II GSK 843/24

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Zbigniew Czarnik po rozpoznaniu w dniu 28 maja 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi M.K. o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 31 stycznia 2024 r.; sygn. akt I OSK 1739/20 w sprawie ze skargi kasacyjnej M.K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 18 lutego 2020 r. sygn. akt II SA/Bd 1092/19 w sprawie ze skargi M.K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Toruniu z dnia 1 października 2019 r., nr SKO.523.8.2019 w przedmiocie zezwolenia na lokalizację zjazdu publicznego postanawia: odrzucić skargę o wznowienie. Wyrokiem z 31 stycznia 2024 r. sygn. akt I OSK 1739/20 Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną M.K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy (dalej: WSA, sąd pierwszej instancji) z 18 lutego 2020 r. sygn. akt II SA/Bd 1092/19 w sprawie ze skargi M.K. (dalej: skarżący) na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Toruniu z 1 października 2019 r., nr SKO.523.8.2019 w przedmiocie zezwolenia na lokalizację zjazdu publicznego. Pismem z 17 kwietnia 2024 r. M.K. (dalej: skarżący) wniósł do Naczelnego Sądu Administracyjnego osobiście sporządzoną i podpisaną skargę o wznowienie postępowania zakończonego wyrokiem z 31 stycznia 2024 r. sygn. akt I OSK 1739/20. Jako podstawę wznowienia postępowania skarżący wskazał przepis art. 273 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm., dalej: p.p.s.a.). Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga o wznowienie postępowania sądowego podlega odrzuceniu. W pierwszej kolejności wyjaśnić należy, że postępowanie w przedmiocie wznowienia postępowania nie jest zwykłym postępowaniem sądowym, ani też postępowaniem ze skargi kasacyjnej, lecz ma ono charakter nadzwyczajny, gdyż może doprowadzić do wzruszenia prawomocnego orzeczenia sądu administracyjnego. Ze względu na wyjątkowy charakter tego postępowania muszą być zachowane wymogi określone w dziale VII ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zgodnie z art. 270 p.p.s.a., w przypadkach przewidzianych w dziale VII tej ustawy, można żądać wznowienia postępowania, które zostało zakończone prawomocnym orzeczeniem. Stosownie do treści art. 275 p.p.s.a., do wznowienia postępowania z przyczyn nieważności właściwy jest sąd, który wydał zaskarżone orzeczenie, a jeżeli zaskarżono orzeczenia sądów obu instancji, właściwy jest Naczelny Sąd Administracyjny. Do wznowienia postępowania na innej podstawie właściwy jest sąd, który ostatnio orzekał w sprawie. W świetle art. 276 p.p.s.a., do skargi o wznowienie postępowania stosuje się odpowiednio przepisy o postępowaniu przed sądem pierwszej instancji, jeżeli przepisy niniejszego działu nie stanowią inaczej. Jednak, gdy do wznowienia postępowania właściwy jest Naczelny Sąd Administracyjny stosuje się odpowiednio przepisy art. 175 p.p.s.a. Przywołany przepis art. 175 p.p.s.a. w § 1 wprowadza obowiązek sporządzenia skargi kasacyjnej (w tym przypadku skargi o wznowienie postępowania) przez adwokata lub radcę prawnego, z zastrzeżeniem § 2-3. Z kolei z treści § 2-3 tego przepisu wynika, że obowiązek sporządzenia skargi kasacyjnej przez adwokata lub radcę prawnego jest wyłączony, jeśli skargę kasacyjną sporządza sędzia, prokurator, notariusz, radca Prokuratorii Generalnej Rzeczypospolitej Polskiej albo profesor lub doktor habilitowany nauk prawnych, będący stroną, jej przedstawicielem lub pełnomocnikiem albo jeżeli skargę kasacyjną wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka, a także wówczas, gdy stroną postępowania jest Prezes Prokuratorii Generalnej Rzeczypospolitej Polskiej oraz gdy czynności w postępowaniu za organy administracji rządowej, państwowe jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej lub Skarb Państwa podejmowane są przez Prokuratorię Generalną Rzeczypospolitej Polskiej, jak również w przypadkach, gdy skargę kasacyjną sporządza doradca podatkowy (w sprawach obowiązków podatkowych i celnych oraz w sprawach egzekucji administracyjnej związanej z tymi obowiązkami) lub rzecznik patentowy (w sprawach własności przemysłowej). Z treści przytoczonych wyżej przepisów art. 275, art. 276 w zw. z art. 175 p.p.s.a. wynika, że skarga o wznowienie postępowania zakończonego wyrokiem NSA musi być sporządzona przez adwokata lub radcę prawnego z wyjątkami, o których mowa w art. 175 § 2-3 p.p.s.a., pod rygorem jej odrzucenia (art. 178 p.p.s.a). W orzecznictwie i doktrynie przyjmuje się, że niedopełnienie tego obowiązku jest brakiem nieusuwalnym skargi o wznowienie postępowania, który powoduje jej odrzucenie bez uprzedniego wzywania do usunięcia braku formalnego, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 w związku z art. 193 i art. 276 p.p.s.a. (por. np. postanowienie NSA z 9 marca 2005 r., sygn. akt I GSK 359/05, ONSAiWSA 2005/5/98; oraz J. Drachal, A. Wiktorowska, K. Wojciechowska, [w:] R. Hauser, M. Wierzbowski (red.), Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, 3 wyd., Warszawa C.H. Beck 2015, s. 1121, Teza 6 do art. 276 i powołane tam orzecznictwo; a także J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2010, s. 628; podobnie: T. Woś, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Warszawa 2009, s. 928). W rozpoznawanej sprawie skarga o wznowienie postępowania została sporządzona i podpisana osobiście przez M.K.. Skarżący nie wykazał, że jest adwokatem lub radcą prawnym, albo należy do katalogu innych podmiotów uprawnionych do sporządzenia tego środka odwoławczego. Posiadanie uprawnień do wniesienia skargi kasacyjnej musi być udokumentowane wraz ze złożeniem skargi o wznowienie postępowania zakończonego orzeczeniem NSA lub przed upływem terminu do wniesienia takiej skargi . Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 w zw. z art. 193 oraz art. 276 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.