I SA/Bd 742/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Sędzia WSA Leszek Kleczkowski po rozpoznaniu w dniu 11 lutego 2020r., na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi K. H. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w B. z dnia [...]., nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za kwiecień 2014r. postanawia: 1. odrzucić skargę 2. zwrócić K.H. ze Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy kwotę 2.000 zł (słownie: dwa tysiące złotych) tytułem zwrotu uiszczonego wpisu sądowego Decyzją z dnia [...]r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w B. utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego we W. z dnia [...]r. określającą stronie zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług za kwiecień 2014r. w kwocie 129.567 zł. Z treści Urzędowego Poświadczenia Doręczenia (dalej: "UPD") wynika, że decyzja organu odwoławczego została doręczona pełnomocnikowi strony na adres e-puap: [....] w dniu 8 października 2019r. Pismem z dnia 13 listopada 2019r. strona wniosła skargę na ww. decyzję. Z treści Urzędowego Poświadczenia Przedłożenia (dalej: "UPP") wynika, że skarga została wniesiona drogą elektroniczną w dniu 13 listopada 2019r. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie z uwagi na upływ ustawowego terminu do jej wniesienia, bądź o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga podlegała odrzuceniu z powodu wniesienia jej z uchybieniem terminu. Zgodnie z art. 53 § 1 i art. 54 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019r. poz. 2325 ze zm.), dalej: "p.p.s.a.", skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania są przedmiotem skargi, w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie. Stosownie do art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a. sąd odrzuca skargę wniesioną po upływie terminu do jej wniesienia. Wskazać należy, że zaskarżona decyzja została doręczona pełnomocnikowi strony skarżącej, w sposób przewidziany w art. 144a § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (dalej: "O.p."). Podstawę doręczenia decyzji pełnomocnikowi skarżącego stanowił art. 152a § 1 O.p., według którego w celu doręczenia pisma w formie dokumentu elektronicznego organ podatkowy przesyła na adres elektroniczny adresata zawiadomienie zawierające: 1) informację, że adresat może odebrać pismo w formie dokumentu elektronicznego, 2) wskazanie adresu elektronicznego, z którego adresat może pobrać pismo i pod którym powinien dokonać potwierdzenia doręczenia pisma, 3) pouczenie dotyczące sposobu odbioru pisma, a w szczególności sposobu identyfikacji pod wskazanym adresem elektronicznym w systemie teleinformatycznym organu podatkowego, oraz informację o wymogu podpisania urzędowego poświadczenia odbioru w określony sposób. W § 2 tego artykułu przewidziano, że w przypadku nieodebrania pisma w formie dokumentu elektronicznego w sposób określony w art. 152a § 1 pkt 3 O.p. organ podatkowy po upływie 7 dni, licząc od dnia wysłania zawiadomienia, przesyła powtórne zawiadomienie o możliwości odebrania tego pisma. Konsekwencje braku odebrania dokumentu przewiduje art. 152a § 3 O.p., w którym wskazano, że w przypadku nieodebrania pisma doręczenie uważa się za dokonane po upływie 14 dni, licząc od dnia przesłania pierwszego zawiadomienia. W świetle brzmienia § 14 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 14 września 2011r. w sprawie sporządzania i doręczania dokumentów elektronicznych oraz udostępniania formularzy, wzorów i kopii dokumentów elektronicznych (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 180, dalej: "rozporządzenie"), poświadczenie doręczenia jest udostępniane przez system teleinformatyczny podmiotu publicznego w celu umożliwienia podpisania tego poświadczenia przez adresata dokumentu elektronicznego i zawiera: 1) pełną nazwę podmiotu publicznego, który doręcza dokument elektroniczny; 2) pełną nazwę podmiotu, któremu podmiot publiczny doręcza dokument elektroniczny; 3) oznaczenie sprawy; 4) jednoznaczne oznaczenie pisma, którego dotyczy; 5) w przypadku podpisania poświadczenia doręczenia - datę i czas podpisania rozumiane jako data i czas doręczenia dokumentu elektronicznego. Adresat dokumentu elektronicznego potwierdza jego odebranie przez podpisanie poświadczenia doręczenia kwalifikowanym podpisem elektronicznym albo podpisem potwierdzonym profilem zaufanym e-PUAP, albo przez zapewnienie możliwości potwierdzenia pochodzenia oraz integralności danych zawartych w tym poświadczeniu przy użyciu technologii, o których mowa w art. 20a ust. 2 ustawy z dnia 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne (§ 15 rozporządzenia). Poświadczenie doręczenia stanowić ma zatem dowód, że pismo dotarło do odbiorcy oraz że odebrał je on we wskazanym w tym poświadczeniu terminie. Stosownie zatem do treści przywołanego już wcześniej art. 152a § 1 O.p. doręczanie pisma za pośrednictwem środków komunikacji elektronicznej następuje dwuetapowo. W pierwszym etapie organ przesyła zawiadomienie zawierające informację o tym, że adresat może odebrać pismo w formie dokumentu elektronicznego. Na wskazany adres elektroniczny adresata pisma przychodzi więc jedynie informacja, w formie zawiadomienia, wraz z odnośnikiem (linkiem) umożliwiającym - po spełnieniu określonych warunków - zapoznanie się z treścią dokumentu oraz jego pobranie. W przypadku nieodebrania pisma w formie dokumentu elektronicznego organ podatkowy po upływie 7 dni, licząc od dnia wysłania zawiadomienia, przesyła, zgodnie z treścią art. 152a § 2 O.p., powtórne zawiadomienie o możliwości odebrania tego pisma. Taki sposób postępowania przewidziany przez ustawodawcę w Ordynacji podatkowej - w przypadku dokonywania doręczeń za pomocą środków komunikacji elektronicznej - de facto zastępuje awizo pocztowe, umożliwiając zapoznanie się z treścią rozstrzygnięcia (decyzji, postanowienia, pisma) w dowolnym miejscu i czasie. Nie przesyła się bowiem pisma, a jedynie zawiadomienie o nim oraz o możliwości jego odebrania (por. postanowienie NSA z dnia 19 grudnia 2018r., sygn. akt I FZ 356/18 oraz powołany tam komentarz: P. Pietrasz (w): L. Etel (red.), Ordynacja podatkowa. Komentarz, Warszawa 2017, s. 1028). Zgodnie zaś z art. 152a § 3 O.p. w przypadku nieodebrania pisma doręczenie uważa się za dokonane po upływie 14 dni, licząc od dnia przesłania pierwszego zawiadomienia. Ze znajdującego się w aktach sprawy UPD nr ePUAP-UPD[...] wynika, że podmiotem wystawiającym poświadczenie dla dokumentu jest Izba Administracji Skarbowej w B., adresatem dokumentu, którego dotyczy poświadczenie jest M.Z.-M. (identyfikator adresata: [...]). Datą odbioru przesyłki elektronicznej zawierającej zaskarżoną decyzję jest 8 października 2019r. (k. 1856 akt adm.). Natomiast w danych uzupełniających (opcjonalnych) do UPD - według których można ocenić, kiedy dokonano awizacji dokumentu oraz jaką datę, w przypadku niedokonania odbioru przez adresata należy uznać za termin doręczenia - znajdują się informacje o: dacie utworzenia pierwszego UPD, tj. 1 października 2019r., a także o terminie doręczenia - 15 października 2019r., czyli o maksymalnym terminie (czasie), do którego upływu adresat mógł potwierdzić odbiór przesyłki elektronicznej. Zdaniem Sądu, organ dokonał doręczenia decyzji w sposób zgodny z art. 152a § 1 O.p. Ma marginesie zauważyć należy, że przewidzianego w UPD stwierdzenia wskazanego w polu opisanym jako: "Termin doręczenia" nie można traktować jako informacji o faktycznej dacie doręczenia, ze względu inne na tym dokumencie pole - opisane jako: "Data odbioru:". W przypadku bowiem podpisania UPD - równoznacznego prawnie z potwierdzeniem w tym momencie daty obioru przesyłki elektronicznej - data tej czynności jest generowana w polu: "Dane poświadczenia Data odbioru:" (zob. postanowienie NSA z dnia 13 sierpnia 2019r., sygn. akt I FZ 177/19). Wskazać też należy, że w myśl art. 54 § 1a p.p.s.a. skargę w formie dokumentu elektronicznego wnosi się do elektronicznej skrzynki podawczej organu, za pośrednictwem którego jest ona wnoszona, przy czym przepis art. 49a stosuje się odpowiednio. Art. 49a p.p.s.a. stanowi, że sąd potwierdza wniesienie pisma w formie dokumentu elektronicznego do swojej elektronicznej skrzynki podawczej przez przesłanie urzędowego poświadczenia odbioru w rozumieniu ustawy z dnia 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 700 ze zm.), na wskazany przez wnoszącego adres elektroniczny. Zgodnie z art. 3 pkt 17 tej ustawy elektroniczna skrzynka podawcza to dostępny publicznie środek komunikacji elektronicznej służący do przekazywania dokumentu elektronicznego do podmiotu publicznego przy wykorzystaniu powszechnie dostępnego systemu teleinformatycznego. Z kolei w myśl art. 3 pkt 20 wymienionej ustawy określenie "urzędowe poświadczenie odbioru" oznacza dane elektroniczne powiązane z dokumentem elektronicznym doręczonym podmiotowi publicznemu lub przez niego doręczanym w sposób zapewniający rozpoznawalność późniejszych zmian dokonanych w tych danych, określające: 1) pełną nazwę podmiotu publicznego, któremu doręczono dokument elektroniczny lub który doręcza dokument; 2) datę i godzinę wprowadzenia albo przeniesienia dokumentu elektronicznego do systemu teleinformatycznego podmiotu publicznego - w odniesieniu do dokumentu doręczanego podmiotowi publicznemu; 3) datę i godzinę podpisania urzędowego poświadczenia odbioru przez adresata z użyciem mechanizmów, o których mowa w art. 20a ust. 1 albo 2 - w odniesieniu do dokumentu doręczanego przez podmiot publiczny; 4) datę i godzinę wytworzenia urzędowego poświadczenia odbioru. Z treści przywołanego przepisu wynika, że urzędowe poświadczenie odbioru może odnosić się m.in. do dokumentu elektronicznego (pisma) kierowanego do podmiotu publicznego (np. organu administracji). Z kolei w myśl zaś § 11 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia doręczenie dokumentu elektronicznego na informatycznym nośniku danych może być potwierdzone poświadczeniem przedłożenia, które jest przesyłane na adres poczty elektronicznej wskazany przez doręczającego (§ 11 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia). W przypadku odebrania dokumentu elektronicznego przez elektroniczną skrzynkę podawczą podmiotu publicznego wydane poświadczenie przedłożenia (UPP) jest automatycznie tworzone i udostępniane nadawcy tego dokumentu przez system teleinformatyczny służący do obsługi doręczeń (§ 13 ust. 1 rozporządzenia). Tym samym UPP jest automatycznie generowane przez system teleinformatyczny i przekazywany nadawcy. Jeżeli zatem jednostka przesłała podanie drogą elektroniczną do podmiotu publicznego, zgodnie z warunkami korzystania z platformy e-PUAP, to automatyczne wygenerowanie UPP pozwala jej przyjąć, że dokument ten wpłynął do urzędu (por. postanowienie NSA z dnia 10 września 2019 r., sygn. akt II FZ 483/19). W rozpoznawanej sprawie, co wynika wyraźnie z UPD, odbioru decyzji podatkowej dokonano w dniu 8 października 2019r., a zatem trzydziestodniowy termin do wniesienia skargi upływał z dniem 7 listopada 2019r. Z akt sprawy (UPP) wynika, że skarga z dnia 13 listopada 2019r. została wniesiona do elektronicznej skrzynki organu, tj. Izby Administracji Skarbowej w B. w dniu 13 listopada 2019r. (Identyfikator Poświadczenia: ePUAP-UPP[...], k. 16 i 77 akt sądowych), a zatem po upływie terminu do jej wniesienia. Jednocześnie wskazać należy, że zaskarżona decyzja zawiera prawidłowe pouczenie o trybie zaskarżenia decyzji. Podkreślenia wymaga, że warunkiem rozpatrzenia skargi jest złożenie jej w ustawowym terminie. Zgodnie bowiem z art. 85 p.p.s.a. czynność w postępowaniu sądowym podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna. Skoro skarżący nie zachował trzydziestodniowego terminu do wniesienia skargi, to tym samym brak jest podstaw do jej merytorycznego rozpatrzenia. Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 i § 3 p.p.s.a. postanowił, jak w sentencji. O zwrocie wpisu Sąd postanowił na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a.