II SA/Po 123/20

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Aleksandra Kiersnowska-Tylewicz po rozpoznaniu w dniu 5 marca 2020 r., na posiedzeniu niejawnym wniosku D. Sp. z o.o. o wstrzymanie wykonania zaleceń pokontrolnych w sprawie ze skargi D. Sp. z o.o. na odmowę zmiany zaleceń pokontrolnych [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z dnia [...] grudnia 2019 r., nr [...] postanawia oddalić wniosek. /-/ A. Kiersnowska - Tylewicz Skarżąca D. sp. z o.o. z siedzibą w W. w swojej skardze zawarła wniosek o wstrzymanie zaskarżonego zalecenia pokontrolnego [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków, w przedmiocie odmowy zmiany zaleceń pokontrolnych, wydanej w dniu [...] grudnia 2019 r., nr [...], dot. zalecenia pokontrolnego [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z dnia [...] listopada 2019 r., nr [...], w którym organ zlecił: 1. W terminie do dnia [...] czerwca 2020 r. należy wykonać prace porządkowe polegające na: a. usunięciu gruzów oraz usunięciu samosiewów drzew i krzewów rosnących w bezpośrednim otoczeniu dworu w promieniu 8 m, licząc od murów obwodowych; b. usunięciu gruzów oraz samosiewów drzew i krzewów z wnętrza dworu. 2. W terminie do dnia [...] listopada 2020 r. należy przeprowadzić ratownicze roboty budowlane w zakresie: a. w kondygnacji piwnicznej odtworzenie brakujących fragmentów murów wewnętrznych; b. w kondygnacji piwnicznej naprawa murów oraz naprawa nadproży otworów drzwiowych w miejscach ich spękań poprzez przeszycie w systemie [...] [...] – bądź równoważnym – lub poprzez przemurowania, z użyciem cegieł takich samych gabarytów, sposobie ułożenia i cechach fizycznych jak cegły historyczne; c. w kondygnacji piwnicznej odtworzenie brakujących i naprawa istniejących sklepień poprzez przeszycie spękań sklepień w systemie [...], [...] lub równoważnym, fragmentaryczne przemurowania cegły i wykonanie na sklepieniach od góry betonowej "koszulki"; d. stabilizacja strefy fundamentowej dworu poprzez wzmocnienie fundamentów w zakresie koniecznym; e. wykonanie pionowej izolacji przeciwwilgociowej w pełnym obwodzie murów dworu; 3. W terminie do dnia [...] września 2021 r. należy przeprowadzić ratownicze roboty budowlane w zakresie: a. odtworzenie brakujących fragmentów murów obwodowych i murów wewnętrznych; b. naprawa murów obwodowych i murów wewnętrznych, naprawa nadproży obwodów okiennych i drzwiowych w miejscach ich sklepień poprzez przeszycie w systemie [...], [...] – bądź równoważnym – lub poprzez przemurowania, z użyciem cegieł o takich samych gabarytach, sposobie ułożenia i cechach fizykochemicznych jak cegły historyczne; c. wzmocnienie strukturalne murów obwodowych i murów wewnętrznych, odkażenie i zabezpieczenie preparatami grzybobójczymi; d. usunięcie zmurszałej zaprawy w spoiwach murów, a po oczyszczeniu i zaimpregnowaniu wykonanie nowych spoin; e. w sytuacji konieczności wykonanie wieńca w pełnym obwodzie murów; f. wykonanie nowych drewnianych stropów nad parterem według rozwiązań historycznych; g. wykonanie nowych połaci dachowych i pokryć tych połaci według rozwiązań historycznych; h. odtworzenie kominów według rozwiązań historycznych; i. wykonanie nowych opierzeni blacharskich murów, rynien i rur spustowych według rozwiązań historycznych; 4. W terminie do dnia [...] września 2022 r. należy przeprowadzić roboty budowlane w zakresie: a. wykonanie nowych tynków na elewacjach, z odtworzeniem tych tynków według rozwiązań historycznych; b. renowacja historycznego detalu architektonicznego wraz z odtworzeniem brakujących fragmentów tegoż detalu; c. odtworzenie stolarki okiennej i drzwiowej; d. odtworzenie według rozwiązań historycznych schodów zewnętrznych przed wejściem głównych w elewacji frontowej (zachodniej). W uzasadnieniu wniosku skarżąca spółka wskazała, iż w wypadku nie zastosowania się do zakresu zaleceń pokontrolnych we wskazanych terminach całości lub części prac lub robót, [...] Wojewódzki Konserwator Zabytków będzie uprawniony do nałożenia na D. sp. z o.o. kary w wysokości nawet do [...] zł. Z uwagi na sytuację majątkową skarżącej, nałożenie takiej kary może wiązać się z istnieniem wysokiego, realnego niebezpieczeństwa wyrządzenia skarżącej niepowetowanej szkody majątkowej (znacznej szkody, o której mowa w art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi) związanej z utratą płynności finansowej w wypadku zajęcia rachunków przez organ egzekucyjny, uniemożliwieniem lub istotnym ograniczeniem skarżącej prowadzenia działalności gospodarczej, regulowania przez nią wymagalnych zobowiązań publicznoprawnych oraz zobowiązań wynikających z umów, jak również bezpośrednio wiązać się może z koniecznością złożenia przez D. sp. z o.o. wniosku o ogłoszenie upadłości lub wszczęcie postępowania restrukturyzacyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje. Wniosek strony skarżącej o wstrzymanie wykonania zaskarżonego zalecenia pokontrolnego nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. 2019, poz. 2325 z późn. zm. - zwanej dalej p.p.s.a.), wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. O wstrzymaniu wykonania aktu sąd orzeka na wniosek skarżącego. Uwzględnienie wniosku jest uwarunkowane uprzednim stwierdzeniem, że spełniona została któraś z ustawowych przesłanek, wskazanych w art. 61 § 3 p.p.s.a. Powołany przepis przewiduje możliwość udzielenia stronie ochrony tymczasowej, poprzez wydanie postanowienia o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Z uwagi na treść normatywną powyższych przepisów należy stwierdzić, że wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu, może nastąpić wyłącznie w wyniku złożonego przez skarżącego wniosku oraz w granicach luzu decyzyjnego, przyznanego Sądowi przez ustawodawcę, wyznaczonego zakresem znaczeniowym przesłanek sformułowanych w art. 61 § 3 p.p.s.a., tj. zaistnieniem niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Zaznaczyć należy, że chodzi o taką sytuację, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Żądając wstrzymania wykonania orzeczenia, skarżący na zatem obowiązek wykazać istnienie konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie aktu lub czynności jest zasadne z uwagi na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków (por. postanowienie NSA w Warszawie z dnia 14 listopada 2006 r., sygn. akt: II FZ 585/06, nie publikowany). Podstawy do orzeczenia przez sąd o wstrzymaniu wykonania zaskarżonego aktu nie mogą stanowić jedynie ogólnikowe twierdzenia wyrażone przez stronę skarżącą, pozbawione szerszego uzasadnienia i stosownych wyliczeń (por. postanowienie NSA w Warszawie z dnia 12 września 2014 r., sygn. akt: I FZ 332/14, orzeczenie dostępne na stronie internetowej: orzeczenia.nsa.gov.pl). Należy więc podkreślić, że to na wnioskodawcy spoczywa obowiązek dokładnego przytoczenia okoliczności, które przemawiają za wstrzymaniem wykonania zaskarżonego aktu lub czynności, przy czym przedstawiona argumentacja musi być spójna i odnosić się do konkretnej sytuacji wnioskodawcy. Niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków musi bowiem być realne, w związku z czym strona zobowiązana jest skonkretyzować rodzaj szkody grożącej jej na skutek wykonania zaskarżonego aktu. Brak wskazania we wniosku konkretnej szkody grożącej skarżącemu na skutek wykonania orzeczenia uniemożliwia jego merytoryczną ocenę. Strona musi wykazać, że w powiązaniu z jej sytuacją majątkową wykonanie aktu spowoduje znaczną szkodę lub trudne do odwrócenia skutki z powodu wystąpienia tych konkretnych okoliczności (por. postanowienie NSA z 21 marca 2013 r. o sygn. akt: I FZ 15/13, orzeczenie dostępne na stronie internetowej: orzeczenia.nsa.gov.pl). W ocenie Sądu, skarżąca Spółka nie wykazała, aby w sprawie ziściły się przesłanki, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a., uzasadniające wstrzymanie wykonania zaskarżonego zalecenia pokontrolnego. Złożony przez skarżącą wniosek, nie pozwala na zastosowanie wobec niej wyjątkowego rozwiązania prawnego, jakim jest ochrona tymczasowa w postępowaniu sądowoadministracyjnym przejawiająca się we wstrzymaniu wykonania zaskarżonego aktu. Skarżąca wskazała jedynie na konsekwencje jakie wiążą się z niewykonaniem zaskarżonego zalecenia pokontrolnego, w postaci nałożenia kary pieniężnej i możliwości ogłoszenia upadłości. Spółka nie podała nawet w przybliżeniu jakie są koszty wykonania zaleceń pokontrolnych, jaka jest jej sytuacja finansowa oraz, czy poniesienie ww. kosztów mogłoby zagrozić jej funkcjonowaniu. Brak uzasadnienia wniosku w tym zakresie uniemożliwia jego merytoryczną ocenę. Jeżeli zatem we wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności strona nie wskaże okoliczności uzasadniających twierdzenie, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, to uznać należy, że brak jest przesłanek udzielenia ochrony tymczasowej przez sąd. Wykonanie aktu, wiążące się z pewnymi konsekwencjami finansowymi, nie zawsze skutkuje niebezpieczeństwem wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowaniem trudnych do odwrócenia konsekwencji. Niebezpieczeństwo to powinna wykazać strona wnioskująca o zastosowanie względem niej instytucji wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu administracyjnego (por. postanowienie NSA z 20 kwietnia 2011 r. o sygn. akt II FSK 708/11, orzeczenie dostępne na stronie internetowej: orzeczenia.nsa.gov.pl). W sytuacji, gdy strona nie wykazuje we wniosku okoliczności uzasadniających wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia, nie można przenosić całego ciężaru poszukiwania tych okoliczności na Sąd (por. postanowienie NSA z dnia 19 stycznia 2016 r., sygn. akt: I FZ 593/15, orzeczenie dostępne na stronie internetowej: orzeczenia.nsa.gov.pl). Mając na względzie podaną argumentację, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, działając na podstawie art. 61 § 3 i 5 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji postanowienia. /-/ A. Kiersnowska - Tylewicz