II SA/Wa 1997/19
WyrokWSA w Warszawie2020-02-27
Skład orzekający: Piotr Borowiecki, Andrzej Wieczorek, Joanna Kruszewska-Grońska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy żołnierz zawodowy, którego postępowanie karne zostało umorzone w wyniku uchylenia przez sąd środka zapobiegawczego w postaci zawieszenia w czynnościach służbowych, ma prawo do wypłaty zawieszonej części uposażenia i dodatków o charakterze stałym, jeśli nie nastąpiło prawomocne umorzenie postępowania karnego lub uniewinnienie?Ratio decidendi
Uchylenie przez sąd środka zapobiegawczego w postaci zawieszenia w czynnościach służbowych nie jest równoznaczne z umorzeniem postępowania karnego lub uniewinnieniem w rozumieniu art. 92 ust. 2 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych. Prawo do wypłaty zawieszonej części uposażenia i dodatków o charakterze stałym powstaje wyłącznie w przypadku prawomocnego umorzenia postępowania karnego lub dyscyplinarnego albo uniewinnienia prawomocnym wyrokiem sądu lub orzeczeniem dyscyplinarnym.Stan faktyczny
Skarżący, żołnierz zawodowy, został zawieszony w czynnościach służbowych na mocy postanowienia prokuratora, co skutkowało zawieszeniem połowy jego uposażenia i dodatków o charakterze stałym. Wojskowy Sąd Garnizonowy uchylił postanowienie prokuratora. Mimo to, organy wojskowe odmówiły wypłaty zawieszonych świadczeń, argumentując, że nie nastąpiło prawomocne umorzenie postępowania karnego ani uniewinnienie. Skarżący wniósł skargę do WSA, kwestionując stanowisko organów.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Piotr Borowiecki (spr.), Sędzia WSA Andrzej Wieczorek, Asesor WSA Joanna Kruszewska-Grońska, Protokolant specjalista Ewa Kielak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 lutego 2020 r. sprawy ze skargi S. S. na decyzję Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] czerwca 2019 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wypłaty zawieszonej części uposażenia zasadniczego oraz dodatków o charakterze stałym oddala skargę
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] czerwca 2019 r., nr [...], Minister Obrony Narodowej (dalej także: "Minister" lub "organ odwoławczy") - działając na podstawie przepisów art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 17 pkt 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm. - dalej: "k.p.a.") oraz art. 92 ust. 2 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (tekst jednolity Dz. U. z 2019 r., poz. 330 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania S.S. (dalej także: "skarżący" lub "strona skarżąca) - utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Wojskowego [...] (dalej także: "Dyrektor W[...]" lub "organ pierwszej instancji") z dnia [...] maja 2019 r., nr [...], w sprawie odmowy wypłaty zawieszonych w okresie od dnia [...] stycznia 2019 r. do dnia [...] kwietnia 2019 r. o połowę uposażenia zasadniczego oraz dodatków o charakterze stałym na podstawie decyzji Dyrektora Wojskowego [...] z dnia [...] grudnia 2018 r., nr [...].
Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym.
Postanowieniem Prokuratora Prokuratury Rejonowej delegowanego do Prokuratury Okręgowej w [...] Wydział do Spraw Wojskowych z dnia [...] listopada 2018 r., sygn. akt [...], zastosowano - na podstawie art. 276 k.p.k. - wobec skarżącego S.S., [...]., żołnierza zawodowego, środek zapobiegawczy w postaci zawieszenia w wykonywaniu czynności służbowych w Wojskowym [...]. W związku z powyższym, Dyrektor Wojskowego [...] - działając na podstawie art. 92 ust. 1 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych - decyzją z dnia [...] grudnia 2018 r., nr [...] - zawiesił skarżącemu od najbliższego terminu płatności połowę ostatnio otrzymanego uposażenia zasadniczego oraz wypłatę dodatków o charakterze stałym.
Wojskowy Sąd Garnizonowy w Warszawie postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2019 r., sygn. akt [...], uchylił w całości w/w postanowienie prokuratora Prokuratury Okręgowej w [...] Wydział do Spraw Wojskowych z dnia [...] listopada 2018 r., sygn. akt [...] o zastosowaniu wobec skarżącego środków [pic]zapobiegawczych, m.in. w postaci zawieszenia w wykonywaniu czynności służbowych.
W konsekwencji wydania powyższego postanowienia Wojskowego Sądu Garnizonowego w [...], Dyrektor Wojskowego [...] - powołując się na przepisy art. 92 ust. 1 oraz art. 104 ust. 1 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych - decyzją z dnia [...] kwietnia 2019 r., nr [...] stwierdził, że z dniem [...] kwietnia 2019 r. ustało zawieszenie uposażenia zasadniczego oraz wypłaty dodatków o charakterze stałym, przysługujących skarżącemu, pełniącemu zawodową służbę wojskową na stanowisku służbowym kierownika zakładu - [...], grupa uposażenia - 15B w Wojskowym [...], nadając jednocześnie tej decyzji rygor natychmiastowej wykonalności na podstawie art. 108 § 1 k.p.a.
W uzasadnieniu wydanej decyzji Dyrektor W[...] stwierdził, że w związku z wydaniem postanowienia przez Wojskowego Sądu Garnizonowego w [...], ustały podstawy do zawieszenia, na podstawie art. 92 ust. 1 cyt. ustawy, wypłaty połowy ostatnio otrzymanego uposażenia zasadniczego oraz wypłaty dodatków o charakterze stałym.
Wnioskiem z dnia [...] kwietnia 2019 r. skarżący zwrócił się do Dyrektora Wojskowego [...] o wypłatę zawieszonego uposażenia, powołując się w uzasadnieniu wniosku na w/w postanowienie Wojskowego Sądu Garnizonowego w [...] z dnia [...] kwietnia 2019 r.
W wyniku rozpatrzenia wniosku skarżącego, Dyrektor Wojskowego [...] - działając podstawie art. 92 oraz art. 104 ust. 1 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych - decyzją z dnia [...] maja 2019 r., nr [...], odmówił skarżącemu wypłaty zawieszonych w okresie od dnia [...] stycznia 2019 r. do dnia [...] kwietnia 2019 r.: o połowę uposażenia zasadniczego oraz dodatków o charakterze stałym na podstawie decyzji Dyrektora Wojskowego [...] z dnia [...] grudnia 2018 r., nr [...].
W uzasadnieniu wydanej decyzji, Dyrektor Wojskowego [...] wskazał, że w chwili obecnej wniosek skarżącego jest nieuzasadniony.
Dyrektor W[...] podkreślił bowiem, że - w świetle przepisu art. 92 ust. 2 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych - w razie umorzenia postępowania karnego lub dyscyplinarnego albo uniewinnienia orzeczeniem dyscyplinarnym żołnierz zawodowy otrzymuje zawieszoną część uposażenia oraz zawieszone należności pieniężne wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie, od dnia, w którym uposażenie lub inna należność pieniężna stały się wymagalne, choćby umorzenie lub uniewinnienie nastąpiło po zwolnieniu żołnierza z zawodowej służby wojskowej.
Dyrektor W[...] zauważył, że prowadzone wobec skarżącego postępowanie karne do chwili wydania niniejszej decyzji nie zostało umorzone, jak również skarżący nie został uniewinniony prawomocnym wyrokiem sądu.
Wobec powyższego, w ocenie organu pierwszej instancji, nie ziściły się przesłanki do wypłaty zawieszonej części uposażenia oraz dodatków o charakterze stałym, których to zawieszenie nastąpiło z uwagi na zawieszenie skarżącego w czynnościach służbowych na mocy postanowienia prokuratora.
Dyrektor W[...] podkreślił, że postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2019 r. Wojskowy Sąd Garnizonowy uchylił w całości Postanowienie Prokuratora Prokuratury Okręgowej w [...] z dnia [...] listopada 2018 r., sygn. akt [...], o zastosowaniu wobec skarżącego środków zapobiegawczych w postaci m.in. zawieszenia w wykonywaniu czynności służbowych, co oznacza, że postanowieniem tym nie umorzono postępowania karnego prowadzonego wobec skarżącego.
Ponadto, Dyrektor W[...] zwrócił uwagę, że ww. postanowienie Sądu wywiera skutek do przodu.
Mając powyższe na względzie, organ pierwszej instancji uznał, że zasadna jest odmowa wypłaty zawieszonej części uposażenia oraz dodatków o charakterze stałym za okres od dnia [...] stycznia 2019 r. do dnia [...] kwietnia 2019 r.
W piśmie z dnia [...] maja 2019 r. skarżący złożył odwołanie od w/w decyzji Dyrektora Wojskowego [...] z dnia [...] maja 2019 r., nr [...].
Wnosząc o uchylenie i zmianę zaskarżonej decyzji, a w konsekwencji wypłatę zawieszonych w okresie od dnia [...] stycznia 2019 r. do dnia [...] kwietnia 201 r. należności finansowych (wraz z odsetkami), o połowę uposażenia zasadniczego oraz dodatków o charakterze stałym, na podstawie decyzji Dyrektora Wojskowego [...] z dnia [...] grudnia 2018 r., nr [...], skarżący zarzucił organowi pierwszej instancji naruszenie przepisów praw materialnego, w tym:
1. naruszenie art. 92 ust. 1 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych - poprzez jego niezastosowanie oraz wydanie zaskarżonej decyzji pomimo niezaktualizowania się w sprawie przesłanki dopuszczalności zawieszenia części uposażenia oraz dodatków o charakterze stałym w odniesieniu do skarżącego, albowiem - zdaniem skarżącego - decyzję nr [...] Dyrektora Wojskowego [...] z dnia [...] grudnia 2018 r. oparto na wadliwym, opartym na podstawach nieznajdujących żadnego potwierdzenia w zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym oraz nieprawomocnym postanowieniu Prokuratora Prokuratury Rejonowej del. do Prokuratury Okręgowej w [...] Wydział do Spraw Wojskowych z dnia [...] listopada 2018 r., wyeliminowanym z obrotu prawnego w całości postanowieniem Wojskowego Sądu Garnizonowego z dnia [...] kwietnia 2019 r.- w następstwie przeprowadzonej kontroli instancyjnej tegoż rozstrzygnięcia,
2. naruszenie art. 92 ust. 1 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych - poprzez jego błędną wykładnię oraz uznanie, że wypłatę zawieszonej części uposażenia oraz dodatków o charakterze stałym determinuje wyłącznie sposób zakończenia postepowania karnego, abstrahując od ziszczenia się podstawy zawieszenia, wymienionej w art. 92 ust. 1 cyt. ustawy.
W uzasadnieniu odwołania skarżący, powołując się na brzmienie przepisów art. 92 ust. 1 i 2 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, stwierdził, że ustawodawca posłużył się pojęciem "zawieszenie wypłaty", które nie jest tożsame z pojęciem "utraty prawa" do określonych świadczeń. Zdaniem skarżącego, jeżeli następuje zawieszenie wypłaty, to znaczy, że ustanie przyczyn do zawieszenia winno skutkować wypłatą należnych świadczeń pieniężnych, które z racji zawieszenia nie mogły zostać uprzednio wypłacone. W tym miejscu, skarżący powołał się na stanowisko wyrażone w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 11 października 2006 r., sygn. akt III SA/Gd 376/06 oraz wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 stycznia 2013 r., sygn. akt II SA/Wa 1290/12.
Skarżący stwierdził, że podstawy wypłaty zawieszonej części uposażenia oraz dodatków o charakterze stałym, o którym mowa w art. 92 ust. 2 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, mogą się przy tym zaktualizować tylko w przypadku zaistnienia samych przesłanek dopuszczalności zawieszenia części uposażenia oraz dodatków o charakterze stałym, wymienionych w art. 92 ust 1 cyt. ustawy. Skarżący wskazał przy tym, że przepis art. 92 ust. 2 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych łączy się logicznie z art. 92 ust. 1 i razem stanowią one o postępowaniu organów wojskowych w sytuacji, gdy wobec żołnierza zawodowego zastosowano wskazane w przepisie środki zapobiegawcze.
Skarżący zauważył, że skoro Wojskowy Sąd Garnizonowy postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2019 r. uchylił w całości postanowienie Prokuratora Prokuratury Rejonowej del. Do Prokuratury Okręgowej w [...] Wydział do Spraw Wojskowych z dnia [...] listopada 2018 r., sygn. akt [...] o zastosowaniu wobec skarżącego środków zapobiegawczych w postaci m.in. zawieszenia w wykonywaniu czynności służbowych, to uznać należy, iż orzeczono odmiennie co do istoty, eliminując przedmiotowe rozstrzygnięcie z obrotu prawnego wobec jego wadliwości, całkowitej blankietowości oraz niepotwierdzenia wskazanych w nim podstaw w zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym.
W związku z powyższym, skarżący stwierdził, że niesłuszność postanowienia prokuratora dobitnie potwierdził Wojskowy Sąd Garnizonowy w [...] w uzasadnieniu wydanego postanowienia z dnia [...] kwietnia 2019 r.
W tej sytuacji, skarżący uznał, że w przedmiotowej sprawie nigdy nie ziściła się przesłanka wskazana w przepisie art. 92 ust. 1 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych. Zdaniem skarżącego, przeciwne zapatrywanie prowadziłoby do absurdalnej, dalece krzywdzącej dla żołnierza wykładni, iż zawieszenie wypłaty połowy uposażenia zasadniczego oraz dodatków o charakterze stałym - ma charakter dowolny, niezależny od prawidłowości decyzji leżącej u jego podstaw oraz sytuacji samego beneficjenta.
W wyniku rozpatrzenia odwołania Minister Obrony Narodowej - działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 17 pkt 3 k.p.a. oraz art. 92 ust. 2 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych - decyzją z dnia [...] czerwca 2019 r., nr [...] utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Wojskowego [...] z dnia [...] maja 2019 r., nr [...], w sprawie odmowy wypłaty zawieszonych w okresie od dnia [...] stycznia 2019 r. do dnia [...] kwietnia 2019 r. o połowę uposażenia zasadniczego oraz dodatków o charakterze stałym na podstawie decyzji Dyrektora Wojskowego [...] z dnia [...] grudnia 2018 r., nr [...].
W uzasadnieniu decyzji Minister Obrony Narodowej, wskazując na podstawę materialnoprawną spornej decyzji wyrażoną w przepisie art. 92 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych - zaznaczył, że przywołany przepis art. 92 ust. 1 cyt. ustawy wskazuje, iż w sytuacji zawieszenia w czynnościach służbowych albo tymczasowego aresztowania żołnierza zawodowego, zawiesza się mu od najbliższego terminu płatności połowę ostatnio otrzymanego uposażenia zasadniczego oraz wypłatę dodatków o charakterze stałym, a także wypłatę należności pieniężnych, o których mowa w art. 94 oraz art. 95 pkt 1 i 3 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych.
Ponadto, Minister Obrony Narodowej zauważył, że art. 92 ust. 2 cyt. ustawy wymienia z kolei okoliczności, w których żołnierz zawodowy otrzymuje zawieszoną część uposażenia oraz zawieszone należności pieniężne, wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie, od dnia, w którym uposażenie lub inna należność pieniężna stały się wymagalne, choćby umorzenie lub uniewinnienie nastąpiło po zwolnieniu żołnierza z zawodowej służby wojskowej. Organ odwoławczy wskazał, że do okoliczności tych należy: umorzenie postępowania karnego lub dyscyplinarnego albo uniewinnienie prawomocnym wyrokiem sądu lub orzeczeniem dyscyplinarnym.
Mając powyższe na względzie, organ odwoławczy stwierdził, że treść art. 92 ust. 2 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych jest w tym zakresie jasna i nie budzi wątpliwości interpretacyjnych.
W tej sytuacji, mając na względzie stan faktyczny niniejszej sprawy, Minister Obrony Narodowej wskazał, że w niniejszym przypadku nie nastąpiło wobec skarżącego umorzenie postępowania karnego lub dyscyplinarnego, jak również nie doszło do jego uniewinnienia prawomocnym wyrokiem sądu lub orzeczeniem dyscyplinarnym, co oznacza, że nie wystąpiły tym samym przesłanki, które pozwalałyby na wypłatę na rzecz żołnierza zawieszonej część uposażenia oraz należności pieniężnych, wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie, od dnia, w którym uposażenie lub inna należność pieniężna stały się wymagalne.
Minister Obrony Narodowej zwrócił uwagę, iż w tej sytuacji organ pierwszej instancji nie mógł spełnić żądania żołnierza z uwagi na brak podstaw prawnych, gdyż nie wystąpiły w niniejszej sprawie okoliczności przewidziane w cytowanym powyżej przepisie, co musiało skutkować koniecznością wydania decyzji o zaskarżonej treści.
W konsekwencji, Minister Obrony Narodowej uznał, że organ pierwszej instancji słusznie przyjął, iż wniosek skarżącego o wypłatę zawieszonego uposażenia jest nieuzasadniony, ponownie zaznaczając, że zgodnie z art. 92 ust. 2 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, wyłącznie uniewinnienie oficera albo umorzenie postępowania karnego lub dyscyplinarnego stanowi podstawę do wypłaty zawieszonej część uposażenia oraz zawieszonych należności pieniężnych, wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie, od dnia, w którym uposażenie lub inna należność pieniężna stały się wymagalne.
Minister podkreślił, że zawarte w omawianym przepisie regulacje stanowią wyraźnie, że w razie umorzenia postępowania karnego lub dyscyplinarnego albo uniewinnienia prawomocnym wyrokiem sądu, żołnierz zawodowy otrzymuje zawieszoną część uposażenia oraz zawieszone należności pieniężne wraz z odsetkami ustawowymi, od dnia, w którym uposażenie lub inna należność pieniężna stała się wymagalna, choćby umorzenie lub uniewinnienie nastąpiło po zwolnieniu żołnierza z zawodowej służby wojskowej. Tymczasem, jak zauważył Minister, takie rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie wobec skarżącego nie zapadły.
Minister Obrony Narodowej wskazał na stanowisko Sądu Najwyższego zawarte w uzasadnieniu uchwały z dnia 4 czerwca 2004 r., sygn. II UZP 4/2008 (OSNP z 2008 r. zeszyt 23-24, poz. 354), w którym to Sąd Najwyższy stwierdził, "że - skoro z mocy art. 92 ust. 2 ostatnio powołanej ustawy, skutek w postaci przywrócenia zawieszonej części uposażenia wraz z dodatkami może wywołać wyłącznie umorzenie postępowania karnego albo uniewinnienie prawomocnym wyrokiem sądu (lub orzeczeniem dyscyplinarnym) - tylko takie zdarzenia mogą uprawniać ubezpieczonego do żądania obliczenia na nowo należnej mu emerytury wojskowej od dnia wymagalności pełnego uposażenia należnego w ostatnim miesiącu pełnienia służby wojskowej, choćby zdarzenia reaktywujące takie pełne należne mu uposażenie wraz z dodatkami wystąpiły już po zwolnieniu żołnierza ze służby wojskowej, natomiast skutku takiego nie wywołuje uchylenie środka zapobiegawczego w postaci zawieszenia w czynnościach służbowych".
Konkludując, Minister Obrony Narodowej wyjaśnił, że na podstawie art. 92 ust. 2 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, można wnioskować, iż stan zawieszenia wypłaty należności może trwać najwyżej do wydania prawomocnego wyroku kończącego postępowanie karne i dopiero wówczas jest możliwe dokonanie oceny, czy i jaki jest wpływ wyroku na prawo uprawnionego do określonych należności pieniężnych.
W piśmie z dnia [...] sierpnia 2019 r. skarżący, reprezentowana przez adwokata, wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] czerwca 2019 r.
Wnosząc w petitum skargi o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Dyrektora Wojskowego [...] z dnia [...] maja 2019 r., a także o zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania sądowego, strona skarżąca zarzuciła:
1) naruszenie art. 8 § 2 k.p.a. - poprzez:
a) oparcie zaskarżonej decyzji na motywach uchwały Sądu Najwyższego z dnia 4 czerwca 2004 r., sygn. akt II UZP 4/2008, dotyczącej w istocie odmiennego stanu faktycznego i prawnego, aniżeli ten, który występuje w przedmiotowej sprawie,
b) przytoczenie wprost stanowisko Sądu Najwyższego, mającego stanowić potwierdzenie argumentacji organu w przedmiotowej sprawie - w formie cytatu z ww. uchwały, pomimo iż twierdzenie o przywoływanej przez organ treści nie zostało zawarte w uchwale,
- a tym samym naruszenie zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów władzy publicznej,
2) naruszenie art. 11 k.p.a. w zw. z art. 107 § 1 i 3 k.p.a. - poprzez:
a) nieodniesienie się w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji do zarzutów skarżącego zawartych w odwołaniu złożonym w dniu [...] maja 2019 r. oraz niedostateczne wyjaśnienie podstawy faktycznej kwestionowanego rozstrzygnięcia,
b) bezkrytyczną aprobatę stanowiska Dyrektora Wojskowego [...], przy jednoczesnym ograniczeniu motywów decyzji w tym zakresie do suchego powielenia zapisu ustawy - bez przeprowadzenia jego analizy (wykładni) w kontekście stanu faktycznego przedmiotowej sprawy
- co tym samym powoduje, iż rozstrzygnięcie to umyka kontroli instancyjnej oraz godzi w podstawowe zasady postępowania administracyjnego, w szczególności obowiązek organów w zakresie wyjaśnienia stronom zasadności przesłanek, którymi kierują się przy załatwieniu sprawy oraz zasadę pogłębiania zaufania obywateli do organów administracji publicznej,
3) naruszenie art. 12 k.p.a., konstytuującego zasadę wnikliwego działania organu, gwarantującą dążenie do ustalenia prawdy obiektywnej - poprzez niepoczynienie przez organ odwoławczy przy rozpoznawaniu odwołania jakichkolwiek samodzielnych, ponownych i własnych ustaleń w sprawie oraz odniesień, co do węzłowych zagadnień dotyczących stanu faktycznego, które dało asumpt do wydania zaskarżonego rozstrzygnięcia,
4) naruszenie art. 92 ust. 1 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych - poprzez jego niezastosowanie oraz wydanie zaskarżonej decyzji pomimo niezaktualizowania się w sprawie przesłanki dopuszczalności zawieszenia części uposażenia oraz dodatków o charakterze stałym w odniesieniu do skarżącego - albowiem decyzję Dyrektora [...] z dnia [...] grudnia 2018 r. oparto na wadliwym, przywołującym podstawy nieznajdujące żadnego potwierdzenia w zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym oraz nieprawomocnym postanowieniu Prokuratora Prokuratury Rejonowej del. do Prokuratury Okręgowej w [...] Wydział do Spraw Wojskowych z dnia [...] listopada 2018 r., wyeliminowanym z obrotu prawnego w całości postanowieniem Wojskowego Sądu Garnizonowego z dnia [...] kwietnia 2019 r. w następstwie przeprowadzonej kontroli sądowej tegoż rozstrzygnięcia,
5) naruszenie art. 92 ust. 2 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych - poprzez jego błędną wykładnię oraz uznanie, że wypłatę zawieszonej części uposażenia oraz dodatków o charakterze stałym determinuje wyłącznie sposób zakończenia postępowania karnego, abstrahując od ziszczenia się podstawy zawieszenia, wymienionej w ust. 1 art. 92 cyt. ustawy i pominięcie faktu, że postanowienie prokuratora zostało wyeliminowane z obrotu prawnego.
W uzasadnieniu skargi skarżący zarzucił, że w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ odwoławczy w istocie bezkrytycznie aprobuje stanowisko Dyrektora Wojskowego [...], ograniczając swoją argumentację w tym zakresie do suchego przytoczenia zapisu ustawy - bez przeprowadzenia jego analizy (wykładni) w kontekście stanu faktycznego przedmiotowej sprawy.
Skarżący wskazał ponadto, że organ odwoławczy zaniechał w swojej decyzji ustosunkowania się do zarzutów skarżącego zawartych w odwołaniu, w szczególności nie czyniąc żadnych rozważań w zakresie zachodzącego związku logicznego pomiędzy przepisem art. 92 ust. 2 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych oraz ust. 1 tegoż art. 92 cyt. ustawy, a w konsekwencji odstępując od analizy przypadku, gdy w istocie nie doszło do ziszczenia się samej podstawy zawieszenia (wobec uchylenia postanowienia Prokuratora leżącego u podstaw ww. rozstrzygnięcia - w następstwie uznania go za wadliwe, całkowicie blankietowe oraz nieznajdujące opacia w zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym) w kontekście możliwości wypłaty zawieszonej części uposażenia oraz dodatków o charakterze stałym.
W związku z powyższym, skarżący wskazał, że wszystko to powoduje, iż zaskarżone rozstrzygnięcie w istocie umyka kontroli instancyjnej oraz godzi w podstawowe zasady postępowania administracyjnego, w szczególności obowiązek organów w zakresie wyjaśnienia stronom zasadności przesłanek, którymi kierują się przy załatwieniu sprawy oraz narusza zasadę pogłębiania zaufania obywateli do organów administracji publicznej.
Jednocześnie, skarżący zauważył, że bezkrytyczne przyjęcie przez organy obu instancji, iż wypłatę zawieszonej części uposażenia oraz dodatków o charakterze stałym determinuje wyłącznie sposób zakończenia postępowania karnego, abstrahując od ziszczenia się podstawy zawieszenia, wymienionej w art. 92 ust. 1 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych - prowadzi do absurdalnej, dalece krzywdzącej dla żołnierza wykładni, iż zawieszenie wypłaty połowy uposażenia zasadniczego oraz dodatków o charakterze stałym - ma charakter dowolny, niezależny od prawidłowości decyzji leżącej u jego podstaw oraz sytuacji samego beneficjenta.
Niezależnie od powyższego, skarżący zarzucił, iż za potwierdzenie słuszności stanowiska organu odwoławczego wyrażonego w zaskarżonej decyzji z dnia [...] czerwca 2019 r. w żadnym razie nie może być uznane zacytowane przez ten organ stanowisko Sądu Najwyższego, rzekomo prezentowane w uzasadnieniu uchwały z dnia 4 czerwca 2004 r. wydanej w sprawie sygn. akt II UZP 4/2008.
Skarżący wskazał, iż wspomniana uchwała Sądu Najwyższego dotyczy odmiennego od przedmiotowej sprawy stanu faktycznego i prawnego, co tym samym wyklucza możliwość bezkrytycznego powoływania się na jej wnioski. W szczególności, zdaniem skarżącego, organ odwoławczy zupełnie zbagatelizował fakt, iż uchylenie środka zapobiegawczego w przywoływanej sprawie spowodowane było zwolnieniem żołnierza w trybie jego wypowiedzenia z zawodowej służby wojskowej, gdy tymczasem w przedmiotowej sprawie uchylenie owego środka przez Wojskowy Sąd Garnizonowy w Warszawie wynikało z oczywiście błędnej decyzji prokuratora.
W odpowiedzi na skargę Minister Obrony Narodowej wniósł o jej oddalenie, w całości podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity Dz. U. z 2019 r., poz. 2167 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
W świetle powołanych przepisów cyt. ustawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w zakresie swojej właściwości, ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną, postanowienie, czy też inny akt lub czynność z zakresu administracji publicznej dotyczącą uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tego aktu lub podjęcia spornej czynności. Chodzi więc o kontrolę aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywaną pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności.
Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (vide: art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 - dalej także: "P.p.s.a.").
W ocenie Sądu, analizowana pod tym kątem skarga S.S. nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] czerwca 2019 r., utrzymująca w mocy decyzję Dyrektora Wojskowego [...] z dnia [...] maja 2019 r., nr [...] odmawiającą wypłaty skarżącemu zawieszonych w okresie od dnia [...] stycznia 2019 r. do dnia [...] kwietnia 2019 r. o połowę uposażenia zasadniczego oraz dodatków o charakterze stałym na podstawie decyzji Dyrektora Wojskowego [...] z dnia [...] grudnia 2018 r., nr [...] - nie naruszają obowiązujących przepisów prawa.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził, że organy obu instancji, wydając sporne decyzje, nie dopuściły się naruszenia przepisów procedury administracyjnej, a w szczególności art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a., a także art. 107 § 3 k.p.a., albowiem - wbrew zarzutom strony skarżącej - w sposób prawidłowy i wszechstronny wyjaśniły w uzasadnieniu wydanych rozstrzygnięć, dlaczego uznały, że w przypadku skarżącego brak jest podstaw do zastosowania art. 92 ust. 2 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych i tym samym uwzględnienia wniosku skarżącego o wypłatę zawieszonych - na podstawie decyzji Dyrektora Wojskowego [...] z dnia [...] grudnia 2018 r., nr [...] - w okresie od dnia [...] stycznia 2019r. do dnia [...] kwietnia 2019 r. o połowę należności finansowych w postaci uposażenia zasadniczego oraz dodatków o charakterze stałym.
Sąd uznał również, że organy administracji obu instancji, wydając sporne decyzje w przedmiocie odmowy wypłaty skarżącemu zawieszonych we wspomnianym wyżej okresie o połowę świadczeń w postaci uposażenia zasadniczego oraz dodatków o charakterze stałym - dokonały prawidłowej wykładni przepisów art. 92 ust. 1 i ust. 2 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych.
Jednocześnie, Sąd stwierdził, że zarówno Minister Obrony Narodowej, jak i organ pierwszej instancji, wydając wskazane wyżej rozstrzygnięcia w przedmiocie odmowy wypłaty skarżącemu zawieszonych świadczeń - nie dopuściły się w powyższym zakresie jakiegokolwiek istotnego naruszenia zasady praworządności wyrażonej w przepisach art. 6 k.p.a. i art. 7 in principio k.p.a. oraz art. 7 Konstytucji RP.
W ocenie Sądu, na wstępie wszelkich rozważań merytorycznych dotyczących oceny legalności zaskarżonej decyzji Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] czerwca 2019 r., należy zauważyć, że podstawę materialnoprawną zarówno zaskarżonej decyzji, jak i poprzedzającej jej decyzji Dyrektora Wojskowego [...] z dnia [...] maja 2019 r. stanowił przepis art. 92 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych.
Zgodnie art. 92 ust. 1 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, żołnierzowi zawodowemu, który został zawieszony w czynnościach służbowych albo tymczasowo aresztowany, zawiesza się od najbliższego terminu płatności połowę ostatnio otrzymanego uposażenia zasadniczego oraz wypłatę dodatków o charakterze stałym, a także wypłatę należności pieniężnych, o których mowa w art. 94 (dotyczy to odprawy żołnierza zwolnionego z zawodowej służby wojskowej) oraz art. 95 pkt 1 i 3 (przepis ten dotyczy innych należności pieniężnych żołnierza zwolnionego z zawodowej służby wojskowej).
Z kolei, przepis art. 92 ust. 2 cyt. ustawy stanowi, że w razie umorzenia postępowania karnego lub dyscyplinarnego albo uniewinnienia prawomocnym wyrokiem sądu lub orzeczeniem dyscyplinarnym żołnierz zawodowy otrzymuje zawieszoną część uposażenia oraz zawieszone należności pieniężne, wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie, od dnia, w którym uposażenie lub inna należność pieniężna stały się wymagalne, choćby umorzenie lub uniewinnienie nastąpiło po zwolnieniu żołnierza z zawodowej służby wojskowej.
W art. 92 ust. 1 cyt. ustawy ustawodawca w sposób jednoznaczny i niebudzący jakichkolwiek wątpliwości interpretacyjnych określił, iż w przypadku zastosowania wobec żołnierza zawodowego w toczącym się przeciwko niemu postępowaniu karnym dwóch środków zapobiegawczych - zawieszenia w czynnościach służbowych lub tymczasowego aresztowania - odpowiedni organ wojskowy obligatoryjnie zawiesza od najbliższego terminu płatności połowę ostatnio otrzymanego uposażenia zasadniczego oraz wypłatę dodatków o charakterze stałym, a także wypłatę należności pieniężnych związanych ze zwolnieniem z zawodowej służby wojskowej. Przepis ten określa więc przesłanki zawieszenia wypłaty żołnierzowi zawodowemu ściśle określonych w przepisie części uposażenia, na które składają się także wszystkie należności wypłacane żołnierzom zawodowym w związku ze zwolnieniem z zawodowej służby wojskowej.
W tej sytuacji, uznać należy, że w ustalonym stanie faktycznym, biorąc pod uwagę treść normy prawnej wyrażonej w art. 92 ust. 1 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, wobec skarżącego S.S., w związku z wydanym postanowieniem Prokuratora Prokuratury Rejonowej delegowanego do Prokuratury Okręgowej w [...] Wydział do Spraw Wojskowych z dnia [...] listopada 2018 r. o zastosowaniu - na podstawie art. 276 k.p.k. - środka zapobiegawczego w postaci zawieszenia w wykonywaniu czynności służbowych w Wojskowym [...], prawidłowo zawieszono w okresie od dnia [...] stycznia 2019 r. do dnia [...] kwietnia 2019 r. o połowę uposażenie zasadnicze oraz dodatki o charakterze stałym, na podstawie decyzji Dyrektora Wojskowego [...] z dnia [...] grudnia 2018 r., nr [...].
Następnie, uznać należy, że w związku z wydanym przez Wojskowy Sąd Garnizonowy w [...] postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2019 r., uchylającym w całości postanowienie Prokuratora Prokuratury Okręgowej w [...] Wydział do Spraw Wojskowych z dnia [...] listopada 2018 r. o zastosowaniu wobec skarżącego środków [pic]zapobiegawczych, m.in. w postaci zawieszenia w wykonywaniu czynności służbowych, prawidłowo Dyrektor W[...] decyzją z dnia [...] kwietnia 2019 r., nr [...] stwierdził ustanie zawieszenia uposażenia z dniem [...] kwietnia 2019 r.
Niemniej, należy wyraźnie stwierdzić, iż - wbrew stanowisku strony skarżącej - powyższe orzeczenie Wojskowego Sądu Garnizonowego w [...] z dnia [...] kwietnia 2019 r., na mocy którego uchylono w całości postanowienie Prokuratora Prokuratury Okręgowej w [...] Wydział do Spraw Wojskowych z dnia [...] listopada 2018 r. o zastosowaniu wobec skarżącego w/w środków [pic]zapobiegawczych, nie dało podstaw do uwzględnienia wniosku skarżącego z dnia [...] kwietnia 2019 r., albowiem nie zaistniały jakikolwiek przesłanki do zastosowania art. 92 ust. 2 o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych i wypłacenia zawieszonej części uposażenia
Otóż, należy wskazać, iż kwestię możliwości wypłaty zawieszonej części uposażenia żołnierza zawodowego precyzyjnie reguluje przepis art. 92 ust. 2 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych.
Przepis ten wyraźnie stanowi, iż tylko w razie umorzenia postępowania karnego lub dyscyplinarnego albo uniewinnienia prawomocnym wyrokiem sądu żołnierz zawodowy otrzymuje zawieszoną część uposażenia oraz zawieszone należności pieniężne, wraz z ustawowymi odsetkami, od dnia, w którym uposażenie lub inna należność stała się wymagalna, choćby umorzenie lub uniewinnienie nastąpiło po zwolnieniu żołnierza zawodowego ze służby.
W konsekwencji, w ocenie Sądu, uznać należy, że - wbrew sugestiom strony skarżącej - przepis art. 92 ust. 2 cyt. ustawy jednoznacznie przesądza, że w sytuacji, gdy wobec żołnierza zawodowego zastosowano wskazane w przepisie art. 92 ust. 1 środki zapobiegawcze, to nawet w przypadku uchylenia owych środków zapobiegawczych (jak w niniejszej sprawie w wyniku postanowienia Wojskowego Sądu Garnizonowego w [...]), nie dochodzi automatycznie do odwieszenia wypłaty zawieszonych wcześniej świadczeń, jeżeli nie zaistnieje jednocześnie którakolwiek z przesłanek wyraźnie określonych w art. 92 ust. 2 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych.
Tymczasem, z akt administracyjnych wynika niespornie, że żadna z tych przesłanek nie wystąpiła w rozpatrywanej sprawie, albowiem nie doszło ani do umorzenia postępowania karnego lub dyscyplinarnego, ani też skarżący żołnierz nie został uniewinniony prawomocnym wyrokiem sądu lub orzeczeniem dyscyplinarnym.
W związku z powyższym, uznać należy, że w wyniku rozpatrzenia wniosku skarżącego z dnia [...] kwietnia 2019 r., Dyrektor Wojskowego [...], wydając sporną decyzję nr [...] z dnia [...] maja 2019 r., prawidłowo odmówił wypłaty zawieszonych w okresie od dnia [...] stycznia 2019 r. do dnia [...] kwietnia 2019 r. o połowę świadczeń w postaci uposażenia zasadniczego oraz dodatków o charakterze stałym, przyjmując zasadnie, iż - pomimo wydanego przez Wojskowy Sąd Garnizonowy w [...] orzeczenia z dnia [...] kwietnia 2019 r. - nie zaszła podstawa do zastosowania art. 92 ust. 2 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych.
W konsekwencji, Sąd uznał, że organy administracji obu instancji, wydając sporne decyzje w przedmiocie odmowy wypłaty skarżącemu zawieszonych we wspomnianym wyżej okresie o połowę świadczeń w postaci uposażenia zasadniczego oraz dodatków o charakterze stałym - dokonały prawidłowej wykładni przepisów art. 92 ust. 1 i ust. 2 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, wyjaśniając jednocześnie w sposób klarowny w uzasadnieniu tych rozstrzygnięć, dlaczego nie jest możliwe otrzymanie przez skarżącego zawieszonej części uposażenia, pomimo wydania powołanego przez niego orzeczenia sądu wojskowego.
Warto w tym miejscu zauważyć, że również Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 16 maja 2008 r., sygn. akt I OSK 868/07, LEX nr 957289, wyraźnie wskazał, że kwestię możliwości wypłaty zawieszonej odprawy reguluje przepis art. 92 ust. 2 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych. Przepis ten mówi, jak wskazał NSA, iż tylko w razie umorzenia postępowania karnego lub dyscyplinarnego albo uniewinnienia prawomocnym wyrokiem sądu żołnierz zawodowy otrzymuje zawieszoną część uposażenia oraz zawieszone należności pieniężne wraz z ustawowymi odsetkami od dnia, w którym uposażenie lub inna należność stała się wymagalna, choćby umorzenie lub uniewinnienie nastąpiło po zwolnieniu żołnierza zawodowego ze służby. W konsekwencji, NSA stwierdził, że oznacza to, iż zawieszenie wymienionych w przepisie świadczeń może być przerwane tylko wtedy, gdy zaistnieje którakolwiek z ww. przesłanek określonych w art. 92 ust. 2 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych.
Ponadto, wbrew sugestiom strony skarżącej, powyższy pogląd znajduje również potwierdzenie w uchwale Sądu Najwyższego z dnia 4 czerwca 2008 r., sygn. akt II UZP 4/08, w uzasadnieniu której Sąd Najwyższy - odwołując się do przepisu art. 92 ust. 2 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych - wyraźnie wskazał, że "(...) odzyskanie prawa do zawieszonych składników uposażenia wojskowego może nastąpić wyłącznie w wyniku umorzenia postępowania karnego lub uniewinnienia żołnierza wyrokiem sądu".
Wobec powyższego, należy uznać, że Minister Obrony Narodowej, wydając zaskarżoną decyzję, nie uchybił normom prawnym wyrażonym w przepisach art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a., albowiem podjął wszelkie możliwe i niezbędne zarazem czynności celem pełnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w oparciu o zebrany w sposób wyczerpujący materiał dowodowy.
Ponadto, poprzez pełne - w ocenie Sądu - uzasadnienie faktyczne i prawne zaskarżonej decyzji, organ odwoławczy nie naruszył normy postępowania administracyjnego wskazanej w przepisie art. 107 § 3 k.p.a., w stopniu, który mógłby mieć jakikolwiek istotny wpływ na ostateczny wynik sprawy.
Zdaniem Sądu, w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji dokonano właściwej analizy stosownych przepisów prawa materialnego (tj. art. 92 ust. 1 i ust. 2 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych) i wyjaśniono motywy, jakimi kierował się organ odwoławczy wydając decyzję z dnia [...] czerwca 2019 r.
W tej sytuacji, wbrew twierdzeniom skarżącego, wydane przez Ministra Obrony Narodowej rozstrzygnięcie w żadnym wypadku nie narusza zasady kontroli instancyjnej oraz nie godzi w podstawowe zasady postępowania administracyjnego, w szczególności nie narusza obowiązku w zakresie wyjaśnienia stronom zasadności przesłanek, którymi organ administracji kieruje się przy załatwieniu sprawy.
Minister Obrony Narodowej nie dopuścił się również w toku postępowania administracyjnego naruszenia zasady pogłębiana zaufania obywateli do organów praworządnego państwa, wyrażonej w art. 8 § 1 k.p.a., albowiem prowadząc postępowanie w kontekście zastosowania przepisu 92 ust. 2 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, wszechstronnie omówił wszelkie istotne okoliczności dotyczące analizowanej sprawy, jak również wyjaśnił w sposób precyzyjny i jednoznaczny zarazem, dlaczego - w świetle powołanego wyżej przepisu - nie wystąpiły przesłanki, które pozwalałby na wypłatę na rzecz skarżącego żołnierza zawieszonej część uposażenia oraz należności pieniężnych, wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie, od dnia, w którym uposażenie lub inna należność pieniężna stały się wymagalne.
Biorąc powyższe pod uwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł, jak w sentencji wyroku, działając na podstawie art. 151 P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło