III FSK 2382/21
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2023-09-07
Skład orzekający: Sędzia NSA Stanisław Bogucki, Sędzia NSA Sławomir Presnarowicz, Sędzia WSA (del.) Bogusław Woźniak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy przejściowe niewykorzystywanie przez podmiot gospodarczy części nieruchomości do wykonywania działalności gospodarczej wyłącza zastosowanie stawek podatku od nieruchomości przewidzianych dla nieruchomości związanych z działalnością gospodarczą?Ratio decidendi
Przejściowe niewykorzystywanie przez podmiot gospodarczy części nieruchomości do wykonywania działalności gospodarczej nie stanowi podstawy do niestosowania stawek podatku od nieruchomości przewidzianych dla nieruchomości związanych z działalnością gospodarczą, jeśli nieruchomości te nadal stanowią majątek podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą i nie wykazano ich związku z majątkiem osobistym.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej J. K. i T. M. od wyroku WSA w Gdańsku, który oddalił ich skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2017 r. Skarżący zarzucili naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, kwestionując m.in. sposób ustalenia powierzchni użytkowej budynków oraz kwalifikację nieruchomości jako związanej z działalnością gospodarczą. Wskazywali na rozbieżności w rejestrach oraz na fakt, że od 1 maja 2017 r. nieruchomość nie jest już wykorzystywana na cele gospodarcze.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Stanisław Bogucki, Sędzia NSA Sławomir Presnarowicz (sprawozdawca), Sędzia WSA (del.) Bogusław Woźniak, po rozpoznaniu w dniu 7 września 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej J. K. i T. M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 18 lutego 2020 r., sygn. akt I SA/Gd 1731/19 w sprawie ze skargi J. K. i T. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z dnia 26 lipca 2019 r., nr SKO Gd/2205/19 w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2017 r. oddala skargę kasacyjną.
Zaskarżonym wyrokiem z 18 lutego 2020 r., sygn. akt I SA/Gd 1731/19, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku (dalej: "WSA") oddalił skargę J i M (dalej: "Skarżący") na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku (dalej: "SKO") z dnia 26 lipca 2019 r. w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2017 r. Wymieniony wyrok, jak również inne przytoczone w niniejszym uzasadnieniu orzeczenia sądów administracyjnych, publikowane są na stronach internetowych Naczelnego Sądu Administracyjnego (www.nsa.orzeczenia.gov.pl).
W skardze kasacyjnej wywiedzionej od tego wyroku, Skarżący żądając przeprowadzenia rozprawy zaskarżyli go w całości, wnosząc o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie:
1) przepisów prawa materialnego, tj.:
- art. 1a ust. 1 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 roku o podatkach i opłatach lokalnych (Dz.U. 2014 , poz. 849 z późn. zm.; dalej jako: "u.p.o.l.") w zw. z art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. (Dz.U. z 2019 r., poz. 1186 ze zm.; dalej jako: "u.p.b."); zgodnie z art. 2 pkt 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o wyrobach budowlanych (Dz. U. Nr 92, poz. 881, z późn. zm.: "ustawa o wyrobach budowlanych"), poprzez ich błędną wykładnię polegającą na przyjęciu iż zabudowania znajdujące się na przedmiotowej nieruchomości (działce gruntu) są budynkami w rozumieniu przepisów u.p.b. oraz spełniają wymagania techniczne, które odpowiadają normom ustawowym a tym samym pozwalają na użytkowanie nieruchomości na cele gospodarcze;
- art. 1a ust. 1, art. 2 ust. 1 pkt 2 i 3 u.p.o.l. w zw. z art. 3 ust. 1 u.p.b. w zw. z art. 2 ust. 1 ustawy wyrobach budowlanych w zw. z art. 67 ust. 1 u.p.b., poprzez ustalenie wymiaru podatku od nieruchomości za rok 2017 w zakresie nieruchomości innych niż mieszkalne w wysokości 8.108,70 zł w sytuacji gdy nieruchomości te nie spełniają kryterium ustawowych wskazanych w cytowanych przepisach, nadto istnieją znaczne rozbieżności w zakresie ilości budynków, będących we władaniu podatników występujące w zapisach w księgach wieczystych oraz w gminnych rejestrach budynków i gruntów;
- art. 1a ust 1 pkt 5 w zw. z art. 4 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 7a ust 2 pkt 1-6 u.p.o.l., poprzez nieprawidłowe ich zastosowanie polegające na błędnym, niezgodnym z rzeczywistym stanem faktycznym określeniu powierzchni użytkowej budynków znajdujących się na działce gruntu nr [...] o pow. [...] ha obręb P. na [...]; w konsekwencji tegoż błędne określenie wysokości zobowiązania w podatku od nieruchomości;
- art. 1a ust 1 pkt 4 w zw. z art. 2 ust. 1 pkt 1,2,3, u.p.o.l. w zw. z art. 51 i nast. Rozdziału 2 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. – Prawo wodne (Dz. U. z 2017 r., poz. 1121 ze zm.; dalej jako: "ustawa prawo wodne") w zw. z art. 135 i nast. z rozdziału 3 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. – Prawo ochrony środowiska (Dz.U. z 2019 r., poz. 1396 ze zm.; dalej: "p.o.s."), poprzez wprowadzenie strefy ochronnej jeziora na działce gruntu 114/27 a tym samym braku spełnienia przesłanki działalności gospodarczej w rozumieniu przepisów o swobodzie działalności gospodarczej;
- art. 22n ust. 2 pkt 13 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (j.t Dz.U. z 2000 r. Nr 14, poz. 176; ost.zm. Dz.U. z 2005 r. Nr 183, poz. 1538; dalej jako: "u.p.d.o.f."), art. 7 ust. 2 pkt 1, art. 29 ust. 10, art. 106 ust. 7 ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz.U. Nr 54, poz. 535; ost.zm. Dz.U. z 2005 r. Nr 90, poz. 75; dalej jako: "u.p.t.u."), art. 1a ust 1 pkt 3 , art. 3 ust. 1 usta. 4 u.p.o.l., poprzez pominiecie okoliczności, iż od dnia 01.05.2017 r. nieruchomość obejmująca działkę [...] nie jest już nieruchomością związaną z wykorzystywaniem na cele gospodarcze;
- art. 2 ust 1 pkt 2 u.p.o.l., poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu, iż zabudowania znajdujące się na przedmiotowej nieruchomości (działce gruntu) są budynkami w rozumieniu prawa budowlanego oraz spełniają wymagania techniczne, które odpowiadają normom ustawowym, a tym samym podlegają opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości w roku podatkowym 2016;
- art. 81 § 1 i 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (tekst jedn. Dz. U. z 2021 r., poz. 1540 ze zm., dalej jako: "o.p."), poprzez nieuwzględnienie przez Wójta Gminy S. korekty deklaracji złożonej przez podatników w zakresie przeniesienia własności nieruchomości na osoby fizyczne nie prowadzące działalności gospodarczej;
- art. 2 ust. 2 u.p.o.l., poprzez jego niezastosowanie, w sytuacji, gdy przedmiotowe grunty są zwolnione z podatku od nieruchomości, bowiem są to grunty zadrzewione i zakrzewione zgodnie z wypisem z rejestru gruntów,
- § 3 pkt 16-18 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. Z 2002 r. Nr 75, poz.690 z późn. zm.), poprzez przyjęcie iż zabudowania położone na przedmiotowej nieruchomości wypełniają definicję kondygnacji a wiec wysokości w świetle większej niż 1,9 m;
2. przepisów postępowania, których uchybienie miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: art. 122, 180 § 1, 181, 187 § 1, 191 o.p., poprzez określenie wysokości zobowiązania w podatku od nieruchomości, mimo iż działka gruntu [...] nie jest przeznaczona do prowadzenia działalności gospodarczej od 1 maja 2017 r. nie stanowi majątku osób prowadzących działalność gospodarczą, oraz określenie wysokości zobowiązania w podatku od nieruchomości, mimo iż działka ta nie jest przeznaczona do prowadzenia działalności gospodarczej, występują rozbieżności w zakresie ilości budynków w księgach wieczystych oraz rejestrze gruntów i budynków.
SKO nie wniosło odpowiedzi na skargę kasacyjną.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.
Na wstępie należy wyjaśnić, że skarga kasacyjna została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym, na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 w zw. z ust. 1 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2021 r. poz. 95 z późn. zm.). Strony zostały powiadomione o skierowaniu skargi kasacyjnej do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym z jednoczesnym pouczeniem o możliwości uzupełnienia argumentacji uzasadnienia skargi kasacyjnej albo żądania jej oddalenia.
W myśl art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, a mianowicie sytuacje enumeratywnie wymienione w § 2 tego przepisu, które w niniejszej sprawie nie wystąpiły.
Naczelny Sąd Administracyjny za nieusprawiedliwione uznaje przywołane w skardze kasacyjnej zarzuty naruszenia przez WSA przepisów art. 1a ust. 1, art. 2 ust. 1 pkt 2 i 3 u.p.o.l. w zw. z art. 3 ust. 1 u.p.b. w zw. z art. 2 ust. 1 ustawy wyrobach budowlanych w zw. z art. 67 ust. 1 u.p.b., poprzez ustalenie wymiaru podatku od nieruchomości za rok 2017 w zakresie nieruchomości innych niż mieszkalne. W myśl art. 2 ust. 1 u.p.o.l., opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlegają następujące nieruchomości lub obiekty budowlane: (1) grunty, (2) budynki lub ich części, (3) budowle lub ich części związane z prowadzeniem działalności gospodarczej. W szczególności podatnikami podatku od nieruchomości są właściciele nieruchomości lub obiektów budowlanych, z zastrzeżeniem ust. 3 (art. 3 ust. 1 pkt 1 u.p.o.l.). Podstawę opodatkowania stanowi: (1) dla gruntów - powierzchnia, (2) dla budynków lub ich części - powierzchnia użytkowa (art. 4 ust. 1 u.p.o.l.). Stosownie do postanowień art. 1a ust. 1 pkt 3 ww. ustawy, grunty, budynki i budowle związane z prowadzeniem działalności gospodarczej - to grunty, budynki i budowle będące w posiadaniu przedsiębiorcy lub innego podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą, z zastrzeżeniem ust. 2a. Z pkt 2 tej regulacji prawnej wynika, że za działalność gospodarczą w rozumieniu ustawy nie uważa się: (1) działalności rolniczej lub leśnej; (2) wynajmu turystom pokoi gościnnych w budynkach mieszkalnych znajdujących się na obszarach wiejskich przez osoby ze stałym miejscem pobytu w gminie położonej na tym terenie, jeżeli liczba pokoi przeznaczonych do wynajęcia nie przekracza 5; (3) działalności, o której mowa w art. 3 pkt 4 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (działalności rolników w zakresie sprzedaży, o której mowa w art. 20 ust. 1c ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2012 r. poz. 361, z późn. zm.). Zgodnie zaś z przepisem art. 1a ust. 2a u.p.o.l. do gruntów, budynków i budowli związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej nie zalicza się: (1) budynków mieszkalnych oraz gruntów związanych z tymi budynkami; (2) gruntów, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b i d; (3) budynków, budowli lub ich części, w odniesieniu do których została wydana decyzja ostateczna organu nadzoru budowlanego, o której mowa w art. 67 ust. 1 u.p.b., lub decyzja ostateczna organu nadzoru górniczego, na podstawie której trwale wyłączono budynek, budowlę lub ich części z użytkowania. W myśl art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2019 r. poz. 725 ze zm.), dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków stanowią w szczególności podstawę wymiaru podatków, w tym podatku od nieruchomości.
Z ustaleń, które składają się na stan faktyczny rozpatrywanej sprawy należy wnosić, że Skarżący posiadają zabudowaną nieruchomość o powierzchni [...] ha. W rejestrze gruntów i budynków działka ta oznaczona jest symbolem Lz - grunty zadrzewione i zakrzewione i Bz - tereny rekreacyjno-wypoczynkowe o powierzchni odpowiednio [...]ha i 0.2224 ha (zob. akta adm. organu I instancji, k. 4). Zgodnie z danymi wynikającymi z rejestru gruntów i budynków, na wskazanej działce znajdują się budynki, oznaczone jako budynki pozostałe niemieszkalne dwukondygnacyjne i budynki pozostałe jednokondygnacyjne. Również podczas oględzin nieruchomości w dniu 8 maja 2028 r. w obecności J.K. (współwłaściciel) stwierdzono, że nieruchomość zabudowana jest trzema budynkami. Pan J. K. stwierdził, że budynki nie są użytkowane z uwagi na ich zły stan techniczny. Do protokołu oględzin dołączono zdjęcia (zob. akta adm. organu I instancji, k. 12). W księdze wieczystej nr [...] figuruje jako zabudowana, a ujawniona w księdze powierzchnia dwóch budynków to [...] m2. Powierzchnia budynku socjalnego nie została ujawniona w księdze wieczystej. W trakcie postępowania pełnomocnik skarżących podnosił, że do 1 maja 2017 r. powierzchnia użytkowa budynków wynosiła [...] m2, następnie zmalała do [...] m2. Natomiast w skardze pełnomocnik wskazał, że prawidłowa powierzchnia to [...]m2.
Naczelny Sąd Administracyjny zauważa, że opisywana wyżej nieruchomość należy do podmiotów prowadzących działalność gospodarczą. Słusznie zatem zauważa WSA w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, że przejściowe niewykorzystywanie przez podmiot gospodarczy części nieruchomości do wykonywania działalności gospodarczej, nie daje podstaw do tego, by do wymiaru podatku od nieruchomości, nie miały zastosowania stawki przewidziane dla nieruchomości związanych z działalnością gospodarczą. Skarżący nie wykazali, aby będące przedmiotem sporu nieruchomości, stanowiły ich majątek osobisty.
Wobec powyższego, Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, jako pozbawioną usprawiedliwionych podstaw, działając na podstawie art. 184 p.p.s.a.
Bogusław Woźniak Stanisław Bogucki Sławomir Presnarowicz (spr.)
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło