VII SA/Wa 272/17

WyrokWSA w Warszawie2017-11-29

Skład orzekający: Agnieszka Wilczewska - Rzepecka, Ewa Machlejd, Tadeusz Nowak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego zasadnie uchylił decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego nakazującą usunięcie nieprawidłowości w stanie technicznym kominów i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji?
Ratio decidendi
Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego zasadnie uchylił decyzję organu I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia, ponieważ organ ten nie przeprowadził wystarczającego postępowania wyjaśniającego. Brak było ustaleń dotyczących funkcji przewodów kominowych, ich stanu technicznego, poprawności funkcjonowania oraz ewentualnego zagrożenia bezpieczeństwa, co uniemożliwiało merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy zgodnie z art. 66 Prawa budowlanego.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji nakazującej Wspólnocie Mieszkaniowej usunięcie nieprawidłowości w stanie technicznym kominów budynku, polegających na tym, że ich wyloty znajdowały się poniżej dachu sąsiedniego budynku, który został nadbudowany. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił decyzję organu I instancji, uznając, że nie zebrano wystarczających dowodów na istnienie nieodpowiedniego stanu technicznego lub zagrożenia bezpieczeństwa. Wspólnota Mieszkaniowa zaskarżyła decyzję organu II instancji do WSA, zarzucając naruszenie przepisów postępowania i wadliwe uzasadnienie.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Wilczewska - Rzepecka (spr.), , Sędzia WSA Ewa Machlejd, Sędzia WSA Tadeusz Nowak, Protokolant specjalista Monika Pietruszewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 listopada 2017 r. sprawy ze skargi Wspólnoty Mieszkaniowej Nieruchomości [...] na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji w przedmiocie nakazu usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości oddala skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] grudnia 2016 r., nr [...], na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2016 r. poz. 23, zwana dalej k.p.a.) oraz art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2016 r. poz. 290), po rozpatrzeniu odwołania Wspólnoty Mieszkaniowej Nieruchomości [...] w W. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] z dnia [...] października 2016 r., nr [...], nakazującej Wspólnocie Mieszkaniowej Nieruchomości [...] w W. usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości stanu technicznego kominów budynku przy ul. H. w W., poprzez wyniesienie pionów kominowych ponad dach nadbudowanej części sąsiedniego budynku [...], w terminie 6 miesięcy, licząc od dnia kiedy decyzja stanie się ostateczna, uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał, że w aktach sprawy znajduje się kserokopia decyzji Prezydenta [...] z dnia [...] września 2015 r., nr [...], zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę dla inwestycji polegającej na przebudowie poddasza nieużytkowego oraz dachu, w związku ze zmianą przeznaczenia strychu na powierzchnię lokalu mieszkalnego nr [...] na 4 piętrze budynku przy ul. H. w W., usytuowanego na dz. nr ew. [...] z obrębu [...], ujętego w gminnej ewidencji zabytków. Ponadto, z ustaleń własnych organu powiatowego wynika, iż w związku z wykonaną nadbudową dwa kominy budynku [...] usytuowane w odległości ok. 38-40 cm od przebudowanej - nadbudowanej ściany budynku [...] znajdują się poniżej górnej krawędzi dachu budynku sąsiedniego odpowiednio około 1,23 m i 0,67 m. Organ podkreślił, że przepis art. 142 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, stanowi, że "1. Przewody kominowe powinny być wyprowadzone ponad dach na wysokość zabezpieczającą przed niedopuszczalnym zakłóceniem ciągu. 2. Wymaganie ust. 1 uznaje się za spełnione, jeżeli wyloty przewodów kominowych zostaną wyprowadzone ponad dach w sposób określony Polską Normą dla kominów murowanych. 3. Dopuszcza się wyprowadzanie przewodów spalinowych od urządzeń gazowych z zamkniętą komorą spalania bezpośrednio przez ściany zewnętrzne budynków, przy zachowaniu warunków określonych w § 175". Polska Norma, o której mowa w tym przepisie to zgodnie z załącznikiem nr 1 do ww. rozporządzenia to norma o nr PN-B-10425:1989, w zakresie pkt 3.3.2. Przy czym organ zauważył, że przepisy przywołanego rozporządzenia znajdują zastosowanie (zgodnie z § 2 ust. 1 przy "projektowaniu, budowie i przebudowie oraz przy zmianie sposobu użytkowania budynków oraz budowli nadziemnych i podziemnych spełniających funkcje użytkowe budynków, a także do związanych z nimi urządzeń budowlanych, z zastrzeżeniem § 207 ust. 2". Przepis § 207 ust. 2 stanowi, że przepisy rozporządzenia dotyczące bezpieczeństwa pożarowego, wymiarów schodów, o których mowa w § 68 ust. 1 i 2, a także oświetlenia awaryjnego, o którym mowa w § 181, stosuje się, z uwzględnieniem § 2 ust. 2 i 3a, również do użytkowanych budynków istniejących, które na podstawie przepisów odrębnych uznaje się za zagrażające życiu ludzi". [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uznał, że z analizy dotychczas zgormadzonego materiału dowodowego nie wynika wystąpienie którejkolwiek z przesłanek opisanych w przywołanych powyżej przepisach, uzasadniających wydanie skarżonego nakazu. Stwierdzony stan faktyczny z pewnością nie jest zgodny z treścią obowiązujących przepisów budowlanych, jednakże sama niezgodność z prawem spowodowana robotami budowlanymi wykonywanymi w sąsiednim obiekcie nie zawsze będzie skutkowała koniecznością jej eliminacji. W przedmiotowej sprawie nie jest m.in. znana funkcja przewodów (kanałów) usytuowanych w przedmiotowych kominach (dymowe, spalinowe, wentylacyjne). Nadto, w aktach sprawy brak jest protokołów kontroli kominiarskich lub innych opracowań technicznych, z treści których będzie wynikało zarówno przeznaczenie kanałów, jak również poprawność ich funkcjonowania oraz ewentualnie występujące zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia. Ze znajdującej się aktach sprawy kserokopii protokołu z dnia 11 lipca 2016 r., nr [...], wynika jedynie, iż piony kominowe ponad dachem przylegające do nadbudowanej części budynku sąsiedniego powinny być dobudowane zgodnie z obowiązującymi przepisami PN 89/B-10425 podpunkt 3.3.2.1 do odpowiedniej wysokości. W tym opracowaniu mowa jest o przewodach kominowych przylegających do nadbudowanej ściany, natomiast z ustaleń własnych organu powiatowego wynika, iż kominy te usytuowane są w odległości ok. 38-40 cm od ściany budynku sąsiedniego (materiał zdjęciowy zgromadzony w aktach sprawy również może sugerować, iż kominy te nie są przylegające do ściany sąsiedniego budynku). W trakcie czynności kontrolnych w dniu 12 września 2016 r. organ (poza stwierdzeniem naruszenia warunków technicznych) nie stwierdził nieodpowiedniego stanu technicznego przewodów kominowych, czy też zagrożenia bezpieczeństwa ludzi lub mienia. Zdaniem organu odwoławczego, organ powiatowy ponownie rozpoznając sprawę powinien dokonać ustaleń w zakresie przeznaczenia kanałów ww. kominów oraz prawidłowości ich funkcjonowania. W sytuacji braku możliwości dokonania tych ustaleń we własnym zakresie organ I instancji może zażądać przedstawienia aktualnych protokołów kominiarskich zawierających niezbędne informacje lub innego opracowania technicznego. Dopiero w sytuacji stwierdzenia nieodpowiedniego stanu technicznego bądź, że obecny stan może zagrażać bezpieczeństwu pożarowemu obiektu lub stwarzać zagrożenie bezpieczeństwa ludzi imienia, organ I instancji powinien podjąć działania kompetencyjne do usunięcia stwierdzonej nieprawidłowości. Organ II instancji wskazał na treść art. 66 ustawy Prawo budowlane oraz podkreślił, że konstrukcja tego przepisu, w szczególności użycie zwrotu "właściwy organ w drodze decyzji nakazuje" wskazuje, iż decyzje podejmowane na jego podstawie mają charakter związany. Oznacza to, że jeżeli wystąpi choćby jedna z przesłanek określonych w ust. 1, to organ nadzoru budowlanego jest nie tylko uprawniony ale również zobowiązany do wydania decyzji nakazującej usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości. Powyższe unormowanie prawne dotyczy takich stanów faktycznych, kiedy to obiekt budowlany znalazł się w nieodpowiednim stanie technicznym, który wymaga wydania przez organ nadzoru budowlanego stosownego nakazu usuwającego stwierdzone nieprawidłowości. W przepisie tym chodzi zatem o skutki wynikające z użytkowania obiektu, a które są z reguły wynikiem zużycia technicznego obiektu budowlanego lub też innych zdarzeń mających miejsce po oddaniu obiektu do użytkowania. Odnosząc się do zarzutu odwołania dotyczącego braku podstaw zobowiązywania skarżącej Wspólnoty do ponoszenia kosztów związanych z wykonaniem robót budowlanych mających na celu usunięcie nieprawidłowości powstałych w związku z robotami budowlanymi wykonanymi w sąsiednim budynku, organ zauważył, że inwestor tych robót nie posiada żadnego prawa do ingerowania w części wspólne budynku przy ul. H. Piony kominowe zalicza są do części wspólnych obiektu budowlanego i za ich użytkowanie i utrzymanie odpowiada właściciel lub zarządca tego obiektu. Zgodnie z przepisem art. 61 ustawy Prawo budowlane to "Właściciel lub zarządca obiektu budowlanego jest obowiązany: 1) utrzymywać i użytkować obiekt zgodnie z zasadami, o których mowa w art. 5 ust. 2; 2) zapewnić, dochowując należytej staranności, bezpieczne użytkowanie obiektu w razie wystąpienia czynników zewnętrznych oddziaływujących na obiekt, związanych z działaniem człowieka lub sił natury, takich jak: wyładowania atmosferyczne, wstrząsy sejsmiczne, silne wiatry, intensywne opady atmosferyczne, osuwiska ziemi, zjawiska lodowe na rzekach i morzu oraz jeziorach i zbiornikach wodnych, pożary lub powodzie, w wyniku których następuje uszkodzenie obiektu budowlanego lub bezpośrednie zagrożenie takim uszkodzeniem, mogące spowodować zagrożenie życia lub zdrowia ludzi, bezpieczeństwa mienia lub środowiska". Powyższe stanowi, iż obowiązki związane z zapewnieniem użytkowania obiektu budowlanego zgodnie z jego przeznaczeniem oraz wymaganiami ochrony środowiska, jak również związane z utrzymaniem obiektu budowlanego w należytym stanie technicznym i estetycznym są obowiązkami spoczywającymi na właścicielu lub zarządcy. Natomiast zobowiązana Wspólnota może ewentualnie żądać zwrotu poniesionych kosztów, spowodowanych robotami budowlanymi wykonanymi w obiekcie sąsiednim w postępowaniu przed sądem powszechnym w postępowaniu cywilnoprawnym. Reasumując, organ II instancji wskazał, że w związku z powyższym, zasadnym jest uchylenie skarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdyż zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Nadto, stwierdzone braki wykluczają możliwość zastosowania przepisu art. 136 k.p.a. i przeprowadzenie uzupełniającego postępowania dowodowego w ramach postępowania odwoławczego. Skargę na powyższą decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2016 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyła Wspólnota Mieszkaniowa Nieruchomości [...] w W., wnosząc o jej uchylenie. Zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzuciła naruszenie: - 138 § 2 zd. 2 k.p.a., poprzez wadliwie przyjęcie przyczyny dla której organ uznał za konieczne skorzystanie z wydania rozstrzygnięcia na podstawie art. 138 § 2 k.p.a., - art. 107 § 3 k.p.a., poprzez uzasadnienie zaskarżonej decyzji w sposób oderwany od rzeczywistego stanu faktycznego sprawy jak i lakoniczne odniesienie się organu II instancji do zarzutów podniesionych przez stronę skarżąca w odwołaniu od decyzji organu powiatowego, - art. 11 k.p.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a., poprzez naruszenie zasady przekonywania wskutek wadliwego sporządzenia uzasadnienia zaskarżonej decyzji, - art. 8 k.p.a., poprzez prowadzenie przez organ II instancji postępowania odwoławczego w sposób godzący zaufanie strony skarżącej do władzy publicznej, - art. 7 k.p.a. w zw. z art. 15 k.p.a. i art. 6 k.p.a., poprzez brak podjęcia przez organ II instancji wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli jak i braku samokontroli w kwestii przestrzegania prawa, - art. 10 § 1 k.p.a., poprzez brak zapewnienia stronie skarżącej możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań w toku postępowania odwoławczego przed wydaniem decyzji przez organ II instancji, - art. 2 Konstytucji RP. W uzasadnieniu skargi Wspólnota wskazała, że istota problemu została wskazana w odwołaniu od decyzji organu powiatowego i dotyczy podania nieprawdy w dokumentacji projektowej na etapie wniosku o zatwierdzenie projektu budowlanego i uzyskania pozwolenia na budowę pod adresem ul. H. oraz konieczność ustalenia związku przyczynowo-skutkowego nieodpowiedniego stanu technicznego przewodów kominowych na dachu budynku pod adresem [...], czyli ustalenia w jaki sposób doszło do powstania owego nieodpowiedniego stanu technicznego przewodów kominowych, a więc czy wynika on z samowoli budowlanej, czy też został zaaprobowany w decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę, czy też nastąpiło to w wyniku odstępstw od warunków udzielonego pozwolenia na budowę bądź powstania innych okoliczności. Strona zarzuciła organowi, że dąży do obciążenia Wspólnoty odpowiedzialnością za zaistniały stan faktyczny - niezgodność wysokości przewodów kominowych na dachu budynku przy ul. H. z wymogami normy technicznej PN 89/B-10425, a nie inwestora, który prowadzi prace budowlane w budynku sąsiednim przy ul. H. w W. w sposób niezgodny z prawem. Skarżąca podniosła, że organ II instancji nie wziął pod uwagę ani zarzutów podniesionych w odwołaniu od decyzji organu I instancji, czy też stanowiska Wspólnoty Mieszkaniowej na etapie postępowania administracyjnego przed organem I instancji, jak również nie zapoznał się z dokumentacją projektową przebudowy budynku przy ul. H. jaka znajduje się w zasobach Wydziału Architektury i Budownictwa dla Dzielnicy [...]. Ponadto, nie dał stronie skarżącej możliwość wypowiedzenia owego "ostatniego słowa", w przeciwnym razie Wspólnota sama by przedstawiła fotokopie owej dokumentacji projektowej i wnosiła o dopuszczenie jej jako dowodu w sprawie. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2014 r. poz. 1647) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej jedynie pod względem zgodności z prawem, a więc prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w prowadzonym postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz.U. z 2017 r. poz. 1369). W rozpoznawanej sprawie tego rodzaju wady i uchybienia nie wystąpiły, wobec czego skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej jest kasacyjna decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, wydana na podstawie art. 138 § 2 k.p.a., zgodnie z którym organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę, organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. Określona w powołanym przepisie konstrukcja prawna decyzji kasacyjnej, opiera się na dwóch kumulatywnych przesłankach, którymi są: stwierdzenie przez organ odwoławczy, że zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem przepisów postępowania, czyli przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego oraz/lub przepisów o postępowaniu zawartych w ustawach szczególnych, a także uznanie przez organ odwoławczy, że konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przy czym organ odwoławczy może wydać decyzję kasacyjną i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia, gdy postępowanie w I instancji zostało przeprowadzone z rażącym naruszeniem norm prawa procesowego, a zatem, gdy 1) organ I instancji nie przeprowadził postępowania wyjaśniającego, 2) postępowanie wyjaśniające zostało przeprowadzone, ale w rażący sposób naruszono w nim przepisy procesowe, 3) naruszenie przepisów postępowania będących podstawą do wydania tego rodzaju decyzji, to wadliwe odkodowanie hipotetycznego stanu faktycznego zapisanego w normie prawa materialnego, które powodowało pominięcie ustalenia istotnych okoliczności faktycznych sprawy. Nieustalenie zaś istotnych okoliczności faktycznych ma zawsze istotny wpływ na wynik sprawy (zob. B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Wydawnictwo C.H.BECK, Warszawa 2011, str. 519). Przesłanki z art. 138 § 2 k.p.a. nawiązują do nieprzeprowadzenia przez organ I instancji postępowania wyjaśniającego w całości lub znacznej części, co uniemożliwia rozstrzygnięcie sprawy przez organ odwoławczy zgodnie z zasadą dwuinstancyjności postępowania administracyjnego. Niewątpliwie postępowanie odwoławcze jest postępowaniem weryfikującym rozstrzygnięcie organu I instancji, w którym materiał dowodowy zgromadzony przez organ I instancji może być, na podstawie art. 136 k.p.a., uzupełniony, ale jedynie w niezbędnym zakresie. W żadnym natomiast razie organ odwoławczy nie może zastępować organu I instancji w prowadzeniu postępowania zmierzającego do wyjaśnienia kwestii istotnych dla rozstrzygnięcia, ponieważ prowadziłoby to do naruszenia prawa strony do dokonania ich oceny i rozpatrzenia sprawy w jej całokształcie przez organy dwóch instancji. Dlatego też decyzja kasacyjna nie rozstrzyga sprawy co do istoty, a jedynie wskazuje, jakie okoliczności sprawy wynikłe w toku postępowania administracyjnego powinny zostać wyjaśnione, przy uwzględnieniu m.in. zasady prawdy obiektywnej, słusznego interesu obywatela (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 stycznia 2013 r., sygn. akt II OSK 2569/12). W ocenie Sądu, zasadnie [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uznał, że zaszła konieczność uchylenia zaskarżonej decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...], albowiem organ I instancji nie przeprowadził w ogóle postępowania wyjaśniającego, mającego na celu uzasadnienie podjęcia działań na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo budowlane. Przepis art. 66 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo budowlane zamieszczony jest w rozdziale 6 ww. ustawy zatytułowanym "Utrzymanie obiektów budowlanych". W orzecznictwie przyjęte zostało, że art. 66 ust. 1 ustawy Prawo budowlane dotyczy takich stanów faktycznych, kiedy to obiekt budowlany ze względu na jego niewłaściwe użytkowanie został doprowadzony do takiego stanu, że znalazł się w nieodpowiednim stanie technicznym, który wymaga wydania przez organ nadzoru budowlanego stosownego nakazu usuwającego stwierdzone nieprawidłowości. W przepisie tym zatem chodzi o skutki wynikające z użytkowania obiektu, a które są z reguły wynikiem zużycia technicznego obiektu budowlanego lub nagłych zdarzeń mających miejsce po oddaniu obiektu do użytkowania (zob. wyrok NSA z dnia 3 kwietnia 2009 r., sygn. akt II OSK 427/08, publ. LEX nr 555778; wyrok WSA w Warszawie z dnia 9 października 2008 r., sygn. akt VII SA/Wa 931/08, publ. LEX nr 505403, wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 15 lipca 2010 r., sygn. akt II SA/Wr 208/10). Wydanie decyzji na podstawie art. 66 ust. 1 ustawy Prawo budowlane jest zatem uzależnione od stwierdzenia istnienia przesłanek określonych przez omawiany przepis, zaś nałożenie obowiązków wynikających z pkt 3 tego artykułu Prawa budowlanego dopuszczalne jest, gdy wykazane zostanie, że obiekt budowlany jest w nieodpowiednim stanie technicznym, przy czym ciężar udowodnienia tej okoliczności spoczywa na organie administracji. Ponadto, wskazać trzeba, że w orzecznictwie sądowoadministracyjnym prezentowany jest pogląd, iż organ nadzoru może uznać za nieodpowiedni stan techniczny wówczas, gdy ujawniony stan obiektu narusza wymagania wynikające z obowiązujących przepisów i tylko w takim przypadku organ nadzoru budowlanego może nałożyć obowiązek usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości. Przyjęcie odmiennej koncepcji, tj. uznanie, iż stan nieodpowiedni nie jest równoznaczny z naruszeniem określonej normy prawnej, oznaczałoby w istocie uprawnienie dla nakładania obowiązków na właściciela obiektu nie wynikających wprost z przepisów prawa (zob. wyrok NSA z dnia 22 czerwca 2001 r., sygn. akt IV SA 1103/99, publ. LEX nr 53388). Sformułowanie zaś "nieodpowiedni" stan techniczny budynku należy odnieść do sytuacji, w której ustalony stan techniczny obiektu narusza wymagania wynikające z obowiązujących przepisów. W takim tylko przypadku organ nadzoru budowlanego może nałożyć obowiązek usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości (zob. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 29 kwietnia 2008r., sygn. akt II SA/Po 427/07, publ. LEX nr 505912). Jak wskazał organ odwoławczy, z ustaleń własnych organu powiatowego wynika, iż w związku z wykonaną nadbudową dwa kominy budynku [...] usytuowane w odległości ok. 38-40 cm od przebudowanej - nadbudowanej ściany budynku [...] znajdują się poniżej górnej krawędzi dachu budynku sąsiedniego odpowiednio około 1,23 m i 0,67 m. Według oświadczenia strony skarżącej zawartego w skardze, wszystkie przewody kominowe na dachu budynku pod adresem [...] znajdują się poniżej nadbudowy budynku mieszkalnego pod adresem [...] (wymaga to dodatkowej weryfikacji przez organ I instancji). Powyższy stan organ powiatowy uznał za niezgodny z § 142 pkt 1 i 2 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie i stanowiący podstawę do wydania nakazu z art. 66 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo budowlane. Słusznie zauważył organ odwoławczy, że poza stwierdzeniem naruszenia warunków technicznych, organ powiatowy nie stwierdził nieodpowiedniego stanu technicznego przewodów kominowych, czy też zagrożenia bezpieczeństwa ludzi lub mienia. Oparcie się na protokole z dnia 11 lipca 2016 r., nr [...], że piony kominowe ponad dachem przylegające do nadbudowanej części budynku sąsiedniego powinny być dobudowane zgodnie z obowiązującymi przepisami PN 89/B-10425 podpunkt 3.3.2.1 do odpowiedniej wysokości, nie stanowi o należytym wyjaśnieniu stanu faktycznego sprawy. W opracowaniu tym jest zresztą mowa o przewodach kominowych przylegających do nadbudowanej ściany, natomiast z ustaleń własnych organu powiatowego wynika, iż kominy te usytuowane są w odległości ok. 38-40 cm od ściany budynku sąsiedniego (materiał zdjęciowy zgromadzony w aktach sprawy również może sugerować, iż kominy te nie są przylegające do ściany sąsiedniego budynku). W przedmiotowej sprawie nie jest m.in. znana funkcja przewodów (kanałów) usytuowanych w przedmiotowych kominach (dymowe, spalinowe, wentylacyjne). Brak jest protokołów kontroli kominiarskich lub innych opracowań technicznych, z treści których będzie wynikało zarówno przeznaczenie kanałów, jak również poprawność ich funkcjonowania oraz ewentualnie występujące zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia. Brak jest także w końcu wyjaśnienia, jaki wpływ na stwierdzone przez organ naruszenie przepisów warunków technicznych, miał lub ma, fakt zrealizowania nadbudowy ściany budynku przy ul. H. Z akt administracyjnych sprawy nie wynika, aby organ nadzoru budowlanego z urzędu lub na wniosek prowadził jakiekolwiek postępowanie w stosunku do obiektu przy ul. H. w W., zrealizowanego na podstawie decyzji Prezydenta [...] z dnia [...] września 2015 r., nr [...]. Stwierdzenie związku przyczynowego-skutkowego nieodpowiedniego stanu technicznego przewodów kominowych na dachu budynku przy ul. H., w związku z inwestycją na działce sąsiedniej, ma niewątpliwie wypływ na możliwość ewentualnego dochodzenia zwrotu poniesionych kosztów przez podmiot zobowiązany na podstawie art. 66 w zw. z art. 61 ustawy Prawo budowlane. Jakkolwiek nie na wpływu, na zasadność nałożenia obowiązków w trybie art. 66 ust. 1 ustawy Prawo budowlane. Podkreślenia bowiem wymaga, że ocena, kto ponosi winę za nieodpowiedni stan techniczny części obiektu budowlanego, nie należy do materii regulowanej przepisami prawa budowlanego i wykracza poza granice właściwości organów administracji publicznej. Intencją uregulowania zawartego w art. 66 ustawy Prawo budowlane jest usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości w aspekcie przepisów prawa administracyjnego. Gdy nieodpowiedni stan techniczny obiektu budowlanego jest efektem działań osób trzecich, adresatom nakazów orzeczonych na podstawie art. 66 ustawy Prawo budowlane przysługuje prawo dochodzenia odszkodowania przed sądem powszechnym, na zasadach określonych w przepisach kodeksu cywilnego. Reasumując, w ocenie Sądu, stwierdzone okoliczności warunkowały uchylenie przez organ odwoławczy, zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Sąd nie stwierdził, aby wskazywane w skardze naruszenie przepisów miało miejsce w niniejszej sprawie. Wprawdzie organ II instancji przed wydaniem rozstrzygnięcia nie poinformował strony o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów, jednakże okoliczność ta pozostaje bez istotnego wpływy na zasadność podjętego przez organ rozstrzygnięcia kasacyjnego. Przedstawienie przez Wspólnotę dokumentacji projektowej przebudowy budynku przy ul. H. w W., na etapie postępowania odwoławczego, z uwagi na przyczyny uchylenia rozstrzygnięcia organu powiatowego, nic by do sprawy nie wniosło. Może ona być wzięta pod uwagę natomiast przy ponownym rozpatrywaniu sprawy przez organ I instancji i tylko w takim zakresie jak wyżej wskazano. Z tego także względu, Sąd nie uwzględnił wniosku strony skarżącej o zawieszenie postępowania sądowego, z uwagi na toczące się postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta [...] z dnia [...] września 2015 r., nr [...], albowiem nie ma ono wpływu na niniejszą sprawę, jak również co do zasady, na możliwość nałożenia obowiązków w trybie art. 66 ust. 1 ustawy Prawo budowlane. W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę jako nieuzasadnioną oddalił.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło