I SA/Bd 776/19

WyrokWSA w Bydgoszczy2020-02-11

Skład orzekający: Leszek Kleczkowski, Ewa Kruppik-Świetlicka, Urszula Wiśniewska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy grunty po zlikwidowanej linii kolejowej, które nie mogą być wykorzystywane do prowadzenia działalności gospodarczej ze względów technicznych, powinny być opodatkowane stawką właściwą dla gruntów pozostałych, a nie dla gruntów związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że likwidacja linii kolejowej z przyczyn ekonomicznych nie stanowi "względów technicznych" uniemożliwiających wykorzystanie gruntu do działalności gospodarczej. Posiadanie nieruchomości przez przedsiębiorcę, nawet jeśli działalność nie jest w niej faktycznie prowadzona, przesądza o jej związku z działalnością gospodarczą. W związku z tym, organy prawidłowo odmówiły stwierdzenia nadpłaty w podatku od nieruchomości.
Stan faktyczny
Skarżąca spółka wniosła o stwierdzenie nadpłaty w podatku od nieruchomości za 2005 rok, twierdząc, że grunty po zlikwidowanej linii kolejowej nie mogą być wykorzystywane do działalności gospodarczej ze względów technicznych i powinny być opodatkowane niższą stawką. Organy podatkowe odmówiły stwierdzenia nadpłaty, uznając grunty za związane z działalnością gospodarczą, ponieważ spółka posiada status przedsiębiorcy, a likwidacja linii miała podłoże ekonomiczne. Spółka zarzuciła naruszenie przepisów dotyczących opodatkowania gruntów związanych z działalnością gospodarczą oraz zasady "in dubio pro tributario".
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Leszek Kleczkowski (spr.) Sędziowie: sędzia WSA Ewa Kruppik-Świetlicka sędzia WSA Urszula Wiśniewska Protokolant: starszy sekretarz sądowy Anna Krenz- Winiecka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 lutego 2020r. sprawy ze skargi P. S.A. w W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty w podatku od nieruchomości za 2005 r. oddala skargę Decyzją z dnia [...] czerwca 2019r. Burmistrz M. i Gminy R. C. odmówił stronie stwierdzenia nadpłaty w podatku od nieruchomości za 2005 rok w kwocie [...]zł. W złożonym odwołaniu skarżąca nie zgodziła się z zakwalifikowaniem gruntów zajętych niegdyś pod linię kolejową C. do opodatkowania z zastosowaniem stawki właściwej dla gruntów związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej. Zdaniem spółki w sprawie opodatkowania tych gruntów powinna zostać zastosowana stawka właściwa dla gruntów pozostałych, w związku z brakiem możliwości wykorzystania ich ze względów technicznych do prowadzenia działalności gospodarczej. Decyzją z dnia [...] listopada 2019r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w T. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ podał, że spółka w złożonej deklaracji na podatek od nieruchomości za 2005 rok zadeklarowała i zapłaciła podatek w następującej wysokości: grunty związane z prowadzeniem działalności gospodarczej: 251.938 m2 x [...] zł = [...] zł (korekta = [...] zł), grunty pozostałe 1.700 m2 x [...] zł = [...] zł. Następnie we wniosku z dnia [...] kwietnia 2009r. spółka wniosła o zwrot nadpłaty w podatku od nieruchomości za 2005 rok za nieruchomości gruntowe. Do wniosku załączona została korekta deklaracji DN-1 za 2005 rok wraz z wykazem gruntów, których dotyczył wniosek, tj. działek nr: [...], [...], [...], [...] i [...] (obręb D.); [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] (obręb K. ); [...], [...] i [...] (obręb [...]); [...], [...], [...], [...], [...], [...] [...] i [...] (obręb [...]). W uzasadnieniu wniosku strona wskazała, że wymienione działki stanowią grunty po zlikwidowanej w latach 90-tych linii kolejowej C.-M.. Oznacza to, że nie mogą być one wykorzystane w działalności gospodarczej ze względów technicznych. W konsekwencji takie grunty powinny podlegać opodatkowaniu jak dla gruntów pozostałych, a nie jak dla gruntów związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej. Odwołując się do treści art. 1a ust 1 pkt 3 ustawy z dnia [...] stycznia 1991r. o podatkach i opłatach lokalnych (dalej: "u.p.o.l.") oraz zawartego w nim określenia "względy techniczne" organ wskazał, że stoi na stanowisku, iż podstawowym kryterium związku z działalnością gospodarczą jest samo posiadanie danej nieruchomości przez podmiot prowadzący działalność gospodarczą. Tym samym o tym, czy dana nieruchomość pozostaje związana z działalnością gospodarczą nie przesądza to, czy działalność gospodarcza jest w danym obiekcie rzeczywiście prowadzona, ale to, czy jest w posiadaniu przedsiębiorcy. Przejściowe niewykorzystywanie przez podmiot gospodarczy części nieruchomości do wykonywania działalności gospodarczej nie daje podstaw do tego, by do wymiaru podatku od nieruchomości nie miały zastosowania stawki przewidziane dla nieruchomości związanych z działalnością gospodarczą. W aspekcie podatku od nieruchomości nie ma również znaczenia intensywność wykorzystywania przedmiotu opodatkowania oraz to, czy przynosi jakiekolwiek efekty finansowe. Organ stwierdził także, że formuła "nie jest i nie może być wykorzystywany do prowadzenia tej działalności ze względów technicznych" odnosi się do przedmiotu opodatkowania, którym zgodnie z art. 1a ust. 1 pkt 3 ab initio u.p.o.l. są "grunty, budynki i budowle związane z prowadzeniem działalności gospodarczej". Istotna z perspektywy przepisu jest więc niemożność prowadzenia działalności gospodarczej w ogóle, a nie niemożność prowadzenia działalności o tym profilu, który wybrał posiadacz nieruchomości. Organ ponadto wskazał, że przesłanką warunkującą zastosowanie omawianego przepisu jest konieczność, aby brak technicznej możliwości wykorzystania gruntu do prowadzenia działalności gospodarczej miał charakter trwały, długoterminowy, a nie przemijający. Przejściowe niewykorzystywanie przez przedsiębiorcę nieruchomości lub jej części, nie daje podstaw do zastosowania innych stawek podatku niż przewidzianych dla nieruchomości związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej. Odnosząc powyższe uwagi do stanu faktycznego sprawy organ uznał, że niesporne jest, iż P. S.A. mają status przedsiębiorcy jak również to, że podmiot ten ma w zakresie swojej działalności także dzierżawę, kupno i sprzedaż nieruchomości, co wynika z wpisów zamieszczonych w Krajowym Rejestrze Sądowym. Niespornym jest również fakt, że linia kolejowa C.-M. podlegała likwidacji i rozbiórce na mocy zarządzenia nr [...] Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia [...] września 1991r. Likwidacja miała na celu ograniczenie kosztów utrzymania ponoszonych przez zarządcę infrastruktury i zmniejszenie strat poprzez ograniczenie deficytowego obszaru działalności. Schemat podjętych czynności, poprzedzających likwidację linii kolejowej wskazuje na ich ekonomiczny, a nie techniczny aspekt o jakim mowa w art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. Linia ta faktycznie uległa rozbiórce - fizycznej likwidacji w 1992r. W ocenie organu, sama likwidacja i rozbiórka części budowli, w tym wypadku torów kolejowych, nie wyklucza możliwości wykorzystania gruntu i pozostałej infrastruktury do innych celów, aniżeli transport kolejowy. Nie jest również niemożliwe przywrócenie np. nowocześniejszej linii kolejowej, w sytuacji dynamicznego rozwoju usług transportu kolejowego. Ze znajdującego się w aktach administracyjnych protokołu [...] z dnia [...] grudnia 1992r. z przeprowadzonej likwidacji środka trwałego wraz z oświadczeniem z dnia [...] grudnia 1992r. M. B. wynika, że przedmiotem rozbiórki były tory stacyjne obejmujące szyny złomowe, podkłady drewniane i podkłady stalowe. Pozostała infrastruktura znajduje się w dyspozycji P. S.A. (Oddział Gospodarowania Nieruchomościami), z czego część, jak ustalił organ pierwszej instancji, była przedmiotem dzierżawy (użytkowania wieczystego) i sprzedaży, co koresponduje z przedmiotem działalności spółki ujawnionym w KRS. Organ ponadto zgodził się ze stanowiskiem, że nie bez znaczenia dla oceny sprawy jest również to, iż dla opodatkowania gruntów zasadnicze znaczenie ma jego klasyfikacja zawarta w ewidencji gruntów i budynków. Z decyzji organu pierwszej instancji wynika, że część gruntów podlegających opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości, w ewidencji gruntów zostały sklasyfikowane jako "Tk" (tereny kolejowe), ich klasyfikacja nie została zmieniona. Przedmiot i podstawa opodatkowania podatkiem od nieruchomości, podatku rolnego lub podatku leśnego ustalana jest w oparciu o obowiązujące, w okresie, za który ustalany jest podatek, zapisy w ewidencji gruntów i budynków, a obowiązkiem organu podatkowego przy ustalaniu wymiaru podatku jest uwzględnienie danych wynikających z tej ewidencji, natomiast, rzeczą podatnika jest ewentualne doprowadzenie do zmiany klasyfikacji gruntu. Mając na uwadze powyższe ustalenia organ uznał nieruchomości gruntowe wykazane przez spółkę we wniosku o stwierdzenie nadpłaty w podatku od nieruchomości za związane z prowadzeniem działalności gospodarczej. Zatem takie ich zadeklarowanie w pierwotnie złożonej przez spółkę deklaracji podatkowej było prawidłowe, co oznacza, że odmowę przez Burmistrza M. i Gminy R. C. stwierdzenia nadpłaty w podatku od nieruchomości za 2005 rok należy uznać za prawidłową. W skardze spółka wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji wraz z poprzedzającą ją decyzją organu podatkowego pierwszej instancji, zarzucając naruszenie: - art. 1a ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 5 ust. 1 pkt 1a u.p.o.l. poprzez wadliwe uznanie, że grunty po zlikwidowanych prawnie i częściowo faktycznie liniach kolejowych podlegają opodatkowaniu jak dla gruntów związanych z działalnością gospodarczą zamiast prawidłowo opodatkowaniu ich wg stawki jak dla gruntów pozostałych; - art. 2 ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. poprzez jego błędne zastosowanie mimo tego, że budowle kolejowe po zlikwidowanych liniach kolejowych nie są już związane z prowadzeniem działalności gospodarczej; - art. 7 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia [...] lipca 1994r. Prawo budowlane poprzez niezastosowanie w sprawie § 3 pkt 1 rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia [...] września 1998r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budowle kolejowe i ich usytuowanie, zawierającego definicję “budowla kolejowa" rozumianą jako całość techniczno-użytkową wraz z gruntem, na którym jest usytuowana oraz instalacjami i urządzeniami służącymi do ruchu pojazdów kolejowych, organizacji i sterowania ruchem, umożliwiającą dokonywanie przewozów osób lub rzeczy, - art. 4 pkt 2 ustawy z dnia [...] marca 2003r. o transporcie kolejowym poprzez brak zastosowania w sprawie definicji linii kolejowej; - art. 2 pkt 1 ustawy z dnia [...] lipca 1995r. o przedsiębiorstwie państwowym P. poprzez brak zastosowania w sprawie definicji linii kolejowej; - art. 141 § 4 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia [...] sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w zw. z art. 122, art. 187 § 1 i art. 191 O.p. poprzez brak wykazania, że skarżąca: miała techniczne możliwości wykorzystywania nieczynnej linii kolejowej; zarządzając nieruchomościami prowadzi także działalność gospodarczą w postaci dzierżawy (użytkowania wieczystego) i sprzedaży; - art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej [...] z dnia [...] kwietnia 1997r. poprzez brak zastosowania w niniejszej sprawie zasady "in dubio pro tributario". W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Sąd administracyjny bada zgodność zaskarżonej decyzji organu odwoławczego z punktu widzenia jej legalności, tj. zgodności tej decyzji z przepisami powszechnie obowiązującego prawa. Z brzmienia art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia [...] sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.), dalej: "p.p.s.a.", wynika, że zaskarżona decyzja winna ulec uchyleniu wtedy, gdy Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. Oceniając zaskarżoną decyzję z punktu widzenia jej zgodności z prawem stwierdzić należy, że decyzja ta nie narusza prawa. Z akt sprawy wynika, że pismem z dnia [...] kwietnia 2009 r. spółka złożyła wniosek o zwrot nadpłaty w podatku od nieruchomości za lata 2004-2008. Podała, że zlikwidowana w latach 90-tych linia kolejowa C.-M. nie może być wykorzystywana w działalności gospodarczej ze względów technicznych, a nie tylko ekonomicznych. Od czasu likwidacji ww. linii kolejowej na gruntach ze względów technicznych nie prowadzono żadnej działalności gospodarczej. Według spółki grunty te powinny być objęte podatkiem od nieruchomości według stawek jak dla gruntów pozostałych, a nie jak dla gruntów związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej. Wraz z wnioskiem spółka złożyła skorygowane deklaracje na podatek od nieruchomości za lata 2004-2008. Organy obydwu instancji odmówiły stwierdzenia nadpłaty za 2005 r. Przedmiotem sporu w rozpatrywanej sprawie jest kwestia zasadności odmówienie przez organ stwierdzenia nadpłaty w podatku od nieruchomości za 2005 r. w kwocie [...]zł, w związku z zakwalifikowaniem gruntów po zlikwidowanej linii kolejowej do gruntów związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej. Podkreślenia wymaga, że kwestia ta była już przedmiotem rozstrzygania przez tut. Sąd w wyrokach z dnia: [...] września 2019 r., I SA/Bd 455/19; [...] września 2019 r., I SA/Bd 459/19; [...] września 2019 r., I SA/Bd 456/19; [...] października 2019 r., I SA/Bd 457/19, I SA/Bd 458/19 i I SA/Bd 460/19. Sąd w niniejszym składzie w pełni podziela poglądy wyrażone w tych wyrokach. Wskazać należy, że zgodnie z art. art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. przez grunty, budynki i budowle związane z prowadzeniem działalności gospodarczej rozumieć należy grunty, budynki i budowle będące w posiadaniu przedsiębiorcy lub innego podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą, z wyjątkiem budynków mieszkalnych oraz gruntów związanych z tymi budynkami, a także gruntów, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b, chyba że przedmiot opodatkowania nie jest i nie może być wykorzystywany do prowadzenia tej działalności ze względów technicznych. W kontekście analizowanej normy prawnej nie można pominąć prezentowanego w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, prawidłowego zdaniem Sądu stanowiska, że związek danej nieruchomości z prowadzeniem działalności gospodarczej oznacza także związek pośredni, służący prowadzonej działalności i nie może być utożsamiany jedynie z działalnością faktyczną. O tym, czy dana nieruchomość pozostaje związana z działalnością gospodarczą nie przesądza to, czy działalność ta jest w danym obiekcie i w danym czasie rzeczywiście prowadzona. Przejściowe niewykorzystywanie przez podmiot gospodarczy nieruchomości do wykonywania działalności gospodarczej nie daje podstaw do tego, by do wymiaru podatku od nieruchomości nie miały zastosowania stawki przewidziane dla nieruchomości związanych z działalnością gospodarczą (por. wyrok NSA z dnia [...] czerwca 2014 r., II FSK 271/14; wyrok NSA z dnia [...] listopada 2014 r., II FSK 3049/12). W aspekcie podatku od nieruchomości nie ma również znaczenia intensywność wykorzystywania przedmiotu opodatkowania oraz to, czy przynosi jakiekolwiek efekty finansowe. Zauważyć bowiem należy, że majątkowy charakter podatku od nieruchomości wyraża się w tym, że ustawodawca, opodatkowując określone stany faktyczne, koncentruje się na posiadaniu określonych przedmiotów opodatkowania. W swej konstrukcji podatek ten nie nawiązuje więc do efektów ekonomicznych, co oznacza, że z punktu widzenia podatkowego stanu faktycznego nie jest ważna okoliczność, czy i jak wykorzystywany jest przedmiot opodatkowania oraz jakie (i czy w ogóle) przynosi to efekty finansowe. Dla celów podatku od nieruchomości nie ma zatem także znaczenia, czy nieruchomość jest faktycznie, w danym okresie, wykorzystywana do celów prowadzenia działalności gospodarczej (por. wyrok NSA z dnia [...] marca 2019 r., II FSK 482/18). W dalszej kolejności należy zwrócić uwagę na formułowany w orzecznictwie sądów administracyjnych i podzielany przez skład orzekający pogląd, że zastosowana formuła "nie jest i nie może być wykorzystywany do prowadzenia tej działalności ze względów technicznych" odnosi się do przedmiotu opodatkowania, którym zgodnie z art. 1a ust. 1 pkt 3 ab initio u.p.o.l. są "grunty, budynki i budowle związane z prowadzeniem działalności gospodarczej". Istotna z perspektywy tego przepisu jest więc niemożność prowadzenia działalności gospodarczej w ogóle, a nie niemożność prowadzenia działalności o tym profilu, który wybrał posiadacz nieruchomości (por. wyrok NSA z dnia [...] lutego 2017 r., II FSK 86/15). Innymi słowy, analizowany przepis może znaleźć zastosowanie tylko w przypadku zaistnienia obiektywnych okoliczności natury technicznej, całkowicie uniemożliwiających wykorzystanie przedmiotu opodatkowania do celów działalności gospodarczej prowadzonej przez dany podmiot i to zarówno obecnie, jak i w przyszłości (por. wyrok NSA z dnia [...] listopada 2016 r., II FSK 2909/14). Pojęcie "względy techniczne" nie obejmuje więc swoim zakresem technologicznych, ekonomicznych, jak również finansowych przyczyn braku możliwości wykorzystywania przedmiotu opodatkowania do prowadzenia działalności gospodarczej. (por. wyrok NSA z dnia [...] listopada 2014 r., II FSK 3049/12). Pod pojęciem "względów technicznych" należy rozumieć okoliczności obiektywne, trwałe, nieusuwalne, niezależne od przedsiębiorcy (por. wyrok z [...] grudnia 2016 r., II FSK 3410/14). Wskazać przy tym należy, że przyjęty sposób rozumienia terminu "względy techniczne" uzasadniony jest również rezultatami wykładni systemowej wewnętrznej. Obowiązujący od dnia [...] stycznia 2008 r. przepis art. 7 ust. 1 pkt 1a u.p.o.l. zwalnia bowiem od podatku od nieruchomości grunty, budynki i budowle pozostałe po likwidacji linii kolejowych lub ich odcinków. Zatem likwidacja linii kolejowej nie świadczy o zaistnieniu względów technicznych, ponieważ w takim wypadku zbędne byłoby uregulowanie w tym przepisie kwestii zwolnienia od podatku gruntów, budynków i budowli pozostałych po likwidacji linii kolejowych lub ich odcinków. Wprowadzając ten przepis, ustawodawca stwarza możliwość przygotowania gruntów, budynków i budowli kolejowych do wykorzystania ich i zagospodarowania na inne cele. Odnosząc poczynione spostrzeżenia do stanu faktycznego sprawy niesporne jest, jak podał organ odwoławczy, że P. S.A. mają status przedsiębiorcy jak również to, że podmiot ten ma w zakresie swojej działalności także dzierżawę, kupno i sprzedaż nieruchomości, co wynika z wpisów zamieszczonych w Krajowym Rejestrze Sądowym. Nie jest również sporne, że linia kolejowa C.-M. podlegała likwidacji na mocy zarządzenia nr [...] Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia [...] września 1991r. (Dz. U. MTiGM nr 8, poz. 39). Organ odwoławczy w uzasadnieniu decyzji zwrócił uwagę, że likwidacja wskazanej linii kolejowej miała podłoże ekonomiczne i nastąpiła na podstawie zarządzenia właściwego ministra. Likwidacja miała na celu ograniczenie kosztów utrzymania ponoszonych przez zarządcę infrastruktury i zmniejszenie strat poprzez ograniczenie deficytowego obszaru działalności. Należy przy tym wskazać, że z art. 9 ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia [...] marca 2003r. o transporcie kolejowym (Dz.U. Nr 86 poz. 789) wynika, że jeśli zarządca linii kolejowej stwierdzi, że wpływy za udostępnienie infrastruktury kolejowej nie pokrywają kosztów jej udostępnienia na danej trasie powiadamia zainteresowanych przewoźników kolejowych o zamiarze likwidacji linii, informuje właściwe organy jednostek samorządu terytorialnego, na obszarze których zlokalizowana jest linia o zamiarze likwidacji, występuje z wnioskiem do ministra właściwego do spraw transportu o wyrażenie zgody na likwidację linii. Wprawdzie przepisy te nie obowiązywały w dacie likwidacji linii kolejowej w obecnie rozpoznawanej sprawie, niemniej schemat podjętych czynności, poprzedzających likwidację linii kolejowej wskazuje na ich ekonomiczny, a nie techniczny aspekt. Wydanie wspomnianego zarządzenia nr [...] poprzedziła bowiem uchwała nr [...] Rady ministrów z dnia [...] maja 1991r. w sprawie zawieszenia przewozu przez przedsiębiorstwo państwowe "[...]" osób i przesyłek na niektórych odcinakach linii kolei normalnotorowych i wąskotorowych (M.P. nr 19, poz. 131). Natomiast faktyczna likwidacja linii kolejowej C.-M. nastąpiła dopiero na mocy zarządzenia nr [...] Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia [...] września 1991r. Należy jednak podkreślić, że likwidacja linii kolejowej, bez względu na przyczyny tej decyzji, nie ma wpływu na opodatkowanie gruntów, przez które linia ta przebiega. Likwidacja linii kolejowej dokonywana jest w oparciu o rozporządzenie lub decyzję. Są to jednak kwestie natury prawnej, podyktowane najczęściej względami ekonomicznymi, a nie technicznymi. Linia kolejowa musi się w ogóle nie nadawać do wykorzystywania jej w transporcie kolejowym. Fakt ten nie wynika jednak z decyzji lub rozporządzenia o jej likwidacji, gdyż akty te wydawane są w oparciu o przesłankę "względów ekonomicznych". W przypadku wydania decyzji lub rozporządzenia o likwidacji linii kolejowej nie można zatem mówić o względach technicznych zarówno w odniesieniu do samych gruntów, jak i usytuowanych na nich budowli kolejowych. Likwidacja linii kolejowej ma ograniczyć koszty jej utrzymania. Są to jednak przyczyny ekonomiczne, a nie względy techniczne, o których mowa w art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. Bez znaczenia w kontekście opodatkowania gruntów po zlikwidowanej linii kolejowej pozostaje stan techniczny infrastruktury kolejowej i związana z tym specyficzna rzeźba terenu. Nasyp kolejowy oraz posadowione na nim urządzenia (podkłady kolejowe, tory itp.) są budowlą w rozumieniu ustawie o podatkach i opłatach lokalnych. Stanowią zatem od gruntu odrębny przedmiot opodatkowania. Oznacza to, że ich stan techniczny nie wpływa w najmniejszym stopniu na stan techniczny gruntu, na którym infrastruktura kolejowa jest posadowiona (por. wyrok NSA z dnia [...] września 2015r., II FSK 1965/13 i II FSK 1799/13). Nie budzi wątpliwości Sądu, że sama likwidacja i rozbiórka części budowli, w tym wypadku torów kolejowych, nie wyklucza możliwości wykorzystania gruntu i pozostałej infrastruktury do innych celów, aniżeli transport kolejowy. Nie jest również niemożliwe przywrócenie np. nowocześniejszej linii kolejowej, w sytuacji dynamicznego rozwoju usług transportu kolejowego. Jak wynika ze znajdującego się w aktach administracyjnych protokołu nr [...] z likwidacji środka trwałego (spisanego [...] grudnia 1991r.), przedmiotem rozbiórki były tory stacyjne obejmujące szyny, podkłady drewniane i podkłady stalowe. Pozostała infrastruktura znajduje się w dyspozycji [...] S.A. (Oddział Gospodarowania Nieruchomościami), z czego część, jak ustalił organ pierwszej instancji, była przedmiotem dzierżawy i sprzedaży, co koresponduje z przedmiotem działalności spółki, ujawnionym w KRS, w którym wymieniono m.in. wynajem i zarządzanie nieruchomościami własnymi lub dzierżawionymi oraz kupno i sprzedaż nieruchomości na własny rachunek. Nadto należy zauważyć, że nieruchomość gruntowa, mimo okresowego jej niewykorzystywania, nie przestaje być nieruchomością związaną z prowadzoną przez dany podmiot działalnością gospodarczą. Wyłączenie przedmiotów opodatkowania z kategorii związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej musi mieć charakter obiektywny, co oznacza, że przedmiot opodatkowania nie może nadawać się do prowadzenia działalności gospodarczej przez konkretnego przedsiębiorcę i jednocześnie nie mógłby być wykorzystywany przez inny podmiot prowadzący działalność gospodarczą w innym charakterze. Oznacza to, że wyłączeniem nie są objęte okoliczności lub zdarzenia faktyczne i prawne prowadzące do niewykorzystywania nieruchomości, a będące skutkiem świadomego, zamierzonego działania przedsiębiorcy, który ze względów, innych niż techniczne, zaprzestał czasowo lub trwale użytkowania w celach gospodarczych danej nieruchomości pozostającej nadal w jego posiadaniu. W. podkreślenia jest, że mimo znacznego upływu czasu od momentu likwidacji linii kolejowej, pozostała infrastruktura pozostaje w dyspozycji [...] S.A., która jak wynika z wpisu w KRS zajmuje się m.in. zarządzaniem nieruchomościami. Nie bez znaczenia dla oceny sprawy jest również to, że dla opodatkowania gruntów zasadnicze znaczenie ma jego klasyfikacja zawarta w ewidencji gruntów i budynków. W myśl art. 21 ustawy z dnia [...] maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. Nr 30, poz. 163 ze zm.) podstawą wymiaru podatków są dane wynikające z tej ewidencji. Z decyzji organu pierwszej instancji wynika, że grunty podlegające opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości, w ewidencji gruntów zostały sklasyfikowane jako "Tk" i ich klasyfikacja nie została zmieniona. Podkreślenia wymaga, że przedmiot i podstawa opodatkowania podatkiem od nieruchomości ustalana jest w oparciu o obowiązujące, w okresie, za który ustalany jest podatek, zapisy w ewidencji gruntów i budynków, a obowiązkiem organu podatkowego przy ustalaniu wymiaru podatku jest uwzględnienie danych wynikających z tej ewidencji, natomiast, rzeczą podatnika jest ewentualne doprowadzenie do zmiany klasyfikacji gruntu. W rezultacie Sąd nie podziela stanowiska zawartego w ekspertyzie prawnej B. B. , zawierającego się w konkluzji, że "Dla stwierdzenia względów technicznych nie ma znaczenia okoliczność prawnej likwidacji linii kolejowej polegająca na wydaniu stosownego aktu zarządzającego jej likwidację (....). Zawsze gdy linia kolejowa faktycznie przestaje być zdatna do wykonywania transportu kolejowego, o ile rzeczywiście nastąpi zaprzestanie jego wykonywania, należy uznać, że grunt ze względów technicznych nie jest i nie może być wykorzystywany do prowadzenia działalności gospodarczej". Jak już stwierdzono wcześniej w rozpatrywanej sprawie nie mamy do czynienia ze względami technicznymi, a ekonomicznymi. W toku postępowania strona przedłożyła także opinię M. B. dotyczącą stosowania oleju kreozotowego do impregnowania drewna. Z treści tej opinii wynika, że tereny, na których znajdowały się wyroby drewniane impregnowane olejem kreozotowym z dużym prawdopodobieństwem uznać należy za tereny skażone, a ziemię z tych obszarów, po wcześniejszym określeniu zawartości szkodliwych substancji, poddać procesowi rekultywacji. Zastrzec jednak należy, że sporządzona ekspertyza zawierała uwagi natury ogólnej, odnośnie możliwego szkodliwego oddziaływania kreozotu na grunt po zlikwidowanych torach, nie wskazuje natomiast, że konkretnie przedmiotowe w niniejszej sprawie grunty zostały nim skażone. Podkreślenia wymaga, że organ podatkowy zbadał, czy grunty rzeczywiście zostały skażone. Wyniki badań nie potwierdziły faktu ich skażenia, co zostało szczegółowo przedstawione w zaskarżonej decyzji (str. 5-6). W skardze strona neguje także fakt, że zajmuje się sprzedażą czy dzierżawą spornych gruntów. Należy jednak zauważyć, że w odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji strona nie negowała np. faktu, że: działka nr [...] w obrębie D. w 2005 r. została sprzedana osobie fizycznej; działka nr [...] w obrębie [...] była objęta umową komercyjna (dzierżawy) w okresie od [...] stycznia 2005 r. do dnia [...] grudnia 2008 r. W aktach administracyjnych sprawy znajduje się też umowa dzierżawy z dnia [...] lipca 2001r., nr [...] zawarta między [...] S.A. Oddziałem Nieruchomości Zakładem w T. (wydzierżawiającym) a firmą G. z siedzibą w R. C. (dzierżawcą). W zamian za opłatę dzierżawną wydzierżawiający oddał dzierżawcy do wykorzystania część działki nr [...] położonej w obrębie [...]. Umowa ta została zawarta na okres od [...] września 2001 r. do [...] sierpnia 2006 r. (akta adm. zawierające dokumenty od nr [...], zał. nr [...]). Powtórzyć należy, że przedmiotem działalności spółki jest m.in. wynajem i zarządzanie nieruchomościami własnymi lub dzierżawionymi oraz kupno i sprzedaż nieruchomości na własny rachunek. Powyższe zdarzenia wskazują na wykorzystywanie gruntów w prowadzonej przez spółkę działalności gospodarczej. Nie jest przy tym istotne, że niektóre z tych zdarzeń nie miały miejsca w 2005 r. Chodzi bowiem o ustalenie, czy sporne grunty były w ogóle wykorzystywane w prowadzonej działalności, a nie czy były wykorzystywane w konkretnym okresie. Zresztą w 2005 r. spółka niewątpliwie wykorzystywała – jak wyżej wskazano - sporne grunty w działalności gospodarczej. Zauważyć należy, że stanowisko podobne do przedstawionego w niniejszym wyroku wyraził również NSA w wyrokach z dnia [...] września 2015 r., II FSK 1965/13 i II FSK 1799/13, a także w wyrokach z dnia [...] marca 2019 r., II FSK 482/18 i II FSK 1056/17. W rezultacie, nieruchomości gruntowe wykazane przez spółkę we wniosku o stwierdzenie nadpłaty w podatku od nieruchomości, należy uznać za związane z prowadzeniem działalności gospodarczej. Zatem takie ich zadeklarowanie w pierwotnie złożonej przez spółkę deklaracji podatkowej było prawidłowe, co oznacza, że odmowę przez Burmistrza M. i Gminy R. C. stwierdzenia nadpłaty w podatku od nieruchomości za 2004r należy uznać za słuszną. W konsekwencji, podniesione w skardze zarzuty naruszenia art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. w zw. z art. 5 ust. 1 pkt 1a oraz art. 2 ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. są bezzasadne. Trudno także uznać za zasadny zarzut naruszenia przez organ podatkowy art. 141 § 4 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 122, art. 187 § 1 i art. 191 O.p. Nie można także podzielić zarzutów naruszenia art. 7 ust. 2 pkt 2 ustawy Prawo budowlane, tj. § 3 pkt 1 rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia [...] września 1998 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budowle kolejowe i ich usytuowanie, art. 4 pkt 2 ustawy o transporcie kolejowym oraz art. 2 pkt 1 ustawy o przedsiębiorstwie państwowym P. , poprzez niezastosowanie tych przepisów. Przepisy te nie mają przesądzającego znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy. W skardze sformułowano także zarzut naruszenia zasady "in dubio pro tributario", którą strona wywodzi z art. 2 Konstytucji. Podkreślenia jednak wymaga, że spółka nie powiązała naruszenia tej zasady z żadnym przepisem prawa materialnego. W skardze wprawdzie przytoczono szereg przepisów prawa, jednakże z treści skargi nie wynika, którego konkretnie przepisu prawa materialnego miałyby dotyczyć wątpliwości. Wspominania zasada sama przez się nie jest wystarczająca dla uwzględnienia stanowiska spółki (por. wyrok NSA z dnia [...] stycznia 2019 r., I FSK 416/17). Co więcej w uzasadnieniu skargi odwołano się do tej zasady w kontekście stwierdzenia, że w sprawie "istotne jest faktyczne ustalenie sposobu i możliwości wykorzystania opodatkowania nieruchomości w działalności gospodarczej w 2008 r. a tego nie uczyniono". Wskazać jednak należy, że rozpatrywana sprawa dotyczy 2005r. Nadto, sporne grunty – jak wcześniej zaznaczono – spółka wykorzystywała w działalności gospodarczej. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 p.p.s.a., Sąd oddalił skargę. s.L.Kleczkowski s.E.Kruppik-Świetlicka s.U.Wiśniewska

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło