VI SA/Wa 2/20
WyrokWSA w Warszawie2020-03-13
Skład orzekający: Magdalena Maliszewska, Jakub Linkowski, Tomasz Sałek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy spółka prawa handlowego, która zleca przewóz osób kierowcy wykonującemu usługi za pośrednictwem aplikacji internetowej, może być uznana za podmiot wykonujący krajowy transport drogowy i ponosić odpowiedzialność za naruszenia przepisów ustawy o transporcie drogowym, w tym za wykonywanie przewozu okazjonalnego pojazdem niespełniającym wymogów konstrukcyjnych?Ratio decidendi
Sąd uznał, że spółka prawa handlowego, która zleca przewóz osób kierowcy wykonującemu usługi za pośrednictwem aplikacji internetowej i posiada licencję na wykonywanie transportu drogowego, jest podmiotem wykonującym krajowy transport drogowy. Spółka ponosi odpowiedzialność za naruszenia przepisów ustawy o transporcie drogowym, nawet jeśli przewóz był realizowany przez zewnętrznego kierowcę. Sąd podkreślił, że spółka nie podważyła skutecznie wyników kontroli ani powiązań między nią a kierowcą, a także nie wykazała, że przewóz nie był okazjonalny lub że pojazd spełniał wymogi konstrukcyjne.Stan faktyczny
Spółka E. Sp. z o.o. Sp. k. zaskarżyła decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego (GITD) utrzymującą w mocy decyzję Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego (WITD) o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 12 000 zł. Kara została nałożona za naruszenia przepisów ustawy o transporcie drogowym stwierdzone podczas kontroli drogowej, w tym niewyposażenie kierowcy w wymagane dokumenty, niewskazanie zarządzającego transportem oraz wykonywanie przewozu okazjonalnego pojazdem niespełniającym kryteriów konstrukcyjnych. Spółka kwestionowała swoją odpowiedzialność, twierdząc, że nie wykonywała działalności gospodarczej w zakresie przewozu osób, a przewóz był realizowany przez kierowcę za pośrednictwem aplikacji internetowej.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Maliszewska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Jakub Linkowski Sędzia WSA Tomasz Sałek Protokolant ref. staż. Robert Mirończyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 marca 2020 r. sprawy ze skargi E. Sp. z o.o. Sp. k. z siedzibą w [...] na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] października 2019 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej oddala skargę
Decyzją z [...] października 2019 r., nr [...] Główny Inspektor Transportu Drogowego (dalej: GITD, organ), działając w oparciu o art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., art. 4 pkt 11 i 22, art. 18 ust. 4a i 4b, art. 87 ust. 1 pkt 1, art. 92a ust. 1, 3 i 7 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2019 r., poz. 58; dalej: u.t.d.), art. 4 ust. 1 i 4 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1071/2009 z 21 października 2009 r. ustanawiającego wspólne zasady dotyczące warunków wykonywania zawodu przewoźnika drogowego i uchylającego dyrektywę Rady 96/26/WE (Dz.U. z UE Nr L 300/52) oraz lp. 1.12, lp. 1.13 i lp. 2.11 załącznika nr 3 do u.t.d., po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez E. Sp. z o.o. Sp. k. z siedzibą w [...] (dalej: skarżąca, spółka) od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego (dalej: WITD, organ I instancji) z [...] lipca 2019 r., nr [...] o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 12 000 złotych, utrzymał w mocy ww. decyzję.
Podstawę faktyczną rozstrzygnięcia stanowiły stwierdzone w toku kontroli drogowej naruszenia w zakresie:
- niewyposażenia kierowcy w dokumenty, o których mowa w art. 87 u.t.d. – za każdy dokument (Ip. 1.12 załącznika nr 3 do u.t.d.),
- niewskazanie, na żądanie właściwego organu, zarządzającego transportem, któremu powierzono kierowanie operacjami transportowymi, poddanymi kontroli (Ip. 1.13 załącznika nr 3 do u.t.d.),
- wykonywanie przewozu okazjonalnego pojazdem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego określonego w art. 18 ust. 4a u.t.d., z zastrzeżeniem przewozów, o których mowa w art. 18 ust. 4b u.t.d. (Ip. 2.11 załącznika nr 3 do u.t.d.).
Karę wymierzono uwzględniając przepis art. 92a ust. 3 u.t.d., który stanowi, że suma kar pieniężnych, o których mowa w ust. 1, nałożonych za naruszenia stwierdzone podczas jednej kontroli drogowej, nie może przekroczyć kwoty 12 000 złotych.
Jak wynika z akt sprawy w dniu [...] kwietnia 2019 r. patrol WITD w [...] przeprowadził kontrolę drogową pojazdu marki [...] o numerze rejestracyjnym [...]. Pojazdem kierował K. P. Przesłuchany w charakterze świadka kierowca zeznał, że samochód należy do jego ojca, a on w dniu kontroli wykonywał nim przewóz osób na rzecz firmy E. Sp. z o.o. Sp. k. z siedzibą w [...], z którą ma podpisaną umowę na wykonywanie przewozów osób. Przewozy na rzecz spółki wykonuje od 2 – 3 tygodni. Zlecenia na nie otrzymuje za pomocą aplikacji [...]. Za przejazd nie pobiera opłat od pasażera. Rozliczenie za wykonaną usługę dokonywane jest pomiędzy podmiotem obsługującym aplikację a klientem. Kierujący pojazdem wskazał, że w dniu kontroli wykonywał usługę przewozu pasażera z ul. [...] na ul. [...] w [...]. Nadmienił, że już wcześniej wykonywał przewozy z użyciem aplikacji [...] oraz, że posługuje się licencją E. Sp. z o.o. Sp. k. z siedzibą w [...].
Przesłuchany w charakterze świadka pasażer pojazdu zeznał, że w celu realizacji przewozu skorzystał z aplikacji [...]. Oświadczył, że nie podpisał żadnej umowy na ww. przewóz w formie pisemnej w siedzibie firmy. Po zakończeniu kursu nie otrzymał paragonu, obciążono natomiast jego konto na kwotę 5 złotych.
Na żądanie funkcjonariuszu kierujący pojazdem okazał kolorową kserokopię licencji nr [...] na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym udzielonej E. Sp. z o.o. Sp. k. z siedzibą w [...], dowód osobisty i prawo jazdy. Kontrola została udokumentowana protokołem kontroli nr [...] z [...] kwietnia 2019 r. (v. k. 3 akt administracyjnych). Ponadto w aktach sprawy znajduje się wydruk z CEPIK dotyczący kontrolowanego pojazdu (v. k. 6 akt administracyjnych), protokół przesłuchania w charakterze świadka kierującego pojazdem (v. k. 8 - 7 akt administracyjnych), protokół przesłuchania w charakterze świadka pasażera pojazdu (v. k. 10 – 9 akt administracyjnych), wydruk z rejestru REGON E. Sp. z o.o. Sp. k. z siedzibą w [...] (v. k. 11 akt administracyjnych), kserokopia faktury nr [...] wystawionej przez B. B.V. w imieniu E. Sp. z o.o. Sp. k. z siedzibą w [...] - tytułem: "usługa transportowa"- rozpoczęcie aleja [...],[...] ([...].04.2019 13:24) (v. k. 27 i nast. akt administracyjnych), kserokopia notatki urzędowej z [...] kwietnia 2019 r. sporządzonej przez funkcjonariusza Policji przeprowadzającego kontrolę pojazdu (v. verte k. 18 akt administracyjnych).
Pismem z 12 kwietnia 2019 r. (v. k. 16 akt administracyjnych) WITD zawiadomił spółkę o wszczęciu z urzędu postępowania w związku ze stwierdzonym w toku kontroli naruszeniem przepisów ustawy o transporcie drogowy. Jednocześnie WITD wezwał spółkę do wskazania, w terminie 7 dni, danych personalnych, adresowych oraz innych osoby zarządzającej przedsiębiorstwem lub osoby zarządzającej transportem w przedsiębiorstwie, o której mowa w rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1071/2009 z dnia 21 października 2009 r. ustanawiającego wspólne zasady dotyczące warunków wykonywania zawodu przewoźnika drogowego i uchylającego dyrektywę Rady 96/26/WE, lub innej osoby wykonującej czynności związane z przewozem drogowym, która dopuściła do wykonywania przewozu drogowego przez kierowcę, który nie posiadał orzeczenia lekarskiego oraz orzeczenia psychologicznego o braku przeciwwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy, nie wyposażyła kierowcy w wypis z licencji czy też inny dokument wymagany w związku z realizowanym przewozem.
Wezwanie doręczono w dniu 21 maja 2019 r. Do dnia wydania decyzji spółka nie wykonała wezwania .
Decyzją z [...] lipca 2019 r. [...] WITD nałożył na skarżącą karę pieniężną w kwocie 12 000 złotych.
W odwołaniu spółka wniosła o jej uchylenie oraz umorzenia postępowania. Wskazała, że w sprawie nie zostały spełnione przesłanki z art. 4 pkt 1 u.t.d. natomiast zaskarżona decyzja nie precyzuje, z jakich powodów odpowiedzialność za wykonywany przez kontrolowanego kierowcę przejazd ponosić ma spółka. Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie potwierdza również powiązania pomiędzy kierującym pojazdem i spółką, a zatem nie ma podstaw do uznania, że to spółka podejmowała i wykonywała działalność gospodarczą w zakresie przewozu osób w dniu kontroli a zatem to nie ona powinna być adresat decyzji.
Rozpoznając odwołanie GITD nie znalazł podstaw do jego uwzględnienia. W jego ocenie, WITD prawidłowo określił adresata zaskarżonej decyzji, którym był wykonawca usługi – spółka. Wskazał, że w toku postępowania administracyjnego spółka nie zaprzeczyła, że przewóz był wykonywany w jej imieniu oraz nie kwestionowała zeznań przesłuchanego w charakterze świadka kierowcy pojazdu, który oświadczył, że współpracuje ze spółką w zakresie przewozu osób.
GITD zaznaczył również, że w toku prowadzonych czynności kierujący pojazdem okazał do kontroli wyłącznie kopię licencji nr [...] na wykonywanie transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym, wydanej na rzecz E. Sp. z o.o. Sp. k. z siedzibą w [...], ważnej od 5 czerwca 2018 r. do 5 czerwca 2033 r., co pozwalało uznać, że spółka nie dopełniła obowiązków, o których mowa w treści art. 87 ust. 1 pkt 1 u.t.d.
Odwołując się do definicji pojęć "transport drogowy" i "przewóz okazjonalny" GITD zaakceptował ustalenia organu I instancji, w myśl których w dniu kontroli spółka wykonywała przewóz okazjonalny w ramach transportu drogowego osób oraz, że kontrolowany pojazd nie spełniał kryteriów konstrukcyjnych przewidzianych dla pojazdów przeznaczonych do wykonywania przewozów okazjonalnych osób bowiem nie był przeznaczony konstrukcyjne do przewozu powyżej 7 osób wraz z kierowcą, co potwierdzał dowód rejestracyjny pojazdu i protokół kontroli. GITD podkreślił, że nie zostały również zrealizowane łącznie warunki wykonywania przewozu okazjonalnego pojazdem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego (art. 18 ust. 4b u.t.d.) bowiem przewóz został zamówiony za pośrednictwem aplikacji [...], co wykluczało zawarcie umowy w formie pisemnej w lokalu przedsiębiorstwa natomiast opłata za usługę nie została określona przed rozpoczęciem przewozu, gdyż wskazana kwota stanowiła jedynie kwotę orientacyjną, która po zakończeniu przewozu mogła ulec zmianie.
Wskazując powyższe, za prawidłowe GITD uznał nałożenie na spółkę kary pieniężnej za popełnienie naruszeń z lp. 1.12. i 2.11 załącznika nr 3 do u.t.d.
Za w pełni uzasadniane organ uznał również nałożenie na spółkę kary pieniężnej za popełnienie naruszenia z lp. 1.13 załącznika nr 3 do u.t.d. Jak podkreślił, zgodnie z art. 4 ust. 1 rozporządzenia (WE) nr 1071/2009 przedsiębiorca wykonujący zawód przewoźnika drogowego wyznacza przynajmniej jedną osobę fizyczną – zarządzającego transportem – która spełnia warunki przewidziane w art. 3 ust. 1 lit b i d tego rozporządzenia. Niewskazanie, zarządzającego transportem, w terminie wyznaczanym w treści pisma z 12 kwietnia 2019 r. obligowało WITD do nałożenia na spółkę kary pieniężnej w wysokości 5 000 złotych za popełnienie naruszenia z lp. 1.13. załącznika nr 3 do u.t.d.
Zdaniem GITD organ I instancji nie naruszył również zasad postępowania administracyjnego. WITD w sposób wszechstronny dokonał oceny stanu faktycznego sprawy, a w uzasadnieniu decyzji odniósł się do zaistniałego stanu faktycznego.
Jak wynika z uzasadnienia decyzji GITD nie znalazł podstaw do zastosowania w sprawie art. 189f k.p.a. z uwagi na normę kolizyjną określoną w art. 189a § 2 pkt 2 k.p.a.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie pełnomocnik skarżącego zaskarżył powyższą decyzję w całości zarzucając:
1. naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na treść rozstrzygnięcia tj.:
- art. 4 pkt 11, art. 18 ust 4a i 4b u.t.d. w zw. z Ip. 2.10 załącznika nr 3 do ustawy polegające na uznaniu, że czynności wykonywane przez skarżącą wyczerpywały definicję przewozu okazjonalnego, podczas gdy okoliczności niniejszej sprawy, w szczególności fakt skorzystania przez pasażera z aplikacji o nazwie [...], wykonywanie tego przewozu przez kierowcę K. P. - nie zaś skarżącą (bądź jej pracownika) - świadczą o tym, że przewóz ten nie był przewozem okazjonalnym w rozumieniu ustawy, a także nałożenie na skarżącą za wykonywanie przewozu okazjonalnego, w sytuacji, w której czynności podejmowane przez spółkę, w odniesieniu do konkretnej sprawy, nie mieszczą się w definicji krajowego transportu drogowego, o którym mowa w art. 4 pkt 1 u.t.d.
- art. 18 ust. 4b pkt 1 lit. c u.t.d. poprzez jego niezastosowanie (przy przyjęciu, że przejazd skarżącej był przewozem okazjonalnym) w sytuacji, w której zgodnie z zasadami aplikacji internetowej, z której korzystał pasażer, płatność za przejazd jest określona z góry i następuje na rzecz przedsiębiorcy, jakim jest B.B.V.;
- art. 92a ust. 1 i 6 w zw. z Ip. 1.1, 1.13, 1.5 oraz 2.11 załącznika nr 3 do u.t.d., w zw. z 4 pkt 6a u.t.d. poprzez nałożenia kary pieniężnej przewidzianej dla podmiotów świadczących przewóz drogowy w rozumieniu ustawy, pomimo braku spełnienia tego kryterium przez skarżącą;
2. naruszenie przepisów postępowania tj.:
- art. 7 i 77 § 1 k.p.a., poprzez niepodjęcie wszelkich niezbędnych czynności oraz niezebranie i nierozpatrzenie materiału dowodowego, a w szczególności zaniechanie ustalenia okoliczności mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy takich jak ustalenie czy wykonywane przez kierującego czynności stwierdzone protokołem kontroli nosiły cechy wykonywania działalności gospodarczej, braku zweryfikowania przez organ czy kierujący posiadał status przedsiębiorcy w chwili przeprowadzania kontroli oraz braku wyjaśnienia w oparciu o jaki stosunek prawny, kierujący miałby wykonywać przedmiotowy przewóz w imieniu skarżącej; ustalenie w jaki sposób doszło do skojarzenia kierującego z pasażerem, w jaki sposób odbyła się płatność (w tym zakresie oparcie się wyłącznie na protokole kontroli z [...] kwietnia 2019 r.), braku wyjaśnienia zasad działalności aplikacji, dzięki której doszło do wspólnego przejazdu; uznanie, że płatność za przejazd nastąpiła na rzecz skarżącej, podczas gdy powyższe nie znajduje potwierdzenia w zebranym materiale dowodowym i jest sprzeczne z istotą działania aplikacji, z której korzystał pasażer;
- art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy wadliwej decyzji organu I instancji;
- art. 107 § 3 k.p.a., poprzez brak jakiegokolwiek odniesienia się do zarzutów sformułowanych przez skarżącą w odwołaniu od decyzji organu I stopnia w zakresie konieczności zweryfikowania czy skarżąca posiadała status przedsiębiorcy czy też konieczności wyjaśnienia zasad działalności aplikacji o nazwie [...];
- art. 8 k.p.a., poprzez procedowanie w sposób przeczący zasadzie pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa.
W uzasadnieniu skargi pełnomocnik konsekwentnie podkreślał, że zaskarżona decyzja nie wskazuje, z jakich powodów za przejazd wykonywany przez kierowcę – K. P. odpowiedzialność ponosić ma spółka oraz, że zgromadzony w toku postępowania materiał dowodowy, jak również tok rozumowania organu przedstawiony w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, nie potwierdzają powiązania pomiędzy kierującym pojazdem a skarżącą. W jego ocenie, w sprawie brak jest podstaw do uznania, że to skarżąca podejmowała i wykonywała działalność gospodarczą w zakresie przewozu osób w dniu kontroli.
Kwestionując ustalenia organu w zakresie wykonywania przez skarżącą przewozu okazjonalnego wskazywał, że cechą immanentną tego rodzaju przewozu jest przewóz grupy pasażerów następujący z inicjatywy kierującego lub pasażera. Podkreślił, że skarżąca nie inicjowała przewozu a był on możliwy dzięki skorzystaniu przez pasażera z aplikacji internetowej kojarzącej kierujących i pasażerów. Zaznaczył, że zjawisko to jest zbliżone do tzw. carsharingu (corpoolingu) i nie mieści się w pojęciu przewozu okazjonalnego.
Wskazując powyższe pełnomocnik wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji.
W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r. poz. 2167) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że przedmiotem kontroli Sądu jest zgodność zaskarżonej decyzji (innego aktu lub czynności) z przepisami prawa materialnego, które mają zastosowanie w sprawie oraz z przepisami prawa procesowego, regulującymi tryb jej wydania lub podjęcia aktu albo czynności będącej przedmiotem zaskarżenia. Usunięcie z obrotu prawnego decyzji lub innego aktu może nastąpić tylko wtedy, gdy postępowanie sądowe dostarczy podstaw do uznania, że przy ich wydawaniu organy administracji publicznej naruszyły prawo w zakresie wskazanym w art. 145 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.; dalej p.p.s.a.) - tj. w przypadku istnienia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mających istotny wpływ na wynik sprawy. Należy nadto wskazać, że w myśl art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, jakkolwiek nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Rozpoznając sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów stwierdzić należy, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja oraz decyzja organu I instancji nie naruszają prawa w stopniu mającym wpływ na prawidłowość wydanego rozstrzygnięcia.
Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja GITD z [...] października 2019 r. utrzymująca w mocy decyzję [...] WITD z [...] lipca 2019 r. o nałożeniu na skarżącą kary pieniężnej w wysokości 12 000 złotych za naruszenie przepisów o transporcie drogowym.
Materialnoprawną podstawę wydanych decyzji stanowią przepisy ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym, która określa zasady podejmowania i wykonywania krajowego transportu drogowego, międzynarodowego transportu drogowego, niezarobkowego krajowego przewozu drogowego, niezarobkowego międzynarodowego przewozu drogowego, jak również zasady działania Inspekcji Transportu Drogowego oraz odpowiedzialność za naruszenie obowiązków lub warunków przewozu drogowego podmiotów wykonujących przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, kierowców (...) (art. 1 ust. 1 i ust. 2 u.t.d.) a dokładniej rzecz ujmując art. 4 pkt 11 i 22, 18 ust. 4a i 4b, art. 87 ust. 1 pkt 1, art. 92a ust. 1, 3 i 7 tej ustawy w zw. z lp. 1.12, lp. 1.13 i lp. 2.11 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym.
Wskazując powyższe na wstępie stwierdzić należy, że w niniejszej sprawie wbrew sugestii pełnomocnika nie stwierdzono naruszeń wskazanych w lp. 1.1, lp. 1.5 oraz lp. 2.10 załącznika do u.t.d. dlatego też podniesione w treści skargi zarzuty w tym zakresie Sąd uznał za bezprzedmiotowe.
Przechodząc do merytorycznej oceny skargi wskazać należy, że jej zarzuty skupiają się przede wszystkim na zakwestionowaniu ustaleń organu w zakresie wykonywania przez spółkę transportu drogowego oraz zakwalifikowania przewozu z dnia [...] kwietnia 2019 r. jako przewozu okazjonalnego. Jako konsekwencję powyższego skarżąca wskazuje brak możliwości nałożenia na nią kary w związku z naruszeniami określonymi w lp. 1.12, lp. 1.13 oraz l.p. 2.11 złącznika nr 3 do u.t.d.
Zgodnie z art. 4 pkt 1 u.t.d. "krajowy transport drogowy" oznacza podejmowanie i wykonywanie działalności gospodarczej w zakresie przewozu osób lub rzeczy pojazdami samochodowymi zarejestrowanymi w kraju, za które uważa się również zespoły pojazdów składające się z pojazdu samochodowego i przyczepy lub naczepy, na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, przy czym jazda pojazdu, miejsce rozpoczęcia lub zakończenia podróży i przejazdu oraz droga znajdują się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.
Stosownie do art. 4 pkt 11 u.t.d. "przewóz okazjonalny" oznacza przewóz osób, który nie stanowi przewozu regularnego, przewozu regularnego specjalnego albo przewozu wahadłowego.
Zgodnie z art. 4 pkt 22 u.t.d. przez obowiązki lub warunki przewozu drogowego rozumie się obowiązki lub warunki wynikające z przepisów ustawy.
Stosownie do art. 5b ust. 1 podjęcie i wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób:
1) samochodem osobowym,
2) pojazdem samochodowym przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 i nie więcej niż 9 osób łącznie z kierowcą,
3) taksówką
- wymaga uzyskania odpowiedniego zezwolenia.
W myśl art. 18 ust. 4a u.t.d. przewóz okazjonalny wykonuje się pojazdem samochodowym przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 osób łącznie z kierowcą.
Stosownie do art. 18 ust. 4b u.t.d. dopuszcza się przewóz okazjonalny:
1. pojazdami zabytkowymi,
2. samochodami osobowymi:
a) prowadzonymi przez przedsiębiorcę świadczącego usługi przewozowe albo zatrudnionego przez niego kierowcę,
b) na podstawie umowy zawartej w formie pisemnej w lokalu przedsiębiorstwa,
c) po ustaleniu opłaty ryczałtowej za przewóz przed rozpoczęciem tego przewozu; zapłata za przewóz regulowana jest na rzecz przedsiębiorcy w formie bezgotówkowej; dopuszcza się wniesienie opłat gotówką w lokalu przedsiębiorstwa
- niespełniającymi kryterium konstrukcyjnego określonego w ust. 4a i będącymi wyłączną własnością przedsiębiorcy lub stanowiącymi przedmiot leasingu tego przedsiębiorcy.
Zgodnie z art. 87 ust. 1 pkt 1 u.t.d. podczas wykonywania przewozu drogowego kierowca pojazdu samochodowego, z zastrzeżeniem ust. 4, jest obowiązany mieć przy sobie i okazywać, na żądanie uprawnionego organu kontroli, kartę kierowcy, wykresówki, zapisy odręczne i wydruki z tachografu oraz zaświadczenie, o którym mowa w art. 31 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców, a wykonując transport drogowy - wypis z zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego albo wypis z licencji.
Zgodnie z art. 92a ust. 1 u.t.d. podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego, podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 do 12 000 złotych za każde naruszenie. Suma kar pieniężnych nałożonych za naruszenia stwierdzone podczas jednej kontroli drogowej nie może przekroczyć 12 000 złotych (art. 92a ust. 3 u.t.d.). Wykaz naruszeń obowiązków lub warunków przewozu drogowego, o których mowa w ust. 1, wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia, a w przypadku niektórych naruszeń numer grupy naruszeń oraz wagę naruszeń wskazane w załączniku I do rozporządzenia Komisji (UE) 2016/403 popełnionych przez podmiot wykonujący przewóz drogowy określa lp. 1-9 załącznika nr 3 do ustawy.
Zdaniem Sądu, wbrew zarzutom skargi, fakt posiadania przez skarżącą statusu przedsiębiorcy jest na gruncie niniejszej sprawy bezsprzeczny. Z akt sprawy jednoznacznie wynika, że skarżąca prowadzi działalność gospodarczą w formie spółki prawa handlowego wpisanej do Rejestru Przedsiębiorców, której przeważająca część działalności według PKD obejmuje pozostały transport lądowy pasażerski, gdzie indziej nieskalsyfikowany (kod PKD [...] – k. 11 akt administracyjnych). Ponadto przesłuchany w charakterze świadka kierowca zeznał, że w dniu kontroli przewoził pasażera z ul. [...] na ul. [...] w ramach podpisanej ze skarżącą umowy na przewóz pasażerów z wykorzystaniem aplikacji [...]. Oświadczył również, że otrzymał od skarżącej kopię udzielonej spółce licencji nr [...] na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym udzielonej w dniu [...] czerwca 2018 r. z terminem ważności do dnia 5 czerwca 2033 (k. 5 akt administracyjnych) oraz, że spółka nie wymagała od niego badań lekarskich i psychologicznych uprawniających do wykonywania zawodu kierowcy (v. protokół kontroli nr [...]). Odnosząc się w tym miejscu do podnoszonego przez skarżącą zarzutu braku ustaleń w zakresie powiązań pomiędzy skarżącą a kierującym pojazdem z całą stanowczością podkreślić należy, że protokół kontroli, jako dokument urzędowy, stanowi dowód tego, co zostało w nim stwierdzone (art. 76 § 1 k.p.a.). K.p.a. przyjmuje domniemanie zgodności z prawdą tego, co zostało w dokumencie stwierdzone, poświadczone i zaświadczone przez upoważniony podmiot, który wystawił dokument. Przepis art. 76 § 3 k.p.a. dopuszcza jednak obalenie domniemania zgodności z prawdą dokumentu urzędowego w drodze przeprowadzenia dowodu przeciwko treści (osnowie) takiego dokumentu. Domniemanie może być obalone wszelkimi środkami dowodowymi. Strona, która twierdzi, że zawarte w dokumencie urzędowym oświadczenia i poświadczenia upoważnionego podmiotu, od którego dokument ten pochodzi, są niezgodne z rzeczywistością, powinna tę okoliczność udowodnić (por. art. 252 k.p.c.).
W ocenie Sądu, skarżąca w toku postępowania nie podważyła skutecznie wyników kontroli uwidocznionych w protokole kontroli nr [...] z [...] kwietnia 2019 r. (v. k. 3 akt administracyjnych). Nie zaprzeczyła bowiem, że podpisała umowę z kierującym pojazdem i że to ona wypłaca mu wynagrodzenie w systemie tygodniowym. Skoro zatem skarżąca nie zakwestionowała faktu wykonywania przewozu z dnia kontroli przez kierującego pojazdem marki Audi o numerze rejestracyjnym [...] na jej rzecz, to poczynione przez organ ustalenia w zakresie relacji łączących kontrolowanego kierowcę ze skarżącą dawały podstawę do przyjęcia, że adresatem decyzji powinna być spółka jako podmiot wykonujący przyjazd w dniu kontroli. Ustalenia organu w tym zakresie Sąd uznał za prawidłowe.
Odnosząc się natomiast do zawartego w treści skargi zarzutu braku dowodów na wykonywanie przez skarżącą, w dniu kontroli, przewozu okazjonalnego osób Sąd w pełni akceptuje ustalenie organu, zgodnie z którym wykonywanego przez skarżącą w dniu [...] kwietnia 2019 r. przewozu nie można było zakwalifikować ani jako regularnego, ani jako regularnego specjalnego, ani jako wahadłowego. Zasadnie zatem, powołując się na treść art. 4 pkt 11 u.t.d. organy uznały, że był to przewóz okazjonalny, który to może być wykonywany tylko pojazdami określonymi w art. 18 ust. 4a i 4b u.t.d., przy czym jeżeli chodzi o warunki określone w art. 18 ust. 4b pkt 2 lit. a), b) i c) u.t.d. warunki te muszą być spełnione łącznie. Samochód, którym wykonywano przejazd na rzecz skarżącej nie spełniał ww. wymagań, ponieważ konstrukcyjnie przystosowany był do przewozu 5 osób, łącznie z kierowcą (sprzeczność z art. 18 ust. 4a u.t.d.), podczas gdy przepisy wymagają, aby przewóz okazjonalny był wykonywany pojazdem przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 osób łącznie z kierowcą. Nie zostały też spełnione przesłanki określone w art. 18 ust. 4b pkt 2 u.t.d., ponieważ umowy z pasażerem nie zawarto w formie pisemnej w lokalu przedsiębiorstwa, lecz za pośrednictwem aplikacji telefonicznej, a opłata za przewóz nie miała charakteru ryczałtowego i nie została uregulowana bezgotówkowo na rzecz przedsiębiorcy, lecz – co podkreśla sama skarżąca, na rzecz podmiotu obsługującego aplikację [...]. Prawidłowo zatem organy przypisały skarżącej naruszenie określone w lp. 1.12 złącznika nr 3 do u.t.d.
W konsekwencji powyższego zasadnie również uznano, że okazanie do kontroli kopii licencji nr [...] na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym wydanej skarżącej [...] czerwca 2018 r. ważnej do 5 czerwca 2033 r. nie świadczy o dopełnieniu obowiązku wynikającego z art. 87 ust. 1 pkt 1 u.t.d. Rację ma organ wskazując, że przedłożona przez kierującego kopia licencji nie zastępuje dokumentu. Przyjmując powyższe uznać należy, że prawidłowo zatem organ nałożył na spółkę karę za popełnienie naruszenia z lp. 1.12 złącznika nr 3 do u.t.d.
Niewskazanie natomiast, w wyznaczonym przez organ terminie, zarządzającego transportem, osoby, o której mowa w art. 7c u.t.d. lub innej osoby wykonującej czynności związane z przewozem drogowym dawało organowi podstawę do nałożenia na spółkę kary pieniężnej za popełnienie naruszenia z lp. 1.13 załącznika nr 3 do u.t.d.
W skardze skarżąca wskazuje, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie dawał podstaw do nałożenia na spółkę kary pieniężnej. W ocenie Sądu, wbrew sugestiom strony, materiał dowodowy, na którym organy obu instancji oparły swoje rozstrzygnięcie, został zgromadzony prawidłowo i w zakresie pozwalającym na rzetelne wyjaśnienie stanu faktycznego i załatwienie sprawy. Sąd podkreśla jednakże, że nie w każdym przypadku obowiązek zgromadzenia materiału dowodowego spoczywa tylko na organach administracji, prowadzących postępowanie. Obowiązek wyczerpującego zebrania przez organy materiału dowodowego nie oznacza nieograniczonego obowiązku poszukiwania przez nie materiałów dowodowych, mających wykazać okoliczności korzystne dla stron postępowania. Zasada ta nie zwalnia strony postępowania administracyjnego z obowiązku zaoferowania takich dowodów, z których wywodzi korzystne dla siebie skutki. W niniejszej sprawie skarżąca dowodów takich nie przedstawiła. Prawidłowo zatem przyjęto, że czynności skarżącej mieściły się w definicji transportu drogowego, a pojazd, którym wykonano usługę, nie spełniał wymagań konstrukcyjnych.
W świetle powyższego nie można podzielić zarzutu skarżącego dotyczącej dotyczącego naruszenia przez organy art. 7, art. 8, art. 77 § 1 oraz art. 107 § 3 k.p.a. W ocenie Sądu organ odwoławczy nie naruszył także art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., utrzymując w mocy decyzję organu I instancji.
Wskazywane przez pełnomocnika skarżącej rzekome podobieństwo wykonywanej przez nią czynności do usługi tzw. "carsharingu" czy "carpoolingu" nie można uznać za trafne, bowiem usługi te nie przystają do ustalonych przez organy okoliczności faktycznych. Jak wskazał WSA w Białymstoku w wyroku z 20 lutego 2020 r., II SA/Bk 858/19 "carsharing" to tzw. współdzielenie jednego pojazdu przez wielu użytkowników, system wspólnego używania tego samego samochodu przez kilka osób, model biznesowy wypożyczania samochodu na krótki czas. Z kolei "carpooling" polega na udostępnianiu miejsca w pojeździe osobom przez kierującego, który jadąc w określonym przez siebie kierunku przy okazji na tej samej trasie zabiera do pojazdu osoby, które chcą udać się w tym samym kierunku – na tej samej trasie, zwracając kierującemu część kosztów wspólnego przejazdu. Są to zatem sytuacje jakościowo inne od tej, z którą miały do czynienia organy oraz skarżąca i jej pasażer.
Mając na uwadze powyższe na podstawie art. 151 p.p.s.a. Sąd orzekł jak w sentencji
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło