V SA/Wa 410/19
WyrokWSA w Warszawie2019-07-17
Skład orzekający: Michał Sowiński, Beata Blankiewicz-Wóltańska, Mirosława Pindelska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo zobowiązał Powiat do zwrotu nienależnie uzyskanej kwoty części oświatowej subwencji ogólnej za rok 2011, w sytuacji gdy Powiat kwestionuje sposób naliczenia tej subwencji, w szczególności sposób uwzględnienia wychowanków młodzieżowych ośrodków wychowawczych w systemie informacji oświatowej?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę Powiatu, uznając, że organ administracji prawidłowo ustalił zwrot nienależnie uzyskanej kwoty części oświatowej subwencji ogólnej za rok 2011. Rozstrzygnięcie oparto na stwierdzeniu, że Powiat zawyżył liczbę uczniów przeliczeniowych w systemie informacji oświatowej, co skutkowało nienależnym otrzymaniem subwencji. Sąd podkreślił, że dane wykazywane w systemie informacji oświatowej, stanowiące podstawę naliczenia subwencji, muszą odzwierciedlać faktyczny stan rzeczy, a nie jedynie skierowania do placówek.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Ministra Rozwoju i Finansów zobowiązującej Powiat do zwrotu nienależnie uzyskanej kwoty części oświatowej subwencji ogólnej za rok 2011. Powiat zarzucił organowi naruszenie przepisów prawa materialnego i proceduralnego, twierdząc, że sposób naliczenia subwencji był nieprawidłowy, a organ nie wyjaśnił dostatecznie stanu faktycznego. Skarżący kwestionował m.in. sposób uwzględnienia wychowanków młodzieżowych ośrodków wychowawczych i placówek rewalidacyjno-wychowawczych w systemie informacji oświatowej.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Michał Sowiński (spr.), Sędzia WSA - Beata Blankiewicz-Wóltańska, Sędzia WSA - Mirosława Pindelska, Protokolant - sekr. sąd. Justyna Gadzialska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 lipca 2019 r. sprawy ze skargi Powiatu [...] na decyzję Ministra Rozwoju i Finansów z dnia [...] lutego 2017 r., nr [...] w przedmiocie zwrotu nienależnie uzyskanej kwoty części oświatowej subwencji ogólnej oddala skargę.
Minister Rozwoju i Finansów decyzją z [...] grudnia 2015 r. zobowiązał Powiat [...] do zwrotu nienależnie uzyskanej kwoty części oświatowej subwencji ogólnej za rok 2011 w wysokości 2.147.872,00 zł. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, Minister Rozwoju i Finansów, decyzją z [...] lutego 2017 r., uchylił rozstrzygnięcie z [...] grudnia 2016 r. w części dotyczącej ustalenia wysokości podlegającej zwrotowi kwoty części oświatowej ogólnej za rok 2011 i ustalił tę kwotę w wysokości 2.143.234,00 zł.
W uzasadnieniu decyzji organ przytoczył zastosowane przepisy i wskazał, że część oświatowej subwencji ogólnej na rok 2011 została podzielona przez Ministra Edukacji Narodowej na podstawie algorytmu (P1, P2, P4, P5, P26, P34, P36 oraz P40) stanowiącego załącznik do rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z 16 grudnia 2010 r. w sprawie sposobu podziału części oświatowej subwencji ogólnej dla jednostek samorządu terytorialnego w roku 2011 (tekst jedn.: Dz. U. Nr 249, poz. 1659, dalej: rozporządzenie z dnia 16 grudnia 2010 r.).
Algorytm przewidywał m. in. odrębne wagi P2, P4, P5 i P36, przy których mogli zostać uwzględnieni uczniowie wykazani w systemie informacji oświatowej, według stanu na dzień 30 września 2010 r. posiadający orzeczenia poradni psychologiczno-pedagogicznych o potrzebie kształcenia specjalnego, o których mowa w art. 71b ust. 3 ustawy z 7 września 1991 r. o systemie oświaty (tekst jedn. Dz. U. z 2004 r. Nr 256, poz. 2572, dalej: u.s.o.), tj. orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego wydane z uwagi na niepełnosprawność, w tym stopnia upośledzenia umysłowego.
Minister wyjaśnił, że podstawą wykazywania uczniów objętych kształceniem specjalnym w systemie informacji oświatowej według stanu na dzień 30 września 2010 r., uwzględnianą przy naliczaniu części oświatowej na rok 2011, stanowiły orzeczenia publicznej poradni psychologiczno-pedagogicznej, w tym poradni specjalistycznej, o potrzebie kształcenia specjalnego, podczas, gdy uczniowie powinni zostać wykazani w systemie informacji oświatowej zgodnie z niepełnosprawnością wskazaną w orzeczeniu o potrzebie kształcenia specjalnego.
Organ wyjaśnił, że w związku z błędami, zawyżono liczbę uczniów przeliczeniowych, a tym samym zawyżono o kwotę 2.143.234,00 zł część oświatowej subwencji ogólnej za rok 2011, a więc o kwotę stanowiącą różnicę pomiędzy kwotą części oświatowej subwencji ogólnej, którą otrzymał Powiat za rok 2011, a kwotą ustaloną w postępowaniu.
Odnosząc się szczegółowo do kwestii zarzutów zawartych we wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy Minister wyjaśnił, że w odniesieniu do wychowanków, którzy w jego ocenie nie podlegali uwzględnieniu przy naliczaniu części oświatowej subwencji ogólnej na rok 2011 należy wymienić nieletnich niezakwaterowanych i nieprzebywających w młodzieżowym ośrodku wychowawczym na dzień 30 września 2010 r. (a jedynie skierowanych do placówki). Zdaniem organu, osoby, która nie jest obecna w placówce, nie jest w niej zakwaterowana i nie korzysta z zajęć edukacyjnych organizowanych przez placówkę nie można uznać za wychowanka korzystającego z zakwaterowania w ośrodku. W związku z tym błędne było zdaniem Ministra wprowadzenie do systemu informacji oświatowej tzw. pustych miejsc, oczekujących na przybycie osoby skierowanej do ośrodka.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Powiat [...] wniósł o uchylenie obu decyzji i zasądzenie na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania.
Zarzucił rażące naruszenie:
prawa materialnego poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i wykładnię, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. § 1 i następnych rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 26 lipca 2004 r. w sprawie szczegółowych zasad kierowania, przyjmowania, przenoszenia, zwalniania i pobytu nieletnich w młodzieżowym ośrodku wychowawczym oraz młodzieżowym ośrodku socjoterapii, poprzez przyjęcie, że wychowankiem młodzieżowego ośrodka wychowawczego jest osoba, która posiada skierowanie do ośrodka i z dniem zakwaterowania została wpisana do księgi wychowanków i w konsekwencji przyjęcie, że subwencja oświatowa nie przysługuje na osoby skierowane do młodzieżowego ośrodka wychowawczego, które nie zostały wpisane do księgi wychowanków i nie zostały zakwaterowane w ośrodku, w sytuacji, gdy prawidłowa analiza przepisów ww. rozporządzenia prowadzi do wniosku, że o uznaniu nieletniego za wychowanka młodzieżowego ośrodka wychowawczego decyduje skierowanie tej osoby do ośrodka,
art. 7 i 77 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy, tj.:
bezpodstawne przyjęcie, że w Niepublicznym Ośrodku Rewalidacyjno - Edukacyjno - Wychowawczym w K. zawyżono o 15 liczbę wychowanków przeliczonych wagą P36, w sytuacji, gdy ww. Ośrodek podał prawidłowe dane do Systemu Informacji Oświatowej o liczbie wychowanków według stanu na dzień 30 września 2010 r.,
ustalenie, że w Gimnazjum Specjalnym w Młodzieżowym Ośrodku Wychowawczym w P. zawyżono o 23 liczbę uczniów ogółem oraz przeliczonych wagą P1, P26 i P40 oraz w samym Młodzieżowym Ośrodku Wychowawczym w P. zawyżono o 23 liczbę wychowanków przeliczonych wagą P34, podczas gdy ww. placówki - w myśl § 4 ust. 4 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 26 lipca 2004 r. w sprawie szczegółowych zasad kierowania, przyjmowania, przenoszenia, zwalniania i pobytu nieletnich w młodzieżowym ośrodku wychowawczym oraz młodzieżowym ośrodku socjoterapii - mają obowiązek utrzymania gotowości do przyjęcia nieletniego do ośrodka (w tym zapewnienia zarówno warunków socjalnych, mieszkalnych, jak i kadrowych), który w każdym momencie może zostać do takiego ośrodka (niekoniecznie dobrowolnie) doprowadzony, przez okres 3 miesięcy od daty skierowania,
bezkrytyczne przeniesienie treści pism Ministerstwa Edukacji Narodowej z dnia 5 listopada 2015 r., z dnia 30 listopada 2015 r. i z dnia 13 grudnia 2016 r. i potraktowania tych ustaleń jako własnych, w sytuacji, gdy dane tam zawarte są sprzeczne z ustaleniami zawartymi w wyniku kontroli Urzędu Kontroli Skarbowej w S. , oraz niewyjaśnienia tych sprzeczności, a także niewykazanie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji przyczyn, dlaczego organ ustalił stan faktyczny zgodnie z treścią ww. pism Ministerstwa Edukacji Narodowej,
3) art. 8 i art. 107 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego, poprzez działanie niezgodne z zasadami dobrej administracji, tj. ogólnikowe uzasadnienie decyzji, niewskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej oraz poprzez zastosowanie takiej wykładni przepisów, która prowadzi do rezultatów niemożliwych do przyjęcia w demokratycznym państwie prawa,
4) art. 37 ust. 1 pkt. 2 ustawy o dochodach jednostek.
W uzasadnieniu skargi skarżący odwołując się do wskazywanego w niej orzecznictwa sądowo-administracyjnego i treści rozporządzenia MEN z 26 lipca 2004r. w sprawie szczegółowych zasad kierowania, przyjmowania, przenoszenia, zwalniania i pobytu nieletnich w młodzieżowym ośrodku wychowawczym oraz młodzieżowym ośrodku socjoterapii wskazał na fakt, że zgodnie z treścią § 4 ust. 4 Ośrodek był zobowiązany do oczekiwania na wychowanka przez 3 miesiące od momentu wskazania przez Centrum (obecnie ORE). Skarżący wskazał także na fakt, że przyjęcie przez organ, że w takiej sytuacji nie ma potrzeby do utrzymania w placówce gotowości do przyjęcia nieletniego do ośrodka (w tym zapewnienia zarówno warunków socjalnych, mieszkalnych, jak i kadrowych), który w każdym momencie może zostać do takiego ośrodka (niekoniecznie dobrowolnie) doprowadzony, pozwala wnioskować, iż "nieprzygotowany" ośrodek nie realizowałby zadań, dla jakich został utworzony.
Wskazując na naruszenie treści art. 7 i 77 Kpa skarżący stwierdził m.in., że bezpodstawnie przyjęto, że w Niepublicznym Ośrodku Rewalidacyjno - Edukacyjno - Wychowawczym w K. zawyżono o 15 liczbę wychowanków przeliczonych wagą P36, opierając się w odniesieniu do powyższej kwestii jedynie na wynikach kontroli przeprowadzonej przez Urząd Kontroli Skarbowej w S. , dokonując powtórzenia zawartych tam tez i w żaden sposób ich nie weryfikując.
Ww. Ośrodek bowiem w SO1 wskazał łącznie 28 wychowanków posiadających orzeczenia, zaś w tabeli NP5. "Dzieci i młodzież w wieku 3-25 lat z upośledzeniem umysłowym w stopniu głębokim, uczestniczący w zajęciach rewalidacyjno - wychowawczych" - 14 wychowanków. Liczba wychowanków wskazanych w tabeli "NP5" zawiera się w istocie w liczbie wychowanków wskazanych w tabeli "SO1", bowiem wychowankowie wskazani w tabeli "NP5" byli jednocześnie wychowankami z więcej niż jedną niepełnosprawnością posiadającymi orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego, spełniającymi kryteria do wykazania ich liczby również w tabeli "SO1". Nadto organ bezpodstawnie uznał, że Niepubliczny Ośrodek Rewalidacyjno - Edukacyjno - Wychowawczy w K., w wyniku wprowadzenia do SIO niewłaściwych danych, w tabeli NP5 wykazał 14 dzieci/młodzieży, zamiast prawidłowej liczby 13. Powyższe błędne ustalenie wynika z faktu bezpodstawnego i niezgodnego z prawem zakwestionowania orzeczenia nr [...] o potrzebie kształcenia specjalnego z dnia [...] grudnia 2006 r. wydanego na czas nieokreślony, które wskazywało na istnienie niepełnosprawności sprzężonych.
Zdaniem skarżącej organ naruszył przepis art. 7 i 77 Kpa także poprzez niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego i uznanie, że w Gimnazjum Specjalnym w Młodzieżowym Ośrodku Wychowawczym w P. zawyżono o 23 liczbę uczniów ogółem oraz przeliczonych wagą P1, P26 i P40 oraz w samym Młodzieżowym Ośrodku Wychowawczym w P. zawyżono o 23 liczbę wychowanków przeliczonych wagą P34. Powyższe ustalenie oparto na okoliczności, że w SIO na dzień 30 września 2010 r. wykazanych zostało 48 uczniów i wychowanków, zaś księga uczniów obejmowała jedynie 25 wpisów, w sytuacji gdy możliwa była sytuacja, w której co do nieletniego wydane zostało orzeczenie o umieszczeniu w ośrodku (przez sąd rodzinny), przy czym nie zostało jeszcze wydane orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego. Nadto organ bezkrytycznie oparł się na treści pism MEN z 5 listopada 2015 r., z dnia 30 listopada 2015 r., z dnia 13 grudnia 2016 r. i potraktowania tych ustaleń jako własnych, w sytuacji, gdy dane tam zawarte są sprzeczne z ustaleniami zawartymi w wyniku kontroli UKS w S. , oraz niewyjaśnienia tych sprzeczności, a także niewykazania w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji przyczyn, dlaczego organ ustalił stan faktyczny zgodnie z treścią ww. pism.
Podobnie organ bezkrytycznie przeniósł do rozstrzygnięcia przedmiotowej decyzji kwotę 2.143.23400 zł z pisma MEN, nie wskazując doń żadnego wyliczenia, zwłaszcza biorąc pod uwagę, że zachodzi sprzeczność w zakresie kwoty nienależnie uzyskanej dotacji pomiędzy tą wskazaną w ww. piśmie a kwotą wynikającą z wyniku kontroli Urzędu Kontroli Skarbowej w S. (2.141.023,82 zł).
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 7 marca 2018 r. w sprawie o sygn. akt V SA/Wa 836/17 uchylił decyzję z [...] lutego 2017 r.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wywiódł Minister Finansów wnosząc o jego uchylenie oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie, względnie uchylenie zaskarżonego wyroku i oddalenie skargi, jak również o zasądzenie kosztów postępowania według norm prawem przepisanych.
Wyrokiem z dnia 16 listopada 2019 r, sygn. akt I GSK 2480/18 Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie.
NSA stwierdził, że trafne są zarzuty skargi kasacyjnej naruszenia prawa materialnego - art. 37 ust. 1 pkt 2 u.d.j.s.t. oraz art. 28 ust. 5 tego aktu w związku z § 3 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z 16 grudnia 2010 r. w sprawie sposobu podziału części oświatowej subwencji ogólnej dla jednostek samorządu terytorialnego w roku 2011 oraz ust. 2 pkt 5 i ust. 8 załącznika tego rozporządzenia przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie tych przepisów, co skutkowało możliwością wpisania w System Informacji Oświatowej osób na dzień 30 września 2010 r. skierowanych do takich ośrodków a doprowadzonych po tej dacie. Skarżący kasacyjnie organ zarzuca, że w algorytmie podziału części oświatowej subwencji ogólnej dla jednostek samorządu terytorialnego na rok 2011, przy wadze P34, dedykowanej wychowankom młodzieżowych ośrodków wychowawczych, którzy korzystają z zakwaterowania w tych ośrodkach, należało uwzględnić także nieletnich, którzy zostali skierowani do tych placówek, ale do dnia sprawozdawczego, tj. dnia 30 września 2010 r., jeszcze do nich nie przybyli/ nie zostali doprowadzeni.
Rozpatrując sprawę ponownie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
W oparciu o treść art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Stosownie do treści art. 190 p.p.s.a., sąd, któremu sprawa została przekazana do ponownego rozpatrzenia, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny.
Rozpoznając niniejszą sprawę, Wojewódzki Sąd Administracyjny związany jest zatem wykładnią prawa zawartą w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 16 listopada 2019 r, sygn. akt I GSK 2480/18 wydanym w następstwie skargi kasacyjnej organu.
Badając zaskarżoną decyzję we wskazanym zakresie, Sąd uznał, że skarga podlega oddaleniu.
Na wstępie należy podnieść, iż materialnoprawną podstawę wydania zaskarżonej decyzji stanowił art. 37 ust. 1 pkt 2 u.d.j.s.t. Zgodnie z tym przepisem - w zakresie subwencji za lata poprzedzające rok budżetowy - w przypadku gdy ustalona dla jednostki samorządu terytorialnego część oświatowa subwencji ogólnej jest wyższa od należnej, minister właściwy do spraw finansów publicznych, w drodze decyzji zobowiązuje do zwrotu nienależnej kwoty tej części subwencji, chyba że jednostka ta dokonała wcześniej zwrotu nienależnie otrzymanych kwot.
Podnieść należ, że weryfikacji podlega kwota subwencji ustalonej (i wypłaconej jednostce samorządu terytorialnego), a nie - należnej, która z kolei jest wyliczana na podstawie stosownych danych pochodzących z systemu informacji oświatowej, zweryfikowanych w oparciu o ustalenia postępowania kontrolnego i administracyjnego. Różnica między kwotą subwencji otrzymanej, a kwotą subwencji należnej przez jednostkę samorządu terytorialnego podlega zwrotowi do budżetu państwa. Istotą zatem przedmiotowej sprawy jest zwrot nienależnie uzyskanej kwoty części oświatowej subwencji ogólnej za rok 2011.
Wyjaśnić należy, iż zgodnie z art. 3 ust. 1 u.d.j.s.t. dochodami jednostek samorządu terytorialnego są ich dochody własne oraz subwencje ogólne i dotacje celowe z budżetu państwa. Zatem subwencja ogólna, w tym jej część oświatowa jest częścią dochodów jednostki samorządu terytorialnego, obok dochodów własnych i dotacji z budżetu państwa. Subwencja ogólna dla powiatów - zgodnie z art. 7 ust. 1 pkt 1 i 5 u.d.j.s.t., składa się z części wyrównawczej, równoważącej i oświatowej.
Podkreślenia wymaga, że będący przedmiotem postępowania administracyjnego zwrot przez jednostkę samorządu terytorialnego nienależnie uzyskanej kwoty części oświatowej subwencji ogólnej, należy rozpatrywać w oparciu o przepisy regulujące zasady i sposób ustalania i podziału tej części subwencji.
W myśl art. 27 u.d.j.s.t., wielkość części oświatowej subwencji ogólnej dla wszystkich jednostek samorządu terytorialnego ustala corocznie ustawa budżetowa. Natomiast z art. 28 ust. 1 powołanej wyżej ustawy, wynika iż kwotę przeznaczoną na część oświatową subwencji ogólnej dla wszystkich jednostek samorządu terytorialnego ustala się w wysokości łącznej kwoty części oświatowej subwencji ogólnej, nie mniejszej niż przyjęta w ustawie budżetowej w roku bazowym, skorygowanej o kwotę innych wydatków z tytułu zmiany realizowanych zadań oświatowych. Od kwoty, o której mowa w tym przepisie - w myśl ust. 2 art. 28 powołanej ustawy - odlicza się rezerwę części oświatowej subwencji ogólnej.
Następnie po odliczeniu rezerwy - zgodnie z ust. 5 powołanego przepisu w brzmieniu obowiązującym w okresie objętym przedmiotową sprawą - minister właściwy do spraw oświaty i wychowania dzieli część oświatową subwencji ogólnej między poszczególne jednostki samorządu terytorialnego, biorąc pod uwagę zakres realizowanych przez te jednostki zadań oświatowych, z wyłączeniem zadań związanych z dowozem uczniów oraz zadań związanych z prowadzeniem przedszkoli ogólnodostępnych i oddziałów ogólnodostępnych w przedszkolach z oddziałami integracyjnymi oraz zadań związanych z prowadzeniem innych form wychowania przedszkolnego - w sposób określony na podstawie ust. 6.
Odpowiednio do art. 28 ust. 5 ustawy o dochodach jednostek samorządu terytorialnego, Minister Edukacji Narodowej dokonał podziału części oświatowej subwencji ogólnej na rok 2011 między poszczególne jednostki samorządu terytorialnego - w myśl § 3 rozporządzenia z dnia 16 grudnia 2010 r. - według algorytmu określonego w załączniku do tego rozporządzenia. Zgodnie z § 1 ust. 1 powołanego rozporządzenia, część oświatowa subwencji ogólnej na rok 2011 była dzielona między poszczególne jednostki samorządu terytorialnego, z uwzględnieniem zakresu realizowanych przez te jednostki zadań oświatowych, określonych w ustawie o systemie oświaty. Zakres zadań oświatowych realizowanych przez poszczególne jednostki samorządu terytorialnego został określony m.in. na podstawie danych o liczbie uczniów, słuchaczy i wychowanków, wykazanych przez szkoły i placówki oświatowe w systemie informacji oświatowej - według stanu na dzień 30 września 2010 r. i dzień 10 października 2010 r., zweryfikowanych i potwierdzonych przez organy prowadzące/dotujące szkoły i placówki oświatowe.
Zgodnie z ust. 8 formuły algorytmicznej, określona w ust. 2 statystyczna liczba uczniów, łącznie z uzupełniającą liczbą uczniów, a także określone liczebności wychowanków albo dzieci i młodzieży uprawnionych lub korzystających, podlegają weryfikacji do aktualnego stanu wynikającego z danych systemu informacji oświatowej dla bazowego roku szkolnego według stanu na dzień 30 września 2010 r. i dzień 10 października 2010 r., z uwzględnieniem korekty kwoty części oświatowej.
Na podstawie ww. regulacji część oświatowa subwencji ogólnej dla wszystkich jednostek samorządu terytorialnego jest ustalana na podstawie ww. danych, a nie na podstawie wysokości wydatków ponoszonych przez szkoły i placówki oświatowe.
Natomiast podstawę prawną zamieszczania danych w systemie informacji oświatowej przez szkoły i placówki oświatowe stanowiły, w okresie objętym sprawą, przepisy ustawy z dnia 19 lutego 2004 r. o systemie informacji oświatowej (Dz.U. Nr 49, poz. 463, z późn. zm.) oraz - wydanego na podstawie upoważnienia zawartego w art. 10 ust. 1 tej ustawy - rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 16 grudnia 2004 r. w sprawie szczegółowego zakresu danych w bazach danych oświatowych, zakresu danych identyfikujących podmiot prowadzące bazy danych oświatowych, terminów przekazywania danych między bazami danych oświatowych oraz wzorów wydruków zestawień zbiorczych (Dz.U. Nr 277, poz. 2746, z późn. zm.). Ponadto, sposób i zasady wykazywania danych w systemie informacji oświatowej opisano w "Instrukcji wprowadzania i przekazywania danych w systemie informacji oświatowej przy użyciu programu SIO wersja 3.9 (30 września 2010 r.)".
Podkreślenia wymaga, że algorytm podziału części oświatowej subwencji ogólnej dla jednostek samorządu terytorialnego na rok 2010 przewidywał m.in. wagę P 34= 11,000 dla wychowanków specjalnych ośrodków szkolno - wychowawczych, specjalnych ośrodków wychowawczych i młodzieżowych ośrodków socjoterapii, którzy korzystają z zakwaterowania w tych ośrodkach. Skoro formuła algorytmiczna przewiduje m.in. zróżnicowane wagi dla wybranych kategorii uczniów i wychowanków oraz określonych typów i rodzajów szkół, przedmiotem badania i analizy w przeprowadzonym postępowaniu administracyjnym była prawidłowość przeliczenia - przy naliczaniu uzyskanej przez Powiat [...] w 2011 r. części oświatowej subwencji ogólnej - uczniów i wychowanków określonymi wagami, a więc także prawidłowość wykazania w systemie informacji oświatowej danych — według stanu na dzień na 30 września 2010 r. - stanowiących podstawę tych wyliczeń, w tym m.in. danych o wychowankach młodzieżowych ośrodków socjoterapii, którzy korzystają z zakwaterowania w tych ośrodkach.
Wskazać również należy, iż algorytm przewidywał również m. in. odrębne wagi P2, P4, P5 i P36, przy których mogli zostać uwzględnieni uczniowie wykazani w systemie informacji oświatowej, według stanu na dzień 30 września 2010r. posiadający orzeczenia poradni psychologiczno-pedagogicznych o potrzebie kształcenia specjalnego, o których mowa w art 71b ust. 3 ustawy z 7 września 1991 r. o systemie oświaty, tj. orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego wydane z uwagi na niepełnosprawności, w tym stopnia upośledzenia umysłowego. Jedyną podstawę do wykazywania uczniów objętych kształceniem specjalnym w systemie informacji oświatowej według stanu na dzień 30 września 2010 r., a następnie uwzględnienia przy naliczaniu części oświatowej na rok 2011, stanowiły zatem orzeczenia publicznej poradni psychologiczno-pedagogicznej, w tym poradni specjalistycznej, o potrzebie kształcenia specjalnego, przy czym uczniowie ci powinni zostać wykazani w systemie informacji oświatowej zgodnie z niepełnosprawnością wskazaną w orzeczeniu o potrzebie kształcenia specjalnego.
Jak bez sprzecznie ustalił organ odwoławczy w wyniku błędnych danych, wykazanych w Systemie Informacji Oświatowej (SIO), wg stanu na dzień 30 września 2010 r., przez dyrektora:
- Niepublicznej Szkoły Specjalnej Przysposabiającej do Pracy w K. dwoje uczniów zostało niesłusznie przeliczonych wagą P5 zamiast wagą P4, wskutek zakwalifikowania uczniów do wag niewynikających z posiadanych orzeczeń,
Niepublicznego Ośrodka Rewalidacyjno-Edukacyjno-Wychowawczego w K. została zawyżona liczba wychowanków przeliczona wagą P36 o 15 wychowanków,
Gimnazjum Specjalnego w Zespole Szkół Specjalnych w B. została zawyżona liczba uczniów przeliczona wagą P2 o 1 ucznia,
Gimnazjum Specjalnego w Młodzieżowym Ośrodku Wychowawczym w P. została zawyżona liczba uczniów ogółem (Sa) oraz liczba uczniów przeliczona wagą P1, P26 i P40 o 23 uczniów,
Młodzieżowego Ośrodka Wychowawczego w P. została zawyżona liczba wychowanków przeliczona wagą P34 o 23 wychowanków.
W związku z powyższymi błędami, zawyżono liczbę uczniów przeliczeniowych łącznie o 454,3626, a tym samym została zawyżona o kwotę 2.143.234 zł część oświatowa subwencji ogólnej za rok 2011 dla Powiatu [...] ego.
Z tego powodu część oświatowa subwencji ogólnej za rok 2011 została skalkulowana z uwzględnieniem powyższej zawyżonej liczby uczniów przeliczeniowych i wynosiła 18.292.142 zł.
Natomiast część oświatowa subwencji ogólnej bez uwzględnienia zawyżonej liczby uczniów przeliczeniowych wynosiła 16.148.908 zł. Tak więc kwotę 2.143.234 zł stanowiącą różnicę pomiędzy kwotą części oświatowej subwencji ogólnej, którą otrzymał Powiat [...] za rok 2011, a kwotą ustaloną w przedmiotowym postępowaniu, organ prawidłowo uznał za kwotę nienależną, która podlega zwrotowi do budżetu państwa.
Prawidłowe jest stanowisko organu odwoławczego, że w odniesieniu do Niepublicznego Ośrodka Rewalidacyjno-Edukacyjno-Wychowawczego w K. zawyżono o 15 liczbę wychowanków przeliczonych wagą P36. Jak wynika z akt sprawy Ośrodek w K. przedłożył m.in. uwierzytelnione kserokopie 28 orzeczeń aktualnych na dzień 30 września 2010 r. wydanych przez poradnie psychologiczno-pedagogiczne dla wychowanków ujętych w księdze uczniów, tj.:
- 13 orzeczeń o potrzebie zajęć rewalidacyjno-wychowawczych z uwagi na stwierdzone upośledzenie umysłowe w stopniu głębokim,
- 15 orzeczeń o potrzebie kształcenia specjalnego ze względu na niepełnosprawności sprzężone.
W odniesieniu do tych orzeczeń organ ustalił, że w jednym z orzeczeń wydanym przez Poradnię Psychologiczno-Pedagogiczną w B. na czas nieokreślony ze względu na niepełnosprawności sprzężone wymieniono (w diagnozie) upośledzenie umysłowe w stopniu umiarkowanym oraz wrodzoną niedoczynność tarczycy. Z przedłożonych 15 orzeczeń o potrzebie kształcenia specjalnego ze względu na niepełnosprawności sprzężone 14 orzeczeń dotyczyło faktycznie niepełnosprawności sprzężonych, objętych definicją niepełnosprawności sprzężonej zawartą art. 3 pkt 18 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty. Jednakże Ośrodek do systemu informacji oświatowej według stanu na 30 września 2010 r. wykazał 14 wychowanków w tabeli SO1 oraz jednocześnie w tabeli NP5.
Natomiast organ odwoławczy prawidłowo podniósł, że zgodnie z rozporządzeniem Ministra Edukacji Narodowej z dnia 23 kwietnia 2013 r. w sprawie warunków i sposobu organizowania zajęć rewalidacyjno-wychowawczych dla dzieci i młodzieży z upośledzeniem umysłowym w stopniu głębokim (Dz. U. z 2013 r., poz. 529) dzieci objęte zajęciami rewalidacyjno-wychowawczymi, nie są uczniami i nie realizują podstawy programowej, a spełnianie przez nie obowiązku szkolnego i obowiązku nauki realizuje się poprzez udział w tych zajęciach. W przypadku szkół, dzieci wykazane w tabeli NP5 nie mogą być również wykazywane w tabelach dotyczących uczniów. Również "Instrukcja wprowadzania i przekazywania danych w systemie informacji oświatowej przy użyciu programu SIO wersja 3.9 (30 września 2010 r.)" mówiła jednoznacznie, że żaden wychowanek wykazany w tabeli SOI nie może być wykazany jednocześnie w tabeli NP5.
W przypadku wychowanka posiadającego orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego nr [...] - wydane z uwagi na upośledzenie umysłowe w stopniu znacznym - Minister prawidłowo zauważył, że zgodnie z przepisami rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 7 marca 2005 r. w sprawie rodzajów i szczegółowych zasad działania placówek publicznych, warunków pobytu dzieci i młodzieży w tych placówkach oraz wysokości i zasad odpłatności wnoszonej przez rodziców za pobyt ich dzieci w tych placówkach (Dz. U. Nr [...] poz. 467, z późn. zm.), ośrodki rewalidacyjno-wychowawcze to rodzaj placówek umożliwiających dzieciom i młodzieży z upośledzeniem umysłowym w stopniu głębokim oraz bądź z niepełnosprawnościami sprzężonymi realizację obowiązku rocznego przygotowania przedszkolnego oraz obowiązku szkolnego i obowiązku nauki. Z tego względu organ prawidłowo wskazał, że wychowanek posiadający orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego wydane z uwagi na jedną niepełnosprawność, nie powinien być kierowany do ośrodka rewalidacyjno- wychowawczego oraz nie powinien również zostać przeliczony wagą P36.
Odnosząc się do kwestii MOW w P., to wykazano w SIO 23 wychowanków, którzy na dzień 30 września 2010 r. nie przebywali w placówce, zostali jednak wykazani w systemie informacji oświatowej na podstawie posiadanych skierowań.
Z tego względu Minister w odniesieniu do tych wychowanków prawidłowo stwierdził, że warunków do wykazania w systemie informacji oświatowej według stanu na dzień 30 września 2010 r., a następnie uwzględnienia przy naliczeniu części oświatowej subwencji ogólnej na rok 2011, nie spełniali nieletni niezakwaterowani i nieprzebywający w młodzieżowym ośrodku wychowawczym na dzień 30 września 2010 r. (a jedynie skierowani) do placówki. Osoby, która nie jest obecna w placówce, nie jest w niej zakwaterowana, nie korzysta z zajęć edukacyjnych organizowanych przez nią, nie można uznać za wychowanka korzystającego z zakwaterowania w ośrodku. W związku z tym błędne było wprowadzenie do systemu informacji oświatowej przez dyrektora placówki tzw. pustych miejsc (oczekujących na przybycie osoby skierowanej do ośrodka).
Odnosząc się do podniesionych w skardze zarzutów, sąd stwierdza, że nie mają one usprawiedliwionych podstaw, wobec czego nie zasługują na uwzględnienie. Nie można zgodzić się z twierdzeniem skarżącego, że w przedmiotowej sprawie nie zostało należycie i wyczerpująco poprowadzone postępowanie administracyjne oraz że wobec braku orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego wydanego na dzień 30 września 2012r., nie zostały przeprowadzone przez organ inne dowody na okoliczność czy poszczególni uczniowie kwalifikują się do kształcenia specjalnego. Takich "innych" dowodów prowadzić nie można. Nie ma ku temu podstaw prawnych w świetle wyżej wymienionych przepisów materialnych.
Zatem nieuprawnione są powyższe twierdzenia skarżącego. W sprawie nie doszło do naruszenia art. 7, 7a, 75 i 77 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postepowania administracyjnego ( Dz. U. z 2018r. poz.2096 j.t. ze zm., dalej k.p.a. ), ani też innych przepisów postępowania w sposób mogący istotnie wpłynąć na wynik sprawy. W sprawie nie doszło też do naruszenia, zarzucanych skargą ani innych, przepisów prawa materialnego w sposób wpływający na jej wynik.
Minister prawidłowo wskazał wagi, przy których powinni być uwzględnieni uczniowie (dzieci/ młodzież/wychowankowie) posiadający orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego. Prawidłowo odniósł się do wagi P36.
W konsekwencji, za prawidłowe należało uznać wydanie przez Ministra Rozwoju i Finansów decyzji określającej zwrot nienależnie uzyskanej kwoty, na podstawie przepisu art. 37 ust. 1 pkt 2 o dochodach jednostek samorządu terytorialnego. Ustalenia faktyczne dokonane przez organ na podstawie zebranego materiału dowodowego wskazały nieprawidłowe naliczenie kwoty w części powiatowej, części oświatowej subwencji ogólnej dla Powiatu [...] , poprzez błędne określenie liczby uczniów przeliczeniowych stosownie do załącznika do rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z 16 grudnia 2010 r. w sprawie sposobu podziału części oświatowej subwencji ogólnej dla jednostek samorządu terytorialnego w roku 2010, co stanowiło wystarczającą podstawę do zastosowania przez organ art. 37 ust. 1 pkt 2 ww. ustawy.
Tym samym w ocenie sądu, Minister Finansów nie naruszył żadnych przepisów prawa wydając zaskarżoną decyzję. Należy podkreślić, że zastosowane przez organ przepisy materialne nie budziły wątpliwości interpretacyjnych, pomimo odmiennego zdania skarżącego.
W ocenie sądu, Minister Finansów dokonał prawidłowej wykładni przepisów prawa materialnego, a także przestrzegał wskazanych reguł procesowych. Z akt sprawy i z uzasadnienia decyzji wynika, że zbadał on wyczerpująco wszystkie okoliczności faktyczne i dokonał obiektywnej oraz wnikliwej ich oceny.
Mając na względzie to wszystko o czym wyżej mowa sąd skargę oddalił na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło