IV SA/Po 1135/19

PostanowienieWSA w Poznaniu2020-03-03

Skład orzekający: Izabela Bąk-Marciniak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Stowarzyszenie, działające w imieniu grupy mieszkańców, posiada legitymację procesową do wniesienia skargi na uchwały Rady Miasta dotyczące miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego, jeśli nie wykazało naruszenia własnego interesu prawnego lub interesu prawnego konkretnych mieszkańców?
Ratio decidendi
Skarga podlega odrzuceniu, jeśli strona skarżąca, w tym stowarzyszenie działające w imieniu mieszkańców, nie wykaże naruszenia swojego indywidualnego, bezpośredniego i realnego interesu prawnego przez zaskarżoną uchwałę. Brak wykazania przez stowarzyszenie własności nieruchomości lub uprawnień rzeczowych na obszarze objętym uchwałą, brak pełnomocnictw od konkretnych mieszkańców oraz brak zgody na wniesienie skargi w ich imieniu, skutkuje brakiem legitymacji procesowej.
Stan faktyczny
Stowarzyszenie, działając w imieniu grupy mieszkańców, wniosło skargę na uchwały Rady Miasta dotyczące miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego, zarzucając błędną interpretację definicji "terenów zielonych" i naruszenie interesu prawnego mieszkańców. Stowarzyszenie upatrywało swojej legitymacji w naruszeniu przepisów Konstytucji RP i ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Sąd wezwał skarżącego do doprecyzowania przedmiotu skargi, a następnie odrzucił skargę z powodu braku wykazania naruszenia interesu prawnego przez skarżące stowarzyszenie.
Rozstrzygnięcie
Odrzucono skargę Stowarzyszenia.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Izabela Bąk- Marciniak po rozpoznaniu w dniu 03 marca 2020 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Stowarzyszenia [...] na uchwały Rady Miasta w przedmiocie wezwania do usunięcia naruszenia interesu prawnego poprzez uchylenie ustaleń miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego Miasta [...] postanawia odrzucić skargę Pismem z dnia [...] listopada 2019 r. Stowarzyszenie [...] działając z upoważnienia grupy mieszkańców wniosło skargę " na odmowę Wezwania z dnia [...] września 2019 r. o stwierdzenie nieważności uchwał Rady Miejskiej w [...] W ocenie Stowarzyszenia skarżone stanowisko Rady Miasta zawiera błędną interpretację stosowania definicji "terenów zielonych". W skardze wskazano, że argument użyty przez Radę Miasta wpisania ww. definicji w ustawę o ochronie przyrody dopiero w 2015 r. jest sprzeczny z twierdzeniem, że skarżone Uchwały nie naruszały istniejącego interesu prawnego w dacie ich podejmowania. Otóż brak ustawowych definicji różnych określeń nie powoduje braku ich realnego istnienia, realny znaczy istniejący w rzeczywistości, odznaczający się zdrowym rozsądkiem. W przypadku braku takich definicji obowiązuje przede wszystkim cecha realności, czyli logiki oraz Słownik języka polskiego PWN, według którego tereny zielone to: "grunty pokryte roślinnością służące mieszkańcom miast jako miejsce wypoczynku". Słownik celowo zawiera określenie "mieszkańcom", a nie właścicielom nieruchomości. Trudno sobie wyobrazić aby ustawodawca kiedykolwiek pozwalał wszystkim mieszkańcom odpoczywać na prywatnym terenie, nawet w okresie przed wprowadzeniem definicji "terenów zielonych" w 2015 r. Wobec powyższego nie można uznać, że w latach ubiegłych przed wprowadzeniem definicji w ustawie o ochronie przyrody można było uchwalać w planach zagospodarowania tereny wypoczynku dla mieszkańców bez uwzględnienia przepisu wynikającego z art. 10.1 pkt 8 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Rada Miasta nie ma nieograniczonych uprawnień do uchwalania studium i planów bez uwzględniania okoliczności faktycznych. Ustawodawca wprowadzając wspomniany pkt 8 miał na celu waży interes obywateli jakim są między innymi gwarancje własnościowe zagwarantowane Konstytucją. W przeciwnym razie pkt 8 byłby zbędny, nie służyłby żadnemu celowi i zastosowaniu. Dowodem na uchybienie wymogów tego przepisu jest w ocenie skarżącego odpowiedź Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] września 2019 r., na wniosek o udostępnienie informacji publicznej. Uwzględnianie uwarunkowań wynikających ze stanu prawnego gruntów było i jest dostateczną przesłanką do stosowania wykładni, że tereny służące mieszkańcom do wypoczynku mogą obecnie jak i mogły być w przeszłości tylko na terenach ogólnie dostępnych. Natomiast argument, że definicje zawarte w ustawie o ochronie przyrody mają zastosowanie wyłącznie dla potrzeb ww. ustawy i nie ma obowiązku jej szerszego stosowania jest twierdzeniem błędnym. Odnośnie uchwały Rady Miasta Nr [...] podmiotem którego interes prawny został naruszony byli mieszkańcy określeni w pełnomocnictwie, ponieważ zapisy tej uchwały były konsekwencją kolejnych uchwał ograniczających ich prawa własnościowe. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wezwaniem Sądu z dnia [...] stycznia 2020 r. zobowiązano skarżącego do wskazania co konkretnie jest przedmiotem skargi. W odpowiedzi na wezwanie, Stowarzyszenie wskazało, ze przedmiotem skargi są zapisy Studium oraz MPZP miasta [...] stwierdzające, że tereny prywatne traktuje się jako tereny ogólnie dostępne poprzez nadanie im określenia i statusu "terenów zielonych". Dotyczy uchwał Rady Miejskiej w [...]: z dnia [...] września 1999 r., Nr [...]; z dnia [...] października 2009 r. Nr [...]; z [...] września 2016 r. Nr [...]; z dnia [...] września 2010 r., Nr [...], z dnia [...] września 2017 r. Nr [...] Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skargę należało odrzucić. Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2019 r., poz. 2325 z późn. zm.), przywoływanej dalej jako: "p.p.s.a.", sądy administracyjne właściwe są w sprawach z zakresu kontroli zgodności z prawem aktów prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej. Wskazać przy tym należy, że w myśl art. 147 § 1 p.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na uchwałę, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 5 p.p.s.a., w tym na uchwałę w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, który z woli ustawodawcy stanowi akt prawa miejscowego (art. 14 u.p.z.p.), stwierdza nieważność tej uchwały w całości lub w części albo stwierdza, że została wydana z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie jej nieważności. W razie zaś stwierdzenia, że interes prawny strony skarżącej nie został naruszony, sąd odrzuca skargę na podstawie art. 58 § 2 pkt 5a p.p.s.a. Skargę na uchwałę samorządu terytorialnego wnosi się na podstawie art. 101 ust. 1 ustawy z dnia z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. 2019 r. poz. 506, dalej jako: "u.s.g."). Zgodnie z tym przepisem, każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego. Zarazem wskazać należy, że zgodnie z art. 101 ust. 1 u.s.g. podstawą skutecznego wniesienia skargi jest wykazanie przez stronę skarżącą naruszenia przez organ konkretnego przepisu prawa materialnego, wpływającego negatywnie na jej sytuację prawną. Przy czym interes ten winien być bezpośredni i realny, aktualny, a nie przyszły, hipotetyczny lub ewentualny. Kryterium interesu prawnego, o którym mowa w 101 ust. 1 u.s.g., musi być oceniane w płaszczyźnie materialnoprawnej i wymaga stwierdzenia związku między sferą indywidualnych praw i obowiązków strony skarżącej a zaskarżonym aktem (zob. np. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia: 1 października 2013 r. sygn. akt I OSK 1209/13 - Lex nr 1391696, 10 lutego 2015 r. sygn. akt I OSK 2349/14 - Lex nr 1657653, 7 marca 2013 r. sygn. akt II GSK 1183/11 - Lex nr 1340094, 24 stycznia 2013 r. sygn. akt II OSK 2400/12 - Lex nr 1361627, dostępne w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem: orzeczenia.nsa.gov.pl). Z powyższego wynika, że przed przystąpieniem do badania zarzutów skargi, sąd musi rozstrzygnąć, czy postanowienia planu naruszają indywidualny, wynikający z normy prawa materialnego interes prawny. Tymczasem wskazać należy, że skarżące stowarzyszenie nie wykazało naruszenia interesu prawnego skarżonymi zapisami. W szczególności z akt sprawy nie wynika, by Stowarzyszenie było właścicielem, czy też uprawnionym z tytułu innych praw rzeczowych, nieruchomości położonych na obszarze objętym zaskarżonymi zapisami uchwał. Skarżący nie wykazał w imieniu konkretnie jakich mieszkańców występuje, ani nie przedłożył żadnego dokumentu z którego wynikałoby prawo własności tych osób do terenów objętych zapisami Studium czy uchwał. W aktach brak również zgody od konkretnych właścicieli nieruchomości (uprawnionych z innego tytułu) objętych zakresem oddziaływania skarżonych uchwał, na wniesienie w ich imieniu skargi do sądu administracyjnego. Jak wynika z treści skargi stowarzyszenie upatruje swojej legitymacji do jej wniesienia poprzez naruszenie prawa materialnego wynikającego z przepisów Konstytucji RP art. 64 pkt 3 i art. 31 oraz ustawy o zagospodarowaniu i planowaniu przestrzennym art. 6 i art. 10.1 pkt 8. Biorąc pod uwagę powyższe rozważania oraz okoliczności sprawy, w ocenie sądu nie ma wątpliwości, że zaskarżona uchwała nie narusza interesu prawnego stowarzyszenia stosownie do wymagań art. 101 ust. 1 u.s.g. W reasumpcji, analizując dopuszczalność skargi stowarzyszenia na uchwałę stwierdzić należało, że z uwagi na nienaruszenie interesu prawnego stowarzyszenia zaskarżonymi zapisami uchwał, podstawą do odrzucenia skargi jest art. 58 § 1 pkt 5a p.p.s.a. Wobec powyższego sąd orzekł jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło