VII SA/Wa 1955/19
WyrokWSA w Warszawie2020-02-20
Skład orzekający: Marta Kołtun - Kulik, Włodzimierz Kowalczyk, Mirosława Kowalska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zgłoszenie zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego może dotyczyć części obiektu, w stosunku do której toczy się postępowanie legalizacyjne z powodu stwierdzonej samowoli budowlanej?Ratio decidendi
Zmiana sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części może dotyczyć jedynie takiego obiektu lub jego części, które zostały zrealizowane zgodnie z obowiązującym prawem, a nie w drodze samowoli budowlanej. Postępowanie w sprawie zgłoszenia zamiaru zmiany sposobu użytkowania nie może zmierzać do legalizacji samowoli budowlanej. W przypadku, gdy w odniesieniu do budynku lub jego części toczy się postępowanie legalizacyjne, brak jest możliwości dokonania legalnego zgłoszenia zmiany sposobu użytkowania.Stan faktyczny
Skarżący P. O. zgłosił zamiar zmiany sposobu użytkowania części usługowej na mieszkalną budynku usługowo-mieszkalnego wielorodzinnego. Starosta wniósł sprzeciw, a Wojewoda utrzymał tę decyzję w mocy, wskazując na stwierdzoną samowolę budowlaną dotyczącą rozbudowy i nadbudowy budynku, która nie została zalegalizowana. Skarżący kwestionował zasadność sprzeciwu, twierdząc m.in., że zmiana sposobu użytkowania nie dotyczy rozbudowanej części, a decyzje dotyczące rozbiórki zostały uchylone. Sąd oddalił skargę, uznając, że postępowanie legalizacyjne wciąż trwa i uniemożliwia legalne zgłoszenie zmiany sposobu użytkowania.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Marta Kołtun - Kulik, Sędziowie sędzia WSA Włodzimierz Kowalczyk (spr.), sędzia WSA Mirosława Kowalska, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 20 lutego 2020 r. sprawy ze skargi P. O. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2019 r. nr [...] w przedmiocie sprzeciwu na przyjęcie zgłoszenia dotyczącego zmiany sposobu użytkowania oddala skargę
Zaskarżoną decyzją z dnia 4 lipca 2019 r. Wojewoda [...] działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. 2018 poz. 2096 ze zm.), zwanej dalej "Kpa", oraz art. 82 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. 2018 poz. 1202 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania Pana P. O. od decyzji Starosty [...] z dnia [...] kwietnia 2019 r., znak: [...], wnoszącej sprzeciw na przyjęcie zgłoszenia dotyczącego zmiany sposobu użytkowania części usługowej na mieszkalną budynku usługowo-mieszkalnego wielorodzinnego, zlokalizowanego na działce nr ew. [...] obręb [...] przy ul. [...] [...] w miejscowości Z., gmina Z. - utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu organ odwoławczy przedstawił stan faktyczny sprawy wskazując, że w dniu [...] marca 2019 r. do Starostwa Powiatowego w N., wpłynęło zgłoszenie Pana P. O., dotyczące zmiany sposobu użytkowania części usługowej na mieszkalną budynku usługowo-mieszkalnego wielorodzinnego, zlokalizowanego na działce nr ew. [...] obręb [...] przy ul. [...] [...] w miejscowości Z., gmina Z..
Starosta [...], decyzją z dnia [...] kwietnia 2019 r., znak: [...], wniósł sprzeciw na przyjęcie zgłoszenia dotyczącego zmiany sposobu użytkowania części usługowej na mieszkalną budynku usługowo-mieszkalnego wielorodzinnego, zlokalizowanego na działce nr ew. [...] obręb [...] przy ul. [...] [...] w miejscowości Z., gmina Z..
Od powyższej decyzji odwołanie złożył Pan P. O.
Rozpatrując przedmiotowe odwołanie Wojewoda [...] wskazał, że stosownie do art. 71 pkt 1 Prawa budowlanego poprzez zmianę sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części rozumie się w szczególności: podjęcie bądź zaniechanie w obiekcie budowlanym lub jego części działalności zmieniającej warunki: bezpieczeństwa pożarowego, powodziowego, pracy, zdrowotne, higieniczno-sanitarne, ochrony środowiska bądź wielkość lub układ obciążeń. Zgodnie z art. 71 pkt 2 ww. Ustawy zmiana sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części wymaga zgłoszenia organowi administracji architektoniczno-budowlanej. W zgłoszeniu należy określić dotychczasowy i zamierzony sposób użytkowania obiektu budowlanego lub jego części. Do zgłoszenia należy dołączyć:
1) opis i rysunek określający usytuowanie obiektu budowlanego w stosunku do granic nieruchomości i innych obiektów budowlanych istniejących lub budowanych na tej i sąsiednich nieruchomościach, z oznaczeniem części obiektu budowlanego, w której zamierza się dokonać zmiany sposobu użytkowania;
2) zwięzły opis techniczny, określający rodzaj i charakterystykę obiektu budowlanego oraz jego konstrukcję, wraz z danymi techniczno-użytkowymi, w tym wielkościami i rozkładem obciążeń, a w razie potrzeby, również danymi technologicznymi;
3) oświadczenie, o którym mowa w art. 32 ust. 4 pkt 2;
4) zaświadczenie wójta, burmistrza albo prezydenta miasta o zgodności zamierzonego sposobu użytkowania obiektu budowlanego z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo decyzję o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego;
5) w przypadku zmiany sposobu użytkowania, o której mowa w ust. 1 pkt 2 - ekspertyzę techniczną, wykonaną przez osobę posiadającą uprawnienia budowlane bez ograniczeń w odpowiedniej specjalności;
6) w zależności od potrzeb - pozwolenia, uzgodnienia lub opinie wymagane odrębnymi przepisami.
Zgodnie z art. 71 ust. 4 ustawy Prawo budowlane, zgłoszenia należy dokonać przed dokonaniem zmiany sposobu użytkowania.
Dalej organ wskazał, że przesłanki zgłoszenia sprzeciwu do zamiaru zmiany sposobu użytkowania zostały przez ustawodawcę wymienione w art. 71 ust. 5 Prawa budowlanego.
Według art. 71 ust. 5 ww. ustawy, organ ma obowiązek wniesienia sprzeciwu, jeżeli zamierzona zmiana sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części:
1) wymaga wykonania robót budowlanych, objętych obowiązkiem uzyskania pozwolenia na budowę;
2) narusza ustalenia obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i innych aktów prawa miejscowego albo decyzji o warunkach budowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego;
3) może spowodować niedopuszczalne: a) zagrożenia bezpieczeństwa ludzi lub mienia, b) pogorszenie stanu środowiska lub stanu zachowania zabytków, c) pogorszenie warunków zdrowotno-sanitarnych, d) wprowadzenie, utrwalenie bądź zwiększenie ograniczeń lub uciążliwości dla terenów sąsiednich.
Uwzględniając zatem przedstawione wyżej uregulowania ocenić należało, czy w niniejszej sprawie wniesienie przez organ architektoniczno-budowlany sprzeciwu do zgłoszonego przez stronę Skarżącą zamiaru zmiany sposobu użytkowania znajdowało oparcie w obowiązujących przepisach prawa i czy było uzasadnione wskazanymi w tych przepisach okolicznościami.
Z analizy akt sprawy wynika, że strona Skarżąca, zgodnie z art. 71 ust. 2 Prawa budowlanego, dokonała zgłoszenia zamiaru zmiany sposobu użytkowania części usługowej na mieszkalną budynku usługowo-mieszkalnego wielorodzinnego, zlokalizowanego na działce nr ew. [...] obręb [...] przy ul. [...] [...] w miejscowości Z., gmina Z..
Inwestor do zgłoszenia załączył opracowanie pn.: "Inwentaryzacja budowlana - Inwentaryzacja budowlana lokali w budynku wielorodzinnym z częścią usługową" na działce nr ew. [...] w miejscowości Z. Opracowanie zawiera opis i rysunek określający usytuowanie obiektu budowlanego w stosunku do granic nieruchomości i innych obiektów budowlanych istniejących na tej i sąsiednich nieruchomościach. Zawiera zwięzły opis techniczny, określający rodzaj i charakterystykę obiektu budowlanego oraz jego konstrukcję, wraz z danymi techniczno-użytkowymi. Projektant przedstawił rzut parteru obrazujący część istniejącą faktyczną przed wykonaniem zmiany sposobu użytkowania oraz rzut parteru obrazujący zmianę sposobu użytkowania obiektu. Do zgłoszenia zostały dołączone dokumenty: wypis z planu z Urzędu Gminy Z. z dnia [...] marca 2012 r., wypis z planu z Urzędu Gminy Z. z dnia [...] stycznia 2015 r., wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 19 stycznia 2017 r., sygn. akt: VII SA/Wa 537/16, postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 17 stycznia 2019 r., sygn. akt: VII SA/Wa 2987/18. Inwestor przedłożył oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.
Inwestor przedstawił zaświadczenie Burmistrza Gminy Z. z dnia [...] lipca 2017 r., znak: [...], o zgodności zmiany sposobu użytkowania budynku usługowego na budynek mieszkalny, zlokalizowanego na działce nr ew. [...] obręb [...] w Z. z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego Miasta Z. zatwierdzonym Uchwałą Nr [...] Rady Gminy Z. z dnia [...] września 2007 r. (publ. Dz. Urz. Woj. [...] Nr [...] z dnia [..] kwietnia 2008 r.).
Wobec budynku, w którym Inwestor zgłosił zamiar zmiany sposobu użytkowania, toczyło się postępowanie administracyjne w Powiatowym Inspektoracie Nadzoru Budowlanego w N. oraz do chwili obecnej toczy się postępowanie w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Warszawie.
Zgodnie z pismem Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w N. z dnia [...] marca 2019 r., znak: [...], organ nadzoru budowlanego, decyzją z dnia [...] czerwca 2018 r. Nr [...], nakazał Inwestorowi - Panu P. O. rozbiórkę samowolnie dokonanej rozbudowy i nadbudowy budynku mieszkalnego wielorodzinnego wybudowanego na terenie działki nr ew. [...] obręb [...] w miejscowości Z.. W wyniku odwołania przez Pana P. O., Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego [...]., decyzją z dnia [...] października 2018 r. Nr [...], utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Następnie Wspólnota Mieszkaniowa przy ul. [...] [...], wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na decyzję organu II instancji. Wojewódzki Sąd Administracyjny wydał postanowienie z dnia 17 stycznia 2019 r.5 sygn. akt: VII SA/Wa 2987/18, w przedmiocie wstrzymania wykonania decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] z dnia [...] października 2018 r. Sprawa jednak nie jest zakończona prawomocnym wyrokiem Sądu.
Organ odwoławczy podkreślił, że Inwestor nigdy nie otrzymał pozwolenia na budowę budynku usługowo- mieszkalnego wielorodzinnego, dla formy architektonicznej i konstrukcyjnej w jakiej obecnie rzeczony budynek się znajduje.
Zgodnie z informacjami zawartymi w piśmie Starosty [...] z dnia [...] kwietnia 2019 r., znak: [...], Pan P. O. wykonał roboty budowlane polegające na rozbudowie istniejącego budynku o klatkę schodową oraz dodatkową kondygnację - poddasze użytkowe, którego nie obejmowało wcześniejsze zgłoszenie z dnia [...] maja 2011 r. Pan P. O. powyższym zgłoszeniem zgłosił jedynie prace polegające na: dociepleniu elewacji zewnętrznej, tynkowaniu i malowaniu, izolacji fundamentów, wymianie pokrycia dachowego, wymianie barierek oraz wymianie okien. Zgłoszenie to, Starosta [...] przyjął bez sprzeciwu, o czym ma świadczyć zaświadczenie z dnia [...] maja 2011 r., znak: [...]. W przedmiotowej sprawie Inwestor nie uzyskał wymaganej prawem zgody właściwego organu na rozbudowę i nadbudowę budynku w związku z czym niewątpliwie dopuścił się samowoli budowlanej. W obrocie administracyjnym funkcjonuje zatem pozwolenie na budowę dla budynku w formie przedstawionej w dokumentacji z 1936 roku.
Porównując dokumentację dołączoną do wniosku o zmianę sposobu użytkowania części usługowej na mieszkalną budynku usługowo-mieszkalnego wielorodzinnego oraz załączonej inwentaryzacji budowlanej wraz z załączonymi kserokopiami projektu budowlanego z 1936 r. dostarczonymi przez Powiatowy Inspektorat Nadzoru Budowlanego w N. widać wyraźnie, że północna strona budynku posiadała długość [...] m. Natomiast z rysunków dołączonych do zgłoszenia ilustrujących stan obecny wynika, że opisywana ściana posiada ponad [...] m. Nie można zatem stwierdzić, że części której dotyczy zgłoszenie, nie dotyczy nakaz rozbiórki. Zgodnie z ww. pismem organu nadzoru budowlanego: "w porównaniu do inwentaryzacji budowlanej obiekt został wydłużony w stronę podwórza i jego długość wynosi obecnie około [...] m. Projektowany obiekt winien mieć [...] m długości."
Zgodnie z informacjami zawartymi w piśmie Starosty [...] z dnia [...] kwietnia 2019 r., znak: [...], Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w N., działając na podstawie art. 48 ust. 2 i 3 Prawa budowlanego, postanowieniem z dnia [...] marca 2015 r. Nr [...], nałożył na Pana P. O. obowiązek przedłożenia dokumentów celem zbadania popełnionej samowoli budowlanej. Inwestor nie przedstawił wymaganych dokumentów wobec czego, na podstawie art. 48 ust. 4 Prawa budowlanego, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego orzekł nakaz rozbiórki.
Postanowieniem z dnia 17 stycznia 2019 r., sygn. akt: VII SA/Wa 2987/18, Wojewódzki Sąd Administracyjny Warszawie, wstrzymał wykonanie ostatecznej decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] z dnia [...] października 2018 r. Nr [...].
Organ II instancji podkreślił, że z treści odwołania złożonego przez pełnomocnika strony Skarżącej r.pr. P. J. wynika, że zgłaszana zmiana sposobu użytkowania została już wykonana: "Dodatkowo w ramach zmiany sposobu użytkowania została postawiona wyłącznie ścianka gipsowa w obrębie tego lokalu." (str. 4 odwołania).
Zgodnie z art. 71 ust. 7 Prawa budowlanego dokonanie zgłoszenia, o którym mowa w art. 71 ust. 2, po zmianie sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części nie wywołuje skutków prawnych. Zgłoszenie zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części po dokonaniu zmian w obiekcie jest traktowane jako zgłoszenie samowolnej zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części i nie wywołuje skutków prawnych przypisanych zgłoszeniu zgodnemu z prawem. W takiej sytuacji stosuje się przepisy art. 71 a, do których kompetencje posiadają organy nadzoru budowlanego. Podkreślono jednocześnie należy, że zmiana sposobu użytkowania może nastąpić w trybie zgłoszenia unormowanym w art. 71 Prawa budowlanego wyłącznie wtedy, gdy nie wymaga przeprowadzenia robót budowlanych, które wymagałyby uzyskania pozwolenia na budowę. W przeciwnym wypadku zmiana sposobu użytkowania odbywa się w trybie wydania decyzji o pozwoleniu na budowę.
Zmiana sposobu użytkowania, o której jest mowa w art. 71 Prawa budowlanego, może dotyczyć jedynie takiego obiektu budowlanego bądź jego części, które zostały zrealizowane zgodnie z obowiązującym prawem, nie zaś w drodze samowoli budowlanej. Postępowanie w sprawie zgłoszenia zamiaru zmiany sposobu użytkowania nie może zmierzać do legalizacji samowoli budowlanej oraz zmiany sposobu użytkowania budynku lub jego części, wzniesionych w warunkach samowoli budowlanej.
Zgodnie z wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 26 kwietnia 2018 r., sygn. akt: II SA/Op 3/18: "Zmiana sposobu użytkowania, o której mowa w art. 71 p.b., może dotyczyć jedynie takiego obiektu budowlanego bądź jego części, które zostały zrealizowane zgodnie z obowiązującym prawem, nie zaś w drodze samowoli budowlanej. Postępowanie w sprawie zgłoszenia zamiaru zmiany sposobu użytkowania nie może zmierzać do legalizacji samowoli budowlanej oraz zmiany sposobu użytkowania budynku lub jego części, wzniesionych w warunkach samowoli budowlanej."
Odnosząc się do zarzutów podniesionych w odwołaniu strony Skarżącej, Wojewoda wskazał, że organ I instancji podjął wszelkie niezbędne kroki i dokładnie wyjaśnił stan faktyczny w niniejszej sprawie. Organ odwoławczy nie daje wiary twierdzeniu, że zgłoszona zmiana sposobu użytkowania w żadnym zakresie nie dotyczy rozbudowanej części i nie ma żadnych podstaw do kwestionowania jej legalności, w szczególności decyzja o rozbiórce w żadnym zakresie tej części nie dotyczy.
Wskazano, że w świetle poczynionych spostrzeżeń, nie może umknąć uwadze, iż ustalony w Prawie budowlanym termin do wniesienia sprzeciwu do zgłoszenia zamiaru zmiany sposobu użytkowania ma charakter kompetencyjny, to znaczy że określa czas trwania kompetencji organu architektoniczno-budowlanego do skorzystania z prawa wniesienia sprzeciwu. Po upływie tego terminu właściwy przedmiotowo organ traci bowiem kompetencję do wydania decyzji w sprawie sprzeciwu. "Funkcja i istota terminu do wniesienia sprzeciwu w trybie art. 71 ust. 4 p.b. wskazuje, że termin ten jest terminem prawa materialnego. Zachowanie tego terminu przez organ administracji jest konieczne z tej przyczyny, że celem zgłoszenia jest umożliwienie inwestorowi szybkiego przystąpienia np. do planowanej zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego, a więc musi on w możliwie krótkim czasie mieć pewność w kwestii braku sprzeciwu, ewentualnie jego wniesienia przez właściwy organ. Upływ terminu skutkuje nabyciem przez zgłaszającego uprawnienia do zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego. Ustalony Prawem budowlanym termin do wniesienia sprzeciwu ma także charakter kompetencyjny, co oznacza, że określa czas na skorzystanie z kompetencji organu władzy architektoniczno-budo wlanej do wniesienia sprzeciwu. Po upływie tego terminu właściwy organ traci możliwość skorzystania z kompetencji do wydania decyzji w sprawie sprzeciwu." (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 26 kwietnia 2018 r., sygn. akt: II SA/Op 3/18).
Wobec powyższego, stosownie do treści art. 71 ust. 4 ustawy Prawo budowlane, zmiana sposobu użytkowania może nastąpić, jeżeli w terminie 30 dni, od dnia doręczenia zgłoszenia, organ administracji architektoniczno-budowlanej, nie wniesie sprzeciwu w drodze decyzji i nie później niż po upływie 2 lat od doręczenia zgłoszenia.
W konsekwencji odwołanie od decyzji wnoszącej sprzeciw nie powoduje przedłużenia materialnego prawnego terminu do wydania decyzji o sprzeciwie w razie ewentualnego ponownego rozpoznania sprawy. "Poddanie decyzji o sprzeciwie kontroli przez organ odwoławczy nie ma żadnego wpływu na bieg ustawowego terminu do jej wydania. Organ odwoławczy nie może na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. uchylić decyzji o wniesieniu sprzeciwu i przekazać sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, z możliwością ponownego wniesienia sprzeciwu, w sytuacji gdy upłynął termin do jego wniesienia."
Reasumując, w tym stanie sprawy organ odwoławczy utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Starosty [...] z dnia [...] kwietnia 2019 r., znak: [...], wnoszącej sprzeciw na przyjęcie zgłoszenia dotyczącego zmiany sposobu użytkowania części usługowej na mieszkalną budynku usługowo-mieszkalnego wielorodzinnego zlokalizowanego na działce nr ew. [...] obręb [...] przy ul. [...] [...] w miejscowości Z., gmina Z. Zgodnie z art. 71 ust. 5 pkt 3 Prawa budowlanego nie ma możliwości zapewnienia bezpieczeństwa ludzi i mienia w sytuacji stwierdzonej samowoli budowlanej, którą Inwestor ma obowiązek uregulować prawnie w pierwszej kolejności. Z przytoczonych względów orzeczono jak w sentencji.
Skargę na tę decyzję złożył P. O.
Zaskarżonej decyzji zarzucił:
1) naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 71 ust. 5 pkt 3 Ustawy prawo budowlane poprzez jego nieuzasadnione zastosowanie i stwierdzenie samowoli budowlanej, którą Skarżący ma obowiązek uregulować prawnie w pierwszej kolejności podczas gdy decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2018 r. nr [...] oraz poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji i postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie rozbiórki i stwierdzonej samowoli budowlanej zostały uchylone wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 czerwca 2019 r. sygn. akt VII SA/Wa 2897/18.
W przypadku nieuwzględnienia powyższego zarzutu przez Sąd zarzucam
dodatkowo:
1) naruszenie art. 7 KPA w zw. z art. 77 § 1 KPA i art. 80 KPA poprzez nierozpatrzenie w sposób wyczerpujący materiału dowodowego, jak również dowolną i wybiórczą jego ocenę dokonaną przed właściwym przeanalizowaniem materiału dowodowego, polegające na przyjęciu, że:
a. zmiana sposobu użytkowania ma dotyczyć rozbudowanej części, która nigdy nie otrzymała pozwolenia na budowę oraz nie została zalegalizowana, w sytuacji gdy zgłoszona zmiana sposobu użytkowania w żadnym zakresie nie dotyczy rozbudowanej części i nie ma żadnych podstaw do kwestionowania jej legalności, w szczególności decyzja o rozbiórce w żadnym zakresie tej części nie dotyczy
b. decyzja o rozbiórce wywołuje skutki prawne, podczas gdy decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2018 r. nr [...] i poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji i postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2017 r. nr [...] zostały uchylone wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 czerwca 2019 r. sygn. akt VII SA/Wa 2987/18 ,
2) naruszenia art. 8 k.p.a. poprzez prowadzenie postępowania w sposób nie budzący zaufania jego uczestników do władzy publicznej, kierując się zasadami proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania w szczególności poprzez wydanie decyzji bez dokładnego zweryfikowania stanu faktycznego niniejszej sprawy, którego skutkiem jest brak możliwości korzystania z prawa własności w sposób zgody z przepisami - co mogło mieć wpływ na wynik sprawy,
3) naruszenie art. 107 § 3 KPA w zw. z art. 11 KPA, poprzez niewskazanie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organu faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów na których się oparł oraz przyczyn których odmówił wiarygodności i mocy dowodowej - co mogło mieć wpływ na wynik sprawy,
4) naruszenie art. 138 § 1 pkt 1 KPA poprzez utrzymanie zaskarżonej decyzji Organu I instancji w mocy pomimo wystąpienia licznych naruszeń przepisów postępowania opisanych powyżej, w sytuacji gdy zakres sprawy konieczny do wyjaśnienia ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie.
W związku z powyższym:
1) działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c PPSA wnosił o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości,
2) na podstawie art. 119 pkt 1 PPSA wnosił o rozpoznanie w trybie uproszczonym
3) na podstawie art. 200 PPSA w zw. z art. 205 § 2 PPSA wnosił o zwrot kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę organ wnosił o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.
Rozpoznając przedmiotową skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U.2002.153.1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że przedmiotem kontroli Sądu jest zgodność zaskarżonej decyzji (innego aktu lub czynności) z przepisami prawa materialnego, które mają zastosowanie w sprawie oraz z przepisami prawa procesowego, regulującymi tryb jej wydania lub podjęcia aktu albo czynności będącej przedmiotem zaskarżenia. Wiążące przy tym są przepisy obowiązujące w dacie wydania zaskarżonego aktu. Usunięcie z obrotu prawnego decyzji lub innego aktu może nastąpić tylko wtedy, gdy postępowanie sądowe dostarczy podstaw do uznania, że przy ich wydawaniu organy administracji publicznej naruszyły prawo w zakresie wskazanym w art. 145 § 1 p.p.s.a. tj. w przypadku istnienia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mających istotny wpływ na wynik sprawy.
Mając na uwadze wskazane powyżej kryterium legalności, Wojewódzki Sąd Administracyjny, po poddaniu ocenie ustalonych w sprawie w toku administracyjnego postępowania instancyjnego okoliczności faktycznych i istniejących wówczas okoliczności prawnych, nie znalazł podstaw dla stwierdzenia zasadności zarzutu naruszenia prawa procesowego i materialnego w rozpoznawanej sprawie, mimo rozważenia w toku dokonanych czynności przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a., z którego wynika, że Sąd przy rozstrzyganiu sprawy nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Przypomnieć na wstępie należy, że przedmiotem oceny Sądu była decyzja Wojewody [...] utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji wnoszącej sprzeciw do zgłoszenia dotyczącego zmiany sposobu użytkowania części usługowej na mieszkalną budynku usługowo-mieszkalnego wielorodzinnego.
Wskazać w związku z tym należy, że zmiana sposobu użytkowania obiektu budowlanego podlega reglamentacji przewidzianej w prawie budowlanym i może nastąpić tylko i wyłącznie po spełnieniu warunków tam określonych. Co prawda, przepisy prawa budowlanego nie przewidują wprost, że zmiana taka może dotyczyć obiektu budowlanego wybudowanego legalnie, w szczególności zgodnie z pozwoleniem budowlanym bądź zgłoszeniem, jednakowoż systemowa wykładnia obowiązujących regulacji prawnych prowadzi do takiego wniosku. Generalnie przyjąć trzeba, że tam gdzie mowa jest o obiektach budowalnych czy robotach budowlanych chodzi o przedsięwzięcia legalne, zgodne z prawem, chyba że co innego wynika z przepisu. Jeśli zatem w art. 71 ust. 1 pr. bud., określającego zakres przedmiotowy hipotezy przepisu regulującego tryb zmiany sposobu użytkowania, użyto terminu "obiekt budowlany lub jego część", to chodzi zapewne o zmianę sposobu użytkowania legalnego obiektu budowlanego, bądź też o zmianę dotyczącą części legalnego obiektu budowlanego.
Pogląd taki, podzielany przez Sąd orzekający, wyraził Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z 18 listopada 2014 r., II OSK 1025/13: "Zmiana sposobu użytkowania, o której mowa w art. 71 p.b., może dotyczyć jedynie takiego obiektu budowlanego bądź jego części, które zostały zrealizowane zgodnie z obowiązującym prawem, nie zaś w drodze samowoli budowlanej. Postępowanie w sprawie zgłoszenia zamiaru zmiany sposobu użytkowania w trybie art. 71 p.b. nie może zmierzać do legalizacji samowoli budowlanej oraz zmiany sposobu użytkowania budynku lub jego części, wzniesionych w warunkach samowoli budowlanej. W postępowaniu prowadzonym w trybie art. 71 p.b. przedmiotem oceny organu jest ustalenie, czy zaproponowana przez inwestora zmiana użytkowania obiektu budowlanego lub jego części jest dopuszczalna w świetle przesłanek zawartych w tym przepisie. Zaakceptowanie przez właściwy organ zgłoszonego zamierzenia zmiany sposobu użytkowania możliwe jest ponadto jedynie wtedy, gdy dotychczasowy (obecny) stan prawny obiektu nie budzi wątpliwości - zarówno w zakresie wzniesienia tego obiektu (lub jego części), jak jego dotychczasowego sposobu użytkowania."
W świetle powyższych rozważań wskazać należy, że w odniesieniu do budynku mieszkalnego wielorodzinnego położonego na działce nr ew. [...] obręb [...] przy ul. [...] [...] w miejscowości Z., w którym znajduje się lokal objęty zgłoszeniem, toczy się postępowanie legalizacyjne z uwagi na stwierdzoną samowolą budowlaną.
W związku z wyrokiem WSA w Warszawie sygn. akt VII SA/Wa 2987/18 z dnia 13 czerwca 2019 r. uchylającym decyzje dotyczące nakazu rozbiórki, postępowanie w przedmiocie prowadzonych w tym obiekcie robót budowlanych toczy się od początku. Istotne jest to, że zakres robót budowlanych objętych dotychczasową kontrolą organów nadzoru budowlanego, był w ocenie WSA w Warszawie wadliwy.
Już w wyroku z dnia 19 stycznia 2017 r. podkreślono, że organy nie ustaliły właściwie stanu faktycznego, wskazując między innymi, że nie odniesiono się do projektu budowlanego z 1937 r.
W wyroku w sprawie sygn. akt VII SA/Wa 2987/18 ten zarzut powtórzono wskazując jednocześnie, że z materiału dowodowego wynika, iż roboty budowlane dotyczące tego budynku obejmowały również przebudowę lokali na parterze, w piwnicy i na pierwszym piętrze, a więc również ten objęty zgłoszeniem.
W rezultacie WSA w Warszawie w przywołanym wyżej wyroku stanął na stanowisku, że organy nadzoru budowlanego winny ocenić całokształt robót budowlanych wykonanych przy przedmiotowym budynku, w tym roboty budowlane wykonane w lokalach na parterze oraz odnieść się do projektu z 1937 r. Przy czym wskazać należy, że projekt ten przewidywał inne wymiary budynku niż obecnie istniejący, w tym w części dotyczącej lokalu objętego zgłoszeniem.
Odnosząc te okoliczności do przedmiotowej sprawy uznać należy, że w dalszym ciągu toczy się postępowanie legalizacyjne, które obejmuje lokal objęty zgłoszeniem oraz wykonane w nim roboty budowlane.
W tej sytuacji zgodnie z wywodami przedstawionymi na wstępie, w aktualnej sytuacji brak jest możliwości dokonania legalnego zgłoszenia zmiany sposobu użytkowania lokalu objętego procedurą legalizacyjną.
Mając na uwadze powyższe okoliczności, uznając, że podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie wobec braku okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod rozwagę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł jak sentencji wyroku na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło