II SA/Kr 1465/19
WyrokWSA w Krakowie2020-03-05
Skład orzekający: Joanna Człowiekowska, Mirosław Bator, Iwona Niżnik-Dobosz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy naruszenie przepisów dotyczących odległości budynku od granicy działki, określonych w § 12 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, stanowi wystarczającą podstawę do nakazania rozbiórki samowolnie rozbudowanej części budynku, jeśli nie wiąże się z zagrożeniem dóbr chronionych prawem publicznym i dotyczy kwestii prawa sąsiedzkiego?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, uznając, że organy administracji przedwcześnie stwierdziły naruszenie przepisów techniczno-budowlanych w zakresie odległości rozbudowy od granicy działki. Sąd oparł się na orzecznictwie NSA, zgodnie z którym niezgodność z § 12 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, w sytuacji braku zagrożenia dóbr chronionych prawem publicznym, może być uznana za kwestię prawa cywilnego (prawa sąsiedzkiego), a nie podstawę do nakazania rozbiórki w postępowaniu administracyjnym.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła nakazu rozbiórki samowolnie rozbudowanej części budynku mieszkalnego, wykonanej bez wymaganego pozwolenia na budowę. Organy nadzoru budowlanego nakazały rozbiórkę, uznając, że przedłożony projekt budowlany nie spełnia wymogów prawa, w tym przepisów dotyczących odległości od granicy działki. Skarżąca kwestionowała prawidłowość tej oceny, zarzucając naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, w tym błędną wykładnię przepisów techniczno-budowlanych dotyczących usytuowania budynku.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji oraz zasądzono od organu na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Joanna Człowiekowska Sędziowie: WSA Mirosław Bator WSA Iwona Niżnik-Dobosz (spr.) Protokolant: starszy sekretarz sądowy Katarzyna Zbylut po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 marca 2020 r. sprawy ze skargi E. O. na decyzję nr [...] Inspektor Nadzoru Budowlanego z dnia 30 września 2019 r., znak: [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji; II. zasądza od Inspektor Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącej E. O. kwotę 697,00 zł (sześćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Małopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Krakowie decyzją z dnia 30 września 2019 r., Nr [...] (znak: [...]) na podstawie:
- art. 138 § 1 pkt 1 i art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2018 r., poz. 2096 z późn. zm. – dalej jako: k.p.a.) oraz
- art. 48 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 49 ust. 3 i art. 80 ust. 2 pkt 2 i art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 1186 z późn. zm. – dalej jako: u.p.b.),
po rozpatrzeniu odwołania E. O., od decyzji Nr [...] Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Nowym Sączu dla Powiatu Nowosądeckiego z dnia 2 stycznia 2019 r. (znak: [...]), którą po przeprowadzeniu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie samowolnej rozbudowy budynku mieszkalnego zlokalizowanego na terenie działki nr [...] w miejscowości Nawojowa o część o wym. w rzucie poziomym 6,60 x 8,00 m nakazano inwestorowi E. O. – dokonać rozbiórki rozbudowanej części o wym. w rzucie poziomym 6,60 x 8,00 m budynku mieszkalnego zlokalizowanego na terenie działki nr [...] w miejscowości Nawojowa, usytuowanej od strony działki nr [...] zrealizowanej bez wymaganego pozwolenia na budowę,
utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym:
W dniu 6 marca 2016 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Nowym Sączu dla Powiatu Nowosądeckiego przeprowadził czynności kontrolno-sprawdzające na terenie działki nr [...] (aktualnie działka nr [...]) w Nawojowej. Zaznaczono przy tym, że w ich trakcie ustalono, iż na terenie działki zlokalizowany był budynek mieszkalny dwulokalowy, podpiwniczony, dwukondygnacyjny z poddaszem użytkowym, a do budynku dobudowana była część – parter podpiwniczony, posadowiony na drewnianych elementach, konstrukcji drewnianej i ocieplony styropianem. Stwierdzono także, że część dobudowana pełniła funkcję mieszkalną (pokój), a E. O. oświadczyła, iż dobudowę do budynku mieszkalnego zrealizowano w latach 1992-1993, natomiast nie posiadała żadnych dokumentów na przedmiotową dobudowę (k. 11 akt PINB). Mając na uwadze powyższe wskazano, że organ I instancji pismem z dnia 4 czerwca 2016 r. (znak: [...]) zawiadomił strony postępowania, iż z urzędu wszczął postępowanie w sprawie samowolnej rozbudowy budynku mieszkalnego na działce nr [...] w Nawojowej o część o wym. w rzucie poziomym 6,60 x 8,00 m (k. 1 akt PINB). Wyjaśniono przy tym, że w toku postępowania dowodowego, organ I instancji pozyskał zdjęcia ortofotomapy, obejmującej teren działki nr [...] w Nawojowej z 2009 r. (k. 15 i 44 akt PINB) oraz z 2003 r. (k. 13 i 43 akt PINB), a także wypis i wyrys z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (uchwała Nr XIX/97/03 Rady Gminy Nawojowa z dnia 30 grudnia 2003 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy Nawojowa – wieś Nawojowa; Dz. Urz. Woj. Małop. Nr 63, poz. 806 – k. 23-35 akt PINB).
Następnie postanowieniem Nr [...] z dnia 27 października 2016 r., organ I instancji wstrzymał inwestorowi prowadzenie robót budowlanych przy rozbudowie budynku mieszkalnego na działce nr [...] w Nawojowej oraz nałożył na niego obowiązek przedłożenia określonych dokumentów w terminie 6 miesięcy od daty otrzymania postanowienia (k. 49-50 akt PINB). W tym zakresie podano, że w wykonaniu nałożonego zobowiązania w dniu 21 grudnia 2017 r. inwestor przedłożył projekt budowlany (4 egz.) oraz żądane dokumenty (k. 93 akt PINB), zaś po sprawdzeniu przedłożonej dokumentacji, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Nowym Sączu dla Powiatu Nowosądeckiego postanowieniem Nr [...] r. z dnia 6 kwietnia 2018 r. nałożył na inwestora obowiązek usunięcia nieprawidłowości w przedłożonej dokumentacji w terminie 4 miesięcy od daty otrzymania postanowienia (k. 106 akt PINB). Dodano też, że uzupełniona dokumentacja projektowa została przekazana organowi I instancji przy piśmie z dnia 21 sierpnia 2018 r. (k. 114 akt PINB).
Wobec powyższego, po zawiadomieniu stron o zakończeniu prowadzenia postępowania dowodowego w sprawie (k. 115 akt PINB), w dniu 2 stycznia 2019 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Nowym Sączu dla Powiatu Nowosądeckiego wydał decyzję Nr [...] (znak: [...]), którą nakazał rozbiórkę części dobudowanej do budynku mieszkalnego. Wskazano przy tym, że w treści decyzji zawarto pouczenie, iż powyższe prace należy wykonać niezwłocznie po uprawomocnieniu się decyzji, zgodnie z obowiązującymi przepisami (z zachowaniem warunków bezpieczeństwa i ochrony zdrowia), pod nadzorem osoby posiadającej stosowne uprawnienia (k. 120-121 akt PINB).
Odwołanie od ww. decyzji wniosła inwestor – E. O.. Jednocześnie zaznaczono, że organ I instancji, przekazując odwołanie wraz z aktami sprawy, nie znalazł podstaw do zastosowania art. 132 k.p.a.
Zwrócono również uwagę, że w ramach prowadzonego postępowania odwoławczego, Małopolski Wojewódki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Krakowie zweryfikował krąg stron postępowania i ustalił, iż obejmuje on współwłaścicieli nieruchomości, na których były prowadzone roboty budowlane, a nadto wskazano, że z uwagi na treść udzielonego pełnomocnictwa (k. 102 akt PINB), E. O. w postępowaniu odwoławczym działała bezpośrednio.
Mając na uwadze powyższe, Małopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Krakowie, po przeprowadzeniu postępowania odwoławczego, wskazał na wstępie, że przedmiotem postępowania w sprawie były roboty budowlane związane z rozbudową istniejącego na działce nr [...] w Nawojowej budynku mieszkalnego. Wyjaśniono przy tym, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Nowym Sączu dla Powiatu Nowosądeckiego ustalił, iż rozbudowa budynku mieszkalnego o część o wymiarach 6,60 m x 8,00 m w rzucie poziomym została wykonana po 2003 r. bez wymaganego pozwolenia na budowę, a w związku z tym, organ I instancji podjął czynności zmierzające do zalegalizowania samowolnie wykonanych robót budowlanych i postanowieniem z dnia 6 kwietnia 2018 r. zobowiązał inwestora do przedłożenia czterech egzemplarzy projektu budowlanego wykonanych robót budowlanych wraz z innymi niezbędnymi dokumentami (k. 49-50 akt PINB). Organ odwoławczy podkreślił także, że z uwagi na okoliczność, iż inwestor przedłożył projekt budowlany niespełniający wymogów określonych przepisami prawa, w tym przepisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, i pomimo wezwania go do uzupełnienia stwierdzonych nieprawidłowości (k. 106 akt PINB) dokumentacja projektowa nie została uzupełniona w zadanym zakresie, organ I instancji decyzją Nr [...] z dnia 2 stycznia 2019 r., nakazał rozbiórkę wykonanej rozbudowy budynku mieszkalnego (k. 120-121 akt PINB), które to rozstrzygnięcie – w ocenie organu odwoławczego – należało uznać za prawidłowe. W tym zakresie organ II instancji wskazał bowiem, iż wykonanie robót budowlanych, polegających na zwiększeniu parametrów obiektu budowlanego stanowi "rozbudowę" obiektu budowlanego i powołując się na definicję legalną budowy określoną w art. 3 pkt 6 u.p.b. zwrócił uwagę, że "rozbudowa" związana jest ze zmianą charakterystycznych parametrów obiektu budowlanego, takich jak: kubatura, powierzchnia zabudowy, długość, szerokość bądź liczba kondygnacji, która jednak nie prowadzi do powstania żadnego nowego obiektu, lecz do modyfikacji obiektu wcześniej istniejącego. Dodatkowo organ odwoławczy podniósł, że budowa budynku mieszkalnego jednorodzinnego (w tym jego rozbudowa) wymagają uzyskania przez inwestora ostatecznej decyzji pozwolenia na budowę (art. 28 ust. 1 u.p.b.), natomiast w przedmiotowej sprawie, inwestor – E. O. nie legitymowała się taką decyzją. Tym samym wskazano, że skutkiem naruszenia tego obowiązku przez inwestora, była konieczność nakazania rozbiórki wykonanej samowoli budowlanej, stosownie do art. 48 ust. 1 u.p.b., którego treść następnie przytoczono. Niemniej jednak organ odwoławczy zwrócił uwagę, że zawarta w ww. przepisie zasada została ograniczona przez ust. 2 tego artykułu, który nakazuje, by organy nadzoru budowlanego, w przypadkach, gdy możliwe jest doprowadzenie wybudowanego obiektu do stanu zgodnego z prawem, przedsięwzięły procedurę legalizacyjną. W nawiązaniu do powyższego, Małopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Krakowie wskazał bowiem, że w art. 48 ust. 2 u.p.b. określono czynności, zmierzające do legalizacji obiektu budowlanego wybudowanego (rozbudowanego) bez pozwolenia na budowę, które mogą zostać podjęte, jeśli rozbudowa jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz nie narusza przepisów, w tym przepisów techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem. Dlatego też zaznaczono, że w pierwszej kolejności organ nadzoru budowlanego powinien rozważyć, czy w sprawie zachodzą określone w ww. przepisie okoliczności, a dopiero w razie stwierdzenia łącznego ich zaistnienia (co jest równoznaczne ze spełnieniem wstępnych warunków legalizacji) organ ten wydaje postanowienie określone w art. 48 ust. 2 i 3 u.p.b., nakładając na inwestora obowiązek przedłożenia w wyznaczonym terminie dokumentów wyszczególnionych w tym przepisie (m.in. projektu budowlanego oraz oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane), wstrzymując jednocześnie prowadzenie robót budowlanych. Podkreślono również, że przedłożenie w zakreślonym terminie wszystkich żądanych dokumentów należy w świetle art. 48 ust. 5 u.p.b. traktować jako wniosek o zatwierdzenie projektu budowlanego i pozwolenie na wznowienie robót budowlanych, jeśli budowa nie została zakończona, natomiast nieprzedłożenie w wyznaczonym terminie określonych dokumentów, rodzi konieczność zastosowania sankcji określonej w art. 48 ust. 1 u.p.b., tj. nakazanie rozbiórki wykonanego (rozbudowanego i nadbudowanego) obiektu budowlanego. Dodano przy tym, że taka sama sankcja grozi, jeżeli przedłożony projekt budowlany nie spełnia wymogów określonych przepisami prawa, a wezwany do jego uzupełnienia inwestor, nie usunie stwierdzonych nieprawidłowości w przedłożonym projekcie budowlanym (art. 49 ust. 3 zd. pierwsze u.p.b.).
Wobec powyższego, Małopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Krakowie, po przeanalizowaniu zgromadzonych akt sprawy znak: [...], wskazał, że w jego ocenie organ I instancji wykonał ww. czynności przewidziane przepisami u.p.b. i z uwagi na okoliczność, iż inwestor nie przedłożył uzupełnionego projektu budowlanego w zakresie określonym w postanowieniu z dnia 6 kwietnia 2018 r. (k. 106 akt PINB), Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Nowym Sączu dla Powiatu Nowosądeckiego zobowiązany był do orzeczenia nakazu rozbiórki wykonanej samowoli budowlanej. Organ odwoławczy zaznaczył przy tym, że dokonując sprawdzenia przedłożonego projektu budowlanego wraz z niezbędną dokumentacją, organ nadzoru budowlanego zobowiązany jest do jego oceny, zgodnie z wytycznymi zawartymi w art. 49 ust. 1 u.p.b., którego treść następnie przytoczono. W nawiązaniu do powyższego wskazano natomiast, że projekt budowlany przedłożony przez inwestora został sporządzony przez A. J. w grudniu 2017 r., posiadającego uprawnienia budowlane (Nr [...] oraz będącego członkiem Małopolskiej Okręgowej Izby Inżynierów Budownictwa. Podkreślono również, że przedłożony projekt był kompletny i posiadał niezbędne uzgodnienia, w tym m.in. z gestorami istniejących inwestycji liniowych oraz zaświadczenie Wójta Gminy Nawojowa o zgodności budowy z ustaleniami planu miejscowego.
Organ II instancji zwrócił też uwagę, że niemniej prawidłowo, po sprawdzeniu przedłożonej dokumentacji projektowej, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w N. S. dla Powiatu Nowosądeckiego postanowieniem z dnia 6 kwietnia 2018 r. wezwał inwestora do usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości w zakresie określonym w tym postanowieniu, tj. wskazując, że "– Część opisową projektu zagospodarowania terenu należy uzupełnić o: 1) dane informujące, czy teren, na którym jest projektowany obiekt budowlany jest wpisany do rejestru zabytków oraz czy podlega ochronie na podstawie ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (§ 8 ust. 2 pkt 5 zpb – [zpb – rozporządzenie Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego; Dz. U. z 2012, poz. 462 – wyjaśnienie organu II instancji]). – Opis techniczny projektu architektoniczno-budowlanego należy uzupełnić o: kategorię geotechniczną obiektu budowlanego (§ 11 ust. 2 pkt 4 zpb). Ponadto należy: 1) zaprojektować przedmiotową rozbudowę w odległości od granicy działki nr [...] z działką nr [...] w N. zgodnie z przepisami WT [WT – rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie; tekst jedn. Dz. U. z 2015 r., poz. 1422 z późn. zm. – wyjaśnienie organu II instancji], 2) zaprojektować dach przedmiotowej rozbudowy budynku zgodnie z § 7 pkt 5 obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, tj. o kącie nachylenia połaci dachowych 35-40o, 3) zwymiarować schody wewnętrzne i zaprojektować na nich balustrady zgodnie § 296 pkt 1 WT lub zaprojektować je zgodnie z § 296 pkt 2 WT, 4) przedłożyć oświadczenie o dysponowaniu nieruchomością na cele budowlane dla działki nr [...] w N. " (k. 106 akt PINB). Podniesiono przy tym, że na wezwanie organu I instancji, inwestor przedłożył oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane (k. 112-113 akt PINB), a także skorygował projekt budowlany w części opisowej dotyczącej ochrony zabytków, opisu kategorii geotechnicznej obiektu budowlanego, a w części graficznej projekt został uzupełniony o zwymiarowanie schodów wewnętrznych i zaprojektowanie balustrady (k. 114 + zaktualizowany projekt budowlany). Ponadto wskazano, że inwestor wyjaśnił, iż w związku z tym, że inwestycja obejmuje również działkę nr [...], która to działka stanowi własność inwestora, to tym samym odległość projektowanej rozbudowy od działek sąsiednich była zgodna z przepisami WT. Dodatkowo inwestor podał, że dach projektowanej rozbudowy był zgodny z postanowieniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, tj. § 7 pkt 1, zgodnie z którym obowiązuje dostosowanie architektury obiektów do architektury rodzimej z formą wpisującą się w krajobraz i dostosowanie do tradycji miejsca. W tym zakresie inwestor zaznaczył, że budynki zlokalizowane na sąsiednich działkach posiadały formę oraz dachy, do których nawiązywała projektowana rozbudowa swoją formą wpisująca się w krajobraz (w projekcie budowlanym dokumentacja fotograficzna), natomiast § 7 pkt 4 planu stanowił jedynie o zalecanych, a nie obowiązujących kątach nachylenia połaci (k. 114 akt PINB). W związku z powyższym podano, że organ I instancji nakazał rozbiórkę dobudowanej do budynku części podnosząc, iż przedłożenie projektu opracowanego w sposób naruszający wymogi obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oraz WT spowodowało, że nie można uznać dostarczenia ww. opracowania jako wypełnienia obowiązku nałożonego w trybie art. 48 ust. 2 i 3 u.p.b. (k. 116 akt PINB).
W ocenie organu odwoławczego, powyższe stanowisko było jedynie w części prawidłowe, gdyż przedłożony przez inwestora projekt budowlany zawierał kserokopię zaświadczenia Wójta Gminy N. z dnia 9 lutego 2018 r. (znak: [...]), w którym stwierdzono, że "realizację opisanej części dobudowanej o funkcji mieszkalnej do budynku istniejącego na działce (...) można uznać za zgodną z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego Gminy N. – wieś N." (str. 16B projektu), a tym samym właściwy organ planistyczny potwierdził, iż wykonane roboty budowlane były zgodne z postanowieniami planu miejscowego. Tymczasem organ odwoławczy zwrócił uwagę, że w uzasadnieniu decyzji z dnia 2 stycznia 2019 r. organ I instancji dokonał nieprawidłowej wykładni § 7 pkt 5 planu miejscowego poprzez uznanie, że kąt nachylenia połaci dachowych w przedziale 35°-40°, ma charakter bezwzględnie obowiązujący, podczas gdy norma ta miała wyłącznie charakter zalecenia (k. 32 akt PINB), inaczej niż np. przepis dotyczący zakazu realizacji dachów płaskich (§ 7 pkt 5 zdanie pierwsze ustaleń planu miejscowego – k. 32 akt PINB). Niemniej jednak zdaniem organu odwoławczego, przedłożony projekt budowlany naruszał przepis § 12 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 1065), którego treść następnie przytoczono. Wyjaśniono bowiem, że istniejąca odległość pomiędzy ścianą z otworem okiennym rozbudowanej części budynku od granicy pomiędzy działkami budowlanymi nr [...] a działką nr [...] w N. wynosiła ok. 1,0-1,5 m, a zatem taka lokalizacja rozbudowanej części budynku naruszała przepisy techniczno-budowlane. Organ II instancji podkreślił przy tym, że § 12 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych prawidłowe posadowienie obiektów budowlanych wiąże z przebiegiem granic ewidencyjnych działek budowlanych, a nie z przebiegiem granic obszaru objętego wnioskiem o wydanie pozwolenia na budowę (tak, jak wskazywał pełnomocnik inwestora). Dlatego też z uwagi na naruszenie przepisów powszechnie obowiązującego prawa, brak było podstaw do zatwierdzenia projektu budowlanego, a w konsekwencji do zalegalizowania samowoli budowlanej. Przypomniano bowiem, że legalizacja samowoli budowlanej jest możliwa, o ile budowa jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i innymi aktami prawa miejscowego oraz nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem (art. 48 ust. 2 u.p.b.). Tymczasem wskazano, że inwestor, pomimo wykazania mu postanowieniem z dnia 6 kwietnia 2018 r., że przekazany projekt budowlany narusza przepisy techniczno-budowlane, nie podjął czynności zmierzających do opracowania zmienionego projektu budowlanego, w którym zostałaby usunięta niezgodność z przepisami techniczno-budowlanymi, poprzez wskazanie w projekcie budowlanym na konieczność wykonania dodatkowych robót budowlanych, tak, aby docelowo rozbudowana część budynku mieszkalnego na działce nr [...] w N. spełniała wymogi określone przepisami prawa. Stąd też mając na uwadze powyższe, organ odwoławczy utrzymał decyzję organu I instancji w mocy, ponieważ inwestor, pomimo wezwania go do usunięcia nieprawidłowości w przedłożonym projekcie budowlanym, nie złożył dokumentacji projektowej odpowiadającej przepisom prawa.
Ponadto odnosząc się do zarzutów podniesionych w odwołaniu organ odwoławczy wskazał, że uznał je w części dotyczącej uzupełnienia części rysunkowej projektu i oceny zgodności projektu z ustaleniami planu miejscowego za uzasadnione. Niemniej jednak podkreślono, że w związku z brakiem zgodności dokumentacji projektowej z przepisami techniczno-budowlanymi, podniesione w tym zakresie zarzuty nie mogły zostać uwzględnione, co w konsekwencji skutkowało utrzymaniem w mocy decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Nowym Sączu dla Powiatu Nowosądeckiego z dnia 2 stycznia 2019 r.
Skargę na ww. decyzję wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, skarżąca – E. O., domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji w całości oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, a także zobowiązania organu do wydania decyzji wskazując sposób załatwienia sprawy. Ponadto skarżąca wniosła o zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
Skarżąca zarzuciła zaskarżonej decyzji naruszenie:
I. przepisów postępowania administracyjnego, mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
- art. 8 k.p.a., poprzez prowadzenie postępowania w sposób niebudzący zaufania jego uczestników do władzy publicznej,
II. przepisu prawa materialnego, a to:
- § 12 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, poprzez błędną, zawężającą i krzywdzącą wykładnię tego przepisu, która nie uwzględnia zasad współżycia społecznego i słusznego interesu skarżącej, przy jednoczesnym braku stwierdzenia szkodliwego oddziaływania na nieruchomość sąsiednią.
W uzasadnieniu skargi skarżąca kwestionując twierdzenia organu odwoławczego szczegółowo rozwinęła podniesione zarzuty, powołując na ich poparcie orzecznictwo sądów administracyjnych oraz Trybunału Konstytucyjnego.
W odpowiedzi na skargę Małopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Krakowie wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w tym zakresie stanowisko przedstawione w zaskarżonej decyzji.
Na rozprawie w dniu 5 marca 2020 r. pełnomocnik skarżącej podtrzymał zarzuty skargi oraz przedłożył jako załącznik do protokołu odpis aktu notarialnego z dnia 20 listopada 2019 r., repertorium A nr [...] wskazując, że z jego treści wynika, że skarżąca w drodze umowy darowizny stała się właścicielką działki nr [...] i [...]. Jednocześnie pełnomocnik skarżącej okazał oryginał zgłoszenia prac geodezyjnych, przedkładając do akt kopię, a także przedłożył kopię zaświadczenia o zameldowaniu na pobyt stały skarżącej pod adresem ul. [...] N. .
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Przepis art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz.U. z 2018 r., poz. 2107 z późn. zm.) stanowi, iż sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego wyżej przepisu Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżony akt administracyjny z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie jego wydania. Stosownie zaś do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm. – dalej jako: p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, nie będąc przy tym związanymi granicami skargi, z zastrzeżeniem art. 57a p.p.s.a. (art. 134 § 1 p.p.s.a.) w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.).
W tym miejscu wymaga jednak podkreślenia, że w świetle art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd nie ma obowiązku, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, do badania tych zarzutów i wniosków, które nie mają znaczenia dla oceny legalności zaskarżonego aktu (zob. w tym zakresie wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 października 2005 r., sygn. akt FSK 2326/04, LEX nr 173127).
Stosownie zaś do treści art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a., Sąd uwzględniając skargę na decyzję uchyla ją, w całości lub w części, jeżeli stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego; c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd administracyjny stwierdza nieważność decyzji w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Ponadto stosownie do treści art. 145 § 1 pkt 3 p.p.s.a. sąd administracyjny stwierdza wydanie decyzji z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach.
Zarazem, jak stanowi art. 133 § 1 p.p.s.a. - Sąd wydaje wyrok po zamknięciu rozprawy, na podstawie akt sprawy. Orzekanie "na podstawie akt sprawy" oznacza, iż sąd przy ocenie legalności decyzji bierze pod uwagą okoliczności, które z akt tych wynikają i które legły u podstaw zaskarżonego aktu. Podstawą orzekania przez sąd administracyjny jest, zatem materiał dowodowy zgromadzony przez organ administracji publicznej w toku postępowania, na podstawie stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dniu wydania zaskarżonego rozstrzygnięcia (por. wyrok NSA z 9 lipca 2008 r., sygn. II OSK 795/07, LEX nr 483232).
Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie z dnia 30 września 2019 r., Nr [...] (znak: [...]) wydana po rozpatrzeniu odwołania E. O. i utrzymująca w mocy decyzję Nr [...] Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Nowym Sączu dla Powiatu Nowosądeckiego z dnia 2 stycznia 2019 r. (znak: [...]), którą po przeprowadzeniu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie samowolnej rozbudowy budynku mieszkalnego zlokalizowanego na terenie działki nr [...] w miejscowości Nawojowa o część o wym. w rzucie poziomym 6,60 x 8,00 m nakazano inwestorowi E. O. – dokonać rozbiórki rozbudowanej części o wym. w rzucie poziomym 6,60 x 8,00 m budynku mieszkalnego zlokalizowanego na terenie działki nr [...] w miejscowości Nawojowa, usytuowanej od strony działki nr [...] zrealizowanej bez wymaganego pozwolenia na budowę.
Skarga okazała się zasadna w zakresie wskazanym poniżej.
Jest bezsprzeczne, że przedmiotem postępowania w kontrolowanej obecnie sprawie były roboty budowlane związane z rozbudową istniejącego na działce nr [...] w Nawojowej budynku mieszkalnego. Prawidłowo wyjaśniono w sprawie, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Nowym Sączu dla Powiatu Nowosądeckiego ustalił, iż rozbudowa budynku mieszkalnego o część o wymiarach 6,60 m x 8,00 m w rzucie poziomym została wykonana po 2003 r. bez wymaganego pozwolenia na budowę, a w związku z tym, organ I instancji zgodnie z prawem podjął czynności zmierzające do zalegalizowania samowolnie wykonanych robót budowlanych i postanowieniem z dnia 6 kwietnia 2018 r. zobowiązał inwestora do przedłożenia czterech egzemplarzy projektu budowlanego wykonanych robót budowlanych wraz z innymi niezbędnymi dokumentami (k. 49-50 akt PINB).
Podstawą prawną wydania kontrolowanych decyzji jest § 12 pkt 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 1065) zgodnie z którym: "1. Jeżeli z przepisów § 13, 19, 23, 36, 40, 60 i 271-273 lub przepisów odrębnych określających dopuszczalne odległości niektórych budowli od budynków nie wynikają inne wymagania, budynek na działce budowlanej należy sytuować od granicy tej działki w odległości nie mniejszej niż:
1)4 m - w przypadku budynku zwróconego ścianą z oknami lub drzwiami w stronę tej granicy;
2)3 m - w przypadku budynku zwróconego ścianą bez okien i drzwi w stronę tej granicy.
2. Sytuowanie budynku w przypadku, o którym mowa w ust. 1 pkt 2, dopuszcza się w odległości 1,5 m od granicy lub bezpośrednio przy tej granicy, jeżeli plan miejscowy przewiduje taką możliwość.
3. Dopuszcza się, uwzględniając przepisy odrębne oraz przepisy § 13, 19, 23, 36, 40, 60 i 271-273, sytuowanie budynku bezpośrednio przy granicy działki budowlanej, jeżeli będzie on przylegał swoją ścianą do ściany budynku istniejącego na sąsiedniej działce oraz jego wysokość będzie zgodna z obowiązującym na danym terenie planem miejscowym lub decyzją o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu".
Z kolei art. 48 ustawy z dnia ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 1186 z późn. zm. – dalej jako: u.p.b.),
stanowi, że : "1. Organ nadzoru budowlanego nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego:
1)bez wymaganego pozwolenia na budowę albo
2)bez wymaganego zgłoszenia dotyczącego budowy, o której mowa w art. 29 ust. 1 pkt 1a, 2b i 19a, albo pomimo wniesienia sprzeciwu do tego zgłoszenia.
2. Jeżeli budowa, o której mowa w ust. 1, jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i innymi aktami prawa miejscowego oraz nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem, organ nadzoru budowlanego wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych. Na postanowienie przysługuje zażalenie.
3. W postanowieniu, o którym mowa w ust. 2, ustala się wymagania dotyczące niezbędnych zabezpieczeń budowy oraz nakłada obowiązek przedstawienia, w wyznaczonym terminie:
1)zaświadczenia wójta, burmistrza albo prezydenta miasta o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego;
2)dokumentów, o których mowa w art. 33 ust. 2 pkt 1, 2 i 4 oraz ust. 3; do projektu architektoniczno-budowlanego nie stosuje się przepisu art. 20 ust. 3 pkt 2.
4. W przypadku niespełnienia w wyznaczonym terminie obowiązków, o których mowa w ust. 3, stosuje się przepis ust. 1.
5. Przedłożenie w wyznaczonym terminie dokumentów, o których mowa w ust. 3, traktuje się jak wniosek o zatwierdzenie projektu budowlanego i pozwolenie na wznowienie robót budowlanych, jeżeli budowa nie została zakończona".
Z treści powyższego przepisu jednoznacznie wynika, że w pierwszej kolejności właściwy organ powinien dążyć do legalizacji stwierdzone samowoli budowalnej.
Następnie art. 49 Prawa budowalnego stanowi, że:
"1. Organ nadzoru budowlanego, przed wydaniem decyzji w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na wznowienie robót budowlanych, bada:
1) zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego,
2) kompletność projektu budowlanego i posiadanie wymaganych opinii, uzgodnień, pozwoleń i sprawdzeń,
3)wykonanie projektu budowlanego przez osobę posiadającą wymagane uprawnienia budowlane
- oraz, w drodze postanowienia, ustala wysokość opłaty legalizacyjnej. Na postanowienie przysługuje zażalenie.
2. Do opłaty legalizacyjnej stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące kar, o których mowa w art. 59f ust. 1, z tym że stawka opłaty podlega pięćdziesięciokrotnemu podwyższeniu.
3. W przypadku stwierdzenia naruszeń, w zakresie określonym w ust. 1, organ nadzoru budowlanego nakłada postanowieniem obowiązek usunięcia wskazanych nieprawidłowości, w określonym terminie, a po jego bezskutecznym upływie wydaje decyzję, o której mowa w art. 48 ust. 1. Decyzję tę wydaje się również w przypadku nieuiszczenia w terminie opłaty legalizacyjnej, z zastrzeżeniem art. 49c ust. 2".
W kontrolowanej sprawie sporne jest to, czy inwestor przedłożył projekt budowlany w ocenie kontrolowanych organów niespełniający wymogów określonych przepisami prawa, którego to inwestor - pomimo wezwania go przez organ I instancji do uzupełnienia stwierdzonych nieprawidłowości w dokumentacji projektowej - nie uzupełnił go w zadanym postanowieniem zakresie, a zatem czy zgodnie z prawem została wydana decyzja organu II instancji utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji nakazującą rozbiórkę wykonanej rozbudowy budynku mieszkalnego. Sąd podziela stanowisko organu odwoławczego, że stanowisko organu I instancji w przedmiocie braków przedłożonej dokumentacji legalizacyjnej było jedynie w części prawidłowe, gdyż przedłożony przez inwestora projekt budowlany bezsprzecznie zawierał kserokopię zaświadczenia Wójta Gminy Nawojowa z dnia 9 lutego 2018 r. (znak: [...]), w którym stwierdzono, że "realizację opisanej części dobudowanej o funkcji mieszkalnej do budynku istniejącego na działce (...) można uznać za zgodną z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego Gminy Nawojowa – wieś Nawojowa" (str. 16B projektu), a tym samym właściwy organ planistyczny potwierdził, iż wykonane roboty budowlane były zgodne z postanowieniami planu miejscowego. W ocenie Sądu organ odwoławczy trafnie i zgodnie z prawem zwrócił uwagę, że w uzasadnieniu decyzji z dnia 2 stycznia 2019 r. organ I instancji dokonał nieprawidłowej wykładni § 7 pkt 5 planu miejscowego przez uznanie, że kąt nachylenia połaci dachowych w przedziale 35°-40°, ma charakter bezwzględnie obowiązujący, podczas gdy norma ta miała wyłącznie charakter zalecenia (k. 32 akt PINB), inaczej niż np. przepis dotyczący zakazu realizacji dachów płaskich (§ 7 pkt 5 zdanie pierwsze ustaleń planu miejscowego – k. 32 akt PINB).
Sąd jednak uważa decyzję organu odwoławczego za wydaną przedwcześnie i z istotnym naruszeniem art. 7, art. 8 w zw. z art. 77 k.p.a., art. 80 k.p.a. w zw. z § 12 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 1065) w stopniu mogącym mieć istotne znaczenie dla wyniku sprawy. Zdaniem Sądu kontrolowane organy przedwcześnie ustaliły z pominięciem należytego zbadania potencjalnie istotnych okoliczności faktycznych sprawy, że przedłożony projekt budowlany naruszał przepis § 12 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.
W ocenie Sądu kontrolowany organ pominął - że istniejąca odległość pomiędzy ścianą z otworem okiennym rozbudowanej części budynku od granicy pomiędzy działkami budowlanymi nr [...] a działką nr [...] w Nawojowej, która wynosi ok. 1,0-1,5 m. - nie zawsze musi stanowić taką lokalizację rozbudowanej części budynku, która narusza przepisy techniczno-budowlane. Trzeba w tym miejscu zauważyć zdaniem Sądu, że w obrocie prawnym znajduje się wyrok NSA z dnia 26 października 2011 r., sygn. akt II OSK 1518/10 - którego tezy Sąd obecnie orzekający podziela i ocenia jako znajdujące zastosowanie do kontrolowanej sprawy, zgodnie z którym: "Naczelny Sąd Administracyjny orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela pogląd wyrażony w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 stycznia 2011 r., sygn. akt II OSK 5/10, zgodnie z którym kwestia odległości budowy od granicy z działką sąsiednią, pomimo że mowa jest o niej w rozporządzeniu wykonawczym do ustawy - Prawo budowlane w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki, w pewnych okolicznościach w ogóle nie ma charakteru przepisów techniczno-budowlanych, lecz dotyczy prawa sąsiedzkiego jako prawa cywilnego. Jeżeli odstąpienie od warunków technicznych nie wiąże się z powstaniem zagrożenia dóbr chronionych prawem publicznym np. wprowadzeniem groźby pożaru, choroby, uszkodzenia mienia to wadliwym byłoby uznanie na gruncie publiczno-prawnym wynikającym z przepisów Prawa budowlanego o naruszeniu przepisów techniczno-budowlanych uniemożliwiającym zatwierdzenie projektu budowlanego zamiennego". Następnie co istotne NSA we wskazanym wyroku podkreśla, że "Stanowisko takie znajduje również uzasadnienie w wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 11 maja 1999 r., sygn. akt P 9/98. Trybunał podkreślił, że ustawa Prawo budowlane w art. 7 ust. 1 wyraźnie określa, że za przepisy techniczno-budowlane uważa się przepisy określające warunki techniczne, jakim powinny odpowiadać obiekty budowlane i ich usytuowanie, oraz przepisy określające warunki techniczne użytkowania obiektów budowlanych. W ocenie Trybunału, materia dotycząca budowy przy granicy nieruchomości nie należy do przepisów techniczno-budowlanych. W uzasadnieniu wyroku podkreślono również, że delegacja określona w art. 7 ustawy Prawo budowlane zezwala wyłącznie na uregulowanie warunków technicznych, a więc przepisów techniczno-budowlanych, nie zawiera natomiast, tak jak żaden inny przepis Prawa budowlanego, upoważnienia do jakiegokolwiek doprecyzowania, czy też uzupełnienia procedury określonej w art. 9 ustawy. Nie ulega wątpliwości, że przepis rozporządzenia w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie wskazujący na sposób usytuowania budynku względem działki sąsiedniej, ogranicza natomiast konstytucyjne prawo własności. Jak wynika z art. 31 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej ograniczenia w zakresie korzystania z konstytucyjnych wolności i praw mogą być ustanowione tylko w ustawie i tylko wtedy, gdy są konieczne w demokratycznym państwie dla jego bezpieczeństwa lub porządku publicznego, bądź dla ochrony środowiska, zdrowia i moralności publicznej, albo wolności i praw osób, nie mogą przy tym naruszać istoty wolności i praw. Tymczasem, żaden z przepisów ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane nie wskazuje na ograniczenie prawa własności poprzez określenie odległości od granicy nieruchomości, na której nie jest możliwe usytuowanie budynku. Takiego ograniczenia w szczególności nie zawiera ani art. 7 ust. 2 pkt 1 ustawy Prawo budowlane, w którym sformułowano delegację do wydania rozporządzenia w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać obiekty budowlane i ich usytuowanie, ani przepis art. 5 tej ustawy określający wymagania dotyczące inwestycji budowlanych".
Jak konkluduje NSA w przywołanym wyroku: "Tym samym Naczelny Sąd Administracyjny uznał, iż sama niezgodność projektu budowlanego zamiennego z zapisem § 12 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie nie uzasadnia odmowy zatwierdzenia takiego projektu, w sytuacji gdy organ nie stwierdził naruszenia innych przepisów techniczno-budowlanych. Przepis § 12 ust. 1 pkt 1 ww. rozporządzenia wykracza poza delegację ustawową ograniczając przy tym konstytucyjne prawo własności, co powoduje konieczność odmowy jego zastosowania w sytuacji, gdy sposób usytuowania nieruchomości na działce nie wiąże się z konkretnym niebezpieczeństwem dla dobra chronionego prawem. W sytuacji takiej, sposób usytuowania budynku jak już wskazano powyżej ogranicza się wyłącznie do prawa sąsiedzkiego i ewentualnych oddziaływań realizowanej nieruchomości na prawa właściciela działki sąsiedniej, co z kolei jako domena prawa cywilnego może podlegać kontroli sądów powszechnych".
Mając na uwadze powyższą wykładnię prawa i stwierdzając, że znajduje ona zastosowanie w realiach stanu prawnego kontrolowanej sprawy - Sąd ocenia jako przedwczesne i nieuzasadnione należycie zbadanym i wyłożonym stanem prawnym i faktycznym stanowisko organu II instancji, że art. § 12 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych prawidłowe posadowienie obiektów budowlanych wiąże z przebiegiem granic ewidencyjnych działek budowlanych, a nie z przebiegiem granic obszaru objętego wnioskiem o wydanie pozwolenia na budowę, tak, jak wskazywał pełnomocnik inwestora, i że stanowi to wystarczającą przyczynę na utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji. W kontrolowanej sprawie zarówno organ I instancji jak i organ odwoławczy pominęły, że przedłożony Projekt Budowlany – Tom I dotyczy rozbudowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego – legalizacja w lokalizacji na dz. ewid. [...] i [...] – jedn. ewid. Nawojowa. Nie przeanalizowały stanu stosunków własnościowych na tych ww. działkach a także treści, jak wynika z akt sprawy, obligacyjnego tytułu prawnego inwestora tj. skarżącej do dysponowania terenem na cele budowlane. W konsekwencji nie uwzględniły faktu, że kwestia odległości budowy od granicy z działką sąsiednią, w pewnych okolicznościach w ogóle nie ma charakteru przepisów techniczno-budowlanych, lecz dotyczy prawa sąsiedzkiego jako prawa cywilnego. Kontrolowane organy pominęły w swoim stanowisku prawnym, że - jeżeli odstąpienie od warunków technicznych nie wiąże się z powstaniem zagrożenia dóbr chronionych prawem publicznym np. wprowadzeniem groźby pożaru, choroby, uszkodzenia mienia - to wadliwym byłoby uznanie na gruncie publiczno-prawnym wynikającym z przepisów Prawa budowlanego o naruszeniu przepisów techniczno-budowlanych uniemożliwiającym zatwierdzenie projektu budowlanego zamiennego. Co prawda tytuł obligacyjny do dysponowania przedmiotowymi działkami na cele inwestycyjne/legalizacyjne - nie zbadany jak wynika z treści kontrolowanych decyzji przez organy dla potrzeb sprawy - powinien zawierać odpowiednie gwarancje w ramach prawa sąsiedzkiego ze strony właścicieli działek, że w realiach kontrolowanej sprawy zgadzają się na konsekwencje odstąpienia od bezwzględnej mocy wiążącej § 12 rozporządzenia jak wyżej - ale Sąd stwierdza na marginesie, że na rozprawie w dniu 5 marca 2020 r. pełnomocnik skarżącej przedłożył jako załącznik do protokołu odpis aktu notarialnego z dnia 20 listopada 2019 r., repertorium A nr [...] wskazując, że z jego treści wynika, że skarżąca w drodze umowy darowizny stała się właścicielką działki nr [...] i [...]. Sąd kontroluje decyzję na dzień jej wydania, ale przy ponownym rozpoznaniu sprawy, zgodnie z zasadą aktualności działania organów administracji publicznej, kontrolowane organy powinny uwzględnić odpowiednio zmiany stosunków własnościowych i ich znaczenie dla wyniku sprawy zgodnie ze stanowiskiem i oceną Sądu wspartą ww. orzecznictwem NSA w Warszawie. A zatem przy ponownym rozparzeniu sprawy kontrolowany organ powinien mieć na uwadze, że budowa przy granicy nieruchomości lub też w zbliżeniu do granicy, może być uznana za legalną wyłącznie wyjątkowo, gdy istnieją po temu szczególnie uzasadnione przyczyny. Wskazuje na to wymaganie zapewnienia ochrony uzasadnionych interesów osób trzecich, jak i art. 144 k.c. przewidujący, iż właściciel nieruchomości powinien powstrzymać się od działań, które by zakłócały korzystanie z nieruchomości sąsiednich ponad przeciętną miarę, wynikającą ze społeczno-gospodarczego przeznaczenia nieruchomości i stosunków miejscowych. Wydając decyzję organ administracji powinien w szczególności mieć na uwadze zasadę ogólną wyrażoną w art. 7 k.p.a., wymagającą uwzględnienia słusznego interesu stron postępowania. Pozytywnie można zatem rozstrzygnąć sprawę tej strony, która wykaże w toku postępowania, iż budowa przy granicy z nieruchomością sąsiednią, lub w zbliżeniu do tej granicy, nie narusza zasad współżycia społecznego jak też nie zakłóca korzystania z sąsiedniej nieruchomości ponad przeciętną miarę, wynikającą ze społeczno-gospodarczego przeznaczenia nieruchomości a także w zależności od konkretnej sprawy, wynika z zasady równości wobec prawa określonej w art. 32 ust. 1 Konstytucji RP (por. wyrok WSA w Rzeszowie z dnia 13 listopada 2008 r. II SA/Rz 236/08).
Mając na uwadze powyższe, Sąd działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit a i c, art. 135 p.p.s.a orzekł jak w pkt I sentencji wyroku. O kosztach postępowania, jak w pkt II sentencji wyroku, Sąd orzekł na podstawie przepisu art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a., w ten sposób, że zasądzono na rzecz skarżącej kwotę 697 zł, na którą składa się kwota uiszczonego wpisu od skargi w wysokości 200 zł, koszt zastępstwa procesowego w wysokości 480 zł, ustalony jako stawka minimalna na podstawie § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2018 r., poz. 265) oraz kwota 17 zł stanowiąca równowartość opłaty skarbowej od pełnomocnictwa udzielonego radcy prawnemu (art. 1 ust. 1 pkt 2 w zw. z cz. I.IV załącznika do ustawy z dnia 16 listopada 2006 r. o opłacie skarbowej, tekst jedn. Dz.U. z 2016 r., poz. 1827 z późn. zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło