 załącznika do skarżonej uchwały zatytułowanego "Przepisy ogólne". Przede wszystkim nie jest to zgodne z delegacją ustawową, a nadto w ust. 1 i 3 doszło do istotnej modyfikacji odpowiednio treści norm art. 9a ust. 1 i art. 9b ust. 2 ustawy. Zgodnie z przywołanym art. 9a ust. 1 gmina podejmuje działania na rzecz przeciwdziałania przemocy w rodzinie, w szczególności w ramach pracy w zespole interdyscyplinarnym. Nie jest to tożsame z użytym przez prawodawcę lokalnego sformułowaniem: "organizując pracę zespołu interdyscyplinarnego". Czym innym jest bowiem praca w przedmiotowym zespole, a czym innym organizowanie jego pracy. Z kolei w ust. 3 Rozdziału 1 załącznika Rada Miejska postanowiła, że "Zadaniem zespołu interdyscyplinarnego jest integrowanie i koordynowanie działań przedstawicieli różnych podmiotów oraz specjalistów w zakresie przeciwdziałania przemocy w rodzinie. Zespół interdyscyplinarny wykonuje w szczególności zadania określone w art. 9b ust. 2 ustawy o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie." Tymczasem, jak wynika z art. 9b ust. 2 ustawy: "Zadaniem zespołu interdyscyplinarnego jest integrowanie i koordynowanie działań podmiotów, o których mowa w art. 9a ust. 3 i 5, oraz specjalistów w zakresie przeciwdziałania przemocy w rodzinie, w szczególności przez: 1) diagnozowanie problemu przemocy w rodzinie; 2) podejmowanie działań w środowisku zagrożonym przemocą w rodzinie mających na celu przeciwdziałanie temu zjawisku; 3) inicjowanie interwencji w środowisku dotkniętym przemocą w rodzinie; 4) rozpowszechnianie informacji o instytucjach, osobach i możliwościach udzielenia pomocy w środowisku lokalnym; 5) inicjowanie działań w stosunku do osób stosujących przemoc w rodzinie". Wobec powyższego, przepis zredagowany przez Radę Miejską stanowi modyfikację cyt. art. 9b ust. 2 ustawy. Przepis ten bowiem jednoznacznie wskazuje na podmioty, których działania są koordynowane przez zespół interdyscyplinarny, a są to podmioty, o których mowa w art. 9a ust. 3 i 5, oraz specjalistów w zakresie przeciwdziałania przemocy w rodzinie. Rada Miejska w sposób nieuprawniony rozszerzyła katalog podmiotów określając go mianem "różnych podmiotów". Zwrócić należy również uwagę, że na zbędność i potencjalną modyfikację powtórzonego w ust. 4 Rozdziału 1 załącznika do skarżonej uchwały treści normy art. 9a ust. 2 ustawy, wskazuje jednocześnie treść zapisu w ust. 2 lit. b w rozdziału 2 załącznika. Powyższe powtórzenia i modyfikacje norm ustawowych oznaczają istotne naruszenia prawa w rozumieniu art. 147 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 91 ust. 1 u.s.g. Prokurator zarzucił także naruszenie art. 9c ust. 3 ustawy, polegające na tym, że w ust. 2 (wskazano w § 2) pkt 3 Rozdziału 2 załącznika Rada Miejska nakazała każdemu członkowi zespołu interdyscyplinarnego, przed udziałem w pierwszym posiedzeniu złożenie pisemnego oświadczenia o zachowaniu w poufności wszelkich informacji i danych uzyskanych przy realizacji zadań w ramach pracy w zespole". Zgodnie natomiast z treścią art. 9c ust. 3 ustawy: "Przed przystąpieniem do wykonywania czynności, o których mowa w art. 9b ust. 2 i 3, członkowie zespołu interdyscyplinarnego oraz grup roboczych składają organowi, o którym mowa w art. 9a ust. 2, oświadczenie o następującej treści: "Oświadczam, że zachowam poufność informacji i danych, które uzyskałem przy realizacji zadań związanych z przeciwdziałaniem przemocy w rodzinie oraz, że znane mi są przepisy o odpowiedzialności karnej za udostępnienie danych osobowych lub umożliwienie do nich dostępu osobom nieuprawnionym." Prokurator upatruje sprzeczność powyższego zapisu załącznika do uchwały z przepisem art. 9c ust. 3 ustawy w tym, że ustawa nie przewiduje aby jedyną formą złożenia takiego oświadczenia była forma pisemna. Wobec czego oświadczenie może być także złożone w formie ustnej. W ocenie Sądu, powyższe stanowisko nie jest zasadne, i z pewnością nie stanowi o istotnym naruszeniu normy ustawowej. Po pierwsze zważyć przyjdzie, iż po myśli art. 9a ust. 15 ustawy, rada gmina upoważniona jest do określenia trybu i sposobu powoływania i odwoływania członków zespołu oraz szczegółowych zasad jego funkcjonowania. Tym samym, w sytuacji gdy ustawodawca wprowadzając obowiązek złożenia burmistrzowi oświadczenia określonej treści uwzględniającego świadomość odpowiedzialności karnej związanej z oczywiście poufnym i wrażliwym charakterem danych, nie zastrzegł żadnej formy złożenia tego oświadczenia, nie stanowi naruszenia prawa, a wręcz wskazanym i pożądanym jest doprecyzowanie przez radę formy pisemnej takiego oświadczenia. Mieści się to nadto w sferze określenia szczegółowych zasad funkcjonowania zespołu. Mimo jednak niezasadności zarzutu skargi skierowanego do przedmiotowego zapisu, w ocenie sądu treść pkt 3ust. 2 Rozdziału 2 załącznika stanowi niedopuszczalną modyfikację normy art. 9c ust. 3 ustawy, która wypacza istotę tej regulacji ustawowej. Do tego prawodawca lokalny nie miał upoważnienia. Wskazać należy, że zapis ustawy dotyczy członków zespołu interdyscyplinarnego oraz grup roboczych. Przede wszystkim jednak zapis uchwały zobowiązuje jedynie przed udziałem w pierwszym posiedzeniu do złożenia pisemnego oświadczenia "o zachowaniu w poufności wszelkich informacji i danych uzyskanych przy realizacji zadań w ramach pracy w zespole". Tymczasem norma ustawowa, mimo że nie określa formy, jednak wprost jednoznacznie określa treść oświadczenia: tj. "Oświadczam, że zachowam poufność informacji i danych, które uzyskałem przy realizacji zadań związanych z przeciwdziałaniem przemocy w rodzinie oraz, że znane mi są przepisy o odpowiedzialności karnej za udostępnienie danych osobowych lub umożliwienie do nich dostępu osobom nieuprawnionym." Zapis uchwały tymczasem całkowicie pomija ten obligatoryjny wymóg, a nawet nie odnosi się do regulacji ustawowej w tym zakresie. Z tego powodu przedmiotowy zapis należy uznać za istotnie naruszający prawo w rozumieniu art. 91 ust. 1 u.s.g. Zasadnie Prokurator zarzuca nadto, że przepis Rozdziału 3 "Warunki funkcjonowania Zespołu interdyscyplinarnego" ust. 3 załącznika wykracza poza delegację ustawową określoną w art. 9a ust. 15 ustawy, i sprzeczny jest normami art. 9a i 9b ustawy. Podkreślenia wymaga, iż w ust. 8 art. 9a ustawodawca uregulował, że zespół interdyscyplinarny działa na podstawie porozumień zawartych między wójtem, burmistrzem albo prezydentem miasta a podmiotami, o których mowa w ust. 3 lub 5. Już zatem zapis Rozdziału 3 ust. 1 załącznika do uchwały, stanowi jego niedozwoloną modyfikację zawężając (zapewne jako konsekwencję wskazanych wyżej błędnych regulacji) podmiotowy katalog tych podmiotów do tych, których przedstawiciele wchodzą w jego skład. Nie są to zatem katalogi tożsame. Przy takiej jednocześnie regulacji, mającej prawdopodobnie stanowić doprecyzowanie do lokalnych warunków normy art. 9a ust. 8, to już brak całkowicie podstawy do dalszej ingerencji przez radę gminy w zakres zadań realizowanych przez członków zespołu, który wszakże został uregulowany w ustawie. Brak jest także w art. 9a ust. 15 ustawy o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie delegacji dla rady gminy, poza określeniem trybu i sposobu powoływania członków zespołu interdyscyplinarnego, także przesłanek "powoływania i odwołania przewodniczącego lub zastępcy przewodniczącego zespołu". Istotnie zatem naruszają przepisy ustawy także regulacje w Rozdziale 2 ust. 3 odnoszące się do tych kwestii w zakresie szerszym niż proceduralny. Na rozstrzygnięcie sądu administracyjnego na skutek skargi uprawnionego podmiotu nie ma wpływu zawarta w treści odpowiedzi na skargę informacja, że na skutek akceptacji zasadności zarzutów skargi zostaną podjęte stosowne czynności w celu uchylenia skarżonej uchwały i przyjęcia nowego aktu regulującego materię objętą tą uchwałą. Nie stanowi o bezprzedmiotowości sądowej kontroli legalności aktu jednostki samorządu terytorialnego także jego uchylenie w toku postępowania sądowoadministracyjnego, jeżeli ten akt prawa miejscowego ze swej istoty może mieć zastosowanie nadal do sytuacji z przeszłości, teraźniejszości lub przyszłości. Uchylenie lub zmiana uchwały jednostki samorządu terytorialnego zaskarżonej w postępowaniu sądowoadministracyjnym nie powoduje bezprzedmiotowości tego postępowania. Brak było zatem podstaw do uwzględnienia wniosku organu o umorzenie przedmiotowego postępowania z uwagi na podjęcie przez Radę Miejską w Kcyni w dniu 30 grudnia 2019r. uchwałę nr XVII/151/19 w sprawie określenia trybu i sposobu powoływania i odwoływania członków zespołu interdyscyplinarnego ds. przeciwdziałania przemocy w rodzinie oraz szczegółowych warunków jego funkcjonowania, w której także uchylono skarżoną uchwałę (Dz.Urz.Woj. Kuj.-Pom z dnia 7 stycznia 2020r. poz. 139). Sąd dostrzega, iż po myśli § 2 i § 4 powyższej uchwały skarżona uchwała Nr LI/514/2010 z dnia 9 września 2010r. utraciła moc prawną z upływem 14 dni od dnia jej ogłoszenia w wojewódzkim dzienniku urzędowym – czyli z dniem 22 stycznia 2010r. Odmienne są jednak skutki prawne uchylenia uchwały oraz stwierdzenia jej nieważności. Stwierdzenie nieważności uchwały powoduje przyjęcie, że nieważna uchwała nie wywoływała skutków prawnych od dnia jej podjęcia. Stwierdzenie nieważności aktu wywołuje zatem skutki ex tunc – czyli wstecz, od daty uchwalenia uchwały nieważność której stwierdzono. Uchwała, której nieważność stwierdzona została wyrokiem sądu, jest w konsekwencji jego prawomocności traktowana jako akt, który de facto nigdy nie został podjęty. Powyżej wskazane istotne i liczne naruszania przepisów prawa wynikające z treści załącznika do zaskarżonej uchwały mającego spójny charakter swoistego regulaminu z uwagi na wzajemne przenikanie norm tego załącznika, w ocenie sądu skutkuje koniecznością wyeliminowania całej uchwały z obrotu prawnego, o czym orzeczono w sentencji wyroku na podstawie art. 147 § 1 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło